หนึ่งขวบปีแห่งการเรียนรู้คู่คุณธรรม วิทยุเด็ก เยาวชน ครอบครัว สยชช.

13857

true หนึ่งขวบปีแล้วที่ สยชช. เราจัดตั้งสถานีวิทยุชุมชนขึ้นโดยเงินบริจาคและสินทรัพย์ส่วนตัวของผมกับภรรยา ด้านผู้จัดก็จิตอาสามาทำกุศลผลิตรายการวิทยุด้วยกัน ไม่มีโฆษณา ไม่มีเรี่ยไร ถามว่าอยู่ได้อย่างไร เราก็บอกว่า เราทำเล็กๆ คิดว่ามาทำมาบุญด้วยกัน จะขาดทุนกำไรอย่างไรไม่ใช่เรื่องที่จะนำมาคิด เอาเป็นว่า คนจัดก็มีความสุขใจที่ได้ฝึกตนเอง ได้ทำสิ่งดีๆให้กับคนอื่น ค่าใช้จ่ายไม่ได้มีอะไรมากมายเพราะเราตั้งเป้าจะทำเล็กๆไม่โลภ บางครั้ง ก็สามารถนำกิจกรรรมในบางโครงการเข้ามาอุดหนุนบ้าง แต่ส่วนใหญ่เราก็รับผิดชอบเสียสละเงิน เสียสละเวลาและแรงงานเอง   มีมากก็ทำมาก มีน้อยก็ทำน้อย ตามกำลังก็พอเพียง อย่างไรก็ตาม ก็ถือว่าเป็นบุญของพวกเรา เมื่อ 5 ธันวาคมที่ผ่านมา ทาง สยชช. เราก็ได้มีโอกาสต้อนรับ อ.ปัณณพร ไพบูลย์วัฒนกิจ และคณะนักศึกษาจากมหาวิทยาลัยแม่โจ้  ดั้นด้นมาพันกว่าโค้งจากเชียงใหม่ มาช่วยเก็บข้อมูลและร่วมวิเคราะห์การจัดรายการวิทยุของเราตามโครงการศึกษาวิจัยเชิงปฎิบัติการแบบมีส่วนร่วม “แนวทางในการสร้างสรรค์รายการวิทยุชุมชนสำหรับเด็ก เยาวชนและครอบครัว” ภายใต้การสนับสนุนของแผนงานสื่อสร้างสุขภาวะเยาวชน (สสย.) งานนี้วิทยุเล็กๆของเราก็รู้สึกดีใจมาก ที่ผ่านมา ถึงแม้ผมจะนำความรู้ทางวิชาการมาช่วยหนุนเสริมงานวิทยุที่นี่ แต่ก็หนักไปในทางสังคมวิทยามานุษยวิทยาซะมาก คราวนี้ได้นักวิชาการสายนิเทศศาสตร์มาช่วยสะท้อนงานวิทยุ ก็ได้ข้อมูลน่าสนใจมากมายที่จะนำไปปรับใช้ต่อ ทำให้บุญของเรามีพลานุภาพมากขึ้น วันนี้ เด็ก เยาวชน และคนชราในละแวกบ้านก็ได้มาร่วมวงเสวนาเล็กๆกันที่ศาลาประชุมของสโมสร อ.ปัณณพร ช่วยเราวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายของวิทยุที่นี่ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/SDC11004resize.jpg" border="0" width="509" height="336" />                บรรยากาศการเสวนา เราพบว่า แม้คนจัดรายการเกือบทั้งหมดเป็นเยาวชนแต่เด็ก กับเยาวชนในหมู่บ้านกลับไม่สนใจฟังวิทยุ เนื่องจากฟังเพลงจาก MP3 ง่ายกว่า และติดกับสื่อกระแสหลักเช่น ทีวี  บางกลุ่มก็บิดแมงกะไซต์ออกไปเที่ยวเตร่ ผู้ฟังส่วนใหญ่ที่สนใจฟังวิทยุที่นี่กลับเป็นผู้สูงอายุ และพ่อแม่ คนวัยทำงาน ดังนั้น แม้จะเป็นวิทยุเด็ก เยาวชน และครอบครัวก็ต้องมองว่าเราจะสื่ออะไรกับกลุ่มคนเหล่านี้ (ผู้สูงอายุ และพ่อแม่ คนวัยทำงาน ) ก.      วิเคราะห์เนื้อหาที่ผู้ฟังน่าจะได้รับ  1.กลุ่มพ่อแม่ ควรมีเนื้อหากระตุ้นให้พ่อแม่หันมาสนใจลูก ให้เวลาลูก เลี้ยงลูกให้ถูกทาง อย่าเอาแต่หาเงิน เพราะเด็กปัจจุบันมีปัญหามากขึ้นๆ สาเหตุสำคัญมาจากพ่อแม่ 2. กลุ่มผู้สูงอายุจะสนใจฟังธรรมะ ถือว่าจัดมาถูกทางแล้ว แต่น่าจะเพิ่มสัดส่วนรายการธรรมะให้มากขึ้น 3.คนวัยทำงาน สนใจเรื่องปากท้อง อาชีพ  ข่าวสารเรื่องสุขภาวะในการทำงาน การปรับตัวให้เข้ากับงาน นายจ้าง เพื่อนร่วมงาน  ภาพรวม ที่ผ่านมาหนึ่งปีเนื้อหาส่วนผู้สูงอายุ และพ่อแม่ คนวัยทำงาน ของเรายังน้อย เพราะที่ผ่านมาไปพุ่งเป้าที่เด็ก เยาวชน มากเกินไป ต่อนี้ไปก็จะปรับผังใหม่ เน้น เป็นสื่อกลางที่ก่อให้เกิดความเข้าใจกันในครอบครัว เสิมสร้างธรรมะประจำบ้าน และสุขภาวะในการทำงาน  ข.      วิเคราะห์รูปแบบรายการ 1.ที่ผ่านมาหนึ่งปีเราทดลองเปิดเพลงหลายแนว แนววัยรุ่น แนวเด็ก แนวเพลงลูกทุ่ง  แนวเพลงไทใหญ่ (ร่วมสมัย) แต่นี้ไปก็จะปรับให้ตรงกับความสนใจผู้ฟังมากขึ้น คือ เพลงไทใหญ่ และเพลงลูกทุ่ง 2.กลุ่มผู้ฟังเป็นคนไทใหญ่และนิยมใช้ภาษาไทใหญ่ในการพูดคุย ดังนั้นวิทยุชุมชนก็ควรจะเป็นรายการภาษาไทใหญ่ด้วย 3.ควรปรับรายการให้เป็นแบบสนทนากันในรายการ สร้างการมีส่วนร่วมให้มาก อาทิ -      โดยเชิญชาวบ้านเข้าร่วมจัดรายการ -       สัมภาษณ์ผู้นำชุมชน , ชาวบ้าน นำข่าวจากชุมชนมาออกอากาศ -       กระตุ้นให้มีการขอเพลงเข้ามามากขึ้น อาจจะโทรมาหรือส่ง SMS ก็ได้ -       มีเกม ของรางวัล เช่น แจกวิทยุทรานซิสเตอร์ -       ประชาสัมพันธ์ให้หน่วยงานต่างๆ เช่น สธารณสุข, โรงพยาบาล, โรงเรียน , อบต. ทราบเพื่อหาแนวร่วม ค.   วิเคราะห์ช่วงเวลาออกอากาศ 1.สยชช. เราจัดเปิดสถานีเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ เก้าโมงเช้าถึงบ่ายสามโมง  เนื่องจากเป็นช่วงที่เด็ก เยาวชนว่างมาจัดรายการ (วันธรรมดาเด็กๆไปเรียน)  ควรจัดผังรายการให้สอดคล้องกับเวลาของกลุ่มผู้ฟัง เช่น คนเฒ่าคนแก่ชอบตื่นเช้ามืด รายการธรรมมะน่าจะเริ่มแต่เช้าสักหกโมงเช้า (อันนี้ทำยาก เพราะสโมสรเราคนน้อย และมีงานเยอะ ให้ตื่นเช้ามืดมาจัดรายการจะหนักเกินไป)  ง.  วิเคราะห์รูปแบบการประเมิน ที่ผ่านมา วิทยุเราได้รับการประเมินแบบปากต่อปาก คือชาวบ้านช่วยกันติชมฝากผ่านๆกันมาบ้าง เด็กๆไปเจอแม่ค้าที่ตลาด แม่ค้าก็บอกมาบ้าง แต่ถือว่าเป็นการประเมินแบบมีส่วนร่วมที่จริงใจ ใช้ได้อยู่ นอกจากนี้เราก็ยังมีการประเมินภายในกันอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งถือว่าเพียงพอกับวิทยุชุมชนเล็กๆอย่างเราอยู่แล้ว  ทั้งหมดนี่ก็เป็นข้อมูลที่ได้จากเวทีเสวนาแบบมีส่วนร่วมวงเล็ก ระหว่างทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ กับสถานีวิทยุของเรา และกลุ่มผู้ฟัง ที่นำมาบันทึกไว้เป็นประโยชน์ต่อไป สำหรับผู้ที่สนใจ   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/SDC11006resize.jpg" border="0" width="535" height="374" />    "ทีมงานวิทยุจิตอาสา สยชช." ฟังข่าวการจัดเวทีครั้งนี้ย้อนหลังได้ทาง “รายการเพื่อนคนพันธุ์มอ” ช่วงข่าวเพื่อนคนพันธุ์มอ วันที่ 11 ธ.ค. 2552 ที่  <a href="http://www.thaicr.org/node/333?page=2">http://www.thaicr.org/node/333?page=2</a>  ครับ

2009-12-26T12:59:45+07:00

ทั้งหมดนี่ก็เป็นข้อมูลที่ได้จากเวทีเสวนาแบบมีส่วนร่วมวงเล็ก ระหว่างทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ กับสถานีวิทยุของเรา และกลุ่มผู้ฟัง ที่นำมาบันทึกไว้เป็นประโยชน์ต่อไป สำหรับผู้ที่สนใจ false 323101

2009-12-29T11:27:07+07:00

false

2009-12-29T12:02:33+07:00

หนึ่งขวบปีแห่งการเรียนรู้คู่คุณธรรม วิทยุเด็ก เยาวชน ครอบครัว สยชช.

