เธอกำลังจะลาจากไปแล้วครับ โน่นแน่ะ ปีหน้าเธอบอกว่าจะแวะมาใหม่ ผมละคลั่งไคล้เธอเหลือเกินครับ ภรรยาผมที่บ้านก็ไม่ว่าไง เธอใจดีมากยอมให้มาอยู่ชายคาเดียวกัน ก็เธอหอมไปหมดตั้งแต่เบื้องต่ำสุดไปจนเบื้องสูงสุด ทั้งกลางวัน ยิ่งกลางคืนละก้อมีบรรยากาศ ยิ่งหอมไปใหญ่ กลิ่นหอมเธอเนียะ มีนักธุรกิจเอาไปทำน้ำหอมเลยหละ วัน วัน ผมไม่ไปไหน วนเวียนอยู่ใกล้ๆเธอ

กลางคืนภรรยาผมดูละคร ละเม็ง ผมก็แอบมานั่งสูดดมเธอที่ห้องทำงาน ผมกล่าวในใจว่า นี่..แม่ “จันกะพ้อ” ทำไมเธอมาและไปพร้อมๆกับ นางสาว “สารภี” ข้างบ้านนั้นล่ะ แม่สารภีนั่นเขาก็หอม นะ แต่เธอหอมยั่วยวนใจมากกว่า แต่ก็รักเธอทั้งคู่แหละ วันนี้ผมมาอาลัยอาวรณ์ น้องจันกะพ้อก่อนเธอจะโรยราดอกหมดต้นนะครับ

ขณะผมพิมพ์ต้นฉบับนี้ เธอยังเอาใจผมโชยกลิ่นหอมมาให้ด้วยละครับ ผมได้เธอมาเมื่อสัก 6 ปีที่แล้ว ก็น้องชายเอากล้ามาให้บอกว่าเอามาจากป่าภาคใต้ครับ เป็นสาวป่าไม่ใช่สาวบ้าน แหมเข้ากันดีกับผมที่ทำงานชนบท น้องให้มา 3 ต้น อ.ดร.แสวงแบ่งไปต้นหนึ่ง ผมปลูกข้างบ้าน 1 ต้น หลังบ้าน 1 ต้น ข้างบ้านนั้นปลูกใต้ต้นสาเก มันไม่โต เพราะโดนหนอนเจาะหักกลางต้นไปเลย แต่ก็แตกใหม่ ส่วนหลังบ้านเติบโตดีมาก อาจเป็นเพราะได้น้ำชุ่มชื้นตลอดเพราะอยู่ใกล้ก๊อกน้ำ ไม่ว่าล้างอะไรก็เทลงโคนต้นทุกที เธอสูงเท่าชั้นที่สองของบ้านแล้วครับ


ปีนี้เธออกดอกเป็นปีที่สอง น้องชายบอกว่า 15 ปีจึงจะให้ดอก งั้นผมโชคดี ปลูก 6 ปีได้ดอกแล้ว เต็มต้นจริงๆ ดกมากครับ เริ่มตั้งแต่ต้นเดือนกุมภาพันธ์ ลักษณะเหมือนดอกจำปีแต่มีขนาดเล็กกว่ามาก เป็นพวง เต็มกิ่งไปหมด พอกลางเดือนก็เริ่มคลี่ใบดอกออกพร้อมกับส่งกลิ่นหอม อ่อนๆ

ตั้งแต่นั้นมาก็คลี่ดอกกันใหญ่เรื่อยมาจนเต็มต้น ดอกที่คลี่บานแล้วเพียง 1-2 วันก็ปล่อยให้กลีบดอกล่วงลงพื้นทีละกลีบ ทีละกลีบ จะล่วงหล่นเฉพาะช่วงเช้ามืดเท่านั้นนะจนถึงสัก เจ็ดโมง และซาลงจนหมดประมาณแปดโมงเช้า คุณเอ๋ย กลีบดอกมันล่วงลงมาโดนใบต้นมันเองและโดนพื้นดินข้างล่างเสียงดังเปาะแปะ ดังสายฝนที่เริ่มจะลงเม็ดยังไงยังงั้นเลย ที่ดีกว่าก็คือมันส่งกลิ่นหอมมาด้วยครับ


คุณลองจินตนาการว่าช่วงเช้าอากาศสดใส มานั่งกินอาหารเช้าที่ห้องครัวติดกับต้นจันกะพ้อยามนี้มันจะสุขขนาดไหน หอมก็หอม ฟังเสียงกลีบดอกเขาหล่น กินกาแฟร้อนๆสักแก้วหนึ่ง นั่งกันพร้อมหน้าพร้อมตา แค่นี้ก็วิเศษกว่า มื้อเช้าที่ โอเรียลเต็ล อีกครับ เอ้า โอเรียลเต็ล มีบรรยากาศแบบนี้หรือเปล่า ไม่มีครับ ถ้าจะให้ดีก็เดินออกไปเก็บกลีบดอกที่ร่วงลงสู่พื้นมาใส่แก้วปากบานใสๆ มอบให้เธอตอนเช้า เธอก็จะยิ้มไปทั้งวันแล้วแหละ เอ้อ อย่าอิจฉานะ..
