เริ่มต้นงานใหม่ชิ้นหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการจัดกระบวนการเรียนรู้ให้พี่ๆ น้องๆ บนดอยที่ไม่มีโอกาสหรือไม่ต้องการเรียนในระบบ

คุณพี่จุ๊ ศริณทิพย์ ที่ปรึกษาใจดีก็หยิบการบ้านมาให้อ่าน เป็นหนังสือของ IVAN ILLICH ชื่อ "DESCHOOLING SOCIETY" หรือชื่อไทยว่า "ที่นี่ไม่มีโรงเรียน" 

มีข้อที่ประทับใจมากเพราะตรงกับสิ่งที่กำลังพยายามทำอยู่ตอนนี้ เลยขอเอามาแบ่งปันตรงนี้ โดยเฉพาะสำหรับคุณครูอาบ่า และคุณครูนาสอ ที่กำลังเริ่มปรับจากการเป็นครูในระบบโรงเรียนบนดอย มาสู่การเป็นครูนอกระบบ และต้องสอนผู้ใหญ่ด้วย จึงต้องปรับหลายอย่างโดยเฉพาะวิธีคิดและวิธีการ

หนังสือกล่าวถึงครูชาวบราซิล ชื่อ เปาโล แฟรร์ (Paulo Freire) ที่ค้นพบว่า "ผู้ใหญ่คนใดก็ตามจะสามารถอ่านหนังสือได้ภายใน 40 ชั่วโมง ถ้าคำแรกที่เขาอ่านออกเป็นคำที่มีความหมายทางการเมือง

แฟรร์ฝึกครูของเขาให้ตระเวนไปตามหมู่บ้าน เพื่อค้นหาถ้อยคำที่สามารถครอบคลุมประเด็นที่มีนัยสำคัญในขณะนั้นได้ เช่น การขุดบ่อน้ำ ดอกเบี้ยสะสมจากหนี้สินที่มีอยู่กับผู้อุปถัมภ์ พอตกค่ำชาวบ้านจะนัดพบกันเพื่อถกเถียงถ้อยคำสำคัญเหล่านั้น

พวกเขาจะเริ่มตระหนักว่าความหมายของแต่ละถ้อยคำยังคงปรากฎอยู่บนกระดานดำ แม้เสียงอ่านของมันจะเลือนหายไปแล้ว ตัวอักษรเหล่านั้นจะไขแสดงความจริงต่อไป และช่วยให้เข้าใจสภาพความจริงนั้น ในฐานะที่เป็นปัญหาที่แก้ไขได้

บ่อยครั้งที่พบว่าชาวบ้านที่มาเรียนด้วยการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันแบบนี้ มีการตื่นตัวทางสังคมมากขึ้นและสามารถมีบทบาททางการเมือง หลังจากที่พวกเขาอ่านหนังสือได้แล้ว ดูเหมือนว่าชาวบ้านเหล่านี้จะถือความจริงอยู่ในมือ เมื่อพวกเขาเขียนความจริงนั้นลงเป็นตัวหนังสือ"

คงเป็นกำลังใจได้บ้างนะว่า สิ่งที่พวกเรากำลังพูดๆ และพยายามทำกันอยู่นี้ คนอื่นๆ ที่อื่นๆ เขาก็คิดก็ทำกันมานานแล้ว และได้ผลดีด้วย ขอให้มั่นใจนะ เป็นกำลังใจในการเดินต่อไปด้วยกันนะจ้ะ !!