13857

true จริงๆแล้ว สยชช. เราทำงานยุววิจัยเป็นฐาน แต่ที่ผ่านมาที่เคยร่วมงานวิจัยกับสถาบันต่างๆ ผมจะรับเป็นหัวหน้าทีม เด็ก เยาวชนในระยะแรกๆพวกเขาจะเข้ามามีส่วนร่วมในระดับการรับรู้ เข้าใจ ปฏิบัติงานเป็นหลัก ต่อมาเริ่มพัฒนาแกนนำเห็นเป็นตัวคนขึ้นมา แกนนำเยาวชนก็จะเข้ามาร่วมวางแผนมากขึ้น ตอนนี้ก็ยังอยู่ในระดับนี้อยู่  คือเรายังปล่อยให้เขาเดินเต็มตัวไม่ได้เพราะฐานยังไม่แข็งพอ ถ้าเป็นบ้าน ฐานคืออิฐถ้าก่อไว้ไม่ดีก็จะพังครืนลงมา การสร้างยุววิจัยจึงไม่ใช่กระบวนการแบบ Workshop 3 วันจบ หากแต่เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ต้องพยายามบูรณาการให้อยู่ในวิถีชีวิตประจำวันของพวกเขาเป็นปีๆ โดยจัดให้มีระบบติดตาม มีโครงการวิจัยไปให้เขาลองฝึก มีพื้นที่นำเสนอให้พวกเขาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และที่สำคัญต้องมีครูหรือพี่เลี้ยงที่สามารถย่อยเรื่องยากๆให้เขาเข้าใจง่ายๆ  และเป็นบุคคลที่เป็นแบบอย่างที่ดีแก่พวกเขาได้ทุกด้าน คือเข้าถึงจิตใจพวกเขา คือ ยุววิจัยเริ่มที่ “ใจ” เป็นปฐมบท ครู นักเรียน นักวิชาการ ต้องเอาใจมารวมกันก่อน มีใจร่วมแล้วค่อยนำวิชาการและเทคนิคที่มีอยู่หลากหลายมาพัฒนาให้เหมาะสมกับกลุ่มและพื้นที่ของตน เดือนนี้ ที่ปางมะผ้าเราก็มีโครงการยุววิจัยเกิดขึ้นอีกครั้ง คราวนี้มาในนามการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เด็กๆก็มาปรึกษาผมว่าจะศึกษาวิจัยเรื่องอะไรดี ก็คิดกันอยู่หลายเรื่องประชุมหลายครั้ง มาลงเอยกันเรื่องของเล่นพื้นบ้านนี่แหละ  <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF3062resize.jpg" border="0" width="582" height="452" />   ที่เด็กๆสนใจเรื่องของเล่นพื้นบ้านนี่ก็เพราะตลอดสองปีที่ผ่านมาพวกเขาได้ร่วมโครงการที่เกี่ยวข้องกับของเล่นพื้นบ้านมาก่อน คือ โครงการของเล่นพื้นบ้าน นิทานพอเพียง ที่ได้รับการสนับสนุนจากสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย คือ ไปเก็บรวมรวมข้อมูลของเล่นและนิทานพื้นบ้านกลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น ไทใหญ่ กะเหรี่ยง ลาหู่ ลีซู ลัวะ ปะโอ แล้วนำมาเชื่อมโยงกับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง พอโครงการเสร็จเด็กก็ประทับใจหลายอย่าง ถ้าใครเคยอ่านบันทึกที่ผ่านมา อาจจะผ่านตามาบ้าง ทีนี้ประทับใจ มีข้อมูลแล้วก็อยากทำต่อ พอเหมาะพอดีกับที่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ฝ่ายชุมชน มาสนับสนุนให้มีชุดโครงการยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นขึ้นทั่วประเทศ งานนี้ก็เลยตกมาถึงเด็กๆที่ปางมะผ้า โดยทำในนามศูนย์การเรียนรู้ชุมชนบ้านสบป่อง (ศรช. สบป่อง) มีผมคอยช่วยเป็นนักวิชาการหนุนเสริมแบบจิตอาสา ตอนนี้ โครงการอยู่ในระหว่างทำสัญญา แต่ด้วยเวลาที่รวบรัดมาก เดือนที่แล้ว ทางผู้ประสานงานภาคเหนือก็ได้จัดให้เด็กกับครูที่นี่ก็เข้ารับการอบรมกันไปหนึ่งรอบเรื่องแนวคิดประวัติศาสตร์ท้องถิ่น กระบวนการตั้งคำถาม การเขียนรายงาน ฯลฯ เด็กกับครูก็กลับมาพัฒนาโจทย์ และ Proposal ซึ่งตอนนี้ผ่านอนุมัติเรียบร้อย แต่หากช่วงที่รอเงินโอนมานี้ ถ้าไม่ทำอะไรเลยก็เกรงว่าจะเขียนรายงานไม่ทัน เพราะโครงการนี้สั้นมาก คือเดือนเศษๆต้องเสร็จแล้ว ระหว่างรออนุมัตินี่ เด็กกับครูก็ได้เริ่มลงพื้นที่ไปสามครั้ง แล้วก็เขียนข้อมูลออกมา ผมในฐานะผู้ประสานงานจังหวัดและด้านหนึ่งก็ทำงานใกล้ชิดกับเด็กในโครงการนี้ เพราะเป็นเด็กที่ทำงานกับ สยชช.อยู่แล้ว ก็เอารายงานความก้าวหน้าของพวกเขามาอ่าน ก็พบปัญหาหลายอย่าง ที่นำมาสู่การขบคิดทางปัญญา  <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/SDC10601resize.jpg" border="0" /> เนื่องจากเด็กเหล่านี้คุ้นเคยกับการทำงานกับชุมชนในนาม     สยชช.มาหลายปีจนเป็นที่ยอมรับแล้ว ทั้งในวันเสาร์อาทิตย์ยังเป็นดีเจน้อยคอยจัดรายการดีๆในสถานีวิทยุชุมชน ผู้คนจึงรู้จักค่อนข้างมาก ปัญหาของยุววิจัยที่ปางมะผ้าไม่ใช่เรื่อง “ใจ” ทักษะในการถาม หรือการสัมภาษณ์พอมีแล้ว หากแต่ทักษะในการกำหนดคำถาม คือ ถอดแนวคิดออกมาประกอบสร้างเป็นคำถามยังทำไม่ได้ ไปอ่านคู่มือที่ สกว.ให้มาเด็กก็ไม่เข้าใจ มัน dialogue คือสื่อสารสองทางกับพวกเขาไม่ได้  Workshop ที่ทีมภาคเคยจัดอบรมให้ความรู้ไป ก็ดูจะเอามาใช้กับปัญหาเฉพาะหน้าอย่างนี้ไม่สะดวก จากการอ่านรายงาน ผมเห็นอาการอย่างนี้เกิดขึ้นในทีม ก็เลยเรียกเด็ก และครูที่ร่วมโครงการมาคุยกันเพื่อตีกรอบคิดให้แตกเป็นคำถามที่เด็กๆจะใช้ไปสัมภาษณ์   แรกสุดเลยให้เด็กๆไม่ต้องไปยึดติดตำรา คือเด็กกลัวผิด ผมบอกว่า เรามีฐานการวิจัยชุมชนมาบ้างแล้ว ที่เหลือคือเติมเรื่องมิติเวลาเข้าไปเท่านั้น เราน่าจะคิดต่อยอดจากตำรา คือเอาหลักประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเข้ามาจับ แล้วไปหาหนทางเอาในแบบฉบับของเรา งานจะสนุก <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/SDC10611resize.jpg" border="0" /> งานยุววิจัยควรเป็นงานที่ทำแล้วสนุก ไม่เพิ่มภาระจนเกินไป จริงไหม วกมาที่หลักประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ก็มีแก่นไม่กี่ข้อ คือ <ol> <li>หลักสำคัญ  “คนเป็นเหตุแห่งความเปลี่ยนแปลง วัฒนธรรมเป็นผลที่ตามมา” จึงเอาคนในท้องถิ่นเป็นตัวตั้ง ไม่ใช่เอาประเพณีหรือวัตถุเป็นตัวตั้ง </li> <li>เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับของหน้าหมู่ , สมบัติส่วนร่วม, หรืออัตลักษณ์ของกลุ่ม</li> <li>ดูความเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ของคนกับสิ่งต่างๆที่ไปกำหนดประเพณี วัตถุต่างๆ</li> <li>จำเป็นจะต้องให้เห็น “ช่วงเวลา” บริบท และเงื่อนไขที่ซับซ้อนที่มากำหนดการเปลี่ยนแปลงนั้น</li> </ol> พอมาอ่าน “ระหว่างบรรทัด” ดูอีกที ก็จะพบว่างานประวัติศาสตร์ท้องถิ่นตามแนวคิดนี้ จะบรรลุได้ต้องมีการเกี่ยวร้อยกับหลายเรื่อง ทั้งความเชื่อ, วิถีการผลิตเศรษฐกิจสังคม วัฒนธรรม , ความสัมพันธ์ของคนในชุมชน ไล่ไปทีละยุคๆ   <ul> <li>ทีนี้จะกำหนดยุคได้อย่างไร </li> </ul> ทีแรกเด็กๆก็จะช่วงอายุคนมากำหนด ผมก็ว่ามันไม่ใช่ มันต้องเอาการเปลี่ยนแปลงในสิ่งที่เราศึกษามากำหนดยุค ก็มาลงเอยว่า พวกเขาสนใจเรื่องของเล่น (ที่เกี่ยวข้องกับความสัมพันธ์ของคน) ดังนั้น ก็ลองมาคิดดูว่าจะแบ่งยุคยังไง เพราะพวกเราก็เป็นคนในพื้นที่น่าจะพอกำหนดได้คร่าวๆ อีกทั้งประวัติศาสตร์หมู่บ้านของเราก็ไม่นานประมาณหกสิบปี เด็กๆก็มาช่วยกำหนดเป็น ยุคของเล่นธรรมชาติ, ยุคของเล่นพลาสติกและโลหะ, ยุคของเล่นอิเลคทรอนิสก์ ส่วนแต่ละยุคจะกินเวลาเท่าใดนั้น ค่อยไปว่ากันอีกทีหลังจากได้ข้อมูลภาคสนามมาแล้ว   <ul> <li>พอได้ยุคคร่าวๆมาแล้ว ก็มากำหนดคนได้ละว่า แต่ละยุคน่าจะไปถามข้อมูลที่ใคร อันนี้ไม่ยาก เพราะเด็กยังรู้จักคนในชุมชนดี</li> </ul>   <ul> <li>ทีนี้จะถามแต่ละยุคอย่างไร  </li> </ul>   ผมลองไกด์ให้เด็กเห็นว่า งานศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่นตามแนวคิดนี้ จะบรรลุได้ต้องมีการเกี่ยวร้อยกับหลายเรื่อง ทั้งความเชื่อ, วิถีการผลิตเศรษฐกิจสังคม วัฒนธรรม , ความสัมพันธ์ของคนในชุมชน ไล่ไปทีละยุคๆ ดังนั้น คำถามแต่ละยุคๆจึงต้องมีการแบ่งเป็นหมวดคำถามต่างๆ ได้แก่ 1.หมวดคำถามว่าด้วยเรื่องทั่วไป (เช่น ชนิด จำนวน ปริมาณ ลักษณะทางกายภาพของของเล่น รวมถึงการถามไถ่สารทุกข์สุขดิบของผู้ให้ข้อมูลเพื่อแสดงมิตรภาพ) 2.หมวดคำถามว่าด้วยความเชื่อ, 3.หมวดคำถามว่าด้วยวิถีการผลิตเศรษฐกิจสังคม วัฒนธรรม , 4.หมวดคำถามว่าด้วยความสัมพันธ์ของคนในชุมชน  <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF5402resize.jpg" border="0" /> จากนั้นให้เด็กๆแบ่งหน้าที่กันรับผิดชอบรับดูแลคำถามในแต่ละหมวด คือคิดคำถาม ใส่ลำดับการถามก่อน-หลัง จากนั้นเอาคำถามทั้งหมดมาแลกเปลี่ยนกันในวง เพื่อตัดคำถามที่ซ้ำ ยำคำถามให้มีรสกลมกล่อมรื่นหู ครูพี่เลี้ยงที่มางานนี้ ก็พลอยได้เรียนรู้กลวิธีนี้ไปโดยปริยาย ผมเองก็ได้ค้นพบว่า การตั้งต้นเช่นนี้ เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง คือ ที่นี่เราผ่านขั้นทดสอบใจมาแล้ว แต่กำลังพัฒนาขั้นการตีคอนเซ็ปต์นามธรรมให้เป็นคำถามเชิงรูปธรรมที่เด็กและครูสามารถนำไปทำงานได้อย่างเป็นระบบ และสนุกให้ได้ งานยุววิจัยประวัติศาสตร์ของเล่นพื้นบ้านที่นี่กำลังเริ่มต้น และเป็นโจทย์เล็กๆที่ท้าทายเรื่องใหญ่ๆหลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นกระบวนการประกอบสร้างความรู้ในสังคมไทย การจัดการความรู้ การพัฒนาเด็กและเยาวชน ผมคิดว่าความรู้เชิงกระบวนการนี้อาจจะเป็นประโยชน์แก่คนอื่นๆและไว้เป็นฐานข้อมูลในการทำงานวันข้างหน้า จึงนำมาลงไว้ ณ ที่นี้ครับ

2009-11-23T20:00:19+07:00

ยุววิจัยเริ่มที่ “ใจ” เป็นปฐมบท ครู นักเรียน นักวิชาการ ต้องเอาใจมารวมกันก่อน มีใจร่วมแล้วค่อยนำวิชาการและเทคนิคที่มีอยู่หลากหลายมาพัฒนาให้เหมาะสมกับกลุ่มและพื้นที่ของตน false 315563

2009-12-26T13:34:36+07:00

false

2009-11-23T20:30:09+07:00

ของเล่นพื้นบ้านกับความผันแปรชุมชนบ้านสบป่อง: ว่าด้วยกลยุทธ์พัฒนายุววิจัยในมิติประวัติศาสตร์ท้องถิ่น

