ใกล้ชิดผู้พิพากษา เป็นผลกับคดี

กลับมาตามคำมั่นครับ

(อังคารที่ 26 มกราคม 2553)

เรื่อง

ใกล้ชิดผู้พิพากษา เป็นผลกับคดี

ในวงการยุติธรรมที่ ทิ้งไม่ได้ ขายไม่ขาด คือเพื่อน นักกฎหมายทุกท่านต่างมีเพื่อนเป็นทนาย อัยการ ผู้พิพากษา ตำรวจ

โดยปกติผู้พิพากษาเมื่อต้องไปปฏิบัติหน้าที่ในต่างจังหวัด มักจะคบหากับเพื่อนต่างอาชีพ หรือเพื่อนที่ไม่ใช้ผู้พิพากษาด้วยกันยาก

จะด้วยกฎระเบียบหรือข้อบังคับต่างๆขององค์กรศาลที่จำเป็นต้องปฏิบัติเพื่อความเหมาะสมก็ดี

หรือจะด้วยสังคมในต่างจังหวัดให้ความเคารพนับถือผู้พิพา่กษาก็ดี

ลองมองจากตัวท่านเองก็ได้ถ้ารู้จักกับผู้พิพากษา แล้วท่านวางตัวอย่างไร

ผู้พิพากษาจึงหาเพื่อนได้ยากในต่างจังหวัด ใครๆก็รู้ว่าท่านนี้คือผู้พิพากษา

ผมมีเพื่อนเป็นทั้งอัยการและเป็นทั้งผู้พิพากษาเมื่อรู้ว่าย้ายไปอยู่ต่างจังหวัดก็มักถามไถ่กันว่าเพื่อนเที่ยวที่แนะนำยังอยู่ป่าว อึดอัดป่าว วัตถุเมาไวหมดกี่ขวดแล้วอะไรทำนองนี้  

คำตอบที่ได้คือ

โคตรเลยเพื่อน. ฮา...

คิดดูชวนมันคุย มันยังตอบครับผม ครับผม ฮา....

แถมมือมันจับเป้ากางเกงตลอดเวลาเลย ฮา....

สงสัยเมียจะสั่งให้ดูแลอย่างดี  ฮา....

เหตุนี้ ผู้พิพากษาเมื่อย้ายไปอยู่จังหวัดใดก็จะมีเพื่อนเป็นทนายความบ้าง อัยการบ้าง ตำรวจบ้างที่จังหวัดนั้น นั้งกินนั้งซดวัตถุเมาไวได้โดยไม่ต้องมีมือกุมเป้ากางเกง วนเวียนไปมาอยู่ในกลุ่ม  น้อยร้ายจะมีเพื่อนนอกกลุ่ม เว้นแต่จะเป็นเพื่อนสมัยเรียน หากรู้ว่าทำมาหารับประทานอยู่ในจังหวัดด้วย ต่างดีใจยิ่งกว่าได้พบพระเจ้า ว้างเป็นนัดซดวัตถุเมาไว ฮา... หรือนัดไปเดินหาลูกกลมๆที่ตัวเองหวดสุดแรง เพราะสำนึกผิดที่ไม่รู้โกรธกันมาแต่ชาติปางใด ฮา....

ที่นี้เข้าเรื่องเสียที่

ประมาณปี 2529 ผมรับคดีข้อพิืพาทเกี่ยวกับที่ดิน คดีหนึ่งซึ่งต้องไปฟ้องคดีที่ต่างจังหวัด หลังจากรวบรวมหลักฐานเสร็จจึงนำคดีไปฟ้องต่อศาลจังหวัดนั้นมีจำเลยรวม 3 ท่านแต่งตั้งทนายความคนเดียวกัน (อิจฉาท่านทนายจำเลยที่รับค่าทนายมากกว่าผม แฮ..) โจทก์มีคนเดียว เมื่อคู่ความทั้งสาม(จำเลย)ยื่นคำให้การเสร็จก็นัดชี้สองสถานเพื่อกำหนดประเด็นข้อพิพาทตามขั้นตอนแล้วกำหนดวันนัดสืบพยาน เมื่อถึงวันนัดสืบพยาน ท่านทนายจำเลยก็อ้างว่าป่วย มีใบรับรองการป่วยเสร็จ ศาลก็ให้เลื่อนคดีไปโดยนัดวันกันใหม่ ก็เป็นเช่นนี้อยู่สักห้าหกนัดนับระยะเวลาจากวันที่ฟ้องคดีจนถึงวันที่เลื่อนนัดครั้งสุดท้าย 1 ปีกับ 4 เดือนโดยยังไม่มีการสืบพยานแม้แต่ปากเดียว และทุกครั้งลูกความผมต้องไปศาลด้วยทุกครั้งเพราะเป็นพยานปากแรก

จนท่านลูกความผมบ่นว่า

ที่ไม่จ้างทนายทางนี้เพราะรู้ว่าทนายทางนี้ขี้โรคป่วยบ่อย  ฮา....

