8092
0
true
<h6><span style="color: #003300;"> กศ พฐ ๙ ปี แยกจาก vocational เน้นทำงาน </span></h6>
<h6><br /><span style="color: #003300;"> **กศ หล่อหลอมเด็ก หล่อหลอมชาติ </span></h6>
<h6><br /><span style="color: #003300;"> ผลิตครูโดยคณะศึกษาศาสตร์ โดยมหาวิทยาลัย </span></h6>
<h6><span style="color: #003300;"><br /></span>
<h6><span style="color: #003300;"> เชิญเขามาทำ series of Workshops ทำความเข้าใจภาพรวม และ การ ปป ในช่วงต่างๆ และเพื่อ kick off การขับเคลื่อนการ ปป </span></h6>
<h6><span style="color: #003300;"><br /></span>
<h6><span style="color: #003300;"> ม วิจัย เน้นวิจัยเปนระบบ เปนเรื่องๆ work integrated learning, lib arts, teacher ed reform </span></h6>
<h6><span style="color: #003300;"><br /></span>
<h6><span style="color: #003300;"> Those who can do do. Those who cannot do teach. Those who can neither do nor teach become education expert.</span></h6>
<h6><span style="color: #003300;"> </span></h6>
</h6>
</h6>
</h6>
2010-02-08T07:52:46+07:00
false
334678
false
false
2010-02-08T07:53:11+07:00
5
Teacher Education ของฟินแลนด์
8092
0
true
<h2><br /><span style="color: #333399;"> หนังสือ Science Education and 21<sup>st </sup>Century Skills ระบุว่า ทักษะสำคัญสำหรับศตวรรษที่ ๒๑ ได้แก่ <br /></span></h2>
<h2 style="padding-left: 60px;"><span style="color: #333399;">๑. adaptability</span></h2>
<p><span style="color: #333399;">
<h2 style="padding-left: 60px;"><br />๒. complex communication/social skills</h2>
<h2 style="padding-left: 60px;"><br />๓. nonroutine problem-solving skills</h2>
<h2 style="padding-left: 60px;"><br />๔. self-management/self-development</h2>
<h2 style="padding-left: 60px;"><br />๕. systems thinking</h2>
</span></p>
<h3><span style="color: #333399;"> </span></h3>
<h3><span style="color: #333399;"> โปรดดู Box 1-1 ในหนังสือหน้า 3 และถ้าอ่านหนังสือเล่มนี้ จะเห็นความเชื่อมโยงระหว่างการศึกษากับชีวิตจริงสมัยใหม่ ที่ไม่เหมือนกับสมัยคนแก่อย่างผมเป็นเด็ก เป็นโอกาสที่ “ชุมชนครูเพื่อศิษย์” จะสนุกสนานและประเทืองปัญญากับการทำหน้าที่ที่ท้าทายนี้ </span></h3>
<h3><span style="color: #333399;"> </span></h3>
<h3><span style="color: #333399;"> ผมจึงนำมามอบให้ทีมงานครูเพื่อศิษย์ของ มมส., สคส. และภาคี เพื่อหาทางให้รางวัลแก่ครูเพื่อศิษย์ที่มีวิธีฝึกทักษะเหล่านี้แก่ศิษย์ ที่ถือได้ว่าเป็น best practice และหาทางสร้างความเคลื่อนไหวเพื่อ ลปรร. สร้าง CoP ของครูเพื่อศิษย์ที่สนใจสร้างทักษะเหล่านี้แก่ศิษย์ ในช่วงชั้นต่างๆ ของนักเรียน</span></h3>
<h3><span style="color: #333399;"> </span></h3>
<h3><span style="color: #333399;"> และเอามาฝากนักวิจัยทางการศึกษา เพราะในหนังสือเล่มนี้มีโจทย์วิจัยเต็มไปหมด</span></h3>
<h3><span style="color: #333399;"> </span></h3>
<h3><span style="color: #333399;"> </span></h3>
<h3><span style="color: #333399;">วิจารณ์ พานิช<br />๓ ก.พ. ๕๓</span></h3>
<h3><br /><span style="color: #333399;"> <br /> </span></h3>
2010-02-08T07:49:48+07:00
false
334677
false
false
2010-02-08T07:49:48+07:00
5
ทักษะสำหรับศตวรรษที่ ๒๑ : โจทย์สำหรับครูเพื่อศิษย์
8092
0
true
<p> สภาวิจัยแห่งชาติ สาขาปรัชญา จัดสัมมนาวิชาการเรื่อง “กะเทาะเปลือกวัฒนธรรม : การปรับเปลี่ยนท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์” ระหว่างวันที่ ๑๕ – ๑๖ ม.ค. ๕๓ โดยมีหลักการของการประชุม<a href="http://gotoknow.org/file/vicharnpanich/Project050253.pdf"><span style="background-color: #ffff00;">ดังนี้</span></a> และมีกำหนดการสัมมนา<a href="http://gotoknow.org/file/vicharnpanich/Program050253.pdf"><span style="background-color: #ffff00;">ดังนี้</span></a></p>
<p> ผมได้รับเชิญจากท่านประธานสภาวิจัยแห่งชาติ สาขาปรัชญา ศ. <a href="http://gotoknow.org/blog/thaikm/77069">ปรีชา ช้างขวัญยืน</a> ไปบรรยายนำเรื่อง “สังสารวัฏแห่งวัฒนธรรมไทย” จึงนำ narrated ppt มาให้แก่ผู้สนใจ<span style="background-color: #ffff00;"><a href="http://www2.mahidol.ac.th/ks/vicharn/cluture050253.swf">ที่นี่</a></span></p>