13857

true สวัสดีครับ  เดือนนี้เป็นเดือนพฤศจิกายน ซึ่งมีวันยุติความรุนแรงต่อสตรีรวมอยู่ในเดือนนี้ ผมก็เลยถือโอกาสนี้นำเสนอประเด็นความรุนแรงต่อสตรีที่อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยเอามุมมองของผู้ฝึกไอคิโดที่ปางมะผ้ามาเรียบเรียงมาฝากนะครับ   การฝึกไอคิโดที่ปางมะผ้า ก็ดำเนินไปตามครรลองนับตั้งแต่ปี 2549 ผมก็สอนเท่าที่ความรู้จะมี แล้วผู้เรียนก็กลับมาสอนผมต่อ ให้รู้เห็นข้อบกพร่องของตัวเองมากมาย การฝึกไอคิโดที่ปางมะผ้า กำเนิดจากมาจากฐานงานพัฒนา คือใช้ไอคิโดเป็นเครื่องมือไปพัฒนาเด็ก เยาวชน ผู้ฝึกไอคิโดที่นี่จึงต้องทำงานจิตอาสา ทำงานพัฒนาชุมชนไปพร้อมๆกัน เราไม่เน้นปริมาณ แต่เน้นคุณภาพ เสริมสร้างการมีสติและวินัยเชิงบวก และด้วยข้อจำกัดมากมาย เราก็เลยทำในแบบเล็กๆ ที่พอทำไหว มีผู้ฝึกต่อเนื่องจริงจังประมาณสี่คน ที่เหลือก็เป็นขาจรไม่ได้มีการสอบเลื่อนขั้นแต่อย่างใดครับ   วันนี้ผมมีคำถามไปยังผู้ฝึกถึงมุมมองต่อความรุนแรงต่อสตรีในปางมะผ้า กับผู้หญิงที่ฝึกมาไม่ต่ำกว่าหนึ่งร้อยชั่วโมงสองคน คือ น้อยกับอุสา      <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/Jannon.jpg" border="0" width="234" height="255" /> <ul> <li>น.ส. จันโนน (น้อย) ไม่มีชื่อสกุล</li> </ul>   น้อยเป็นแกนนำเยาวชนไทใหญ่ไร้สัญชาติอายุ 18 ปี เธอมองว่า ความรุนแรงต่อผู้หญิงในปางมะผ้าไม่ค่อยเป็นข่าว ส่วนใหญ่จะเป็นความรุนแรงในครอบครัวที่ผู้หญิงถูกตบตี และที่เป็นข่าวล่าสุดนี่ก็มีการข่มขืน รุมโทรมในหมู่วัยรุ่น ถ้าเป็นการทะเลาะตบตี เรื่องมักจบอยู่ในระดับเครือญาติคือเคลียร์กันเองได้ แต่ถ้าข่มขืนก็ไปขึ้นโรงขึ้นศาล พูดง่ายๆว่าในชนบทเองก็ใช่ว่าจะปลอดจากความรุนแรง    <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF3466resize.jpg" border="0" />     เธอเล่าว่าถ้าพบเห็นความรุนแรงต่อผู้หญิงคนใดก็ตามเช่น เห็นคนกำลังตบตีผู้หญิง เธอก็จะเรียกให้ตำรวจมาจัดการ หรือถ้ามีวิธีอื่นเธอก็จะช่วย แต่การมาฝึกไอคิโดก็มีส่วนช่วยให้เราป้องกันตัวเองได้โดยไม่ก้าวร้าว คือไม่ไปทำร้ายคนอื่น ไม่ว่าก่อนหรือหลังภัยมาถึงตัว ก็จะต้องระวังไม่ให้เขาบาดเจ็บ ที่สำคัญคือได้ฝึกสติ จิตใจไม่วอกแวก รู้จักจัดการปัญหาไม่วู่วาม ไม่เอาความรุนแรงของเราไปดับความรุนแรงของเขา      <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/Usa.jpg" border="0" width="208" height="267" /> <ul> <li>       อุสา เหล็กสมบูรณ์</li> </ul>   ด้านอุสา เป็นผู้หญิงไทใหญ่อายุย่าง 27 ปีที่ทำงานพัฒนาวิทยุชุมชนอยู่ที่นี่ แล้วใช้เวลาว่างมาฝึกไอคิโดสม่ำเสมอ เธอเล่าว่า “   ความรุนแรงต่อผู้หญิงในอำเภอปางมะผ้านี้ก็มีเยอะแยะมากมายไม่ว่าจะเป็นการทำร้ายทางด้านจิตใจ  ร่างกาย และคำพูดรวมถึงละเมิดสิทธิผู้หญิงด้วย   ทำให้สะท้อนให้เห็นถึงสังคมในปัจจุบันอย่างเห็นได้ชัด  คือการรังแกผู้ซึ่งไม่มีทางสู้             ดิฉันเคยเจอเหตุการณ์หนึ่งอยากเล่าให้ฟัง  บ้านของดิฉันติดกับห้องเช่า  มีอยู่คืนหนึ่งประมาณตีสองก็มีเด็กผู้ชายมาเคาะประตูห้องของเด็กหญิง  เด็กผู้หญิงคนนี้ก็เปิดประตูให้เด็กผู้ชายเข้ามา  เพราะทั้งสองคนเป็นแฟนกัน  แต่คุยกันยังไงไม่รู้ทีนี้ก็เริ่มมีปากเสียงกัน  แล้วทั้งสองคนก็ทะเลาะกัน  ส่วนผู้ชายนั้นก็ทำร้ายผู้หญิง  ตบ ตี เตะ ต่อย  แล้วยังทำลายโทรศัพท์ของผู้หญิงคนนั้นด้วย  แล้วยังบังคับผู้หญิงอีกว่า ต้องคบเขาเป็นแฟนคนเดียวเท่านั้น  ผู้หญิงไม่มีทางเลือกเขาก็ต้องจำใจทำตาม  แต่ถ้าผู้หญิงมีทางเลือกและเข้มแข็งมากกว่านี้ก็คงไม่ตกเป็นทาสของผู้ชายคนนี้  ที่เล่ามานี้เด็กทั้งสองคนกำลังเรียนอยู่ชั้น ม.4 เองค่ะ             ฉันเจอเหตุการณ์แล้วรู้สึกสงสารและเสียใจมากที่สังคมในปัจจุบันเลวร้ายและต่ำลงไปทุกที   มันไม่น่าเกิดกับคนที่ไม่มีทางสู้  ถ้าหากมีเหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นอีกฉันก็จะโทรแจ้งตำรวจหรือให้พ่อแม่ผู้ปกครองช่วยเข้ามาดูแลลูกหลานตัวเอง   และจะคอยคำปรึกษาและช่วยเหลือพวกเขาชวนพวกเขามาฝึกไอคิโด อย่างน้อยก็สามารถป้องกันตัวเองได้ระดับหนึ่ง <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2205resize.jpg" border="0" />             ไอคิโดเป็นศิลปะป้องกันตัวที่ช่วยลดความรุนแรงได้  เพราะไอคิโดไม่ใช้ทำร้ายใครแต่ไอคิโดจะใช้วิธีช่วยยุติความรุนแรงกับคู่ต่อสู้ โดยทำให้คู่ต่อสู้ลดความรุนแรงลง               เมื่อก่อนฉันไม่เคยคิดเลยว่าจะได้มาฝึกไอคิโด  แต่เห็นคนอื่นๆและน้องๆก็ชักชวนอยู่บ่อยก็เลยใจอ่อนเลยได้มาฝึกไอคิโดร่วมกับน้องๆ  ไอคิโดเปลี่ยนแปลงฉันอย่างมาก  ปกติแล้วฉันก็เป็นคนใจเย็นอยู่แล้วพอได้มาฝึกไอคิโดยิ่งเป็นคนใจเย็นไปอีก  แต่มีสติอยู่ตลอดเวลาและว่องไวมากขึ้น  และทำให้สมาธิไม่ใช้ความรุนแรงในการแก้ปัญหา มีศิลปะในการป้องกันตัวเองจากภัยร้าย นอกจากไอคิโดจะให้มีสมาธิ จิตใจไม่วอกแวกแล้ว ยังมีวิชาความรู้ติดตัวไปด้วยและที่สำคัญทำให้ดิฉันมีบุคลิกดีขึ้น มีสุขภาพที่แข็งแรงขึ้นด้วย” <hr /> <table style="width: 100%;" cellspacing="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td> <ul> <li><address>“ไอคิโดช่วยให้ฉันมีสติอยู่ตลอดเวลา ใจเย็น แต่ว่องไวมากขึ้น  และทำให้มีสมาธิ ไม่ใช้ความรุนแรงในการแก้ปัญหา”</address></li> </ul> <address style="text-align: right;">อุสา  เหล็กสมบูรณ์  นักพัฒนาเด็ก เยาวชน  อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน</address></td> </tr> </tbody> </table>              <table style="width: 100%;" cellspacing="0" cellpadding="0"> <tbody> <tr> <td> <ul> <li><address> “ไอคิโดสอนให้เรารู้จักกลับตัว หมายถึงเมื่อทำผิดมาแล้วกลับตัวได้ นานไปสังคมก็จะยอมรับเราเอง” </address></li> </ul> <address style="text-align: right;">จันโนน  ไม่มีชื่อสกุล แกนนำเยาวชนไทใหญ่ไร้สัญชาติ อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน</address></td> </tr> </tbody> </table>    นี่ก็เป็นความคิดเห็นจากผู้หญิงที่ฝึกไอคิโดอีกกลุ่มหนึ่ง พวกเธอได้สะท้อนมุมมองที่เชื่อมโยงการฝึกไอคิโดกับการจัดการความรุนแรงต่อสตรีไว้ แม้จะไม่ใช้ความเคลื่อนไหวทางสังคมที่ใหญ่โตอะไร หากแต่เป็นการเชื่อมโยงประสบการณ์ส่วนบุคคลไปสู่ประสบการณ์ที่เป็นส่วนรวมกับคนอื่น ซึ่งส่วนตัวผมคิดว่านี่เป็นความก้าวหน้าในการฝึกอีกระดับหนึ่ง คือมองพ้นไปจากความหมกมุ่นในตัวเอง แล้วเผื่อแผ่ความเมตตาไปสู่ผู้หญิงคนอื่นๆโดยเฉพาะผู้หญิงที่ถูกรังแก ผมถือโอกาสเดือนแห่งการรณรงค์ยุติความรุนแรงต่อสตรีนำมาความคิดเห็นของผู้หญิงไทใหญ่ทั้งสองมาเรียบเรียงไว้ ณ ที่นี้ครับ   แล้วคุณล่ะครับ คิดยังไง เมื่อพบเห็นผู้หญิงกำลังตกอยู่ในความรุนแรง ?

2009-11-19T14:29:59+07:00

ไอคิโดเป็นศิลปะป้องกันตัวที่ช่วยลดความรุนแรงได้ เพราะไอคิโดไม่ใช้ทำร้ายใครแต่ไอคิโดจะใช้วิธีช่วยยุติความรุนแรงกับคู่ต่อสู้ โดยทำให้คู่ต่อสู้ลดความรุนแรงลง false 314639

