ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย

การจัดประสบการณ์วิทยาศาสตร์ให้กับเด็กปฐมวัยมีความสำคัญ  โดยที่เป็นการส่งเสริมให้เด็กมีความสนใจอยากรู้   อยากเห็น   เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมรอบ  ๆ  ตัว  การที่เด็กได้รู้จักสิ่งต่าง  ๆ  ทำให้เด็กเข้าใจสิ่งที่เด็กสงสัย  เข้าใจโลกที่อยู่  ซึ่งส่งผลให้สามารถพัฒนาการคิด  รู้จักหาคำตอบแบบวิทยาศาสตร์  เด็กมีประสบการณ์ทางด้านวิทยาศาสตร์  จะช่วยส่งเสริมและพัฒนาเด็กในด้านต่าง ๆ  ดังนี้
       1.สร้างความเชื่อมั่นให้กับตนเอง
       2.ได้ประสบการณ์ที่จำเป็นสำหรับชีวิต
       3.	มีทักษะในด้านการสังเกต
       4.	รู้จักวิธีการแก้ปัญหาโดยมีผู้ใหญ่คอยช่วยเหลือ
       5.	มีความรู้พื้นฐานจากการได้สืบค้น
       6.	มีการพัฒนาด้านประสาทสัมผัสทั้ง  5
    ความหมายของการจัดประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์ให้กับเด็กปฐมวัย      ไม่แตกต่างจาก ความหมายของวิทยาศาสตร์ทั่วไป  ซึ่งเน้นที่กระบวนการและผลผลิตวิทยาศาสตร์  แต่เด็กปฐมวัยแตกต่างจากวัยอื่น  ๆ  เนื่องจากเป็นวัยที่เริ่มเรียนรู้  ดังนั้นจึงเป็นการกระทำโดยอาศัยพื้นฐาน   เบื้องต้นทางวิทยาศาสตร์  เพื่อให้เด็กเกิดการเรียนรู้เกี่ยวกับความจริงต่าง ๆ  รอบตัวเอง  การให้เด็กได้มีส่วนในการทำกิจกรรมจะช่วยพัฒนาทักษะในการคิดอย่างมีระบบ ซึ่งจะเป็นพื้นฐานในการเรียนวิทยาศาสตร์ในระดับต่อไป  กิจกรรมวิทยาศาสตร์เกี่ยวข้องกับกระบวนการและผลผลิต  เพราะว่าเมื่อครูเตรียมให้เด็กทำกิจกรรม  ครูต้องเฝ้าสังเกตดูวิธีการทำงานของเด็ก  (กระบวนการ)     เมื่อเด็กทำเสร็จแล้ว  ครูก็ต้องดูผลงานของเด็ก  (ผลผลิต)
ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ มาจากคำว่าทักษะ และกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ทักษะ  หมายถึง  ความชำนาญ   ความคล่องแคล่ว   และความแม่นยำ  กระบวนการทางวิทยาศาสตร์   หมายถึง  กระบวนการที่นักวิทยาศาสตร์ใช้หาความรู้  และหาคำตอบในสิ่งที่สงสัย  ซึ่งเป็นกระบวนการที่เป็นระบบมีเหตุผล  ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์  หมายถึง  ความชำนาญ  ความคล่องแคล่ว  ความแม่นยำ  ของการใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์เพื่อแสวงหาความรู้  หรือหาคำตอบในสิ่งที่สงสัยในขณะที่มีการค้นคว้าหาความรู้  ตามขั้นตอนของวิธีการทางวิทยาศาสตร์  ผู้ทำการศึกษาค้นคว้าต้องมีการปฏิบัติและฝึกฝนทางความคิดอย่างเป็นระบบ  ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย  ตามความคิดเห็นของนักการศึกษา  พอสรุปได้ว่า  ทักษะที่ควรส่งเสริมให้กับเด็กปฐมวัยมีดังนี้
 	 1.ทักษะการสังเกต
 2.ทักษะการจำแนกประเภท
 3.ทักษะการวัดและทักษะการเปรียบเทียบ
 4.ทักษะการสื่อความหมาย
 5.ทักษะการลงความเห็น
 6.ทักษะการหาความสัมพันธ์ระหว่างมิติและเวลา
            สิ่งที่ครูต้องตระหนักในการสอนทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์  คือ  การใช้คำถามที่จะนำไปสู่ทักษะนั้น  ๆ  เช่น
            ทักษะการสังเกต  สังเกตสิ่งที่ครูถือว่ามีลักษณะ  รูปร่าง  อย่างไร  ดินเหนียวและดินทรายมีลักษณะเหมือนกันหรือแตกต่างกันอย่างไร
ทักษะการจำแนกประเภท   ทำไมจึงจัดพวกเป็ด  ไก่  อยู่ในพวกเดียวกัน
ทักษะการวัดและเปรียบเทียบ  นักเรียนกับครูใครสูงกว่ากัน
                                   ฯลฯ
สิ่งสำคัญของการฝึกทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ คือ ให้เด็กได้ฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง  โดยผ่านประสาทสัมผัส ทั้ง  5