จากเอกสารกรมป่าไม้บอกว่า จันกะพ้อขึ้นแถบป่าบึงน้ำจืด ชื่อวิทยาศาสตร์เขาว่า vaticadiospyroides เป็นไม้หายากครับ ป่าบึงน้ำจืดเคยมีที่ภาคกลาง ปัจจุบันไม่เหลือแล้วอาจจะมีที่ฝั่งแม่น้ำตาปี เป็นเขตห้ามล่าสัตว์ที่อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ผมพยายามเปิดดูในพจนานุกรมไม้ดอกไม้ประดับของท่าน ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 3 ก็ไม่พบจันกะพ้อในสารบัญ ใน Google มีนิดหน่อย เอาเป็นว่าไม้หายากก็แล้วกัน

ดอกจันกะพ้อร่วงพรู...
เจ้ามิใช่ร่วงสู่แผ่นดินแห่งไหนโดยง่าย
ลมพาเอากลิ่นขจาย…..…..
จันกะพ้อคือเหล่าสตรี
มีราคี เพราะชายขยี้พรหมจรรย์
ความสาวแหลกเหลวสิ้นพลัน
ไร้ค่า....
เหมือนจันกะพ้อร่วงพรู
ขอมอบดอกจันกะพ้อให้ทุกท่านครับ โดยเฉพาะ ท่านครูบา อ.ขจิต น้องหนิง น้องลูกหว้า น้องกาเหว่า น้องจันทรัตน์ น้องเม้ง น้องเบิร์ด น้องออต น้องบอน-กาฬสินธุ์ ท่านจันทวรรณ น้องมะปรางเปรี้ยว(ปรี๊ด) น้องเอก เมืองปาย คุณราณี ดอกแก้ว โอ๋-อโณ อ.แป๋ว บีแมน แผ่นดิน น้องกันเกรา น้องศิรินทรา อ.อรรถชัย อ.แสวง อ.อุทัย อ.หมอวัลลภ อ.หมอฟีนิคซ์ เพื่อนสุรเชษฐ์ และทุกท่านที่นึกไม่ออกครับ
ที่ผ๊มยังไม่มีไม้ดอกที่สวย หอม เช่นนี้
ช่วงนี้จึง ดมดอกลำดวนดง กลิ่นแรงตลบป่า ดอกร่วงเต็มพื้นเช่นกัน ครับ ภาพสวยมาก
ท่านครูบาครับ ผมก็ได้ลำดวนมาต้นหนึ่ง น้องๆเอามาให้ เห็นว่าเอามาจากศรีสะเกษ ปลูกหลายปีแล้วไม่มีดอกครับ สงสัยลำดวนจริงหรือเปล่าไม่ทราบ หรือว่ามันเป็นกะเทย หรือที่ปลูกไม่เหมาะ แต่อย่างไรก็ตาม แค่มีใบสีเขียวๆขึ้นข้างบ้านก็ดีใจแล้ว ครับ
น้องเม้งครับ ที่เห็นคือใบชะพลูจริงๆครับ ก็เอาไว้กินกับขนมจีนน้ำยาปักษ์ใต้ ภรรยาผมทำอร่อยมาก ลูกก็ชอบ แต่พี่กินน้อยๆหน่อยเพราะหมอบอกว่ามันมีส่วนก่อนิ้วในท่อน้ำดี ซึ่งพี่เคยเป็นอยู่ แต่มันอร่อยนะ
น่าสนใจการต่อยอดพริกไทย น่าสนใจ www ที่กล่าวถึง จะเข้าไปดูครับ
รีบเข้ามารับค่ะ ขอบคุณค่ะ อ่านแล้วชอบดอกนี้ดูอหังการกับคุณค่าตัวเองอย่างไงอย่างงั้น พี่บางทรายเขียนน่าอ่านมากๆ เลยค่ะ…
อิจฉาจังเลยค่ะ
เหว่าชอบภาพนี้มากเลย ชอบมาก
....จันกะพ้อ งามสีชมพูระเรื่อเจืออยู่ที่ปลายดอก
เปรียบสองพวงแก้ม สาวแรกแย้มสวยงามตามวัย
หากยามขวยเขินสายตาหนุ่ม คงเปลี่ยนเป็นแดงระเรื่อ
งามเจ้างามตามธรรมชาติ หามีจริตปน...............
