ช่วงนี้จังหวัดชุมพร กำลังจัดทำเอกสารประเมินตนเองตามเกณฑ์ PMQA โดยเฉพาะในส่วนของสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชุมพรเอง ที่ได้มีการแต่งตั้งคณะทำงานขึ้นมาหลายชุด เพื่อรับผิดชอบในแต่ละหมวด สำหรับในส่วนของอำเภอพะโต๊ะ มีท่านสาธารณสุขอำเภอ (พี่พิสูจน์ ภิโสรมย์) พี่ยุทธพงษ์ ฉิ่งวังตะกอ และผมเอง ร่วมเป็นคณะทำงานในครั้งนี้ด้วย ปีนี้ผมรับผิดชอบเป็นคณะทำงานในหมวดที่ 3 ...แม้เมื่อปีที่แล้วจะเคยผ่านหูผ่านตามาบ้าง เพราะรับผิดชอบในหมวดที่ 4 จะว่าไปแล้วก็ยังไม่ได้เข้าใจอย่างลึกซึ้งจนอธิบายได้ชัดเจน บางครั้งก็งงๆ อยู่เหมือนกัน อิอิ... นอกจากนี้ยังทราบว่าพี่น้องชาวสาธารณสุขที่ไม่ได้ร่วมเป็นคณะทำงานด้วยกัน เกิดความสงสัยว่า เอ๊ะ! พวกนี้ทำอะไรกัน? PMQA คืออะไร สำคัญอย่างไร ทำไมต้องทำ PMQA เราต้องทำ PMQA รึเปล่า? และอีกหลายต่อหลายคำถาม ซึ่งพี่พิสูจน์ได้เคยเกริ่นไว้ครั้งหนึ่งแล้วว่า น่าจะได้ช่วยกันมาบอกเล่าให้พวกเราได้ทราบกัน เพื่อว่าจะได้ดำเนินการร่วมกันต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง

         วันนี้ ครบรอบ 2 ปี ของการบรรจุเข้ารับราชการ (จริงๆ ทำงานมาแล้ว 3 ปี บรรจุในตำแหน่งลูกจ้างนักเรียนทุน 1 ปีเศษ) ด้วยครับ ...ได้นั่งติดสำนักงานฯ บ้าง หลังจากตระเวนเป็นวิทยากรอยู่พักใหญ่ พอดีมีเอกสารแผ่นความรู้-ประชาสัมพันธ์เรื่อง PMQA ซึ่งส่งมาจากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชุมพร จัดทำโดย "กลุ่มพัฒนาระบบบริการ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข" พี่พิสูจน์จึงบอกว่าน่าจะช่วยประชาสัมพันธ์ให้ทุกคนได้ทราบ และท่านยังเห็นความสำคัญว่าน่าจะนำลง Blog ด้วย ผมยินดีมาก... จึงได้แสกนภาพบางส่วน และพิมพ์ข้อความในช่วงหลังเลิกงานเพื่อจะได้มาบอกเล่าให้พวกเราได้ทราบกัน ใครที่ทราบอยู่แล้ว ถือว่าเป็นการทบทวนความรู้ ใครที่ยังไม่ชัดเจน ก็จะได้ชัดเจนขึ้น ใครยังไม่ทราบ วันนี้ก็จะได้รู้บ้างล่ะว่า PMQA คืออะไร ...เริ่มกันเลยนะครับ

ความเป็นมาของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA)

         ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบราชการไทย (พ.ศ. 2546-2550) กำหนดให้มีการปรับเปลี่ยนกระบวนการและวิธีการทำงานเพื่อยกระดับขีดความสามารถและมาตรฐานการทำงานของหน่วยงานราชการให้อยู่ในระดับสูงเทียบเท่ามาตรฐานสากล โดยยึดหลักการบริหารจัดการบ้านเมืองที่ดี
         การบริหารจัดการบ้านเมืองที่ดีเป็นหลักการบริหารที่ได้รับการตราขึ้นเป็นกฎหมาย ดังที่ปรากฏในพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 มาตรา 3/1 และต่อมาได้มีการออกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารจัดการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 เพื่อให้มีแนวทางการปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมชัดเจนมากยิ่งขึ้น โดยกำหนดเป้าหมายของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีว่าให้เป็นไปเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ มีประสิทธิภาพและเกิดความคุ้มค่าในเชิงภารกิจของรัฐ ลดขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เกินจำเป็น ประชาชนได้รับการอำนวยความสะดวกและได้รับการตอบสนองความต้องการ รวมทั้งมีการประเมินผลการปฏิบัติงานอย่างสม่ำเสมอ
         การบริหารราชการให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าว จำเป็นต้องมีเกณฑ์การประเมินกระบวนการทำงานและผลการปฏิบัติงานที่เป็นที่ยอมรับกันทั่วไป จึงได้นำแนวคิดและโครงสร้างของรางวัลคุณภาพของประเทศสหรัฐอเมริกา The Malcolm Baldrige National Quality Award และรางวัลคุณภาพแห่งชาติของประเทศไทย (Thailand Quality Award : TQA) ซึ่งมีพื้นฐานทางด้านเทคนิคและกระบวนการเช่นเดียวกับรางวัลคุณภาพแห่งชาติของประเทศสหรัฐอเมริกา มาปรับใช้ให้สอดคล้องกับบริบทของราชการไทยและสอดคล้องกับวิธีการปฏิบัติราชการตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546

วัตถุประสงค์ของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA)

• เพื่อยกระดับคุณภาพการปฏิบัติงานของภาครัฐให้สอดคล้องกับพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546
• เพื่อให้หน่วยงานภาครัฐนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการของหน่วยงานสู่ระดับมาตรฐานสากล
• เป็นกรอบในการประเมินตนเอง เพื่อพัฒนาองค์กร และเป็นบรรทัดฐานในการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานของหน่วยงานภาครัฐ

ประโยชน์ของ PMQA ต่อส่วนราชการ

• ส่วนราชการได้ดำเนินการตรวจประเมินองค์กรด้วยตนเอง (Self-Assessment) ซึ่งจะทำให้ผู้บริหารทราบว่าส่วนราชการของตนมีความบกพร่องในเรื่องใด เพื่อจะได้กำหนดวิธีการ เป้าหมาย ที่ชัดเจน ในการจัดทำแผนปฏิบัติการเพื่อปรับปรุงองค์กรให้สมบูรณ์มากขึ้นต่อไป
• ส่วนราชการสามารถนำเกณฑ์ PMQA ไปใช้เป็นเครื่องมือในการจัดการการดำเนินการ เพื่อยกระดับการบริหารจัดการของส่วนราชการให้สามารถส่งมอบคุณค่าที่ดีขึ้น ทั้งผลผลิตและบริการให้แก่ผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
• เมื่อส่วนราชการมีการบริหารจัดการที่เป็นเลิศจะเกิดภาพลักษณ์ที่ดี ได้รับความนิยมชมชอบจากผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

องค์ประกอบของการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA)

ประกอบด้วย 2 ส่วน คือ
         1. ลักษณะสำคัญขององค์กร
         2. เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ
1. ลักษณะสำคัญของค์กร
         เป็นการอธิบายภาพรวมของส่วนราชการ สภาพแวดล้อม ในการปฏิบัติภารกิจ ความสัมพันธ์กับหน่วยงานอื่นในการปฏิบัติราชการ ความท้าทายเชิงยุทธศาสตร์ และระบบปรับปรุงผลการดำเนินการ ซึ่งเป็นแนวทางที่ครอบคลุมระบบการบริหารจัดการการดำเนินการขององค์กรโดยรวม
         ลักษณะสำคัญขององค์กร ประกอบด้วย 2 หัวข้อ ได้แก่
         1) ลักษณะองค์กร
         2) ความท้าทายต่อองค์กร
2. เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ประกอบด้วยเกณฑ์ 7 หมวด คือ
         หมวด 1 การนำองค์กร
         หมวด 2 การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์
         หมวด 3 การให้ความสำคัญกับผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
         หมวด 4 การวัด การวิเคราะห์ และการจัดการความรู้
         หมวด 5 การมุ่งเน้นทรัพยากรบุคคล
         หมวด 6 การจัดการกระบวนการ
         หมวด 7 ผลลัพธ์การดำเนินการ

วงจรการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA)

         ส่วนราชการจะดำเนินการตามวงจรการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ โดยนำเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) ไปใช้ในการประเมินตนเอง ทำให้ทราบจุดแข็งและโอกาสในการปรับปรุง และดำเนินการปรับปรุงด้วยแนวทางและเครื่องมือการบริหารจัดการที่เหมาะสม และเมื่อส่วนราชการปรับปรุงตนเองอย่างต่อเนื่องไประยะหนึ่ง จนมั่นใจได้ว่าพัฒนาตนเองตามเกณฑ์ให้ก้าวไปสู่ระบบการบริหารจัดการที่เหมาะสมแล้ว สามารถสมัครขอรับรางวัลคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐได้
         ในการสมัครขอรับรางวัลนั้น ส่วนราชการจะได้รับการตรวจประเมินจากผู้ตรวจประเมินรางวัล ซึ่งเมื่อผ่านเกณฑ์การประเมิน ก็จะได้รับรางวัลตามหลักฐานที่กำหนด หากไม่ได้รับรางวัล ส่วนราชการจะได้รับรายงานป้อนกลับ (Feed back) เพื่อนำไปปรับปรุงองค์กรต่อไป สำหรับส่วนราชการที่ได้รับรางวัลจะมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ด้วยการแบ่งปันประสบการณ์การปฏิบัติงานที่เป็นเลิศ ซึ่งจะเป็นประโยชน์กับการพัฒนาระบบราชการโดยรวมต่อไป

การเตรียมความพร้อมภายในองค์กร

การดำเนินการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ

หลักคิดของเกณฑ์ PMQA : คำนิยมหลัก 11 ประการ

หลักการจัดการที่ดีโดยใช้หลัก ADLI และ LeTCLi

หลัก ADLI ประกอบด้วย

• Approch -A คือ แนวทาง วิธีการที่เป็นระบบ สามารถนำไปใช้ซ้ำได้
• Deployment -D คือ ดำเนินการครอบคลุมทุกขั้นตอนตามแผนทุกหน่วยงาน
• Learning -L คือ ติดตามประเมินผลลัพธ์ แลกเปลี่ยนเรียนรู้และนำสู่การปรับปรุง
• Integration -I คือ ความสอดคล้องระหว่างแผน ปฏิบัติ วัด วิเคราะห์ ปรับปรุง มุ่งสู่เป้าหมายองค์กร

หลัก LeTCLi ประกอบด้วย

• Level -Le คือ ผลการดำเนินงานในปัจจุบันเปรียบเทียบกับเป้าหมาย
• Trend -T คือ แนวโน้มของผลการดำเนินการ
• Comparison -C คือ เปรียบเทียบกับองค์กรอื่น
• Linkage -Li คือ เชื่อมโยงกับตัวชี้วัดผลต่างๆ

เรื่องที่เกี่ยวข้อง :
รวมเรื่องราว PMQA--->http://gotoknow.org/post/tag/pmqa
1. ใครว่า...PMQA เหมือนหมอวัดไข้?
2. วันนี้คุยกันต่อเรื่อง PMQA...
3. Click+Click ตามหา PMQA
4. PMQA ทำให้...เป็นแบบนี้
5. โครงการพัฒนาระบบประกันคุณภาพเครือข่ายบริการปฐมภูมิในจังหวัดนำร่อง ตอนที่ 2
6. การจัดทำลักษณะสำคัญองค์กร
7. พุธนี้ นั่งทำ ADLI กันค่ะ
8. ความเดิม ตอนที่แล้ว

-----------------
อำนวย สุดสวาสดิ์
๙ มิถุนายน ๒๕๕๑