2009-11-22T16:38:12+07:00

false

2009-11-19T14:57:36+07:00

ไอคิโดกับการจัดการความรุนแรงต่อสตรี ในมุมมองของสตรีผู้ฝึกไอคิโดที่ปางมะผ้า

13857

true ผมห่างหายไปจากการเขียนบล็อกหลายเดือนมากเพราะถูกดึงไปวุ่นวายกับงานติดตามยุทธศาสตร์สื่อเด็กระดับภาค  พอตั้งสติได้ ก็มาคิดอยู่ว่าเราลืมตัวตนบางอย่างของตัวเองไป นั่นคือการเขียน ยิ่งเขียนสิ่งดีๆออกไปยิ่งทำให้เราได้เพื่อน และการเขียนก็เป็นสิ่งที่ผมชอบ ทำแล้วมีความสุข วันนี้ก็เลยขอมีความสุขกับการได้เขียนส่งเรื่องดีๆมาที่น่าจะทำให้คนอ่านมีประโยชน์สุขตามไปด้วยนะครับ ถ้าใครอ่านบล็อกของผมอยู่บ้าง ก็อาจจะพอรู้ว่า สโมสรเล็กๆของเราทำวิทยุชุมชนมาได้เกือบปีแล้ว รายการก็มีหลากหลายครับ แต่มีรายการพิเศษรายการหนึ่งซึ่งไม่เหมือนใคร ก็คือ รายการ“นานาสาระกับเด็กปางมะผ้า” นับตั้งแต่สิงหาคม 52 เป็นต้นมา นี่ก็สองเดือนกว่าๆแล้วที่ รายการ “นานาสาระกับเด็กปางมะผ้า” ได้ถูกเผยแพร่ออกอากาศผ่านวิทยุโดยเป็นส่วนหนึ่งของรายการ “โลกของเรา” ที่ทีมงานเสียงไทยได้ให้การสนับสนุนออกอากาศทาง FM 92 สวศ. กรุงเทพ รายการโลกของเรา 19.30 – 20.00 น. ทุกวันศุกร์ นอกจากนี้ยังมีออกอากาศที่ FM 103 อำเภอปาย แม่ฮ่องสอนอีกด้วย รายการนี้ไม่เหมือนรายการวิทยุอื่นๆที่สโมสรของเราจัดมานะครับ เพราะรายการทั้งหมดเราจัดในแบบผลิตเพื่อกระจายเสียงในวิทยุชุมชนของเราเอง แต่รายการ“นานาสาระกับเด็กปางมะผ้า” นี่เน้นผลิตส่งไปให้คนในเมืองหลวงฟัง ถามว่าทำไมวิทยุคนเมืองหลวงจึงน่าจะมีรายการ “แบบบ้านๆ” อย่างนี้ไปออกอากาศ แถมทะลึ่งออกเป็นภาษาไทใหญ่อีก ก็ต้องมาขุดคุ้ยถึงแนวคิดเบื้องหลังรายการกันนะครับ ต้นตอแนวคิดนี้ ต้องยกความดีให้ อาจารย์จเลิศ เจษฎาวัลย์ แห่งชมรมวิทยุเด็ก เยาวชน และครอบครัว  อาจารย์มีรายการวิทยุที่กรุงเทพอยู่หลายรายการ ก็เสนอไอเดียมาว่า จะขออาสารับเป็นพื้นที่เล็กๆให้เด็กบนดอยมีพื้นที่ของตัวเองในรายการโลกของเราและรายการครอบครัวของเรา โดยเริ่มต้นจะให้พื้นที่ในสัปดาห์วันแม่ 5 วันระหว่างวันที่ 10-14 สิงหาคม ทางสโมสรจะทำอะไรก็ได้ใน 5 นาที นี้ ขออย่างเดียวพูดเป็นภาษาท้องถิ่น คนเมืองจะฟังรู้เรื่องหรือไม่ไม่สำคัญครับ เราค่อยสรุปความเอา  คืออยากให้ผู้ฟังจากกรุงเทพเรียนรู้จากเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ เพื่อเข้าใจเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ เคารพในอัตลักษณ์ที่ต่างกัน <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/SDC10131resize.jpg" border="0" width="573" height="392" /> <ul> <li>        เด็ก เยาวชนไทใหญ่ กำลังตรวจสคริปรายการก่อนบันทึกเสียง</li> </ul>   ผมมานึกถึงยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนสื่อเพื่อเด็ก เยาวชน ที่ครูคำรณ  คุณะดิลก ผู้บุกเบิกกลุ่มละครเวทีพระจันทร์เสี้ยว ได้กรุณามาให้ความรู้แก่เครือข่ายสื่อเพื่อเด็กและเยาวชนภาคเหนือ เมื่อสองวันที่ผ่านมา ครูคำรณ แนะว่า ในการขับเคลื่อนงานยุทธศาสตร์ เราต้องใช้สองยุทธวิธีคือ หนึ่งสร้างพื้นที่สื่อใหม่ๆ ที่หลากหลาย และสอง สร้างความหมายใหม่ให้เข้าไปอยู่ในสื่อกระแสหลัก แล้วเปลี่ยนแปลงวิธีคิดของสื่อกระแสหลัก ผมคิดว่า การทำรายการ“นานาสาระกับเด็กปางมะผ้า” เป็นทั้งสองยุทธวิธีนะครับ และหากมองในเชิงกระบวนการ ก็เป็นการผลิตแบบมีส่วนร่วม คือเด็ก เยาวชน คนเฒ่าคนแก่ในชุมชนร่วมกันสร้างรายการสื่อ ที่เอากลับมาใช้ในท้องถิ่นเองได้ ทั้งยังเป็นการพัฒนาสื่อบุคคลไปในตัว ในขณะเดียวกันเรากำลังบรรจุความหมาย (วาทกรรม)ของเด็กชายขอบเข้าไปในวิทยุเมืองกรุงที่เป็นศูนย์อำนาจด้านการสื่อสารมวลชน   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/SDC10130resize.jpg" border="0" width="557" height="442" /> <ul> <li>น้องจันโนน เยาวชนไทใหญ่ กำลังบันทึกเสียงผ่านโทรศัพท์ให้ทีมงานเสียงไทยที่กรุงเทพนำเสียงไปออกรายการ</li> </ul>   รายการเราเป็นรายการเล็กๆครับ เราเชื่ออยู่ลึกๆในแนวคิด “Small is Beautiful” แต่ต้อง “Think Globally , Act Locally” ด้วย ไม่งั้นก็ทำแบบเผินๆ มองไม่ทะลุ สร้างการเปลี่ยนแปลงไม่ได้  แต่ทั้งนี้รายการก็กำลังเริ่มได้ไม่กี่เดือน เราก็มีความฝันว่าอยากจะไปส่งเสริมเด็กทุกกลุ่มชาติพันธุ์ในแม่ฮ่องสอน ไม่ว่าจะเป็น ลาหู่ ปกาเกอะญอ ลีซู ม้ง ปะโอ ละเวื้อ ให้ได้รับโอกาสในการจัดทำรายการดีๆอย่างนี้ เหมือนที่เราให้เด็กไทใหญ่ได้ร่วมกันทำ แม้พวกเขาจะพูดติดๆขัดๆ แต่เราเชื่อว่าเขาทำได้ และคงจะมีความสุขจากการได้ฟังเสียงแห่งอัตลักษณ์ภาษา วัฒนธรรมของตนเองกู่ก้องไปถึงเมืองกรุง สำหรับผู้ที่สนใจ ขอเชิญฟังรายการ  “นานาสาระกับเด็กปางมะผ้า”  ย้อนหลังได้ทาง <a href="http://www.thaicr.org/">www.thaicr.org</a> , <a href="http://www.thaivoice.com/">www.thaivoice.com</a>, <a href="http://www.moeradiothai.net/">www.moeradiothai.net</a> นะครับ

2009-10-05T12:25:48+07:00

เรากำลังบรรจุความหมาย (วาทกรรม)ของเด็กชายขอบเข้าไปในวิทยุเมืองกรุงที่เป็นศูนย์อำนาจด้านการสื่อสารมวลชน false 303418

2009-12-12T19:29:22+07:00

false

2009-10-05T12:53:18+07:00

“นานาสาระกับเด็กปางมะผ้า” : กระบวนการสร้างความหมายของเด็กไทใหญ่ในคลื่นวิทยุเมืองกรุง

13857

true “จะเอาโลกมาทำปากกา แล้วนำนภามาแทนกระดาษ เอาน้ำหมดมหาสมุทรแทนหมึกวาด ประกาศพระคุณไม่พอ”  เสียงเพลง “ใครหนอ” เสียงเพลงดีๆมีสาระเหมาะสมกับวัยใสๆ ดังจากคลื่น 89.0 เมกกาเฮิร์ตซ์ เช้านี้ 18 กรกฎาคม 2552 กระตุ้นในผมต้องมานั่งพิมพ์บันทึกนี้   “ หมั่ล สูงค่า  เสียงตี้กู้ก้อได้ถ่อม เป๋นเสียงจากสถานีวิทยุเด็ก เยาวชน และครอบครัว สยชช. เอ็ฟเอ็ม แปดสิบเก้าจุดศูนย์เม็กกาเฮิตซ์.... ”  เป็นเสียงทักทายใสๆจากเด็กๆไทใหญ่ที่มาแสดงจิตอาสา มาช่วยกันจัดรายการวิทยุชุมชนในช่วงวันเสาร์ อาทิตย์   <address class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;">“หมั่ล สูง ค่า” เป็นภาษาไทใหญ่ แปลว่า สวัสดี</address><address class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;">“กู้ก้อ” เป็นภาษาไทใหญ่ แปลว่า ทุกคน</address><address class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 0pt; text-align: center;">“ถ่อม” เป็นภาษาไทใหญ่ แปลว่า ฟัง</address>   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF4729resize.jpg" border="0" /> จะว่าไปนี่ก็เข้าเดือนที่เจ็ดแล้ว ที่สโมสรของเราจัดตั้งสถานีวิทยุชุมชนเล็กๆขึ้นมา ก็มีล้มลุกคลุกคลานบ้าง แต่ด้วยจิตอาสาของเด็กๆที่อยากจะใช้เวลาว่างเสาร์อาทิตย์มาจัดรายการ มาแสดงมาฝึกฝนความสามารถของตน รายการต่างๆของเราก็ดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องมีโฆษณา แต่อาศัยบุญที่เราทำร่วมกัน   ตามวัฒนธรรมชาวพุทธ การให้ทานเป็นหนึ่งในสามรูปแบบการทำบุญที่สำคัญ  จากการทำงานร่วมกับเด็กและเยาวชนที่นี่ ก็พอจะวิเคราะห์ได้ว่า สถานีวิทยุชุมชนของเด็ก เยาวชนที่นี่ใช้ทานมัย และศีลมัยเป็นระบบการทำงานที่สำคัญนะครับ   ทานมัย นี่เป็นเครื่องหล่อเลี้ยงเด็กๆ ครับ คือในช่วงจัดรายการ เราก็จะพยายามจัดหาขนม ของว่าง อาหารกลางวันคอยบริการพวกเขา อันนี้ถามว่าเอาสตางค์มาจากไหน คำตอบก็คือมาจากการบริจาคนะครับ ส่วนใหญ่ก็คือจากผมกับภรรยา และจากโครงการพัฒนาต่างๆในพื้นที่ที่ผมดูแลอยู่ก็บูรณาการงบมาช่วย แต่ถ้าท่านใดมีจิตกุศลอยากช่วยสงเคราะห์ขนมนมเนยแก่เด็กๆ ทางผมก็ขออนุโมทนาสาธุด้วยนะครับ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF4731resize.jpg" border="0" />                                       รุ่นใหญ่ช่วยกันทำอาหาร <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF4738resize.jpg" border="0" /> <span style="font-size: 14pt; line-height: 115%; font-family: "Cordia New","sans-serif"; mso-bidi-font-family: 'Cordia New'; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;">                                                                         รุ่นเล็กช่วยกันเก็บกันล้าง ระยะต่อไป เราอาจจะมีการจัดผ้าป่าเหมือนสถานีวิทยุชุมชนอื่นๆในภาคเหนือ แต่ผมกะว่ารอให้สถานีมีอายุครบขวบปี แล้วค่อยก้าวต่อไปถึงจุดนั้น   ส่วนศีลมัยนี่เราช่วยกันทำมาตั้งแต่แรก คือทุกคนมาด้วยใจบริสุทธิ์ อันนี้เป็นนิมิตหมายที่ดี เราไม่เอาตัวไปผูกกับทุนนิยมและระบบมาตรฐานสากล คือจัดกันแบบบ้านๆ เน้นการมีส่วนร่วมและสุขภาวะของเด็กนะครับ เนื้อหารายการผมกับภรรยาก็สละเวลากันมาช่วยตรวจช่วยดู ติดเสียว่าบางช่วงที่ผมกับภรรยาและแกนนำสโมสรมีประชุม ก็จะไม่มีคนไปช่วยเปิดปิดเครื่อง สัปดาห์นั้นเด็กๆก็ “รับประทานแห้ว” ไป ปัญหานี้ ทางเราก็พยายามแก้อยู่โดยพัฒนาเด็กโตมาช่วยคุมเครื่อง ก็กำลังอยู่ในช่วงสอนงานครับ   ด้านจิตอาสานี่เราเต็มร้อยกัน แต่ต้องเข้าใจว่าจิตอาสาของเด็กมันก็มีเงื่อนไขด้วยนะครับ คืออย่างน้อยพ่อแม่ก็ต้องอนุญาต เด็กบางคนก็ต้องไปช่วยพ่อแม่ทำงาน และจิตอาสาก็ต้องสนุกด้วย เหล่านี้ก็ทำให้เด็กๆไปๆมาๆ ยืดหยุ่น แต่ก็เหนียวแน่นมาได้ระดับหนึ่ง สโมสรเองก็ไม่ได้มีข้อบังคับอะไรจุกจิก เอาเป็นว่าเน้นวินัยเชิงบวกละกัน ส่วนเรื่องเนื้อหาอาศัยที่เรามีฐานงานวิจัยท้องถิ่นกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) และแกนนำเยาวชนก็จะมาช่วยทำงานวิจัยท้องถิ่นในเรื่องต่างๆกันทุกปี ก็ไม่ค่อยห่วงเท่าไร   จะขลุกขลักหน่อยก็คือเรื่องทักษะ จริงๆแล้ว สยชช. เราได้รับการสนับสนุนการฝึกอบรมด้านการทำสื่อสารมวลชนมาบ้างครับจากโครงการ Local Talk ของสำนักข่าวประชาธรรมตั้งแต่ปี 50 - 51 แต่พักหลังไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น ทางโครงการจากสำนักข่าวก็หายเงียบไป ต่อมามีโครงการศูนย์ข่าวและข้อมูลท้องถิ่นที่เราได้การสนับสนุนจากกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม ก็ได้ทางสำนักข่าวเด็กและเยาวชน จ.พะเยา มาช่วยอบรมและติดตั้งเครื่องส่งให้ แล้วเราก็ออกอากาศกันเรื่อยมา อันนี้คร่าวๆเป็นช่วงหกเดือนแรก (ม.ค. – มิ.ย. 52) ที่สถานีวิทยุเด็ก เยาวชนเราก้าวมา เป็นก้าวแรกครับ   ก้าวที่สองของเรานี่ ด้วยความที่ผมถูกดึงไปทำงานเครือข่ายและนโยบายมากขึ้น งานในพื้นที่รวมถึงสถานีวิทยุก็ถูกถ่ายโอนไปที่ภรรยาและแกนนำมากขึ้นโดยอัตโนมัติ เร็วกว่าที่วางแผนไว้ ทีแรกผมก็ไม่มั่นใจนักว่าจะปล่อยมือได้แค่ไหน พอพักหลังที่ผมต้องออกต่างจังหวัดมากขึ้น ก็ทำให้เห็นศักยภาพว่าพวกเขาก็เริ่มดูแลกันและกัน รู้จักคิดวางแผนมากกว่าสมัยที่ผมเป็นหลักให้   ตอนนี้ ผังและรูปแบบรายการทั้งหมดเด็กๆและเยาวชนแกนนำจะช่วยกันจัดวางและบริหาร ผมค่อยช่วยเป็นที่ปรึกษา และหาเครือข่ายมาหนุนเสริมครับ ซึ่งขณะนี้ เราโชคดีที่มีเครือข่ายวิทยุชุมชนภาคเหนืออีกหลายสิบสถานี และยังมีสถานีวิทยุ FM 105.0 MHz ซึ่งเป็นสถานีวิทยุสาธารณะเพื่อเด็กและเยาวชนแห่งแรก มาช่วยสนับสนุนด้านทักษะ เนื้อหาสาระ และกระจายข่าวสารจากเด็กชายแดนไปถึงหูและใจของเด็กในเมือง อันนี้พวกเราก็พลอยปลื้มเอามากๆ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSC00717resize.jpg" border="0" /> <span style="font-size: 14pt; line-height: 115%; font-family: "Cordia New","sans-serif"; mso-bidi-font-family: 'Cordia New'; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;">รูปการประชุมกับเครือข่ายวิทยุชุมชนภาคเหนือและชมรมวิทยุเด็ก เยาวชน จากกรุงเทพ ณ ม.แม่โจ้ 11-12 <span style="font-size: 14pt; line-height: 115%; font-family: "Cordia New","sans-serif"; mso-bidi-font-family: 'Cordia New'; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;">ก.ค. 52   สรุปคือในก้าวที่สองของสถานีวิทยุ ในระดับท้องถิ่นก็จะเปิดให้เด็กมามีส่วนร่วมมากขึ้น ส่วนในระดับเครือข่ายก็จะเน้นการหนุนเสริมและแลกเปลี่ยนข้อมูลจากภายนอก ทั้งในรูปแบบ เนื้อหา เพลง และเทคนิคการจัดทำรายการ   แต่ในระดับการประสานกับหน่วยงานพัฒนาในพื้นที่ ถือว่าเรายังไม่ประสบความสำเร็จเท่าที่ควร ซึ่งถ้าจะว่าถึงเหตุผลตรงนี้อีกยาวครับ เอาสั้นๆแค่นี้ก่อน น่าเสียดายและออกจะน้อยใจแทนเด็กๆเยาวชนที่หน่วยงานพัฒนาในหมู่บ้านที่พวกเขาอยู่ยังไม่เห็นความสำคัญของพื้นที่สร้างสรรค์ของเด็กๆอย่างนี้เท่าที่ควร โดยเฉพาะ อบต. แต่เด็กๆเยาวชนก็ไม่ท้อ เราก็จะทำดีกันเรื่อยไป                       วันนี้มาเล่าสู่กันเท่านี้ก่อน แล้ววันหลังจะเล่าความคืบหน้ามาอีก   <h1 class="MsoNormal" style="margin: 0in 0in 10pt; text-align: center;"><span style="font-size: 14pt; line-height: 115%; font-family: "Cordia New","sans-serif"; mso-bidi-font-family: 'Cordia New'; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;">ขอบุญกุศลจากรายการแผ่ไปถึงทุกท่านที่ติดตามส่งกำลังใจมายังพวกเรา  ขอบคุณมากครับ</h1>   <span style="font-size: 14pt; line-height: 115%; font-family: "Cordia New","sans-serif"; mso-bidi-font-family: 'Cordia New'; mso-ansi-font-size: 11.0pt; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-ascii-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: minor-latin; mso-bidi-theme-font: minor-bidi;">