<p> การประชุมนี้ท่านองคมนตรี ฯพณฯ กำธน สินธวานนท์ กรุณามาเป็นประธานปิดการประชุม ท่านให้ความเห็นว่า สังคมไทยเป็นสังคมเปิด เราจึงต้องมีความสามารถในการคัดกรองกระแสวัฒนธรรมที่ไหลบ่ามาตามกระแสโลกาภิวัตน์ </p>
<p> น่าเสียดายที่หลังการบรรยาย ผมต้องไปงานของหลักสูตรธรรมาภิบาลเพื่อพัฒนาอุดมศึกษา จึงไม่ได้ร่วมประชุมในวันที่ ๑๕</p>
<p> แต่วันที่ ๑๖ ม.ค. ๕๓ เป็นวันเสาร์ ผมจึงได้เข้าร่วมสัมมนานี้ตลอดทั้งวัน ผมจึงได้ความรู้ใหม่จากการนำเสนอของ ศ. ดร. <a href="http://gotoknow.org/blog/thaikm/tag/รื่นฤทัย%20สัจจพันธุ์">รื่นฤทัย สัจจพันธุ์</a> เรื่อง “วรรณกรรมออนไลน์ : วัฒนธรรมการสร้าง-เสพวรรณศิลป์ในบริบทสังคมที่เปลี่ยบแปลง” ที่แม้ผมจะเป็น netizen คนหนึ่ง ก็ยังนึกไม่ถึงว่าวรรณกรรมออนไลน์จะช่วยเปิดโอกาสใช้จินตนาการสร้างสรรค์ ในการสร้างเนื้อสร้างตัวของคนรุ่นใหม่ถึงขนาดนี้ โดยแชมป์ด้านนี้คือ ดร. ป๊อบ (ฐาวรา สิริพิพัฒน์) ผู้แต่งเรื่อง เดอะ ไวท์โรด </p>
<p> การบรรยายของพระธรรมโกศาจารย์ (<a href="http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B9%82%E0%B8%81%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B9%8C_(%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B8%A3_%E0%B8%98%E0%B8%A1%E0%B8%BA%E0%B8%A1%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%BA%E0%B9%82%E0%B8%95)">ประยูร ธมมฺจิตฺโต</a>) มีสาระล้ำลึก เชื่อมโยง น่าประทับใจมาก ท่านได้เสนอแก่นวัฒนธรรมไทย ๓ ข้อ ที่นิพนธ์โดยสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ เมื่อปี ๒๔๗๐ ได้แก่ (๑) ความจงรักอิสระของชาติ (Love of national independence) (๒) ความปราศจากวิหิงสา (Toleration) และ (๓) ความฉลาดในการประสานประโยชน์ (Power of Assimilation)</p>
<p> นอกจากนั้น ท่านยังชี้ให้เห็นว่า ญี่ปุ่นได้ใช้หลักการ Wakon Yosai ในการสืบสานวัฒนธรรมญี่ปุ่นมาตั้งแต่สมัยเมจิ โดยยึดการผสมผสาน Japanese Spirit เข้ากับ Western Technology</p>
<p> ศ. ดร. <a href="http://gotoknow.org/blog/thaikm/102714">ปราณี กุลละวณิชย์</a> เสนอว่า<span style="background-color: #00ff00;">แก่นวัฒนธรรมไทยเป็นด้านจิตใจ</span>ได้แก่ ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ การรู้จักถ่อมตน ความกตัญญู ความซื่อสัตย์ การอยู่อย่างมีสุขภาพดี หลักการผสมคำ เรื่องจักรๆ วงศ์ๆ และท่าโขน ส่วน<span style="background-color: #00ff00;">เปลือกวัฒนธรรมเป็นด้านการปฏิบัติ</span> ได้แก่ การไหว้ การใส่บาตร การรดน้ำผู้ใหญ่ รูปอักษร การหันหัวนอนไปทางทิศตะวันตก คำไทย+คำเทศ หางเครื่อง/บทตลก </p>
<p> ผมประทับใจวิธีคิดเรื่องเปลือกและแก่นวัฒนธรรม และได้ชี้ให้ที่ประชุมเห็นว่า สำหรับต้นไม้ ส่วนที่เป็นเปลือกทำหน้าที่เลี้ยงแก่น แต่ผมคิดกับตนเองว่า วิธีการสร้างสรรค์แก่นวัฒนธรรมที่ดีที่สุดคือการส่งเสริมกิจกรรมเยาวชน ตามแนวที่<a href="http://www.scbfoundation.com/main_th.php">มูลนิธิสยามกัมมาจล</a>กำลังทำอยู่ ไม่ทราบว่าผมคิดเข้าข้างตนเองหรือเปล่า</p>
<p> </p>
<p style="text-align: right;">วิจารณ์ พานิช<br />๑๘ ม.ค. ๕๓<br /> <br /> </p>
<p><br /> </p>
2010-02-05T16:14:39+07:00
false
334110
false
false
2010-02-05T16:32:23+07:00
11
กะเทาะเปลือกวัฒนธรรม : การปรับเปลี่ยนท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์
8092
2
true
<h4 style="text-align: justify;"><br /><span style="color: #000080;"> วันที่ ๑๑ ม.ค. ๕๓ ผมหยิบหนังสือ “Towards a Competitive Higher Education System in a Global Economy” ของ World Bank มาอ่านเพื่อเตรียมตัวไปอภิปรายในการประชุมวันที่ ๒๒ ม.ค. ๕๓</span></h4>