...555 มาเป็นกลอน เขียนเล่นๆ ค่ะ
แบบว่า พึ่งไปเดินอุทธยานเกษตรมาช่วงบ่ายๆ เหมื่อนกัน ค่ะ ได้หยกมรกต 2 ต้น และคุณนายตื่นสาย (สวย และตื่นสายเหมือนเหว่า ก็เลยซื้อ 555) สวยมากๆ ดอกโตมาก ชอบ
น้องจันทรัตน์
พี่คิดว่าน้อยคนจะได้เห็นดอกจันกะพ้อนี้เลยเอามาอวดน่ะครับ
น้องกาเหว่า
ตุ๊เขาชอบทั้งนั้นแหละ เดี๋ยวพี่กำลังจะเอาสารภีขึ้นอีกสักพักหนึ่ง เขาเด่นคนละแบบนะ ถามว่าพี่ชอบจันกะพ้อตรงไหน ชอบความหอมครับ ไม่เหมือนใคร ไม่ฉุน และหอมนาน ส่วนสารภี หอมแบบสมุนไพร และที่น่าทึ่งคือผึ้งมาเอาเกสรครับ
สวัสดีครับ ท่าน Ranee
ผมโชคดีที่น้องเอามาให้ และปลูกแล้วได้ชมดอก ของน้องซะอีกที่ปลูกแล้วยังไม่ได้ดอก เมื่อผมเรียนที่กรุงเทพฯ ปี 2509 พักที่บ้านคุณตา ฝั่งธนบุรี ตรงสำเหร่ ที่บ้านคุณตามี 1 ต้น อายุมากกว่า 30 ปี ต้นใหญ่เท่าต้นมะม่วง คุณยายให้ผมเก็บดอกถวายพระครับ บางทีเห็นมีคนเอาห่อใบตองขายที่สนามหลวงเมื่อสมัยนั้นนะครับ
Copy รูปเก็บไว้เลยนะครับถ้าต้องการ ขอบคุณครับ
คุณ ออต ครับ
ผมก็ชอบกินผักติ้ว ยิ่งผมเป็นมังสวิรัติ ก็กินแต่ใบไม้พืชผัก แต่อย่างว่าแหละครับ เคยเป็นนิ่วแล้วคุณหมอเตือน นอกจากผักติ้วแล้วยังมีหน่อไม้อีกครับที่คุณหมอบอกกินน้อยๆหน่อย งดได้ก็งด แหม…ของชอบทั้งนั้นเลย
จันกะพ้อไม่มีขาย ผมพยายามสอบถามหลายที่แล้วครับนอกจากสั่งให้เขาหามาให้ ต้นที่ผมปลูกสูงขนาดครึ่งเมตรนะครับราคา 500 บาท ต้องสั่งครับ
ขอบคุณครับ
น้องลูกหว้าครับ
บ้านพี่เป็นหมู่บ้านจัดสรร ที่ดินเป็นดินถม ข้างล่างเป็นดินเหนียว ข้างบนเป็นดินปนทราย ไม่ค่อยมีความอุดมเลยต้องใส่ปุ๋ย แต่ไม่ทราบว่าเป็นอะไร ไม่ออกดอกเลยครับ ภรรยาพี่เขาก็คอยดูดอก คอยมากี่ปีแล้วไม่รู้ เลยเอาหนังสือมาให้ดูครับ ต้องไปดูบ้านท่านครูบาครับ
สวัสดีค่ะ
ตามมารับดอกจันกะพ้อค่ะ..ดีใจสุดๆที่ได้เห็นดอกจริงๆ ที่บ้านเบิร์ดปลูกไว้ประมาณ 3 ปีแล้วค่ะแต่ยังไม่ออกดอก เคยปลูกก่อนหน้านี้ประมาณ 3 ปีเหมือนกันแต่กำหนดจุดปลูกให้เค้าผิดไปหน่อยตอนหน้าฝนน้ำท่วมรากเลยตาย
แถบทางบ้านเบิร์ดมีคนเพาะขายอยู่ค่ะ แต่ไม่ทราบว่าตอนนี้หมดหรือยังเพราะตอนที่ซื้อต้นใหม่มาเห็นมีอยู่ 30 กว่าต้น คุณป้าที่ขายให้บอกว่าเก็บเม็ดจากในบ้านมาเพาะ เพราะต้นจันกะพ้อเพาะยากมาก..