2009-07-18T15:31:50+07:00

“ หมั่ล สูงค่า เสียงตี้กู้ก้อได้ถ่อม เป๋นเสียงจากสถานีวิทยุเด็ก เยาวชน และครอบครัว สยชช. เอ็ฟเอ็ม แปดสิบเก้าจุดศูนย์เม็กกาเฮิตซ์.... ” false 277795

2009-09-05T08:24:39+07:00

false

2009-07-18T16:04:46+07:00

จากทานมัย ศีลมัย สู่ก้าวที่สองของเด็ก เยาวชนไทใหญ่ ในสถานีวิทยุชุมชนปางมะผ้า

13857

true หลายเดือนทีเดียว ที่ผมห่างหายไปจากการเขียนบล็อก เนื่องจากมีงานบางชิ้นต้องเร่งเขียนปิดโครงการ และมีงานหลายอย่างขยายตัว ต้องไปทำงานในต่างอำเภอ ต่างจังหวัดอยู่บ่อยครั้ง แต่ใจก็ยังถวิลหาการเขียนบล็อกอยู่นะครับ   หนึ่งในความฝันของผม ก็คือ การได้เห็นเด็ก เยาวชน สนใจศึกษาเรื่องราวของตัวเองในชุมชน และกลับมาให้เกียรติแผ่นดินถิ่นฐาน ภูมิปัญญาที่ก่อเกื้อมาเป็นตัวตนของพวกเขา จนสามารถบอกเล่าให้โลกรู้ด้วยความภาคภูมิใจ ซึ่งผมคิดว่าก็ตรงกับฝันของใครอีกหลายคนเหมือนกัน ถ้าเอาแต่ฝันอย่างเดียวเดี๋ยวก็จะกลายเป็นผีบ้า เราต้องทำให้ประจักษ์ด้วยครับ หนึ่งในงานที่กำลังขยายตัว ที่ผมมารับบทบาทเป็นผู้ประสานและผู้ร่วมพัฒนาโครงการอยู่ด้วยนั้น ก็คือ งานยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจังหวัดแม่ฮ่องสอนครับ   ที่มาของงานนี้คือทาง สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) มอบให้ ผศ.เรณู อรรถาเมศร์ จากม.ราชภัฏเชียงใหม่ เป็นหัวหน้าชุดโครงการรับดูแลภาคเหนือ ทาง อ.เรณูก็มาคัดเลือกผู้ประสานงานระดับจังหวัดต่อ ซึ่งส่วนใหญ่ก็จะเป็นอาจารย์จากราชภัฏนะครับ แต่จังหวะที่แม่ฮ่องสอนนั้น ราชภัฏและสถาบันอุดมศึกษาเท่าที่ดูตอนนี้ยังเพิ่งก่อตั้ง ไม่เข้มแข็งพอจะลุยกับโรงเรียนและชุมชน อ.เรณูก็เลยไปถามต่อทาง สกว. Node แม่ฮ่องสอน ว่าใครพอจะรับหน้าที่นี้ได้บ้าง ทาง Node ก็เลยชี้มาที่ผม ผมไปคุยกับ อ. เรณูแล้วก็ชอบใจแนวคิดประวัติศาสตร์ท้องถิ่นมากๆ ยิ่งเห็นรายชื่อที่นักวิชาการจาก มช. ที่ปรึกษาชุดโครงการ ไม่ว่าจะเป็น ศ.ดร.นิธิ , ศ.ดร. อานันท์  , รศ. ดร. อรรถจักร์ ล้วนเป็นอาจารย์ที่คุ้นเคยก็ยิ่งรู้สึกว่างานคงสนุก นึกดีใจว่าจะได้ติดอาวุธทางปัญญาเพิ่มอีกแล้ว แถมจะได้ช่วยกระตุ้นให้เกิดการเชื่อมงานเด็กและเยาวชนแม่ฮ่องสอนเป็นข่ายเชิงระบบมากขึ้น ก็เลยตกลงรับงานนี้ ที่มาที่ไปของตำแหน่งก็มีมาฉะนี้ครับ   งานนี้ ผมทำงานใกล้ชิดกับทีม ผศ. เรณู กับ อ. โฆษิต มรภ. เชียงใหม่ โดยให้ทีมเยาวชนจาก สโมสรผู้นำเยาวชนเพื่อการศึกษาและพัฒนาชุมชน (สยชช.) เข้ามาร่วมเรียนรู้และหนุนเสริมเด็กนักเรียนในระยะการลงพื้นที่เก็บข้อมูลครับ โชคดีของผม ที่ได้รู้จักกับ อ. สังเวียน จากวิทยาลัยชุมชน อำเภอแม่ลาน้อย และ อ. สุรศักดิ์  ป้อมทองคำ ศิลปินและนักวิจัยประวัติศาสตร์เมืองแม่ฮ่องสอน ก็เลยได้เชิญมาร่วมเป็นทีมจังหวัดด้วยกัน อ้อ มีทาง สกว. Node แม่ฮ่องสอน มาร่วมกันหนุนด้วย งานจึงอบอุ่น ตั้งไข่ได้ค่อนข้างเร็ว   หลังจากที่ผมศึกษาเอกสารแนวคิดโครงการเสร็จ  ก็มานึกวางแผนยุทธศาสตร์ดูครับว่า แม่ฮ่องสอนเรานี่จะเอาอย่างไรดี  แรกสุดคงต้องหาคนที่มีฝันตรงกันก่อน ผมเริ่มจากการใช้ทุนทางสังคมวัฒนธรรมเดิมของตัวเองก่อนครับ คือ การเป็นสมาชิกเครือข่ายนักวิจัยเพื่อท้องถิ่น จังหวัดแม่ฮ่องสอน   เครือข่ายนักวิจัยเพื่อท้องถิ่น จังหวัดแม่ฮ่องสอน หรือที่เรา (คนใน) เรียกกันเองว่า “ชุมชนคนวิจัยเพื่อท้องถิ่น” เป็นกลุ่มคนที่เคยได้รับ/ กำลังรับการสนับสนุนจาก สกว. (ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น) ในการทำงานวิจัย โดยกลุ่มคนเหล่านี้จะมาพบปะกันในเวทีต่างๆที่ สกว. แม่ฮ่องสอนจัดขึ้น เช่น เวทีรายงานความก้าวหน้า , เวทีคืนข้อมูล , เวทีประชาสัมพันธ์โครงการ ฯลฯ ที่น่าสนใจ คือเป็นกลุ่มที่มาจากหลากหลายอาชีพ หลายกลุ่มชาติพันธุ์ หลายอำเภอ หลายภูมิหลัง แต่มารวมกันเป็น “ประชาคมความรู้” ซึ่งถึงแม้จะเป็นกลุ่มที่ไม่ใหญ่นัก แต่ก็ได้ใจคนทำงานจริงที่เกาะติดกันอยู่ระดับหนึ่ง ซึ่งผมถือว่าเป็นกลุ่มที่มีพลังจากข้างในครับ คือ เอาใจมาทำงานจริง เป็นโคตรเพชรที่ยังไม่ได้รับการเจียระไน (แต่ก็กำลังมีแผนในใจผมว่าจะหาทางเจียระไนร่วมกันต่อไป)   ผมอาศัยแกนนำหลายคนจาก “ชุมชนคนวิจัย” ที่เป็นครูอาจารย์   มาเป็นที่ปรึกษาในการชี้เป้าว่า โรงเรียนใดน่าจะมีครู-นักเรียน-ชุมชน ที่สามารถทำงานวิจัยในแนวทาง “ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น” ได้บ้าง ต่อมาก็เลยได้รายชื่อมาพอสมควร จากนั้นผมก็ให้ทาง สกว. Node แม่ฮ่องสอนออกหนังสือเชิญประชุมไปยังโรงเรียนเหล่านั้น   ขั้นตอนนี้ บางคนอาจจะมีคำถามครับ ว่าทำไมผมเองก็มี NGO เป็นของตัวเอง ออกหนังสือเองไม่ง่ายกว่าหรือ? คำตอบคือ ก็ง่ายอยู่ครับ แต่เราอยากให้ทาง Node เข้ามามีส่วนร่วมด้วย เพราะถึงแม้ว่า Node จังหวัดจะทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น โดยขึ้นโจทย์จากประชาคมหมู่บ้าน ซึ่งต่างจากที่ชุดโครงการยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นทำ คือทางยุววิจัย จะขึ้นโจทย์จากครู แต่ระยะต่อไปโครงการและเครือข่ายที่ผม กับทีมจังหวัดบุกเบิกร่วมกับทีม อ. เรณู นี้ก็จะเป็นประโยชน์ต่อ Node คือทาง Node ก็มามารถนำไปต่อยอด เป็นงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นได้   ผมอธิบายให้ Node เห็นอย่างนี้ เขาก็เลยยินดีให้ยืมสำนักงาน และเจ้าหน้าที่มาช่วยงานด้านธุรการเป็นครั้งคราวไปครับ ผลพลอยได้ ก็เป็นการสร้างความน่าเชื่อถือให้กับโครงการไปในตัวครับ อันนี้ Win- Win แต่ผมก็ไม่ลืมให้เยาวชนเข้าไปเรียนรู้วิธีทำงานของ Node นะครับ เพราะในทางปฏิบัติ บางทีเราก็ต้องพึ่งตัวเองให้เป็นด้วย เผื่อทาง Node ติดธุระ เราก็มีเยาวชนทำแทนได้     เวทีแรกเมื่อ    13 มีนาคม 52    ถือเป็นเวทีสำคัญมากครับ เพราะเป็นการเปิดตัวโครงการ และเป็นครั้งแรกที่ผมจะได้เริ่มทำงานกับโรงเรียนต่างๆอย่างเป็นระบบ  ในฐานะผู้ประสานงานชุดโครงการ บทบาทในตอนนี้ก็ต้องช่วยสร้างทัศนคติเชิงบวกต่องานวิจัย ก็เลยได้เชิญศึกษานิเทศก์  ครูที่เคยเป็นนักวิจัยท้องถิ่น มาช่วยพูด   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2936resize.jpg" border="0" width="497" height="378" /> ตอนเตรียมงาน กำหนดไว้ว่าทาง ผศ. เรณู และ รศ. ดร. อรรถจักร์ จะมาเปิดแนวทางให้บรรดาครูที่สนใจมารู้จักโครงการ แต่เกิดปัญหาว่าวันนั้นหมอกควันไฟป่าหนามาก เครื่องบินการบินไทยยกเลิก ตายละวา เอาไงดี แถมครูส่วนใหญ่ที่มา ก็ไม่รู้จักผมมาก่อน   บางคนอาจจะเกร็ง งานนี้จึงอาศัยการผลักดันจากในกลุ่มครูที่เป็นนักวิจัยเพื่อท้องถิ่นช่วยกันทำให้บรรยากาศให้เป็นกันเองมากขึ้น ส่วนผมก็ต้องเป็นหนังหน้าไฟ ลุยไปก่อน ก็คุยในส่วนที่คุยได้ ดีที่ตอนบ่ายมีช่วงโมงให้อาจารย์อาวุโส อาจารย์สุรศักดิ์ ป้อมทองคำ อดีตรองผู้อำนวยการโรงเรียนห้องสอนศึกษาซึ่งเป็นนักวิจัยประวัติศาสตร์อีกคนหนึ่ง มาเล่าสู่ประสบการณ์สร้างแรงบันดาลใจและให้แนวทางเชิงประเด็นแก่ครูในการทำวิจัยร่วมกับเด็กและชุมชน ซึ่งพอจะสรุปได้ว่า งานยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับแม่ฮ่องสอนน่าจะเป็นเรื่องที่สะท้อนความหลากหลายทางชาติพันธุ์เป็นประเด็นสำคัญ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2946resize.jpg" border="0" width="482" height="343" />   ในส่วนสกว. Node แม่ฮ่องสอน โดยคุณทนันชัย (เก้ง) ทั้งๆที่งานยุ่งแสนยุ่ง ก็ยังใจดีสละเวลามาช่วยจับประเด็น และเอา วีซีดีมาแนะนำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นมาให้ดูถึงภาพรวมว่าเรากำลังจะทำวิจัยแบบมีส่วนร่วมที่ยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นมีโอกาสจะพัฒนาไปต่อยอดกันกับงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นได้ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2952resize.jpg" border="0" width="430" height="311" />   ในระหว่างนั้น ครูผู้เข้าประชุมก็ตั้งคำถามเกี่ยวกับโครงการหลายอย่าง บางอย่างตอบได้ผมก็ตอบ บางอย่างก็ต้องรอผู้ประสานงานระดับภาค คือ อาจารย์เรณูมาไขข้อข้องใจ ผมก็ช่วยกันยันเอาไว้ ช่วยกันวางแผนงานกับผู้เข้าประชุมไปก่อน รอลุ้นนาทีต่อนาที ด้วยเกรงว่าเวทีจะล่ม โชคดี ที่อาจารย์เรณูกับทีมหนุนจากเชียงใหม่พยายามหาเครื่องบินจากนกแอร์มาลงถึงแม่ฮ่องสอนได้ในเวลาบ่ายสามโมง  ไม่งั้นงานก็อาจจะต้องจัดเวทีแบบนี้ขึ้นอีกรอบ ซึ่งต้องเสียเวลา เสียงบประมาณในการประสานกันใหม่ ทำให้เสียจังหวะออกไปอีก  <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2957resize.jpg" border="0" />   ผ่านไปสองเดือนกว่า มาจนวันนี้ เรามีโครงการที่ผ่านเวทีพัฒนาโครงการมาแล้วสามครั้ง และอนุมัติในระดับจังหวัดและระดับภาคแล้ว รวมตอนนี้ 7 โครงการ กระจายในอำเภอเมือง , ขุนยวม , และแม่ลาน้อย ดังตัวอย่างรายชื่อโครงการต่อไปนี้ครับ -          “ เฮ็ดอยู่เฮ็ดกิ๋น ในถิ่นปางตอง” (โรงเรียนร่มเกล้าปางตอง) -          ไร่หมุนเวียน บนวิถีชีวิตคนบ้านหัวแม่สุริน (โรงเรียนบ้านหัวแม่สุริน และโรงเรียนปางตอง) -          ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นว่าด้วยการจัดการป่าของชาวบ้านในสอย (โรงเรียนบ้านในสอย) -          การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตผ่านพิธีกรรมเลี้ยงผีหมู่บ้านของชาวละว้า (โรงเรียนบ้านละอูบ) -          ชุมชนบ้านวังคันกับประเพณีแฮนซอมโก่จา (โรงเรียนอนุบาลแม่ลาน้อย) -          การศึกษาการอพยพคลื่อนย้ายของคนไทใหญ่ที่เข้ามาอาศัยในเขตเทศบาลขุนยวม ผ่านวิถีประเพณีจองพารา (โรงเรียนพุทธเกษตรขุนยวม, โรงเรียนขุนยวมวิทยา , โรงเรียนขุนยวม) -          ความเป็นมาและการเปลี่ยนแปลงของคนไทใหญ่ที่มีต่อศาลเจ้าหลักเมือง ผ่านพิธีกรรมดำหัวลงเจ้าเมืองอำเภอขุนยวม (โรงเรียนเทศบาลเมืองแม่ฮ่องสอน)   และในช่วงเดือนต่อไป ก็จะมีโครงการจากโรงเรียนอื่นๆ อำเภออื่นๆ ทยอยกันส่งตามมา อย่างไรก็ตาม ทั้งหมดนี่ก็เพิ่งเป็นก้าวแรกของโครงการ ซึ่งจะได้มีการทำงานต่อเนื่องต่อไป เบื้องต้น จึงอยากจะนำมาบันทึกเป็นการเรียนรู้ ไว้เป็นระยะๆครับ   นี่ก็เป็นอีกบทบาทหนึ่ง ที่ท้าทายตัวผมเองมาก ว่าทำวิจัยมาหลายชิ้น ต่อไปนี้จะผลักดัน ติดตามและหนุนเสริมให้คนอื่นมาเป็นนักวิจัยและเชื่อมกันเป็นข่าย “ประชาคมความรู้” ได้มากน้อยแค่ไหน โดยเฉพาะกับกลุ่มครู ซึ่งวงการนักพัฒนาถือว่าเป็นกลุ่ม “ปราบเซียน” ( แต่ผมไม่เชื่ออย่างนั้นนะครับ )   ใครสนใจอยากรู้เกี่ยวกับโครงการยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นภาคเหนือ สามารถติดตามได้ ที่เว็ปไซต์  <a href="http://www.yrnh.cmru.ac.th/">www.yrnh.cmru.ac.th</a>   ส่วนใครอยากรู้ความเคลื่อนไหว ชนิดเกาะติดเวทีระดับจังหวัดและอำเภอต่างๆในแม่ฮ่องสอน รวมถึง “เก็บตก” จากภาคสนาม ก็เข้ามาเยี่ยมเยียนแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันที่บล็อก Dek3moktoday นี้นะครับ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2934resize.jpg" border="0" width="633" height="422" />

