เมื่อกล่าวถึงมือถือ เราคงเคยได้ยินคำว่ายุค 3G ในช่วงปี 2006 ที่คนในวงการสื่อสารโทรคมนาคมบอกว่ามันคือ จุดเปลี่ยนจากยุคของ "เสียง" กลายเป็นยุคของ "ข้อมูลมัลติมีเดีย" ที่ต้องการการปรับตัวอย่างมาก ตั้งแต่เรื่องโครงข่าย เนื้อหาข้อมูล ไปจนกระทั่งความพร้อมของอุปกรณ์สื่อสารของผู้บริโภคเอง ทางด้านการพัฒนาเว็บไซต์เองก็เช่นกันเราได้ยินคำว่า เว็บ 2.0 มาตั้งแต่ปี 2004 หลังการประชุม O'Reilly Media จนวันนี้มีผู้เชี่ยวชาญกำลังพูดถึงการก้าวไปสู่ยุคเว็บ 3.0 แล้ว

แต่ในปัจจุบันเวลาเราเปิดเว็บเบาว์เซอร์ขึ้นมาแล้วนึกถึงเว็บไทยอะไรบ้างครับ เว็บเหล่านั้นอยู่ในยุคของเว็บ2.0 หรือไม่ หากจะพิจารณากันจริงๆ เรามีพอร์ทอลเว็บดีๆ อยู่ไม่กี่ไซต์ ซึ่งการให้บริการส่วนใหญ่จากไซต์เหล่านั้นก็อย่างเช่น การเป็น directory รวมลิงค์ การนำเสนอข่าวสาร และการเป็นกระดานให้ผู้คนเข้ามาตั้งกระทู้ถามตอบ ลักษณะเหล่านี้หละครับที่เขาเรียกกันว่าเว็บในยุคแรก เว็บในยุคที่เว็บมาสเตอร์เป็นใหญ่ สามารถผลักดันข้อมูลใดๆ ที่ตนเองต้องการให้กับผู้เข้าชมเว็บไซต์ได้


ในยุคของเว็บ 2.0 นั้น เราได้พูดถึงส่วนผสมของเทคโนโลยีเช่น AJAX, RSS/Atom, Open API, Tag, Podcasting, และอื่นๆ อีกมากมาย ที่นำไปสู่หลักการเพื่อตอบโจทย์ความต้องการที่แท้จริงของผู้เยี่ยมชมเว็บ อันได้แก่ อิสรภาพในการแสดงความคิดเห็นที่หลากหลายจากผู้คนที่มีความถนัดความชอบที่แตกต่างกัน และท้ายที่สุดก็กลายมาเป็นการตัดสินใจโดยรวมของสังคม ยกตัวอย่างเว็บที่เปลี่ยนโลกของเราไปเลย เช่น

wikipedia.org สารานุกรมออนไลน์ฟรี ที่แตกต่างไปจากยุคดั้งเดิมตรงที่ มันอนุญาตให้ทุกคน สามารถอ่านและแก้ไขได้ ถ้าเรามีความรู้หรือเป็นผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้นๆ

youtube.com เว็บไซต์แชร์วีดีโอ จากจุดเริ่มต้นการแบ่งปันวีดีโอที่ถ่ายทำในงานเลี้ยงปาร์ตี้ กลายมาเป็นเว็บที่มีมูลค่าการซื้อขายสูงถึง 1,650 ล้านเหรียญสหรัฐ  แล้วถูก MICT แบน ตามด้วย Pentagon บล็อค (แซวเล่นครับ)

blogger.com อันนี้ก็เว็บบล็อกที่ทำจากความสนุกอีกเช่นกัน จากงานอดิเรกที่ไม่ได้คิดจะหารายได้ กลายเป็นนวัตกรรมที่อำนวยความสะดวกให้แก่ผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตทั่วโลก ทำให้คนที่ไม่มีความรู้ html เลยสามารถมีช่องทางในการสื่อสารเชิงสังคมได้