<h4 style="text-align: justify;"><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> แค่ย่อหน้าแรกของ Executive Summary ผมก็เถียงผู้จัดทำหนังสือนี้แล้ว ในตอนท้ายสุดของย่อหน้าเขาเขียนว่า “It also focuses on the extremely important relationships between higher education, research and development, innovation policies, and the private sector.” </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> เขาชี้ความสำคัญเฉพาะต่อ private sector ผมเถียงว่า <span style="background-color: #00ffff;">government sector นี่แหละตัวดี ที่ต้องการการวิจัย </span> แต่จะไม่สามารถใช้พลังของการวิจัยได้เลยหากยังทำงานแบบคิดว่า “ข้ารู้ดี” และกำหนดกติกาและเกณฑ์ต่างๆ ให้ผู้อื่นถือปฏิบัติ โดยไม่ยอมรับว่าเป็นกติกาและตัวชี้วัดที่ใช้ในสมัย “คนเรายังโง่” </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> ถ้ายอมรับว่ากติกาและตัวชี้วัดที่กำหนดนั้น ควรจะได้รับการปรับปรุงพัฒนา ก็ต้องมีการวิจัยเพื่อพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัด เมื่อไรที่มีพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัด ก็จะต้องมีคำถามว่าเป็นพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดที่ดีที่สุดแล้วหรือ ควรยึดมั่นถือมั่นพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดนี้แค่ไหน จะปรับเปลี่ยนไปเป็นพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดที่ดีขึ้นได้อย่างไร </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> หากคิดอย่างนี้ กระบวนการใช้เกณฑ์และตัวชี้วัด ก็จะกลายเป็นกระบวนการพัฒนาเกณฑ์และตัวชี้วัดไปในตัว เกิดเป็น action research เพื่อพัฒนาตัวชี้วัด และพัฒนาหน่วยงานที่ทำหน้าที่ประเมินไปในตัว </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> หน่วยงานที่ทำหน้าที่ประเมินคนอื่น (หน่วยงานอื่น) เป็นหน่วยงานที่น่าสงสารเพราะต้องแสร้งทำตัวเป็นผู้รู้ ทั้งๆ ที่จริงๆ แล้วไม่รู้จริง เมื่อตกอยู่ในสภาพแสร้งทำเช่นนี้ ก็จะไม่มีจิตวิญญาณของผู้ต้องการเรียนรู้ องค์กรแบบนี้จึงไม่มีวันที่จะเป็น Learning Organization แต่จะเป็น “องค์กรชาล้นถ้วย” </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> จะไม่เป็น “องค์กรชาล้นถ้วย” ต้องเอาตัวชี้วัดมาเป็นโจทย์วิจัย ตั้งคำถามว่าจะหาตัวชี้วัดที่ดีกว่านี้ได้อย่างไร ตัวชี้วัดอะไรที่ดีกว่านี้ โดยเอาผลการประเมิน และ feedback ของผู้ถูกประเมินเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์หาคำตอบ</span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> </span></h4>
<h4 style="text-align: justify;"><span style="color: #000080;">วิจารณ์ พานิช<br />๑๑ ม.ค. ๕๓<br /> <br /></span></h4>
</h4>
</h4>
</h4>
</h4>
</h4>
</h4>
</h4>
2010-02-05T13:16:57+07:00
false
334047
2010-02-05T22:14:51+07:00
false
false
2010-02-05T13:27:45+07:00
5
โจทย์วิจัยในตัวชี้วัด
8092
0
true
<p><br /><span style="color: #00005c;"><strong> บันทึกนี้อาจกล่าวได้ว่าเป็นบันทึกของคนที่เคยใฝ่ฝันจะตั้งตัวทางวิชาการ แต่ทำไม่สำเร็จ แต่แม้จะไปไม่ถึงเป้าหมายปลายทาง แต่ระหว่างทางก็ได้เรียนรู้วิธีการ ได้เป้าหมายรายทางไว้ใช้งานมากมาย จึงนำมา ลปรร. ในบันทึกนี้ โดยไม่รับรองความถูกต้อง ดังได้ประกาศแล้ว ว่าเป็นความเห็นของผู้ล้มเหลว <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> การสร้างตัวแปลว่าคิดยาวๆ คิดทำงานต่อเนื่อง คิดวางรากฐาน ไม่ใช่ทำอะไรเพื่อผลระยะสั้นชั่วครั้งชั่วคราว <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> การสร้างตัวทางวิชาการเปรียบเสมือนการปลูกต้นไม้ ต้องเริ่มที่เป้าหมาย ว่าจะปลูก “ต้นไม้” อะไร ปลูกต้นพริกหรือต้นมะม่วง ปลูกต้นพริกไม่กี่วันก็ออกดอกออกผล แต่อยู่ได้ปีสองปีก็ตายหรือเฉา แต่มะม่วงต้องรอหลายปีจึงจะได้กินผล แต่จะได้กินต่อเนื่องไปหลายสิบปี <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> วันที่ ๒ ก.พ. ๕๓ ผมนัดทีม<span style="background-color: #00ffff;">คณะสังคมศาสตร์ฯ ม. มหิดล</span> มาคุย เพื่อ ลปรร. เรื่องการจัด<span style="background-color: #00ff00;">หลักสูตร ป. เอก ด้านนโยบายสาธารณะและการจัดการภาครัฐ</span> ซึ่งเมื่อเดือนที่แล้วผู้บริหารมหาวิทยาลัยเสนอให้สภามหาวิทยาลัยอนุมัติเป็นหลักสูตรพิเศษ คือเรียนแบบไม่เต็มเวลา เพราะผู้เรียนคือผู้กำลังทำงาน แต่สภาฯ ไม่อนุมัติ ให้เอากลับไปคิดใหม่ <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> นี่คือหลักสูตร ป. เอก หลักสูตรแรกในสาขารัฐประศาสนศาสตร์ ของ ม. มหิดล ผมจึงมองว่า นี่คือ<span style="background-color: #ffff00;">โอกาสสร้างตัวทางวิชาการสาขานี้ของ ม. มหิดล ย้ำว่า ของมหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งต้องการสร้างตัวเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก</span> <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> <span style="background-color: #ff00ff;"><span style="color: #ffffff;">จะใช้หลักสูตรนี้เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างตัวเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก ของ ม. มหิดล ได้อย่างไร จะใช้หลักสูตรนี้เป็นเครื่องมือสร้างรากฐานวิชาการด้านรัฐประศาสนศาสตร์ของ ม. มหิดล อย่างไร</span></span><br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> แนวโน้มของวิชาการสาขารัฐประศาสนศาสตร์ ด้าน public policy & public management เป็นอย่างไร ในระดับโลกและระดับประเทศไทย การปรับใช้หลักการจัดการภาคธุรกิจต่อภาครัฐ การเชื่อมโยงศาสตร์เชิงนโยบาย เช่นเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอื่นที่มีการวิจัยและหลักสูตรเขาเน้นด้านไหน ส่วนไหนที่ยังไม่มีมหาวิทยาลัยใดในประเทศจับดำเนินการ เราจะเน้นด้านไหน มีมหาวิทยาลัยใดและหน่วยงานใดที่เด่นในต่างประเทศที่เราควรแสวงหาความร่วมมือ<br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> นี่คือวิธีคิดของ “มหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก” <span style="background-color: #ffff00;">ต้องคิดตรวจสอบความเข้มแข็งทางวิชาการของทั้งโลก และกำหนด positioning ของเราเอง ว่าจะมีความแตกต่าง และเป็นเลิศอย่างไร เราจึงจะผงาดหรือยืนหยัดแข่งขันอยู่ในวงการสาขาวิชานั้นในโลกได้</span> <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> และต้องดำรง “ความเป็นหนึ่ง” ของตนโดยการร่วมมือกับ “ผู้เป็นหนึ่ง” อีกด้วย คือทั้งแข่งขันและร่วมมือ ในแวดวงชั้นหนึ่งของโลก ในสาขาวิชานั้น <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> ถ้าไม่คิดแบบนี้ ยังคิดแบบเดิมๆ คำพูดว่าจะเป็นมหาวิจัยระดับโลกในสาขาวิชานั้น ก็เป็นเพียงการหลอกตัวเอง <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> การแสวงหาความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยหรือทีมวิจัยชั้นยอด ทำได้หลายอย่าง อย่างหนึ่งคือส่งคนเก่งของเราไปทำ postdoc หรือ sabbatical โดยต้องส่งคนชั้นยอดของเราไป “หว่านเสน่ห์” หรือ impress เขา ว่าหากร่วมมือกับเราก็จะได้ partner ที่คู่ควร หรือเป็น asset ต่อเขา แล้วเราก็จะได้ collaborator ทางวิชาการในระยะยาว ที่เป็น partner ที่เท่าเทียมกัน <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> ม. วิจัย คือมหาวิทยาลัยที่เน้นสร้างความรู้ สร้างตำรา มากกว่าเอาความรู้จากตำรามาสอนหรือเอาไปใช้ทำงานบริการสังคม หรืออย่างน้อยๆ สัดส่วนต้องพอๆ กัน และเมื่อเอาความรู้จากที่อื่นไปใช้สอนหรือบริการ ก็ต้องเกิดการสร้างความรู้ต่อยอดขึ้นไปอีก โดยเฉพาะความรู้ด้านการปรับใช้ให้เหมาะสมต่อบริบทของเรา โดยเฉพาะในภูมิสังคมวัฒนธรรมตะวันออก ซึ่งก็ถือได้ว่าเป็นความรู้ใหม่ในระดับหนึ่ง <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> ม. วิจัย ต้องทำงาน ๓ ด้านไปพร้อมๆ กัน คือด้านผลิตบัณฑิต วิจัย และบริการ เวลาคิดพัฒนาความเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลกจึงต้องพัฒนาทั้ ๓ ด้านไปพร้อมๆ กัน ตัววัดความเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลกจึงต้องวัดที่ทั้ง ๓ ด้าน ไม่ใช่วัดเฉพาะผลลัพธ์ด้านการวิจัย<br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> จะสร้างตัวทางวิชาการ ให้เป็นหน่วยงานในมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก ต้องวางรากฐานของวัฒนธรรมองค์กร (corporate culture) ของการเป็น ม. วิจัย คือคณาจารย์ต้องมีชีวิตปกติประจำวันอยู่กับการทำความเข้าใจภาพรวม และขอบฟ้าใหม่ ของศาสตร์สาขานั้น ของทั้งโลก โดยมีกิจกรรมวิชาการในกลุ่มหรือทีมวิชาการ อันได้แก่คณาจารย์ postdoc, นศ. ป. เอก, และ นศ. ป. โท กิจกรรมเหล่านั้นได้แก่ Journal Club (ซึ่งควรมีทุกสัปดาห์ และมีการอภิปรายอย่างสร้างสรรค์), การนำเสนอผลงานวิจัย, การบรรยายพิเศษโดยแขกรับเชิญ, การนำเสนอผลประมวลความรู้ ความก้าวหน้า และประเด็นวิจัยสำคัญ ในเรื่องที่สนใจ เป็นต้น กิจกรรมวิชาการเหล่านี้ ต้องมีคุณภาพสูงและกระตุ้นจินตนาการสร้างสรรค์ทางวิชาการ และที่สำคัญยิ่งอีกด้านหนึ่งคือ เชื่อมโยงกับสังคมไทย <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> ต้องมีการวางรากฐานวิธีวิทยาด้านการวิจัย (research methodology) และรากฐานความเป็น authority ด้านการวิจัยด้านนั้นๆ ซึ่งหมายความว่า เข้าใจภาพรวมของศาสตร์นั้นทั้งโลกในสภาพปัจจุบัน และเข้าใจสภาพความเป็นจริงในสังคมไทย ใครเข้าใจ ทั้งทีมงานเข้าใจ จะเข้าใจได้อย่างไร โดยมีการจัดกิจกรรมทางวิชาการเพื่อทำความเข้าใจอย่างสม่ำเสมอ ทุกสัปดาห์ สัปดาห์ละหลายๆ ครั้ง ดังกล่าวแล้ว <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> การมียุทธศาสตร์เรียนลัด ย่นเวลาของการสร้างรากฐานวิชาการ และใช้พลังภายนอกเข้ามาหนุนและย่นเวลา เช่น มี “มหิดลพิชญศาสตราจารย์” มาเป็นผู้นำสร้างรากฐานการวิจัย <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> คณะสังคมศาสตร์ฯ มีประสบการณ์จัดหลักสูตร ป. เอก ถึง ๕ หลักสูตร คือ สาขาวิชาอาชญาวิทยา การบริหารงานยุติธรรมและสังคม สาขาวิชาสิ่งแวดล้อมศึกษา สาขาวิชาประชากรศึกษา สาขาวิชาสังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข และสาขาวิชาพุทธศาสนศึกษา (หลักสูตรนานาชาติ) ประสบการณ์นี้เป็น success story สำหรับนำมาปรับใช้ในการจัดหลักสูตรใหม่อย่างไร มีวิทยานิพนธ์ใดบ้างที่สั่นสะเทือนวงการวิชาการสาขานั้นๆ ของโลก หรือของประเทศไทย</strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> ถ้ามี แสดงว่าเราพอจะรู้จักวิธีสร้างผลงานระดับโลกหรือระดับชาติ และน่าจะเอาประสบการณ์นั้นมา ลปรร. ภายในคณะเพื่อต่อยอด ให้เกิดผลงานระดับเดียวกันหรือยิ่งกว่าในสาขาอื่นๆ รวมทั้งในสาขาใหม่ที่จะเปิด</strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> ถ้าไม่มี แสดงว่าเราต้องเรียนรู้จากที่อื่น ต้องหาวิธีเรียนลัด</strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> อาจารย์ในหลักสูตร ป. เอก ของ ม. วิจัยคือใคร คำตอบของผม คือ “นักเรียน” ที่มีไฟในการเรียนรู้ศาสตร์ของตน และกำลังดำเนินการเรียนรู้อย่างจริงจังโดยการสร้างความรู้หรือการวิจัยในสาขาที่ตนมีไฟนั้น และมีผลงานวิจัยเป็นที่ยอมรับในวงการระดับโลก และแผ่รังสีคุณค่าของศาสตร์ให้แก่เพื่อนร่วมงาน และแก่ศิษย์ ถ้ามีรากฐานนี้เรื่องอื่นๆ จะตามมาโดยเกือบอัตโนมัติ </strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> หากยังไม่มีผลงานวิจัยเป็นที่ยอมรับในระดับโลก (หมายความว่าตีพิมพ์ผลงานวิจัยในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ) ก็ยังไม่ถือว่าเป็นอาจารย์ในหลักสูตรปริญญาเอกที่คู่ควรต่อการเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก ก็ต้องสร้างตัวเสียก่อน โดยวิธีการต่างๆ รวมทั้งวิธีเรียนลัดตามที่กล่าวแล้ว แล้วจึงเปิดหลักสูตรปริญญาเอก</strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> ต้องวางรากฐานวิชาการโดยเริ่มที่การวิจัย ไม่ใช่ที่การเปิดหลักสูตรเพื่อ “ช่วยผู้อยากเรียน” เพราะจะโดนภาระผู้เรียนจนไม่สามารถยกระดับความเป็นเลิศทางวิชาการให้สมกับเป็นมหาวิทยาลัยวิจัยได้ แนวทางที่นำโดยการเปิดหลักสูตรปริญญาเอกแบบพิเศษเพื่อรับ นศ. ที่ทำงานแล้วและอยากได้ปริญญาเอก จะเป็นการบอนไซตนเอง จากการเป็นส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก</strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
<p style="text-align: right;"><span style="color: #00005c;"><strong>วิจารณ์ พานิช<br />๓ ก.พ. ๕๓</strong></span></p>
<p><span style="color: #00005c;"><strong> </strong></span></p>
2010-02-04T08:36:59+07:00
false
333745
false
false
2010-02-04T10:52:05+07:00
5
วิธีสร้างตัวทางวิชาการ สู่มหาวิทยาลัยวิจัยระดับโลก : อย่าเดินผิดทาง
8092
0
true
<h4><br /> คนที่รักและคลั่งใคล้งานจัดการงานวิจัยอย่างผม เห็นที่หนังสือ R&D Coordination and Financing ให้ดาวน์โหลดฟรี ก็ตาโต แม้จะเน้นหนักไปทางงานวิจัยด้านสุขภาพ แต่ก็มีบทว่าด้วยการวิจัยทั่วๆ ไปด้วย ดาวน์โหลดได้<a href="http://www.who.int/phi/documents/RDFinancingwithISBN.pdf">ที่นี่<br /></a></h4>
<h4 style="text-align: right;">วิจารณ์ พานิช<br />๓ ก.พ. ๕๓<br /> </h4>
<p><br /> </p>
2010-02-03T07:32:29+07:00
false
333445
false
false
2010-02-03T07:32:29+07:00