เมื่อก่อนเคยให้ฟ้องคดีอื่น ใช้ทนายทางนี้ก็เห็นป่วยอยู่ตั้งสองปี ฮา.....

คราวนี้เลยจ้างทนายกรุงเทพ แต่ทนายทางนี้ก็ยังป่วยเป็นปกติ ฮา.....

หลังจากการเลื่อนคดีในนัดสุดท้ายไปประมาณ ยี่สิบกว่าวัน ท่านลูกความผมแจ้งว่า พยานที่ขายที่ดินให้เป็นมะเร็งระยะสุดท้ายต้องนอนพักอยู่ที่บ้านไปศาลไม่สะดวกจะทำอย่างไรและอาจอยู่ไม่ถึงวันนัด  

ผมจึงยื่นคำร้องขอให้ท่านผู้พิืพากษาไป “เดินเผชิญสืบ”คิด..งง..

เออ...เดินเผชิญสืบนี้มันเยี่ยงใด....

พวกนักกฎหมายชอบมีคำแปลก.....มนุษย์ชาติใดใช้กัน...ฮา

ว่าจะไม่อธิบายกลัวถูกสาปให้ไปเกิด ชาติหน้ายิ่งพูดกันไม่รู้เรื่อง...ฮา...

การเดินเผชิญสืบ

หมายถึงการขอให้ท่านผู้พิพากษาไปทำการสืบพยานนอกศาลนั้นเอง คือไปที่ใดก็ได้ตามที่พยานที่เกี่ยวข้องนั้นอยู่หรือตั้งอยู่ คือให้ไปถามไปดูไปรู้ไปเห็นพยานนั้นจริงๆนอกที่ทำการของศาล เช่นกรณีนี้พยานมาศาลไม่ได้เพราะป่วย

นอกจากนี้ยังใช้ได้กับวัตถุพยานนอกจากบุคคล อย่างเช่น มีข้อพิพาทกันเรื่องก่อสร้างอาคารขวางทางน้ำ ทำให้น้ำท่วม อีกฝ่ายบอกไม่ขวางไม่มีน้ำท่วมต่างมีภาพมายืนยันก็อาจขอให้ออกไปดูให้เห็นด้วยตาก่อนจะตัดสินคดีก็ได้

หวังว่าพอเข้าใจแล้วนะ

ที่นี้กรณีพยานปากนี้มีเหตุสองอย่างคือ

หนึ่ง....ป่วยมากไปศาลไม่ได้แน่นอน

สอง....อาจมีชีวิตอยู่ไม่ถึงวันที่ศาลนัดสืบพยาน

ทำอย่างไรหละที่นี้

ผมทำงี้ครบ ขอศาลไปสองขอ อิ.อิ.

ขอแรกคือขอให้ศาลทำการสืบพยายปากนี้ไว้ก่อนถึงวันนัดคดีเป็นกรณีเร่งด่วน อาจสงสัยว่าแล้วทำได้หรือ

ไม่ต้องสงสัย ทำได้ครับ            ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง นักกฎหมายนิยมเรียกสั้นว่า ป.วิแพ่งมาตรานี้ครับ (เอาตามที่แก้ไขปัจจุบัน)

มาตรา 101  

ถ้าบุคคลใดเกรงว่าพยานหลักฐานซึ่งตนอาจต้องอ้างอิงในภายหน้าจะสูญหายหรือยากแก่การนำมา  หรือถ้าคู่ความฝ่ายใดในคดีเกรงว่าพยานหลักฐานซึ่งตนจำนงจะอ้างอิงจะสูญหายเสียก่อนที่จะนำมาสืบหรือเป็นการยากที่จะนำมาสืบในภายหลัง  บุคคลนั้นหรือคู่ความฝ่ายนั้นอาจยื่นคำขอต่อศาลโดยทำเป็นคำร้องขอหรือคำร้องให้ศาลมีคำสั่งสืบพยานหลักฐานนั้นไว้ทันที (ข้อกฎหมายมียาวกว่านี้ซึ่งมี มาตรา 101/1 ด้วยผมบันทึกให้พอเป็นที่เข้าใจ ถ้าต้องการทราบไปเปิดดูตามที่อ้างอิงได้ครับ) 