technorati.com สารบัญบล็อกซึ่งรวบรวมความเคลื่อนไหวของบล็อกเอาไว้ ปัจจุบันเค้าบอกว่ามีเนื้อหาอยู่ตั้ง 71 ล้านบล็อก จะไม่มีเนื้อหาดีๆ ในนั้นเชียวหรือ (เพียงแต่ว่าจะหาเจอไหม เท่านั้นเอง)

digg.com เป็นเสมือนที่คั่นหนังสือ (เว็บ) ออนไลน์ ซึ่งให้คนในสังคมช่วยกันดูว่าเนื้อหาเว็บเพจไหนน่าสนใจ น่าแบ่งปันกับคนอื่น จากนั้นก็ใส่และช่วยกันโหวตให้คะแนน

flickr.com อัลบั้มภาพออนไลน์ ที่ช่วยให้เราจัดการภาพถ่ายได้อย่างมีประสิทธิภาพ และยังทำให้เราสามารถแบ่งปันภาพให้กับคนที่ต้องการมันมากที่สุดได้ ในมือถือโนเกียรุ่นใหม่ๆ ยังสามารถถ่ายภาพแล้วส่งเข้าเว็บไซต์นี้ได้เลย

และยังมีอีกนับร้อย นับพันเว็บที่ทำให้คำว่าเว็บ 2.0 เป็นที่รู้จัก ถ้าจะเอาขำๆ ลองหาในนี้ดูสิครับ http://www.go2web20.net

ถัดมาแล้วอะไรหละคือยุคของเว็บ 3.0 ทางเทคนิคทุกคนกล่าวเป็นเสียงเดียวกันว่ามันคือ การนำแนวคิด Semantic Web ที่ Tim Berners-Lee บิดาแห่ง WWW เคยพูดไว้มาทำให้เป็นจริง เพราะในยุคแห่งข้อมูลข่าวสารที่ท่วมท้นนี้ ไม่ใช่ว่าเราไม่สามารถหาข้อมูลได้ แต่เรามีข้อมูลมากจนเกินไป และยังมีข้อมูลหลากหลายรูปแบบเสียด้วยซ้ำ ดังนั้นสิ่งที่เราต้องการคือความอัจฉริยะของเครื่องคอมพิวเตอร์ที่จะวิเคราะห์และสังเคราะห์ปัญญาที่ถูกต้องให้เราได้ "จาก data -> information -> wisdom (ปัญญา)"

ลองจินตนาการถึงเว็บใซต์ที่เข้าไปแล้วสามารถช่วยเราคิด และแนะนำวิธีการต่างๆ ให้เราบรรลุเป้าหมายที่ต้องการได้สิครับ ไม่ใช่แค่เข้าไปอ่าน ไม่ใช่แค่เข้าไปใส่ความคิดเห็นหรืออ่านความคิดเห็นของคนอื่น แต่เข้าไปแล้วทำทั้งหมดที่กล่าวมาได้และยังสามารถรู้ว่าข้อมูลตัวไหนคือข้อมูลที่มีประสิทธิภาพที่สุด สมมติสถานการณ์ว่าเราอยากได้แว่นตากันแดดดีๆ สักอัน ถ้าเราเข้าไปในเว็บให้ข้อมูลแก่เว็บ แล้วเว็บสามารถเป็นเครื่องมือที่ดึงเอาแว่นตาที่เราอยากได้มาจากทั่วโลก (หรือแค่เพียงบางพื้นที่ที่เรากำหนด) เพื่อนำเสนอให้เราพร้อมทั้งยังเปรียบเทียบแง่มุมต่างๆ จากเว็บไซต์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง และแสดงภาพในลักษณะ 3 มิติ แถมท้ายด้วยการแสดงผลที่ไม่ขึ้นกับอุปกรณ์ (Pervasive web) ไม่ว่าจะบนทีวี มือถือ หรือแม้กระทั่งเครื่องแต่งกายอย่างเสื้อโค๊ตกันหนาวให้ด้วยหละ คนไทยพร้อมหรือยังครับที่จะรับการวิวัฒนาการแบบนี้ เว็บไซต์ดีๆ ของไทยจะก้าวผ่านยุค 2.0 ไป 3.0 เลยหรือไม่ แล้วคุณหละคิดอย่างไร How do u think?