5
R&D Coordination and Financing
8092
1
true
<p> ผมได้รับบทความเรื่อง <a href="http://nejm.highwire.org/cgi/content/full/360/2/101">Money and the Changing Culture of Medicine</a> ซึ่งตีพิมพ์ใน New England Journal of Medicine อันทรงเกียรติ จาก ศ. นพ. ธาดา ยิบอินซอย ทำให้คิดได้ว่า วิธีหนึ่งที่จะช่วยให้สังคมแพทย์ไม่ตกเป็นทาสเงิน หรือเครื่องมือของเงินมากเกินไป วิธีหนึ่งคือใช้การวิจัยมาช่วยให้สติแก่วงการแพทย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง แก่แพทยสภา</p>
<p> ในทำนองเดียวกันกับที่ผมคิดว่าการวิจัยระบบอุดมศึกษา จะช่วยให้สติแก่สังคมในเรื่องอุดมศึกษา </p>
<p> เพราะเราจำเป็นต้องเอาวิธีการทางธุรกิจมาใช้ในการจัดการบริการทางการแพทย์ วัฒนธรรมธุรกิจจึงติดมา มาเปลี่ยนวัฒนธรรมของวงการแพทย์ แพทย์และผู้ให้บริการต้องเปลี่ยนวิธีคิดมาติดราคา (price tag) ต่อกิจกรรมทุกอย่าง ความสัมพันธ์ระหว่างคนไข้กับแพทย์และทีมผู้ให้บริการจึงเปลี่ยนจากสัมพันธ์ผ่านความนับถือไว้วางใจ มาเป็นผ่านเงิน</p>
<p> ผลประกอบการของสถานบริการสุขภาพ ไม่ได้มองที่การลดความเจ็บป่วย บำบัดโรคให้หายขาด ป้องกันโรค และส่งเสริมสุขภาพ เป็นหลัก อีกต่อไป กลายเป็นมองที่กำไร-ขาดทุน เป็นหลัก</p>
<p> บทความนี้ระบุว่า<span style="background-color: #ffff00;"> “Results from studies in behavioral economics and psychology suggest that there may be. Assigning a monetary value to every aspect of a physician’s time and effort may actually reduce productivity,<br />impair the quality of performance, and thereby even increase costs.” </span>ทำให้ผมคิดโจทย์วิจัยได้มากมายในด้านสังคมศาสตร์ด้านบริการสุขภาพ สำหรับเอามาตรวจสอบว่าพฤติกรรมการให้บริการหลายๆ อย่างที่เราถือปฏิบัติอยู่นั้น มันส่งเสริม productivity หรือมัน counter productive กันแน่ หากคิดลึกๆ ในเรื่อง productivity ด้านบริการสุขภาพ</p>
<p> โจทย์วิจัยแบบนี้ สปสช. และกองทุนสุขภาพอื่นๆ น่าจะให้ทุนสนับสนุน เพราะผลการวิจัยจะช่วยเพิ่ม productivity ของระบบบริการ หรือช่วยลดค่าใช้จ่ายนั่นเอง</p>
<p> ที่จริงในยุคที่สังคมมีการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วและรุนแรงเช่นปัจจุบัน การวิจัยเพื่อทำความเข้าใจผลกระทบของระบบต่อตัวคน เป็นโจทย์วิจัยที่สำคัญยิ่ง และสามารถตั้งโจทย์วิจัยกลับไปว่า เมื่อคนถูกเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมไปเช่นนั้นแล้ว สังคมได้อะไร สูญเสียอะไร</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p style="text-align: right;">วิจารณ์ พานิช<br />๑๐ ม.ค. ๕๓</p>
<p> <br /> </p>
2010-02-02T11:06:04+07:00
false
333243
2010-02-03T03:34:29+07:00
false
false
2010-02-02T11:17:47+07:00
1
การแพทย์กับโจทย์วิจัยด้านสังคม
8092
2
true
<p> </p>
<p> <a href="http://gotoknow.org/blog/council/256121">TQF</a> ได้ก่อกระแสทั้งเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย อ่านได้<a href="http://gotoknow.org/blog/council/tag/TQF">ที่นี่</a> และ<a href="http://virtualdialogue.wordpress.com/">ที่นี่</a> กลุ่มที่ไม่เห็นด้วยบอกว่ามีเอกสารรายงานมากเกินไป และอื่นๆ ที่ผมไม่ได้ติดตามรายละเอียด แต่ผมเห็นด้วยกับการที่จะหาทางไม่ให้มีรายงานเอกสารมากเกินไป รวมทั้งเห็นด้วยที่จะหามาตรการที่ดีกว่า TQF ในการขับเคลื่อนคุณภาพอุดมศึกษาไทย และชื่นใจที่มีคนเอาใจใส่คุณภาพของอุดมศึกษาไทยกันมากขึ้น </p>
<p> </p>
<p> เอาใจใส่ไม่พอ ต้องช่วยกันลงมือทำด้วย</p>
<p> </p>
<p> ผมจึงอยากเห็น สกอ. รับฟังคนที่มีความคิดสร้างสรรค์ เสนอรูปธรรมของการขับเคลื่อนคุณภาพของอุดมศึกษาไทยที่อาจจะไม่ตรงกับ TQF</p>
<p> </p>
<p> และอยากเห็นคนที่ค้าน TQF บอกจุดอ่อนของ TQF ช่วยกันบอกวิธีการที่ดีกว่า และช่วยกันทดลองและพิสูจน์ให้เห็น ว่าวิธีใหม่ลงทุนลงแรงน้อยกว่า แต่ได้คุณภาพมากกว่า หากจะพิสูจน์กันขนาดนี้ ก็น่าจะทำเป็นโครงการวิจัยเล็กๆ ซึ่ง สกอ. น่าจะมีทุนวิจัยสนับสนุน</p>
<p> </p>
<p> ทั้งหมดนี้ ก็เพื่อคุณภาพที่ดีกว่าของอุดมศึกษา เพื่อผลประโยชน์ของผู้เรียน และประโยชน์ของสังคมเป็นสำคัญ ไม่ใช่เอาแต่ผลประโยชน์ของอาจารย์</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p style="text-align: right;">วิจารณ์ พานิช</p>