2009-05-27T21:39:18+07:00

การได้เห็นเด็ก เยาวชน สนใจศึกษาเรื่องราวของตัวเองในชุมชน และกลับมาให้เกียรติแผ่นดินถิ่นฐาน ภูมิปัญญาที่ก่อเกื้อมาเป็นตัวตนของพวกเขา จนสามารถบอกเล่าให้โลกรู้ด้วยความภาคภูมิใจ ซึ่งผมคิดว่าก็ตรงกับฝันของใครอีกหลายคนเหมือนกัน false 263832

2009-06-03T11:05:46+07:00

false

2009-05-27T21:39:18+07:00

ยุววิจัยประวัติศาสตร์ท้องถิ่นแม่ฮ่องสอน

13857

true การวิจารณ์กับการนินทา เป็นคนละเรื่องกัน แต่คนทั่วไปแยกไม่ค่อยออก เลยมักจะมองการวิจารณ์ในแง่ร้ายเสมอๆ ทำให้ผู้วิจารณ์พลอยซวยไปด้วย   การวิจารณ์ (โดยใช้ข้อมูลความรู้ และเมตตาธรรม) เป็นวัฒนธรรมสำคัญที่สังคมไทยไม่ค่อยให้ความสำคัญครับ  ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการนินทานะครับที่มักจะเอาเรื่องราวต่างๆมาจับแพะชนแกะผูกเรื่องโดยเอาอารมณ์ความรู้สึกอคติมาเป็นตัวตั้ง  ผมเลยมองลึกไปว่า สังคมไทยเราไม่เพียงแต่ขาดสื่อที่มีอุดมการณ์ แต่เรายังขาดวัฒนธรรมของวิพากษ์วิจารณ์  ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้การบริหารจัดการ และการบริโภคสื่อเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ   สื่อรายการวิทยุเล็กที่เด็กๆทำขึ้น เป็นเสมือนห้องทดลองที่มีชีวิตที่ผมได้เรียนรู้ คือ เราต้องสร้างวัฒนธรรมการวิพากษณ์วิจารณ์ (โดยใช้ข้อมูลความรู้ และเมตตาธรรม) ควบคู่ไปกับการพัฒนาเทคโนโลยีที่สามารถบูรณาการกับทุนเดิม              เข้ามาสู่ห้องเรียนท้องถิ่นที่ปางมะผ้า สายๆ 23 มี.ค. หลังประชุม Morning Talk ตามปกติแล้ว วันนี้เรามีทดสอบการจัดรายการวิทยุของเด็กๆ คือ น.ส. ยิง กับ ด.ญ. ยิงอ่อน สองเด็กไทใหญ่ไร้สัญชาติ กรรมการที่ช่วยกันดูก็ไม่ใช่ใครอื่น เป็นเด็กทีม สยชช. รุ่นพี่ และก็มีผมกับภรรยาเป็นคนช่วยกันวิจารณ์   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF3153resize.jpg" border="0" width="485" height="355" />             เราฝึกให้เด็กเป็นผู้วิจารณ์และเป็นผู้ถูกวิจารณ์กัน    เบื้องต้นเอาสามเรื่องครับ คือ น้ำเสียง   เนื้อหา และลีลาการพูด ไม่เอาซับซ้อนมาก ไม่เอาตำรามาให้ แต่เอาใจที่เจตนาดีมีจิตอาสามาเป็นตัวตั้งก่อน                ส่วนดีของเด็กที่มาจัดรายการวันนี้ ก็คือ น้ำเสียงชัดถ้อยชัดคำ  แจ่มใส  ด้านเนื้อหา พวกเขาเตรียมเนื้อหากันมาดี  ด้านลีลา มีการใช้เสียงสูงต่ำ พูดเป็นกันเอง ให้เกียรติคนฟัง    ปัญหาของเด็ก คือ เรื่องลีลาการพูด หยุดเว้นช่วงนานเกินไป การใช้ควบกล้ำ ร.เรือ มากเกินไป และใช้คำว่า “นะคะ” พร่ำเพรื่อ   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF3156resize.jpg" border="0" />                                                  ภาพ : อีกบรรยากาศอบอุ่นของการวิจารณ์ วิจารณ์กันเสร็จ ก็กินขนมนมเนย ทำกับข้าวกับปลาด้วยกัน ยิ้ม หยอกเย้าพูดเล่นหัวกัน                  วิทยุเด็ก เยาวชน และครอบครัว ของเราเป็นสถานีวิทยุชุมชนเล็กๆ ที่เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชน ดูแลกันในแบบครอบครัว ออกอากาศในช่วงหลังเลิกเรียนและวันหยุดเสาร์อาทิตย์ เป็นการหนุนเสริมและต่อยอดจากโครงการต่างๆ ที่สโมสรของเราได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่างๆ เช่น สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย สกว. , สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (สสท.) , แผนงานสื่อสร้างสุขภาวะเยาวชน (สสย.) , กองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม ครับ