ขอสองคือขอให้ออกไปเผชิญสืบ ก็ตามที่อธิบายไว้แล้วคือขอตาม ป.วิแพ่งมาตรานี้ครับ 

 มาตรา 102   

ให้ศาลที่พิจารณาคดีเป็นผู้สืบพยานหลักฐานโดยจะสืบในศาลหรือนอกศาล ณ ที่ใด ๆ ก็ได้แล้วแต่ศาลจะสั่งตามที่เห็นสมควรตามความจำเป็นแห่งสภาพของพยานหลักฐานนั้น

พักสายตากันสักกะเดี๋ยวนะ

มาเข้าเรื่องต่อนะ

ที่นี้เมื่อศาลรับคำร้องแล้วก็ให้จ่าศาลเรียกตัวผมขึ้นไปพบ ก็ตกลงกันว่าผมจะไปรับทนายจำเลยไปด้วยก็นัดหมายเวลากัน มีการจัดรถมารับส่งเป็นที่เรียบร้อย ก็ไปสืบพยานกันที่บ้านของพยานจนเสร็จสิ้น

วิธีสืบพยานก็มีการถามตอบเช่นเดียวกับถามพยานกันในศาล จะต่างกันตรงที่ พยานนอนบนเตียง ท่านผู้พิพากษานั่งอยู่ด้านข้างเตียง ผมกับท่านทนายจำเลยยืนอยู่ปลายเตียง เจ้าหน้าที่พิมพ์ดีด นั่งที่โต๊ะ ซึ่งลูกชายของพยานจัดมาให้   คำถามที่ใช้ก็ตรงไปตรงมาคืออยากทราบอะไรก็ตามนั้น ไม่มีการขี้ม้าเลียบค่าย นับว่าเป็นครั้งแรกและครั้งเดียวในอาชีพที่ทั้งผมและท่านทนายจำเลยไม่ต้องให้ศาลเตือนว่าถามให้เข้าประเด็น

หลังจากนั้นอีก สิบ วัน พยานปากนี้ท่านก็จากไปอย่างสงบด้วยวัย 68 ปี ผม ท่านผู้พิพากษา ท่านทนายจำเลยก็ไปคารวะท่านพยานปากนี้เป็นครั้งสุดท้าย ผมไม่ได้รู้จักกับพยานปากนี้มาก่อนและทั้งท่านผู้พิพากษาและทนายจำเลยเราต่างหันมามองกันเข้าใจความรู้สึกของกันดีว่าคิดอย่างไร (ทนายถึงขึ้นสวรรค์ได้น้อยคน)

พักซับน้ำตากันก่อนนะครับ (เศร้า...)

มาตามต่อนะครับ

เชื่อหรือไม่ว่าหลังจากสืบพยานปากนี้ไปแล้ว          ผมยังต้องเลื่อนคดีไปอีก เจ็ดแปดเดือน   เหตุเพราะท่านทนายจำเลยป่วย    ผมยังล้อเล่นฝากเสมียนทนายที่นำคำร้องขอเลื่อนคดีมายื่นศาลไปถามว่า      ถ้าป่วยเป็นหวัดเจ็บคอก็ไม่ค้านเพราะพูดไม่ได้              แต่ถ้าเป็นมะเร็งต้องค้านเพราะเกรงจะทำหน้าที่ไม่ทัน ....ฮา  (ท่านผู้พิพากษาได้ยินยังแอบยิ้ม)

เมื่อเริ่มสืบพยานกันอย่างจริงจังภายหลังจากท่านผู้พิพากษาเจ้าของสำนวนท่านเดิมย้ายไปแล้วได้ประมาณ 15 ปากใช้เวลาอีกประมาณหกเดือน พยานผมหลังจากสืบเสร็จก็สิ้นอายุขัยไปด้วยวัย 55 กับ 60 กับ 72 รวม 3 ท่าน (เศร้าอีก) ฝ่ายโจทก์ก็หมดพยาน

เริ่มนัดสืบพยานจำเลย ซึ่งอ้างพยานไว้ 22 ปาก

วันนัด ท่านทนายจำเลยป่วยอีก  ฮา.......(กระดูกแข็งจัง รายนี้ไม่ยักสิ้นอายุขัย) นัดถัดมาก็สืบพยานฝ่ายจำเลยไปได้อีก 7 ปากใช้เวลาไป สองนัด ประมาณ สองเดือนเศษ นัดถัดมาศาลนัดไว้อีกสามนัดห่างกันนัดละหนึ่งเดือนกำชับจำเลยว่าให้นำพยานมาสืบให้เสร็จทุกปาก

ถึงวันนัดท่านทนายจำเลยป่วยอีก...ฮา....