<p style="text-align: right;">๙ ม.ค. ๕๓</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
2010-02-01T10:10:17+07:00
false
332971
2010-02-06T13:34:42+07:00
false
false
2010-02-01T10:10:17+07:00
5
อย่าแค่ค้าน TQF ขอให้เสนอวิธีการที่ดีกว่า
8092
1
true
<p><br /><span style="color: #333333;"><strong> คือ<span style="background-color: #00ff00;">วิชาการปฏิบัติ</span> กับ<span style="background-color: #00ffff;">วิชาการทฤษฎี</span> เป็นเรื่องที่วงการอุดมศึกษาไทยต้องร่วมกันพัฒนาขึ้นใช้ขับเคลื่อน “ความเป็นเลิศทางวิชาการ” ต่างแบบ ใช้ขับเคลื่อน synergy ระหว่างวิชาการ ๒ แบบนี้ และใช้ขับเคลื่อนความร่วมมือระหว่างวงการวิชาการกับวงการชีวิตจริง (real sectors) <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> ที่ผ่านมา เรามั่วๆ กับวิชาการ เกณฑ์วัดผลงานวิชาการ และวัดความเป็นเลิศหรือคุณภาพของผลงานเหล่านั้น จึงไม่ชัด ไม่ดี ไม่ส่งเสริมคนทำงานวิชาการต่างแบบ เราจึงอยู่กันแบบมั่วๆ ไม่มีความชัดเจนเรื่องเกณฑ์คุณภาพวิชาการ เพราะหลงคิดรวมๆ กัน ไม่แยกระหว่างวิชาการปฏิบัติ กับวิชาการทฤษฎี <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> คืนวันที่ ๘ ม.ค. ๕๓ ระหว่างนอนดูหนัง BBC เรื่อง Atom ที่ผมได้รับมาจาก อ. หมอปรีดา ผมเกิดความคิดว่า วิชาการ ๒ สาย คือสายปฏิบัคิ กับสายทฤษฎี ควรจะมีหลักการที่ช่วยให้เราคิดเป็นรูปธรรมได้พอสมควร<br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> เรื่องราวในหนัง ตอนที่กล่าวถึง Ernest Rutherford กับ Niels Bohr ร่วมกันทำงานตอบคำถามเรื่อง อะตอม ที่ Manchester University ระหว่างปี ค.ศ. 1911 - 1916 ทำให้เข้าใจ atomic world และพบ subatomic world โดยที่เมื่อร้อยปีมาแล้ว มนุษย์ยังไม่เชื่อเรื่องอะตอม ไม่เข้าใจว่า อะตอม คืออะไร <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> ความรู้เรื่องนี้ มาจากความร่วมมือระหว่างวิชาการ ๒ แนว คือแนวปฏิบัติ กับแนวทฤษฎี Rutherford เป็นนักเทคโนโลยี หรือนักปฏิบัติ ในขณะที่ Bohr เป็นนักทฤษฎี Rutherford เป็นครู Bohr เป็นศิษย์ แต่เวลาทำงานเป็นเพื่อนคู่คิดกัน คือร่วมกันหาความรู้ หรือความจริง โดยที่ทั้งคู่ต่างก็เคารพซึ่งกันและกัน ว่าเก่งคนละด้าน </strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong><br /> ความร่วมมือระหว่างคนที่เก่งคนละด้านทำให้เกิด synergy สุดสุด</strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> <br /> อุดมศึกษาไทยจึงต้องหาทางให้นักวิชาการที่เก่งคนละด้านร่วมมือกันทำงานวิชาการสร้างสรรค์สังคม<br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> ที่จริงสถาบันอุดมศึกษาในประเทศที่เข้มแข็งเขาก็แยกระหว่าง<span style="background-color: #00ffff;">สถาบันที่เน้นวิชาการทฤษฎี</span> กับ<span style="background-color: #00ff00;">สถาบันที่เน้นวิชาการปฏิบัติ</span> สถาบันที่เน้นวิชาการทฤษฎีมีเพียงร้อยละ ๕ – ๑๐ ของจำนวนทั้งหมดก็เพียงพอแล้ว ซึ่งหมายความว่าสถาบันอุดมศึกษาเกือบทั้งหมด (๙๐ – ๙๕%) เน้นวิชาการปฏิบัติ และกลุ่มที่เน้นวิชาการปฏิบัติก็สามารถมีความเป็นเลิศด้านการวิจัยได้ ดังกรณี MIT และ CalTech ของสหรัฐอเมริกา <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> สถาบันอุดมศึกษา ๒ แนวนี้มีวัฒนธรรมวิชาการลึกๆ ไม่เหมือนกัน เราจึงต้องหาทางพัฒนาวัฒนธรรมวิชาการ ๒ สายนี้ขึ้นมาในประเทศของเรา คือวัฒนธรรมของ Knowledge Creation Research กับวัฒนธรรมของ Knowledge Translation Research ซึ่งในความเป็นจริงมันไม่แยกขาดออกจากกัน มันมีส่วนซ้อนทับกันมาก แต่เราต้องทำความเข้าใจส่วนที่แตกต่าง เอามาใช้ในการคิดหาวิธีส่งเสริมให้คนในวงการวิชาการแต่ละสายมีความเข้าใจคุณภาพของงานของตน มีความภาคภูมิใจคุณค่าของงานวิชาการสายตน <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> เรื่องวิชาการ ๒ สายนี้ ยังมีประเด็นให้ถกเถียงอีกมาก และจริงๆ แล้วผมไม่ใช่คนที่รู้จริง เป็นเพียงนักสังเกตการณ์เท่านั้น ผมคิดว่าวิชาการสำหรับประเทศไทยควรเน้นสายปฏิบัติหรือ Translational ยิ่งกว่าในสหรัฐอเมริกาและยุโรปตะวันตก เพราะจะทำให้เราประหยัดกว่า ประยุกต์ได้มากกว่า เกิดผลกระทบต่อสังคมได้มากกว่า ในการลงทุนเท่ากัน <br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> เราน่าจะสร้างระบบวัดความเข้มข้นทางวิชาการ ของวิชาการสายปฏิบัติ ขึ้นมาให้ชัดเจน และนำมาใช้เป็นเกณฑ์วัดคุณค่าของวิชาการสายนี้ จะเกิดคุณประโยชน์ต่อสังคมเหลือคณา<br /></strong></span></p>