2009-03-22T22:24:07+07:00

สังคมไทยเราไม่เพียงแต่ขาดสื่อที่มีอุดมการณ์ แต่เรายังขาดวัฒนธรรมของวิพากษ์วิจารณ์ ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้การบริหารจัดการ และการบริโภคสื่อเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ false 250199

2009-09-07T22:48:41+07:00

false

2009-03-22T22:24:07+07:00

วิทยุเด็ก เยาวชน ครอบครัว สยชช. : ฝึกให้เด็กคุ้นชินกับวัฒนธรรมการวิจารณ์

13857

true ถ้าสมองเด็กๆชอบเรียนรู้ผ่านการเล่น การจะทำให้เด็กๆภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นของพวกตนได้ ต้องออกแบบกระบวนการให้เด็กๆเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านการเล่น เด็กทุกคนชอบของเล่นครับ แต่ละคนก็มีของเล่นชิ้นโปรด ไม่เฉพาะเด็กนะครับ แต่ผู้ใหญ่เองก็หาของเล่นที่แพงขึ้นๆๆๆ บางคนมีรถสปอร์ตเป็นของเล่น บางคนมีบ้าน มีเครื่องใช้ไม้สอย มี เครื่องประดับเยอะแยะเป็นของเล่น หนักหน่อยก็เห็นคน เห็นบ้านเมืองเป็นของเล่น แต่เล่นแบบผู้ใหญ่อย่างนี้ไม่ค่อยดีครับ คือเล่นไม่ดูตาม้าตาเรือ ไม่ดูกำลังตัวเอง เดี๋ยวก็กลุ้ม สังคมก็พลอยเดือดร้อน   มาดูกันว่าเด็กๆเขาเล่นกันยังไง   เท่าที่ผมศึกษามา เด็กเรียนรู้จากการเล่นเป็นหลักครับ พ่อแม่ปัจจุบันที่สนใจการศึกษาของลูกจริงๆจังๆ จะสนใจการเล่นของลูกด้วย   โดยเฉพาะการเล่นของเด็กเล็ก   เท่าที่ผมสังเกต เด็กมีการเล่นปรับไปตามอายุนะครับ มีหนังสือหลายเล่มทีเดียวพูดถึงการเล่นอย่างไรจึงจะพัฒนาสมอง พัฒนาไอคิว อีคิวลูก ผมก็หาอ่านหลายเล่ม ส่วนใหญ่เป็นหนังสือแปลจากฝรั่งนะครับ โดยเนื้อหาสาระก็ถือว่าโดนใจชนชั้นกลางอย่างเราๆ เพราะเนื้อหาว่าเป็นตอนๆเป็นระบบชัดเจนมาก แต่พอคิดถึงคนยากจน คนป่าคนดอย อ่านหนังสือก้อมๆแก้มๆ กำลังซื้อก็ไม่มี ผมก็เลยคิดว่า เอ นี่เราจะประยุกต์อะไรให้เข้ากับชนบทได้บ้าง   มาดูลูกชายวัยสองขวบกว่าของตัวเอง นี่เค้ามีของเล่นเยอะแยะเลย ซื้อเกือบทุกเดือน ส่วนใหญ่เป็นรถยนต์พลาสติก เล่นแล้วก็แบ่งเด็กข้างบ้านมาเล่นด้วยกัน พักหลังผมคิดถึงของเล่นพื้นบ้านขึ้นมา ก็เลยแสวงหาความรู้เพิ่มก็พบว่าในปางมะผ้านี่มีของเล่นชนเผ่าต่างๆหลายอย่าง บางอย่างก็มีเล่นกันอยู่ แต่ส่วนใหญ่ก็เสื่อมความนิยมและกำลังสูญหายไป ผมก็เลยคิดทำ "โครงการของเล่นพื้นบ้าน นิทานพอเพียง"ขึ้นมา เบื้องต้น คิดว่าน่าจะได้ความรู้ และฟื้นฟูความสัมพันธ์ของญาติพี่น้อง ได้เห็นสายสัมพันธ์ การทำการเล่นของเล่นระหว่างคนในครอบครัวชาวบ้านในชนบทกลับฟื้นคืนมา และได้ทำให้เด็กๆภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นของพวกตน   เพราะสมองเด็กๆชอบเรียนรู้ผ่านการเล่น ผมคิดว่าจะทำให้เด็กๆภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นของพวกตนได้ ต้องออกแบบกระบวนการให้เด็กๆเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านการเล่นครับ   นักวิชาการบ้านนอกอย่างเราๆ ก็ต้องเล่นเป็นกับเขาด้วย เล่นเพื่อให้ได้ความรู้ ให้สมองได้ผ่อนคลาย ให้คืนความเป็นหนุ่มสาว ให้ได้ความเป็นมนุษย์ที่มีอารมณ์ความรู้สึกที่สร้างสรรค์กลับคืนมา และให้ได้จินตนาการ อันนี้สำคัญครับ จะเอาแต่อยู่หน้าคอม เดี๋ยวเป็นผีบ้าผีบอไป   นักวิชาการที่จะทำงานกับเด็กจึงน่าจะเป็นคนที่ชอบเล่นแบบเด็กๆ ....ผมคิดแบบ "เด็กๆ" นะครับ   การเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านการเล่น             จริงๆมีคนที่ทำงานด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นอยู่เยอะแยะนะครับ คนที่ทำงานด้านการเรียนรู้ของเด็กก็มีอยู่เยอะ ผมเองก็เพิ่งจับพลัดจับผลูมาจับงานด้านนี้  อาศัยความเป็นคนชอบเขียนก็เลยวิเคราะห์ไปพลาง ทำไปพลาง ตั้งสมมติฐานเล่นๆ แต่ทำจริงๆว่า  “ถ้าสมองเด็กๆชอบเรียนรู้ผ่านการเล่น การจะทำให้เด็กๆภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นของพวกตนได้ ต้องออกแบบกระบวนการให้เด็กๆเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านการเล่น”   คิดแล้วก็ลองออกแบบโครงการไปนำเสนอสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย (สสท) เขาก็ใจป้ำให้เงินมาแสนกว่าๆมาทำโครงการ ตอนนี้เด็กๆในทีม สยชช. ก็ลงไปเก็บข้อมูลของเล่นและนิทานพื้นบ้านจากชนเผ่าต่างๆ ได้มามากพอสมควร ก็ถึงขึ้นทดลองทำ ทดลองเล่นกัน สองสัปดาห์ที่ผ่านมานี่ก็ลองทำ ลองเล่น ของเล่นพื้นบ้านชาวไทใหญ่เจ็ดชิ้น ได้แก่  “หมากนิม” “หมากโข่ย” “ปืนแต้บ” “ไม้โต้งต้าง” “ไม้เก็บ” “ลูกข่าง”   ภาพที่นำมาให้ดูนี่ก็เป็นตัวอย่าง การทำ “ล้อโท” หนึ่งในของเล่นพื้นบ้านของชาวไทใหญ่ครับ  <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF3053resize.jpg" border="0" width="277" height="400" />   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF3050resize.jpg" border="0" width="457" height="337" /> อานิสงส์ก็เลยตกมาถึงเด็กชายออมสิน ลูกชายของผม (มัดจุกอยู่ทางขวาของภาพ) วันนี้คุณพ่อมีของเล่นจากวัสดุธรรมชาติมาฝาก <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF3062resize.jpg" border="0" />   เห็นลูกเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างสนุกสนาน คุณพ่อก็พลอยชื่นบานไปด้วยครับ   สัปดาห์หน้า เด็กๆและเยาวชนจะฝึกทำของเล่นเผ่าอื่นๆกัน เสร็จแล้วก็จะมีค่ายถ่ายทอด- แบ่งปัน- แข่งขัน –ร่วมมือ หนึ่งค่ายในเดือนเมษายน เป็นค่ายเล็กๆไม่ใหญ่โต   แล้วจะนำมาเล่าต่อนะครับ

2009-03-20T20:36:18+07:00

ถ้าสมองเด็กๆชอบเรียนรู้ผ่านการเล่น การจะทำให้เด็กๆภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นของพวกตนได้ ต้องออกแบบกระบวนการให้เด็กๆเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านการเล่น false 249819

2009-09-29T02:47:54+07:00

false

2009-03-20T20:59:45+07:00

มาฝึกให้เด็กๆเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านการเล่นกันเถอะ

