เรื่มอาชีพทนาย

ก่อนผมจะมาเป็นทนายความ ผมเป็นช่างซ่อมเครื่องยนต์มาก่อน ห้ามถามนะว่าเป็นได้ไง(บังเอินจบสายอาชีพจากช่างกลสยาม ก่อนจะจบปริญญาตรีกฎหมายจากม.ม.รามฯนะ)    เมื่อปี พ.ศ.2518 ขณะที่ผมทำงานเป็นช่างซ่อมเครื่องอยู่ที่บริษัทหนึ่งแถวๆ ถนนวิภาวดี มีทนายความท่านหนึ่งเดินเข้ามาในบริษัท พร้อมกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ และผู้ติดตามอีกหลายท่าน เมื่อมาถึงท่านทนายความได้ถามผมว่า ผู้จัดการอยู่หรือไม่ขอเชิญมาพบหน่อย เมื่อผมพาไปพบท่านผู้จัดการแล้วเห็นท่านทนายความส่งเอกสารบางอย่างให้ดู หลังจากนั้นเห็นท่านผู้จัดการถูกเจ้าพนักงานตำรวจควบคุมตัวตามที่ท่านทนายความสั่งและได้มีผู้ติดตามท่านทนายความเข้าไปขนย้ายเครื่องยนต์ที่ผมกำลังซ่อมแซมอยู่ขึ้นรถบรรทุกไปด้วย ขณะที่ยืนมองอยู่ผมเห็นทุกท่านที่มาด้วยต้องทำตามคำสั่งของท่านทนายความก็มีความรู้สึกว่ามันเท่น่าดู  คืนนั้นกลับบ้านนอนคิดว่าเราก็น่าจะเป็นทนายความได้คนอื่นเป็นได้เราก็ต้องเป็นได้ วันรุ่งขึ้นผมลาออกจากบริษัทเลย ตอนยื่นใบลาออกให้หัวหน้าฝ่ายบุคคลท่านถามผมว่าได้งานใหม่หรือ ผมตอบว่าเปล่าครับจะไปเป็นทนายความ ท่านถามต่อว่าจมกฎหมายมาด้วยหรือ ผมตอบท่านว่ายังไม่ได้เรียนครับ (แฮๆๆ) ท่านนิ่งไม่พูดอะไรเลยแล้วเซ็นชื่อพร้อมประทับตราว่า อนุมัติ....

สามปีต่อมาผมเดินเข้าไปที่ สำนักงาน ศรีรัตน์ จันจรัส ทนายความ ขอฝึกทนายกับคุณอาศรีรัตน์ เจ้าของสำนักงาน (ท่านเป็นเพื่อนกับคุณพ่อผม) ท่านถามว่าจบหรือยัง ผมเลยเอาหลักฐานการศึกษาระดับอนุปริญญาให้ท่านดู ท่านบอกว่าให้ไปเรียนให้จบปริญญาตรีเสีกก่อนไม่ดีกว่าหรือ ผมบอกท่านว่าอยากเป็นทนายความเร็วๆครับ ขอฝึกทนายไปเรียนไปครับ ท่านเลยบอกว่าที่นี้ทำงานตั้งแต่ 07.30 ถึง 18.00 วันเสาร์ ทำครึ่งวันนะ เริ่มวันนี้เลย แล้วงานแรกที่ท่านมอบให้คือทำหนังสือบอกเลิกสัญญา หลังจากใช้เวลาร่างหนังสืออยู่ 3 ชั่วโมง ก็นำไปให้ท่าน ปรากฎว่าท่านดูไม่ถึง 2 นาที แล้วฉีกทิ้ง (ดีที่หัวหน้าฝ่ายบุคคลไม่รู้ถ้ารู้คงส่งรถมารับไปเป็นช่างซ่อมเครื่องต่อแน่ แฮะๆๆ) ท่านบอกให้นั่งรอเดี๋ยว แล้วท่านนั่งเขียนหนังสืออยู่ประมาณ 5 นาที แล้วส่งหนังสือที่เขียนให้บอกให้เอาไปพิมพ์ให้ด้วย ผมเอามาอ่านแล้วนึกในใจว่ามันก็เป็นหนังสือบอกเลิกสัญญาเหมือนกันน่าจะใช้ของผมเพราะเชื่อโดยสุจริตว่าของผมไม่ต้องฟ้องคู่สัญญาต้องรีบเอาเงินมาจ่ายแน่ๆ (เรื่องนานมาแล้วช่างเถอะนะ)

ห้าเดือนต่อมาหนังสือฉบับแรกก็ได้เซ็นชื่อโดยผมเองและลงท้ายว่า ทนายความผู้รับมอบอำนาจ  (ยังเชื่อโดยสุจริตว่า) ระยะเวลา สี่ เดือนกว่าๆ นั่งร่างหนื่อสือบอกกล่าวต่างไปมากกว่า ห้าสิบ หกสิบ ฉบับของผมน่าจะใช้ได้ดีกว่า อาศรีรัตน์ คงกลัวเสียเหลี่ยมที่ต้องใช้หนังสือของผมจึงต้องฉีกทิ้งทุกครั้ง แฮะๆๆ 