<p><span style="color: #333333;"><strong> </strong></span></p>
<p style="text-align: right;"><span style="color: #333333;"><strong>วิจารณ์ พานิช<br />๑๐ ม.ค. ๕๓<br /> <br /></strong></span></p>
2010-01-29T11:28:30+07:00
false
331998
2010-01-29T12:08:31+07:00
false
false
2010-01-29T11:29:39+07:00
5
วิชาการ ๒ สาย
8092
3
true
<h4><br /><span style="color: #000080;"> วันที่ ๘ ม.ค. ๕๓ ผมออกจากสถาบันคลังสมองของชาติ (<a href="http://www.knit.or.th/">สคช.)</a> เมื่อบ่ายโมงด้วยความสุข เพราะได้เห็นเค้าว่าสถาบันฯ จะเป็นหัวขบวนดำเนินการวิจัยระบบอุดมศึกษา สร้างความรู้เชิงระบบขึ้นมาสร้างการเปลี่ยนแปลงให้แก่ระบบอุดมศึกษา</span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> ศ. ดร. ปิยะวัติ บุญ-หลง ผอ. สคช. เสนอผังความคิดยุทธศาสตร์การทำงานของ สคช. ๔ ด้าน คือ (๑) งานวิจัยระบบอุดมศึกษา (๒) งานวิจัยวิจัยนโยบายเรื่องสำคัญๆ ของประเทศ ที่เชื่อมโยงกับอุดมศึกษา (๓) งานหนุนเสริมการเปลี่ยนแปลง (๔) การนำเข้าสู่ระบบอุดมศึกษา ซึ่งได้รับคำชื่นชมอย่างยิ่ง โดยเฉพาะข้อ ๑ ซึ่งจะมีน้ำหนักกว่าครึ่งหนึ่งของงานทั้งหมด ซึ่งจะเน้นที่ ๓ เรื่องใหญ่ๆ คือ Financing, Quality และ Governance </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> งานวิจัยระบบอุดมศึกษา จะช่วยให้มองเห็นภาพพัฒนาการของคุณภาพของบัณฑิต และคุณภาพของอาจารย์ ที่เป็นแรงขับเคลื่อนหลักของคุณภาพอุดมศึกษา </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> ผมได้ให้ข้อเสนอให้ทำงานวิจัยร่วมกับสถาบันอุดมศึกษาใน ๒ ลักษณะ คือ (๑) ร่วมมือทำงานวิจัยระบบในลักษณะที่เป็นโจทย์เดียวกันและใช้ research methodology เดียวกัน ทำเป็น multi-center มีการคิดโครงการร่วมกัน และมี steering mechanism (๒) ร่วมมือกันเป็น network หรือ CoP </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> ผมมีความเห็นว่า สคช. ต้องไม่ทำงานแบบแยกตัวออกจากสถาบันอุดมศึกษา ต้องทำงานแบบร่วมมือเป็น partner กับสถาบันอุดมศึกษา </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4 style="text-align: justify;"><span style="color: #000080;"> รศ. ดร. สมพร อิศวิลานนท์ นักวิชาการอาวุโส ของสถาบันฯ นำเสนอแนวคิดในการดำเนินการวิจัยเรื่องสำคัญของประเทศที่มีนัยยะต่อการปรับเปลี่ยนอุดมศึกษา ๓ เรื่องคือ (๑) โครงการวิจัยเพื่อความเข้มแข็งของเศรษฐกิจข้าวไทย และบทบาทของอุดมศึกษา (๒) โครงการสร้างนักวิจัยด้านการประเมินผลกระทบจากการวิจัย (Research Impact Assessment) (๓) โครงการวิจัยการลงทุนและการสร้างนักวิจัยด้านการเกษตร : แนวโน้มจากอดีตและความเสื่อมในอนาคต ทำให้เห็นโอกาสที่ สคช. จะสร้างความรู้ที่มีผลกระทบเชิงระบบต้ออุดมศึกษาได้อีกมากมาย </span></h4>
<h4 style="text-align: justify;"><span style="color: #000080;"><br /></span>
<h4><span style="color: #000080;"> ผมขอสื่อสารไปยังทุกมหาวิทยาลัยว่า ทุกมหาวิทยาลัยต้องจัดทีมนักวิจัยเพื่อสำรวจตนเอง เพื่อร่วมมือกับ สคช. ในการสร้างความรู้เชิงระบบ เพื่อใช้ในการสำรวจตนเอง และขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง เพื่อสร้างความเข้มแข็งหรือความเป็นเลิศของแต่ละสถาบัน ในลักษณะที่แต่ละสถาบันมีความแตกต่าง <br /></span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"> </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"> </span></h4>
<h4 style="text-align: right;"><span style="color: #000080;">วิจารณ์ พานิช<br />๘ ม.ค. ๕๓ <br /> </span></h4>
<h4><span style="color: #000080;"> </span></h4>
</h4>
</h4>
</h4>
</h4>
</h4>
</h4>
2010-01-28T11:49:59+07:00
งานวิจัยระบบอุดมศึกษา จะช่วยให้มองเห็นภาพพัฒนาการของคุณภาพของบัณฑิต และคุณภาพของอาจารย์ ที่เป็นแรงขับเคลื่อนหลักของคุณภาพอุดมศึกษา
false
331730
2010-02-08T23:49:58+07:00
false
false
2010-01-28T11:51:57+07:00
5
ขับเคลื่อนระบบอุดมศึกษาด้วยความรู้