13857

true ปีที่ผ่านมา ผมเคยเขียนไว้ในบล็อกถึงความน่าสนใจของการฝึกวิชาศิลปะการป้องกันตัวที่เรียกว่า “ไอคิโด”  แต่ไอคิโดเป็นที่รู้จักน้อย เพราะเป็นการปฏิวัติเรียนรู้  ที่ผู้เรียนต้องเรียนรู้แบบช่วยกันไปให้ถึงฝั่ง มิใช่การเรียนแบบเหยียบหัวกันขึ้นไปที่พบเห็นเป็นกระแสหลัก  ไม่มีการแข่งขันเอาหน้า คว้าถ้วยรางวัล  ทั้งยังต้องใช้เวลาในการสื่อสารถึงหลักการสันติภาพอันเป็นแก่นของวิชานี้   ในการเขียนคราวก่อนๆ ผมลองวิเคราะห์เล่นๆว่าโอกาสสำหรับการส่งเสริมไอคิโดในชนบทซึ่งรวมถึงเด็กไร้สัญชาตินั้นทำได้  อย่างน้อยก็สามทาง คือ   1.      จากผู้มีจิตอาสาจากข้างนอก อย่างเราๆ เข้าไปช่วยพัฒนา คือลุยเดี่ยวเข้าไปเลย ใครสนใจมาฝึกก็รับเป็นศิษย์ แต่รับจำกัด ไม่มีข้อผูกมัดอะไร แต่ต้องมีระเบียบฝึก และต้อง “เอาใจมาแลก” อันนี้เป็นแนวทางที่ผมทำมาแต่แรก คือต้องแสดงความตั้งใจจริง และมีจิตอาสา มีความประพฤติดีจึงจะรับเป็นศิษย์ 2.      ชมรมไอคิโดจากข้างนอก หรือหน่วยงานภายนอก เปิดโอกาสให้เด็กในชนบทเข้าร่วมฝึกตามวาระต่างๆ  3.      จากการผลักดันของชาวบ้าน เข้าสู่แผนพัฒนาท้องถิ่นของหน่วยงานต่างๆ เช่น อบต. โรงเรียนในชุมชน   ถ้าจะวิเคราะห์จากการฝึกไอคิโดของตัวเองที่ปางมะผ้าแล้ว ผมเองพยายามผลักดันทั้งสามแนวทางนะครับ แต่ยึดแนวทางที่หนึ่งเป็นหลัก ก็ยังขาดอีกสองแนวทางที่ต้องหนุนเสริมต่อเนื่องให้เกิดขึ้นเป็นรูปธรรม   มาปีนี้ สยชช. เราได้งบจากกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม ของกระทรวง พม. มาจัดทำโครงการหลักสูตรผู้นำเด็กไร้สัญชาติที่อำเภอปางมะผ้า ผมเลยได้โอกาสบรรจุการฝึกไอคิโดไว้ในหลักสูตรระยะสั้นหกเดือนนี้    อ้อ คำว่าหลักสูตรที่ผมใช้นี่ดูเหมือนใหญ่โตนะครับ แต่จริงๆแล้วมันเป็นหลักสูตรแบบชาวบ้านนะครับ คือไม่ได้เคร่งครัดกับตัวชี้วัด หรือแบบรายงานวิชาการอย่างที่ครูอาจารย์เขาทำกัน แต่เราเป็นหลักสูตรในแบบเอ็นจีโอ เน้นการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชนเป็นหลัก เน้นสร้างแกนนำกลุ่มเล็กๆที่สามารถจะทำงานในท้องถิ่นได้ต่อไป ไม่ใช่เรียนจบแล้วจะมุ่งเข้าเมือง อันนี้เราจะต้องเฟ้นหาเด็กที่อยากจะทำงานเพื่อส่วนรวมจริงๆ ซึ่งต้องใช้เวลาดูกันนานๆ ก็ต้องทำใจ แต่ก็จำเป็น   การบรรจุวิชาไอคิโดไว้ในหลักสูตรผู้นำเด็กไร้สัญชาติครั้งนี้ ทำให้แนวทางข้อที่สองชัดเจนเป็นรูปธรรมขึ้น โดยวันที่ 1-2 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ก็ได้มีวิทยากรเป็นอาจารย์ไอคิโดขั้นสูง นำโดยHattori Takao Sensei กับภรรยา, คุณหมอกฤษณชัย ไชยพร, อาจารย์รัตนพล พนมวัน ณ อยุธยา, รวมทั้งอาจารย์ป๋อม กับทีมนักศึกษาชมรมไอคิโด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แถมนักเรียนจากโรงเรียนวัฒนโนทัยพายัพ เชียงใหม่มาร่วมด้วยช่วยฝึกเด็กๆไร้สัญชาติที่นี่  รวม 9 คน   ดีใจแทนเด็กๆ .....ไม่นึกไม่ฝันว่าจะมีคนสนใจมาช่วยฝึกกันมากขนาดนี้.... <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2328resize.jpg" border="0" width="578" height="440" />  เด็กๆเข้าร่วมโครงการ 15   คน มี 7 คนที่ฝึกกับผมมาก่อน แต่อีกครึ่งไม่มีพื้นการฝึกไอคิโดมาก่อนนะครับ เกือบทั้งหมดเป็นเด็กผู้หญิง แต่ใจสู้ไม่แพ้ผู้ชาย ผมต้องอบรมปูพื้นล่วงหน้าเพื่อให้สามารถล้มหน้า ล้มหลังเป็นบ้าง ให้รู้ธรรมเนียม มารยาทการฝึกไว้ก่อนที่อาจารย์ระดับสูงและรุ่นใหญ่จาก มช.จะมา เด็กๆก็ตั้งใจมากครับ ไม่แพ้อาจารย์ และเพื่อนพ้องน้องพี่ชาวมหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีลงทุนลงแรงมามอบความรู้เป็นวิทยาทานถึงที่นี่   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2443resize.jpg" border="0" /> นอกจากการฝึกบนเบาะแล้ว เราก็มีกิจกรรมอื่นๆอีก อาทิ 1.                             พาเด็กไปพัฒนา เก็บกวาดทำความสะอาดวัด นัยยะว่า ทำความสะอาดวัด เพื่อทำความสะอาดใจ ลดความเห็นแก่ตัว  และสร้างขวัญกำลังใจแก่เด็กๆในการเป็นผู้มีจิตอาสา 2.                             ไปสาธิตไอคิโด เพื่อเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ ณ โรงเรียนอนุบาลปางมะผ้า  เพื่อให้เกิดการรับรู้และยอมรับวิชานี้มากขึ้น <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2427resize.jpg" border="0" width="465" height="363" /> 3.                             การจัดรายการวิทยุ บอกเล่าประสบการณ์ของเด็กไร้สัญชาติที่ได้มาฝึกไอคิโด <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2183cropresize.jpg" border="0" width="371" height="289" /> 4.                             ส่วนกิจกรรมในเชิงผ่อนคลาย ก็มีการไปเล่นน้ำในลำธารหลังการฝึกภาคบ่าย ตกค่ำก็มีกิจกรรมการแสดงรอบกองไฟ ทั้งละครชุมชน และร้องเพลงที่มีเนื้อหาดีๆร่วมกัน   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2459resize.jpg" border="0" width="357" height="249" /> <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2386resize.jpg" border="0" width="471" height="360" /> สี่วันกับการฝึกและการเตรียมงาน อย่าถามเลยว่าเหนื่อยไหม แต่ถามว่ามีความปีติสุขแค่ไหน ที่เราได้มอบสิ่งดีๆให้กับเด็กยากไร้เหล่านี้ เป็นความภูมิใจลึกๆที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการสร้างคุณประโยชน์ให้เกิดแก่วงการไอคิโดบ้านเรา   ขอบคุณทุกน้ำใจ สำหรับการเสียสละเวลาและแรงกายแรงใจมาช่วยฝึก ขอบคุณน้ำใจที่อยู่ในสิ่งของบริจาคทุกชิ้น ไม่ว่าจะเป็นชุดฝึก เสื้อผ้า สิ่งของเหลือใช้ที่ส่งมาแบ่งปัน   กลับมาที่แนวทางการส่งเสริมไอคิโดในชนบท หากดูตามแนวทางที่สองที่กล่าวไว้ข้างต้นจะเห็นว่าเริ่มชัดขึ้น ผมเห็นความหวังรางๆที่จะเชิญให้นักไอคิโด รวมทั้งสถาบันต่างๆที่จัดสอนไอคิโดได้มาแบ่งปันความรู้แก่เด็ก ในบรรยากาศที่อบอุ่น ท่ามกลางธรรมชาติ มีกิจกรรมเชิงวัฒนธรรมชุมชนที่สามารถบูรณาการเรียนรู้ร่วมกับไอคิโด ให้เป็นกิจกรรมประเพณีที่น่าจะจัดเป็นประจำทุกปี    ตอนนี้ โรงเรียนบางแห่งที่นี่เริ่มเห็นความตั้งใจของเรา เตรียมหาช่องทางซื้อเบาะฝึกเอาไว้ โดยผมกับแกนนำเยาวชนจะเข้าไปช่วยจัดอบรมให้สัปดาห์ละหนึ่งครั้ง อันนี้เป็นนิมิตหมายที่ดีนะครับ ที่โรงเรียนเริ่มเป็นหุ้นส่วนไอคิโดกับเรา   ช่วยทำความสะอาดวัด ใจคนทำก็สะอาดไปพร้อมกันด้วย มาช่วยกันฝึกเด็กด้อยโอกาส ใจคนฝึกก็พลอยได้ฝนไปด้วย ผมคิดอย่างนั้นนะครับ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF23571resize.jpg" border="0" />

2009-02-05T02:38:16+07:00

ขอบคุณทุกน้ำใจ สำหรับการเสียสละเวลาและแรงกายแรงใจมาช่วยฝึก ขอบคุณน้ำใจที่อยู่ในสิ่งของบริจาคทุกชิ้น ไม่ว่าจะเป็นชุดฝึก เสื้อผ้า สิ่งของเหลือใช้ที่ส่งมาแบ่งปัน false 239744

2009-12-12T19:47:50+07:00

false

2009-02-05T02:38:16+07:00

การฝึกศิลปการต่อสู้ :ไอคิโด เฟรนด์ชิป ในโครงการหลักสูตรผู้นำเด็กไร้สัญชาติ

13857

true พักหลังๆมานี่ ผมหายไปจากการเขียนบล็อกนับเดือน จริงๆมีเรื่องอยากเขียนเยอะ แต่ถูกดึงไปทำงานเชิงนโยบายและเครือข่ายมากขึ้น โดยเฉพาะเครือข่ายสื่อเพื่อเด็กและเยาวชนภาคเหนือ ในฐานะผู้ติดตามยุทธศาสตร์ระดับภาค ต้องเดินทางออกไปทำงานต่างจังหวัดมากขึ้น ตัวผมบริหารเวลายังไม่ดี งานเขียนก็เลยลดลง ........แต่วันนี้มีเรื่องสำคัญที่คิดว่าจะเป็นประโยชน์แก่คนอื่นๆ ก็เลยต้องเขียนสักหน่อย   ด้วยความช่วยเหลือจากเครือข่ายสื่อเพื่อเด็กและเยาวชนภาคเหนือ โดยเฉพาะสำนักข่าวเด็กและเยาวชนจังหวัดพะเยา สโมสรเล็กๆของเราก็ได้ “อาวุธทางปัญญา” เพิ่มขึ้นอีกหนึ่งอย่าง นั่นคือ วิทยุชุมชน   หลักการโดยสังเขปวิทยุชุมชน ก็คือ เป็นวิทยุที่สร้างจากการมีส่วนร่วมของท้องถิ่น เป็นสื่อกลางสำหรับผู้ยากไร้ คนชายขอบ คนที่ไม่มีสิทธิ ไม่มีเสียงต่างๆ และเป็นสื่อทางเลือกให้กับสังคม   "ไม่แสวงหาผลกำไร แต่ใช้สร้างทุนทางสังคม ครับ"   ลำพัง เครื่องส่งและค่าใช้จ่ายในการจัดตั้งสถานีขึ้นมาเบื้องต้นก็หลายหมื่น พอดีผมได้เงินที่พ่อทิ้งไว้ให้หลังท่านล่วงลับไปไม่นานมานี้ เป็นเงินเล็กๆก้อนหนึ่ง ก็เลยนำมาจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ต่างๆเข้ามา เพราะถ้ามัวรอผ้าป่าชุมชน หรือ อบต.มาให้ความหวัง  ในสถานการณ์อย่างนี้คงยาก เราพอมีและเห็นว่าทำแล้วมีประโยชน์ ก็ลุยไปเลย เชื่อว่าวิญญาณคุณพ่อก็คงดีใจ ที่เห็นเงินของท่านเป็นประโยชน์และสร้างสรรค์แก่คนรุ่นต่อไป   v   จากงานวิจัย สู่งานสื่อ และการจัดการความรู้ด้วยปัญญา   ส่วนตัวผมคิดว่า สำหรับการพัฒนาเด็ก เยาวชน และครอบครัว ในยุคนี้แล้ว ทั้งสามงานนี้ เป็นสิ่งที่ทุกองค์กรต้องทำนะครับ คือถ้าชวนเด็กทำแต่วิจัย ไม่มีพื้นที่สื่อให้พวกเขาผลิตและแสดงออก เด็กก็เซ็ง และลดทอนพลังแห่งจินตนาการของเขาไปอย่างน่าเสียดาย (อย่าลืมนะครับว่า ไอน์ไสตน์ยังบอกว่า “จินตนาการสำคัญกว่าความรู้”)   ทีนี้เรามีวิจัย (ความรู้) เรามีสื่อ (จินตนาการ) เป็นวัตถุดิบแล้วหากขาดการจัดการให้เชื่อมต่อกัน คือ การจัดการความรู้ มันก็ไม่ครบองค์ สยชช. เราก็เลยเพิ่มบทบาทในแง่การเป็นหน่วยจัดการความรู้ (อยากจะเรียกว่าเราเป็นหน่วยฝึกให้เด็กๆมาจัดการความรู้มากกว่า) <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2066resize.jpg" border="0" width="476" height="328" />   แต่การจัดการความรู้ก็มีด้านมืดของมันนะครับ ผมเพิ่งไปอ่านหนังสือ “ธรรมมะพารวย” ของท่าน ว.วชิรเมธี ท่านได้กรุณาเขียนเตือนสติไว้อย่างน่าคิดว่า   “ความรู้กับปัญญาไม่ใช่สิ่งเดียวกัน  ความรู้เกิดจากการเรียนรู้ภายนอก ปัญญาเกิดความงอกงามออกมาจากภายใน   ความรู้ ครอบคลุมเพียงบางสิ่งของสรรพสิ่ง และทำให้คนเกิดอหังการ ยโส ปัญญา ครอบคลุมทุกสิ่ง รวมทั้งแม่นยำในบางสิ่งอย่างลึกซึ้ง และทำให้คนอ่อนน้อม ถ่อมตน   ความรู้ ทำให้คนเรามีอาชีพและท้องอิ่ม แต่ปัญญาทำให้คนเรามีชีวิตดีงามและเป็นมนุษย์โดยสมบูรณ์ “   วิทยุชุมชนเล็กๆของเรา กำลังเพิ่งเริ่มครับ เราเริ่มจากทุนทางสังคมของพวกเรากันเอง เด็กๆมาร่วมสำรวจความเห็น ใช้วิธีวิจัยชุมชนมาเริ่มต้น มีสำรวจความเห็น ตอนนี้อยู่ในช่วงฝึกดีเจน้อยๆออกอากาศกัน เรื่องที่เล่าในรายการก็มาจากหลากหลาย ทั้งจากข้อมูลชุมชนที่เด็กๆเก็บรวบรวมมา จากประสบการณ์ตรงของเด็กๆ และข้อมูลความรู้จากสื่อต่างๆ แม้วันนี้ ผู้ใหญ่ในท้องถิ่นจะไม่เห็นความสำคัญกับเด็กๆเท่าไรนัก แต่คงไม่นาน ที่เสียงเล็กๆของเราจะดังขึ้นๆในสักวัน   <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF2014resize.jpg" border="0" width="559" height="399" /> เล่าสู่กันเป็นปฐมฤกษ์ของวิทยุเด็ก เยาวชน และครอบครัว ของปางมะผ้า อำเภอเล็กๆติดชายแดนอำเภอหนึ่งของแม่ฮ่องสอน เป็นการจัดการความรู้ผ่านสื่อทางเลือกบนฐานการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน บนฐานความรู้และจินตนาการ ส่วนปัญญาจะเกิดขึ้นแค่ไหนนั้น ก็เป็นตัวชี้วัดที่ต้องติดตามกันต่อไปครับ <img src="http://gotoknow.org/file/yodwisoot/DSCF1992resize.jpg" border="0" width="285" height="376" />

2009-01-28T23:12:56+07:00

เป็นการจัดการความรู้ผ่านสื่อทางเลือกบนฐานการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน บนฐานความรู้และพลังจินตนาการ เพื่อนำไปสู่ปัญญา false 238255

2009-02-05T12:51:32+07:00

false

2009-01-28T23:28:54+07:00

ความรู้ สู่จินตนาการ และปัญญา : วิทยุเด็ก เยาวชน และครอบครัวฉบับปฐมฤกษ์