Leishmania sp.
พี่เม่ยกำลังนั่งเตรียมสไลด์เพื่อไปบรรยายเรื่องการเก็บสิ่งส่งตรวจ ให้กับเจ้าหน้าที่ของ รพ.สตูล และเครือข่าย รพ.ชุมชน รพ.อำเภอในเขตใกล้เคียง เรื่องนี้พี่เม่ยเคยไปพูดมาแล้วครั้งหนึ่ง เมื่อประมาณสิบปีที่แล้ว และเมื่อสองสัปดาห์ก่อนตอนที่น้องเขาติดต่อมาก็ยังถามย้ำไปว่า "...จะให้พี่พูดเรื่องเดิมหรือคะ??" หลังจากนั้นก็รับปากไปเพราะเรามีสไลด์ที่เตรียมไว้พูดเมื่อสี่เดือนที่แล้วอยู่ นำมาปรับใช้ได้ ไม่ต้องลำบากในการเตรียมมากนัก...
เรื่องความผิดพลาดในการเก็บสิ่งส่งตรวจจากผู้ป่วยเพื่อการทดสอบทางห้องปฏิบัติการเนี่ย เป็นปัญหาโลกแตกจริงๆ พูดแล้วก็พูดอีก ชี้แจงแนะนำกันไปแล้ว จัดทำ guide line ก็แล้ว เอกสารวิธีปฏิบัติก็แล้ว แต่ก็ยังเผชิญกับปัญหาเดิมๆอีกจนได้ เป็นเหมือนๆกันทุกโรงพยาบาลเลย คิดไปคิดมาน่าจะเป็นเพราะผู้มีหน้าที่จัดเก็บสิ่งส่งตรวจไม่มีความเข้าใจพื้นฐานของการทดสอบต่างๆ จึงไม่รู้ว่าจะเกิดความผิดพลาดอย่างไร เป็นผลกระทบต่อใครได้บ้างถ้าเก็บสิ่งส่งตรวจไม่ถูกวิธี.....
มาเข้าเรื่องตามชื่อบันทึกนี้ดีกว่าค่ะ ระหว่างนั่งแก้ไขสไลด์อยู่นั่นเอง น้องทิวบ์ เดินเข้ามาปรึกษาว่า
"มีหมอโทรมาถามว่า.....แล็บเราตรวจหาเชื้อลิชมาเนียได้หรือไม่??..เขาโทรมาตั้งสองครั้งแล้ว...."
เอ...ตอบอย่างไรดีล่ะ จะว่าได้ก็ไม่ได้ จะว่าไม่ได้ก็ไม่ได้ (งง...) จึงบอกน้องให้ไปตอบโทรศัพท์ทีว่า "เราไม่มีประสบการณ์ในการตรวจพบเชื้อนี้จากสเมียร์เลือดย้อมสีไรท์นะ แต่ถ้าหมอต้องการเราก็จะย้อมให้ได้อย่างเดียว แต่คงต้องรบกวนให้หมอนำเสมียร์ไปตรวจหาเอง!...บลา..บลา..บลา..."
น้องทิวบ์ฟังแล้วยืนงง คงจะเรียบเรียงคำพูดตามที่พี่เม่ยพูดไม่ครบแน่ๆ น้องแก้ไขสถานการณ์ด้วยการบอกพี่เม่ยว่า..."หมอเขายังไม่วางสายครับ..." พี่เม่ยจึงเดินไปพูดเองซะเลย คุยกันไปมาก็สรุปได้อย่างที่ว่าไว้ คือเราย้อมให้ หมอไปหาดูเองนะ...เรื่องนี้จึงจบลงได้ แต่พี่เม่ยยังไม่จบค่ะ...
ไหนๆก็มีคำถามเรื่องนี้ขึ้นมาแล้ว รูปร่างหน้าตาของเชื้อนี้เราก็เคยเห็นมาก่อนแต่ก็ทำท่าจะลืมเลือนไปแล้วเช่นกัน จึงไปค้นหาจากอินเตอร์เนทดูเพื่อทบทวนความรู้ไปในตัวดีกว่า (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ ที่นี่ ) ในที่สุดก็ได้รูปที่ชัดเจนที่สุด (หลังจากนำมาปรับเพิ่มเติมอีกเล็กน้อย) จึงนำมาใส่ไว้ในบันทึกกันลืม...ดังนี้ค่ะ
![]()
ย้อมด้วยสี May-Grünwald-Giemsa stain
...บันทึกนี้เริ่มมาจากคำถามจากผู้ใช้บริการ แล้วจึงค้นคว้าหาความรู้จากประสบการณ์ของคนอื่น นำมาสะสมไว้เป็นความรู้ของตัวเอง
และ...สักวันหนึ่งเราคงมีประสบการณ์ในการตรวจพบเชื้อนี้จากสเมียร์เลือดย้อมสีไรท์ ที่เราตรวจดูกันถึงวันละหกถึงเจ็ดร้อยรายบ้างก็ได้ค่ะ
ถ้าเจอเก็บไว้ให้น้องดูด้วยนะครับ