คราวนี้ให้เสมียนทนายมายื่นคำร้องพร้อมผลการตรวจรักษาของแพทย์กำหนดให้พัก สี่เดือนป่วยด้วยโรคตับ ศาลให้เลื่อนแต่กำชับจำเลยว่านัดหน้า(คืออีกสี่เดือน)หากทนายจำเลยไม่อาจมาศาลได้ให้จำเลยจัดหาทนายมาใหม่ศาลจะไม่ให้เลื่อนคดีเพราะทนายจำเลยป่วยอีก

ที่ศาลจดรายงานทำนองนี้เพราะคราวนี้ผมค้าน

(จริงๆแล้วก็ค้านมาทุกนัดที่เลื่อน)

ผมแถลงศาลว่าท่านทนายจำเลยป่วยคราวนี้เห็นทีจะไม่ได้ปฏิบัติหน้าที่อีกต่อไป เพราะพยานฝ่ายโจทก์สามท่านที่มาศาลไม่แสดงอาการป่วยเลยยังสิ้นอายุขัย ฮา.....(ศาลฟังแล้วหัวเราะ) ขอให้จำเลยแต่งทนายอื่นเข้ามาแทนก่อน

เห็นยังครับผมใช้วาจาจูงใจไม่ให้ศาลอนุญาตแล้วก็ไม่สำเร็จ เลื่อนคดีได้อยู่ดี เหตุก็เป็นเช่นนี้มาตลอดผมทำคดีนี้มาตั้งแต่กลางปี 2529 ศาลชั้นต้นพิพากษาคดีเอาปลายปี 2538 พยานฝ่ายโจทก์สิ้นอายุขัยไป 4 ท่าน พยานฝ่ายจำเลยสิ้นอายุขัยไป 1 ท่าน ท่านผู้พิพากษาย้ายไปตามวาระ สอง ท่าน

ทนายโจทก์กับท่านทนายจำเลยยังไม่สิ้นอายุขัย ฮา....

เหตุที่ีคดีนี้ฝ่ายจำเลยได้เลื่อนคดีทุกครั้งที่ขอเลื่อนคดี ก็เพราะท่านทนายจำเลยใกล้ชิดกับท่านผู้พิพากษาเจ้าของสำนวน ทุกครั้งที่ผมเดินทางไปหลังจากเสร็จสิ้นภารกิจจากศาลผมพักอยู่ที่จังหวัดนี้ต่ออีก 1 วัน ได้ไปกินไปซดวัตถุเมาไวที่ร้านในจังหวัด ซึ่งก็มีไม่มากร้านนัก     ได้พบเจอกันทั้งท่านทนายจำเลยและท่านผู้พิพากษา ยังมีการเดินข้ามโต๊ะกันไปมาจนท่านผู้พิพากษากับผมก็ถือว่าเป็นเพื่อนใกล้ชิดกันอีกคน สรุปแล้วด้วยความใกล้ชิดนี้เองทำให้การขอเลื่อนคดีเป็นผลทุกครั้ง

ส่วนผลคดีไม่บอกครับ อิ.อิ.

ขออนุญาตไว้ต่อคราวหน้านะครับ เพราะในระหว่างสืบพยานของทั้งสองฝ่ายมีอะไรต่อมิอะไรที่ได้ฮา...และทำให้เข็มขัดของท่านสั้นได้หลายครั้ง

รอต่อภาค สองนะครับ  

แล้วท่านจะทราบว่า "ยุติธรรมคือศาสตร์" จริงๆๆ 

มีคำถามให้ท่านตอบอยู่ในความเห็นที่  6 กับ 7 ลองไปตอบกันดูครับ

ปล.

บางท่านที่ยังไม่อ่านเรื่อง ผัวเมีย ตีกัน ฉันคือเทวดา  ผัวเมีย ดีกัน ฉันคือ.....อาจขาดอรรถรสในการตอบคำถาม จะกลับไปอ่านคำถามคำตอบท้ายบันทึกก่อนก็จะได้อรรถรสในการตอบคำถามยิ่งขึ้นครับ