วันนี้จะพาไปเยี่ยมกลุ่มเพาะเห็ดสะเตงนอก ตั้งอยู่ที่หมู่ที่  2 ตำบลสะเตงนอก อำเภอเมืองยะลาครับ  กลุ่มนี้จดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนเมื่อปี 2548 ปัจจุบันมีสมาชิก 11 คนเดิมที่เดียวต่างคนต่างทำ มีปัญหาเรื่องการผลิตการตลาด แต่หลังจากจดทะเบียนแล้วเจ้าหน้าที่จากสำนักงานเกษตรอำเภอเมืองยะลาได้มาถ่ายทอดความรู้ ทั้งด้านบริหารจัดการและด้านวิชาการ มีการแนะนำให้ทำกิจกรรมเสริม เช่นการทำปุ๋ยหมักชีวภาพ การออมทรัพย์ การรวมซื้อ  รวมขาย   ผมมีโอกาสได้พูดคุยกับ  คุณสมเกียรติ  บุญสนอง  ประธานกลุ่ม  ได้เล่าให้ฟังว่า เดิมทีเดียวชาวบ้านแถวนี้เพาะเห็ดเป็นอาชีพมีปัญหาเรื่องการตลาด เรื่องราคา เห็ดที่เพาะได้แก่เห็ดฮังการี่และเห็ดภูฐาน  ....การเพาะเห็ดเป็นเรื่องไม่ยากสำหรับคนที่มีประสบการณ์แต่คนที่ไม่เคยทำนั้นยาก พอดู  โรงเรือนของคุณสมกียรติ ขนาด 10คูณ12 เมตร  วางก้อนเห็ดได้ 1,200 ก้อน เก็บเห็ดได้ประมาณ 50 กก/วัน ราคาขายส่ง 35 กก/กิโล   หนึ่งรุ่นเก็บได้นาน 4 เดือน  กลุ่มผลิตเห็ดได้ 500 กก/วัน นับว่ามากทีเดียว ส่วนก้อนเชื้อที่หมดสภาพแล้วทางกลุ่มนำมาผลิตปุ๋ยหมักชีวภาพ  จำหน่ายแก่สมาชิกและเกษตรกรทั่วไป  นอกนี้ยังมีกิจกรรมการออมทรัพย์ เพื่อเป็นการออมเงินและช่วยเหลือเพื่อนสมาชิกด้วยกันในยามที่เดือดร้อนจำเป็นโดยให้กู้ในอัตราดอกเบี้ยต่ำ อีกด้วย

โรงเรือนเพาะเห็ด หลังคามุ่งจากเป็นชั้นสำหรับวางก้อนเห็ด

ก้อนเชื้อ (ตามสูตร)นึ่งฆ่าเชื้อ รอการเขี่ยเชื้อเห็ดต่อไป

            คุณสมเกียรติ...บอกสูตรและวิธีการเพาะเห็ด ที่ทำกันอยู่ในปัจจุบันเป็นสูตรง่ายๆดังนี้

- ขี้เลื่อย  100  กก

- รำละเอียด  3-5 กก

- ยูเรีย  2 ขีด

- ดีเกลือ 2 ขีด

- ปูนขาว .5 กก

- ความชื้น  60-70 %

เห็ดฮังการี่

                     เอาส่วนผสมทั้งหมดคลุกเคล้าให้เข้ากัน  อัดก้อน (บรรจุลงถุง)แล้วนำไปนึ่งฆ่าเชื้อที่อุณหภูมิ 100 องศาC นาน 2 ชั่วโมง  แล้ววางตั้งไว้ให้เย็น(ไม่ใช่บ่ายๆนะครับ)คือหายร้อน  จึงเขี่ยเชื้อลงในก้อนเห็ด ทิ้งไว้ที่เดิม เขาเรียกว่าบ่มเชื้อจนกว่ามีมีเส้นใยสีขาวเดินทั่วก้อนเห็ด ซึ่งใช้เวลาประมาณ 1 เดิอน  จึงนำไปวางในชั้นที่เพาะเลี้ยง รดน้ำวันละ 2 ครั้ง สังเกตุความชื้น หลังจากนั้นไม่นานเห็ดก็จะเริ่มออกดอกให้เจ้าของเก็บเกี่ยวผลลิตไปจำหน่ายได้       ในปัจจุบันกลุ่มไม่มีปัญหาเรื่องการผลิต การจำหน่าย ซึ่งกลุ่มสามารถวางแผนการผลิตเองได้.......  ผมได้ข้อมูลมาแค่นี้ ส่วนรายละเอียดเพิ่มเติมด้านล่างนั้นเป็นความรู้เดิมของผม เมื่อ 20 กว่าปีก่อนนำมาขยายส่วนของการเขี่ยเชื้อต่อจากที่คุณสมเกียรติเล่ามา เนื่องจากผมมีเวลาจำกัดไม่ได้ถามให้ครบถ้วน........ ถ้าผิดไปบ้างต้องขออภัยท่านผู้รู้และช่วยเติมเต็มให้ด้วยจะเป็นประโยชน์แก่ผู้อ่านจึงขอขอบคุณไว้ ณ ที่นี่

เห็ดฮังการี่

 การเพาะเห็ด มีส่วนสำคัญ  3 ส่วน คือ

1.  ก้อนเชื้อ  คืออาหารสำหรับเพาะเลี้ยงเห็ด ที่มีส่วนผสม ตามสูตรที่กว่าข้างต้น

2. เชื้อเห็ด ได้จากการเลือกดอกเห็ดที่สมบูรณ์ มาเขี่ยเชื้อ(ตัดเอาส่วนของดอกเห็ด

3.  หัวเชื้อ  คือเชื้อเห็ดที่เลี้ยงในอาหารวุ้น ในขวดแก้ว (อาหารวุ้นมีสูตรในการทำต่างหาก PDA) ซึ่งผ่านการฆ่าเชื้อ บรรจุในขวดแก้ว จนเชื้อเดินเต็มขวดแก้ว 

           จึงนำหัวเชื้อจากในขวดแก้วที่อายุพอเหมาะ มาเขี่ยใส่ในถุงก้อนเชื้อที่เตรียมไว้และบ่มไว้ จนเชื้อเดินเต็มถุง ประมาณ 1 เดือน  ตามที่กล่วา มาแล้ว ในขั้นตอนตรงนี้จะต้องสะอาด ปราศจากเชื้อต่างๆ ครับ  อ่านถึตรงนี้  ห้ามงงครับ

เห็ดภูฐาน

               เห็ดมีประโยชน์หลายอย่าง อย่างแรก ไม่มีไขมัน   ไม่มีคลอเรทเทอร์รอล ลดความดันโลหิตและสรรพคุณด้านอื่นๆอีกหลายอย่าง..........ขอบคุณมาก  สวัสดีครับ