หลังจากที่อาศรีรัตน์ฝึกให้ผมเขียนหนังสือบอกกล่าวแบบต่างๆจนเป็นที่พอใจแล้วท่านก็ให้ผมร่างคำฟ้องให้ท่าน ไม่อยากจะเชื่อว่าฉบับแรกที่ร่างไปให้ท่านตรวจท่านไม่แก้ไขไม่ฉีกทิ่งบอกเพียงว่ารีบพิมพ์ให้เสร็จวันนี้แล้วพรุ่งนี้ไปยื่นฟ้องเสียแต่เช้า พร้อมส่งซองเงินจำนวน 150,000.-บาทให้ บอกค่าธรรมเนียมประมาณ 130,000.-บาท ที่เหลือเป็นค่าทนายคดีนี้ ค่าใช้จ่ายอื่นถ้ามีก็ให้เบิกตามจริง (ประมาณปี 2522 ผมได้ค่าทนายความคดีแรกประมาณ สองหมื่น )

เหตุเพราะเงินจำนวน สองหมื่นที่เป็นค่าทนายความคดีแรก ทำให้ผมไม่สนใจจะเรียนต่อให้จบปริญญาตรี คงใช้ตั๋วทนายชั้นสองต่อไปร่วม หกปี แต่ก็ถูกอาศรีรัตน์ถามทุกปีว่าจบปริญญาตรีหรือยังผมกว่าจะจบปริญญาตรีใช้เวลา ถึง เจ็ด ปี (เพื่อนๆผมที่เรียนมาด้วยกันต่างได้รับปริญญาตรีกันทุกคนแล้ว) ตอนผมรับปริญญาตรีนึกในใจว่าเพื่อนๆในรุ่นคงยังไม่มีใครได้รับปริญญาตรีเหมือนผม แฮๆๆ) ช่วงหกปีมันมีเหตุให้ผมไม่สนใจจะเรียนต่อให้ได้ปริญญาตรี เพราะคดีที่สองที่ผมรับเป็นทนายความ ผมได้รับค่าทนายความส่วนแรก 187,500.-บาท จากคดีฟ้องขับไล่ในฐานะทนายจำเลย

เรื่องมีอยู่ว่า ตอนผมจบสายอาชีพช่างยนต์ใหม่ๆ ผมเช่าบ้านอยู่แถวถนนสุทธิสาร ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่สร้างขึ้นมาเพื่อไว้ให้เช่าโดยเฉพาะเป็นลักษณะบ้านแฝดมีจำนวน 76 หลังคาเรือน บ้านทุกหลังอยู่กันแบบพี่น้องเพราะเป็นหมู่บ้านเล็กๆจึงรู้จักกันหมดใครทำอะไรประกอบอาชีพอะไรทราบกันหมด ผมจบช่างเครื่องยนต์มา หากบ้านหลังใหนมีปัญหาเรื่องรถยนต์ก็จะเรียกใช้บริการผม เพราะไม่ต้องเสียเงิน (เสียแต่ค่าอาหารบวกของเมานิดหนึ่ง แฮะๆๆ) อยู่ๆมาหลายปีหมู่บ้านที่เช่าอยู่ถูกขายให้นักจัดสรรที่ดินรายหนึ่ง ทุกหลังได้รับหนังสือบอกกล่าวจากทนายความท่านหนึ่ง ในหนังสือนั้นมีข้อความหนึ่งที่ถูกผู้รู้ท่านหนึ่งที่เช่าบ้านในหมู่บ้านด้วยกันตะโกนบอกกับทุกบ้านว่าอย่ายอมมันง่ายๆนะพวกเราเช่าบ้านมาหลายปีน่าจะมาบอกกันดีๆก็ได้ไอ้คนทึ่มาซื้อมันจะมีชื่อมาจากใหน (เชื่อไหมว่าทุกคนต่างมารวมตัวกันที่หน้าบ้านผมเพราะทราบว่าผมเป็นทนายแล้วไม่ใช้ช่างซ่อมเครื่องยนต์อย่างแต่ก่อน) ไม่น่าเชื่อว่าผมได้เงินเพราะคำว่าผู้มีชื่อ เพียงคำเดียวจริงๆ ใจความในหนังสือมีว่า "ขณะนี้นาย ส.... ได้ขายที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างทั้งหลายบรรดามีให้กับ ผู้มีชื่อ แล้ว และผู้มีชื่อ ไม่ประสงค์จะให้ท่านเช่าบ้านด้งกล่าวอีกต่อไป ...." คำว่าผู้มีชื่อในภาษาของนักกฎหมาย กับในภาษาของผู้รู้ท่านนั้นต่างกันครับ (ผมมาทราบภายหลังว่าท่านเข้าใจเอาว่าเป็นผู้ที่มีอำนาจและมีชื่อเสียง) ในภาษาของนักกฎหมายนั้นหมายถึงบุคคลทั่วไป ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล เรานักกฎหมายมักจะใช้คำที่ทำให้อ่านแล้วมันมีความหมายเป็นนัยที่ต้องแปลความอีกต่อหนึ่งอาจเพราะต้องการใช้คำเท่ๆก็เป็นได้ (ฮิๆๆ) ซึ่งกลับเป็นผลเสียมากกว่า ขอกลับมาเรื่องเดิมนะ คือผู้รู้ท่านนี้นำชาวบ้านทุกคนมาหาผมบอกว่าเรื่องนี้ถ้าเราจะไม่ยอมออกจะทำได้หรือไม่  ผมเมื่อฟังแล้วก็ชี้แจงไปว่า มันเป็นทรัพย์สินของเขาเมื่อเขาไม่ให้เราเช่าต่อไปเราก็ต้องขนย้ายออกไป ถึงแม้จะต่อสู้คดีอย่างไรที่สุดแล้วก็ต้องขนย้ายออกไปอยู่ดี ทุกท่านบอกว่าใช้ถูกต้องแต่ไม่ต้องการยินยอมง่ายๆ กลับถามผมว่าเป็นทนายให้ได้หรือไม่ทำอย่างไรก็ได้ขออยู่ต่ออีก 1 ถึง 2 ปี จะคิดค่าทนายอย่างไร ผมก็เลยบอกว่าเราอยู่กันอย่างพี่อย่างน้อง ถ้าจะอยู่ก็อยู่ด้วยกันถ้าจะไปก็ไปพร้อมกันมีอะไรก็รับด้วยกันผมไม่รู้จะคิดค่าทนายอย่างไร ขอแค่ค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้นตามความเป็นจริงก็พอ หลังจากนั้นทุกบ้านก็ประชุมตกลงกันว่าจะให้ค่าทนายผมหลังละ 5,000.-บาท จ่ายให้ก่อนหลังละ 2,500.-บาท ทั้งหมด 75 หลังผมได้รับเงินหลังจากนั้นอีกไม่กี่วันถัดมา ผมทำคดีนี้ 76 สำนวน อาศรีรัตน์ไม่เอาจากผมแม้แต่บาทเดียว แต่กลับแนะนำสั่งสอนวิธีการต่างๆให้ผม จนต่อสู้คดีมาถึง หนึ่งปีเจ็ดเดือนยังไม่มีการสืบพยานแม้แต่ปากเดียว ภายหลัง ผู้ซื้อขอนัดเจรจา ผมจึงนัดจำเลยทุกคนพร้อมกันและตกลงรับค่าใช้จ่ายในการขนย้าย หลังละ 35,000.-บาท ในระหว่างเจรจา ท่านผู้รู้ถามขึ้นในที่ประชุมว่า ทำไมครั้งแรกไม่ยอมเจรจากันดีๆ ต้องให้ทนายมาอ้างว่าท่านเป็นผู้มีอำนาจและมีชื่อเสียง  พวกเราถึงไม่ยอมเพราะไม่ยากให้ใครมาข่มขู่พวกเรา มีการสอบถามกันพอสมควรจนผู้รู้ท่านนี้ยกเอาหนังสือบอกกล่าวขึ้นมาเป็นหลักฐานว่าได้รับหนังสือข่มขู่ว่าท่านเป็นผู้มีชื่อจริงๆ ผมพอทราบเช่นนั้นก็เลยต้องบอกท่านผู้รู้ว่าในเมื่อเรื่องมันผ่านเวลานั้นมาแล้วตอนนี้ทางโจทก์เขาขอเจรจากับพวกเราก็ไม่ต้องยกเอาเหตุอื่นมาโต้แย้งให้บรรยากาศเสียไป ขอให้พวกเราตัดสินใจว่าจะต่อสู้คดีต่อไปหรือจะขอจบเพียงนี้และจะขอค่าใช้จ่ายในการขนย้ายคนละเท่าไร โจทก์เสนอแล้วว่ายินดีช่วยเหลือค่าขนย้ายตามสมควร เรื่องถึงจบลงด้วยดี หลังจากผมได้รับค่าทนายความส่วนที่เหลือเสร็จ ตอนงานเลี้ยงอำลากัน ผมจึงได้มีโอกาสแปลภาษาไทยเป็นไทยให้ท่านผู้รู้ทราบว่า คำว่าผู้มีชื่อหมายความว่าอย่างไร ท่านผู้รู้กลับบอกผมว่าไม่ดีหรือที่แปลผิดทำให้คุณทนายได้เงินไปหลายแสนนะ ผมละงงยังไม่หายจนปัจจุบัน ว่าท่านแปลถูกหรือแปลผิด แฮๆๆ 

คราวหน้าจะเล่าเรื่องจำเลยสอนมวยทนาย