.วัดสำคัญของแม่ฮ่องสอน

                     วัดพระธาตุดอยกองมู เดิมเรียกกันว่า "วัดปลายดอย" ตั้งอยู่บนดอยกองม

 ทางทิศตะวันตกของตัวเมืองแม่ฮ่องสอน เป็นวัดที่สำคัญของจังหวัดแม่ฮ่องสอน บริเวณวัดมีเจดีย์ 2 องค์ พระเจดีย์องค์ใหญ่สร้างโดย "จองต่องสู่" เมื่อพ.ศ.2403ส่วนพระเจดีย์องค์เล็กสร้างโดยพญาสิงหนาทราชา  เมื่อพ.ศ.2417 เพื่อเป็นที่ระลึกในการขึ้นครองเมืองแม่ฮ่องสอนจากวัดพระธาตุดอยกองมูสามารถมองเห็นภูมิประเทศและตัวเมืองแม่ฮ่องสอนได้อย่างชัดเจนและสวยงามปัจจุบัน
มีถนนลาดยางขึ้นพระธาตุเป็นระยะทางประมาณ 2 กิโลเมตร

 

                           วัดหัวเวียง เดิมวัดนี้ตั้งอยู่หัวเมืองแม่ฮ่องสอนต่อมาเมืองเจริญขึ้น ต่อมาบ้านเมืองเจริญขึ้นจึงอยู่กลางเมืองมีศาสนสถาน ที่สำคัญ คือ วิหารพระพลาละแข่ง สร้างตามแบบอย่างศิลปพม่าและไทยใหญ่ ภายในวิหารเป็นที่ประดิษฐานพระพลาละแข่ง
หรือพระมหามุณีมงคล ซึ่งจำลองมาจากที่องค์จริงที่เมืองมัณฑะเลย์

                           วัดจองคำ หรือพระอารามหลวงวัดจองคำ เป็นวัดที่สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2340เป็นวัดแรกของเมืองแม่ฮ่องสอน เป็นวัดเก่าแก่สร้างตามแบบอย่างศิลปไทยใหญ่ สิ่งที่โดดเด่นหลังคาทรงประสาท 9 ชั้น และมีศาสนสถานที่สำคัญคือ วิหารหลวงพ่อโต ซึ่งเป็นพระพุทธรูปองค์ใหญ่ที่สุดของแม่ฮ่องสอน สร้างเมื่อ พ.ศ.2477 โดยช่างชาวพม่า
                         . วัดจองกลาง ตั้งอยู่ข้างวัดจองคำ ภายในวัดมีแท่นตั้งพระพุทธสิหิงค์จำลองปิดทองเหลืองอร่ามทั้งองค์ เป็นวัดที่มีศาลาการเปรียญสวยงามมาก ภายในศาลาการเปรียญมีการเขียนสีหลังกระจกเรื่องพระเวสสันดรชาดก และ มีพิพิธภัณฑ์ตุ๊กตาไม้แกะสลักจากไม้สักจำนวน 33 ตัวนำมาจากประเทศสหภาพพม่า เมื่อ พ.ศ.2400

                      วัดพระนอน ตั้งอยู่เชิงดอยกองมู บนศาลาการเปรียญ มีพระนอนองค์ใหญ่สร้างโดยเจ้านางเมี๊ยะ ภริยาพญาสิงหนาทราชา เมื่อ พ.ศ. 2427 องค์พระนอนขนาดยาว 12 เมตร ด้านหลังวัดมีอุโบสถทรงไทยใหญ่และมีสิงห์คู่ใหญ่ใกล้อุโบสถ ด้านทิศเหนือมีบรรจุอัฐิของ เจ้าเมืองแม่ฮ่องสอนทุกองค์

                    วัดก้ำก่อ ภาษาไทยแปลว่า ดอกขุนนาคตั้งอยู่ตรงข้ามกับวัดพระนอนเป็นวัดเก่าคู่เมือง
แม่ฮ่องสอน สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2433 มีลักษณะสถาปัตยกรรมที่งดงาม โดยมีหลังคาคลุม
ทางเดิน ตั้งแต่ซุ้มทางเข้าไปสู่ศาลา มีตำราภาษาไทยใหญ่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ไทยใหญ่
กับเจ้าอโนรธามังช่อ ปัจจุบันแปลเป็นภาษาไทยแล้วและเป็นที่ตั้งของสำนักงานเจ้าคณะจังหวัด