เบิร์ดชอบไม้ไทยๆค่ะ ตั้งแต่ชมมะนาด มณฑา ยี่หุบ จำปีแขก จำปา จำปี กระดังงา การะเวก แก้ว โมก ประยงค์ ราชาวดี นมแมว ราตรี สายหยุด สารภี จันกะพ้อ บุนนาค พุทธชาติ สายน้ำผึ้ง รสสุคนธ์ ฯลฯ จึงยินดีนักที่ได้รับดอกไม้สวยๆ และหอมหวานอย่างจันกะพ้อนี้ ขอบคุณมากค่ะ ^ ^
จันกะพ้อเบิร์ดเคยได้กลิ่นปีละครั้งเวลาที่ไปบ้านคุณย่าทวดที่หลักสอง อ.บ้านแพ้ว จ.สมุทรสาคร เวลาไปที่บ้านคุณย่าทวดจะได้กลิ่นแต่ไกล เพราะเค้าจะบานทั้งต้น ตอนที่เขียนนี่ก็ยังนึกถึงกลิ่นหอมหวานนั้นได้อยู่เลยค่ะ..ที่บ้านคุณย่าทวดจะเอามาตากแห้งแล้วบดผสมเวลาทำกำยานอบขนมน่ะค่ะ ( ทำใช้เองที่บ้าน ) กับใส่เวลาเคี่ยวน้ำมันมะพร้าวเพื่อทำไว้ใส่ผม..ส่วนสารภีจะเอามาทำแป้งร่ำ ( เบิร์ดโตกับคนโบราณที่อยู่ในวังค่ะ ^ ^ ) อ่านบันทึกนี้แล้วสุขใจจัง..
สวัสดีค่ะคุณบางทราย
ไว้ว่างๆเบิร์ดจะเขียนเกี่ยวกับเรื่องราวในอดีตที่ได้รับการปลูกฝังมาให้อ่านค่ะ ( แต่ตอนนี้ไม่มีเวลาเขียนบันทึกเลยค่ะ ทำได้แค่เลาะอ่านเพื่อให้หายคิดถึงกันไปก่อน งานเต็มถึงต้นเดือน เม.ย. โดยไม่มีวันหยุดเสาร์ - อาทิตย์ เลยล่ะค่ะ )
ที่อัมพวา เรียกอุทธยาน ร.2 ค่ะ เพราะ ร.2 ท่านเป็นคนตระกูลบางช้าง..มีเรือนไทยกับอุทธยานไม้ไทยในวรรณคดี เวลาเบิร์ดกลับบ้านคุณตาก็จะหาทางไปแวะทุกครั้ง สงสัยว่าน่าจะเกิดผิดยุคเพราะเบิร์ดชอบเรือนไทย ริมน้ำที่มีสวนผลไม้ และไม้ดอกไทยหอมๆ ชอบนุ่งผ้าฝ้าย ใส่เสื้อป่านฉลุ รักขนมไทย อาหารไทย และภูมิปัญญาไทย
ที่แวะมาก็เพราะจะรับดอกจันกะพ้ออีกรอบนี่แหละค่ะ ^ ^