ในสมัยโบราณานานมา คนล้านนามีตำราการสร้างบ้านเรือนเพื่ออยู่อาศัยให้อบอุ่นมีความสุข แต่หากการสร้างบ้านเรือนนั้นไม่ถูกต้องตามตำรา หรือปลูกบ้านในที่ที่ไม่เหมาะสม ที่มีอาเพศอาถรรพ์แล้วละก้อ...บ้านเรือนนั้นตกขึด หรือมีอาถรรพ์ มีเสนียดจัญไร ผู้คนอยู่ไม่ปกติสุข มีการแตกแยก ผิดเถียง ไม่เข้าใจกันในครอบครัว หรือบางครั้งคนตายไปดื้อๆโดยไม่ทราบสาเหตุหรือไม่น่าจะเป็น บางครั้งคนหนึ่งหายป่วยแต่คนอื่นก็เจ็บป่วยแทน เอาเป็นว่าบ้านนั้นเปลี่ยนกันเจ็บป่วยตลอดกาล จู่ๆก็เกิดคดีความทั้งๆที่ไม่น่าจะเป็น มีเงินขึ้นมาทีไรเป็นอันว่ามีเรื่องต้องเสียเงินออกไปทุกทีไม่มีที่จะให้เก็บ โอ๊ยจะบ้าตาย....บางบ้านอยู่กันดีๆเกิดมีคนเสียสติเป็นบ้าพูดบ่นจนหนวกหู..แต่บางคนก็เงียบขรึมซึมเซาเหงาก๊กงก ....แม้แต่สัตว์เลี้ยงมันก็พลอยฟ้าพลอยฝนรับผลการตกขึดร่วมกันตาย ร่วมกันป่วยไปกับเจ้าของว่างั้นเถอะเพราะอะไรหรือ?...ก็ตกขึดเกิดเสนียดจัญไรนะซี...
ในตำราบอกไว้ว่า การปลูกบ้านไม่ถูกตามตำรา ผิดจารีตประเพณี บางครั้งไปตัดไม้ในป่าที่ไม่เป็นมงคลมาทำบ้าน หรือเอาดินที่ไม่เป็นมงคลมาทำอิฐก่อบ้าน ทำให้บ้านเรือนตกขึดเป็นเสนียดจัญไรยิ่งนัก มักจะเกิดจากการกระทำเพราะสร้างบ้านเรือนคือว่ารื้อเอาบ้านหลายหลังเอาไม้มารวมปลูกเป็นบ้านหลังเดียวก็ขึด.... เสาเรือนโย้เยกอยู่แล้วแต่ดันกลับคืนให้ตั้งเหมือนเดิมอย่างนี้ก็ขึด.... ต่อเติมเรือนนอนเพิ่มขึ้นอีกหลังหนึ่งอย่างนี้ก็ขึด.... ปลูกบ้านครอบเนื้อที่ดินเก่าของเจ้าพญาก็ขึด.... ปลูกเรือนคร่อมทางเดินเก่า..ถมหนองคลองบึง...ถมบวก(ปลัก)ควาย..แล้วปลูกเรือน...การกระทำเหล่านี้ถือว่าขึดนักแล......"
หากเกิดอาการตกขึดแล้วให้หาหมอมาทำพิธีบูชาขึดแล้วจะดีขึ้น
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน....พรหมมา
ขอบคุณมากสำหรับความรู้ท้องถิ่น
สวัสดีครับคุณเบดูอิน....
ขอบคุณเช่นกันครับที่เข้ามาแว่อ่านครับ...
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน..พรหมมา
ขอบคุณมาก ๆ เลยค่ะ
ที่ช่วยบันทึกเรื่องราวเหล่านี้
น่าสนใจมากค่ะ...
ไหว้สาลุงหนานพรหมมาเจ้า
ยินดีจ้าดนักเนอเจ้า แต่ว่ามีคำถามดังนี้เจ้า
๑. "เอาดินที่ไม่เป็นมงคลมาทำอิฐก่อบ้าน" มันเป๋นดินอะหยังเจ้า ยกตัวอย่างสักน้อยได้ก่เจ้า ถ้าเฮาบ่ได้สร้างบ้านเองจะมีวิธีตรวจสอบได้จะใด ว่าดินที่เปิ้นเอาสร้างบ้านหื้อเฮาเป๋นดินที่บ่เป๋นมงคลก่
๒."เสาเรือนโย้เยกอยู่แล้วแต่ดันกลับคืนให้ตั้งเหมือนเดิมอย่างนี้ก็ขึด.... " เพราะจะใดมันถึงขึดเจ้า
๓. "หากเกิดอาการตกขึดแล้วให้หาหมอมาทำพิธีบูชาขึดแล้วจะดีขึ้น" หมอที่ว่านี้ เป๋นไผเจ้า เฮาจะไปหาได้จากทางใด
ยินดีจ้าดนักเจ้า
หินกลิ้งมาจากที่ไกล...คนต่างเมือง
จริงๆ แล้วที่ห้ามในลักษณะความเชื่อทางประเพณีที่กล่าวมา มีเหตุผลจริงๆ คืออะไรครับ ในแต่ละกรณี
ขอบคุณที่เข้ามาแว่อ่านครับ...
ขอตอบรวมๆกันไปเลยเน้อหมู่เฮา(พวกเรา)..
1.เอาดินที่ไม่ดีมาทำอิฐเช่นว่า บางคนเอาดินที่ป่าช้าเก่ามาปั้นอิฐแล้วขายเป็นสินค้า หรือเอาดินที่เป็นหนองเก่า อาจมีแร่ธาตุที่เป็นพิษมาทำอิฐ เมื่อนำมาสร้างบ้านแร่ธาตุหรือสิ่งไม่ดีอาจติดมาทำให้มีอาการแพ้ฝุ่น แพ้สิ่งที่เป็นพิษติดมาในอิฐที่เราสร้างบ้าน หากเป็นอิฐในป่าช้าเก่าลองคิดดูเถอะว่ามันสกปรกแค่ไหน...ขี้เถ้าเผาศพเอย..เชื้อโรคเอย....อาจมีผลทำให้เกิดโรคติดต่อเป็นต้น.. บรรพบุรุษคนล้านนาท่านมีข้อสังเกตดีมาก จึงทำเรื่องขึ้ดห้ามไว้...
-เสาเรือนโยกเย้แล้วหนุนกลับคืนก็อันตรายมากเช่นกันเพราะโคนเสามันขาดผุแล้วต้องเปลี่ยนเสาต้นใหม่ หากยังดื้อเอาเสาต้นเดิมที่โคนผุค้ำบ้านเรือนอีก เผลอๆมีลมแรงเสาเรือนผุอาจโค่นล้ม...บ้านพังเสียหายไงครับ...
-การที่เอาหมอพิธีกรรมมาแก้ขึดนั้นก็มีอยู่ทั่วไปคือปู่อาจารย์ตามวัดต่างๆนั่นเอง ที่ไหนมีวัดที่นั่นมีปู่อาจารย์ ที่ไหนมีปู่อาจารย์ที่นั่นก็มีหมอพิธีกรรมครับ..
-เมื่อหมอพิธีกรรมมาล้างขึดให้ ในคำกล่าวโองการจะมีคำบอกเล่าให้ผู้ที่ประสบเคราะห์กรรมปฏิบัติเช่นว่า..."สูเจ้าอย่าได้ประมาทในตน...จุ่งขนขวายหาทางออก..ข้าจักบอกหื้อเจ้าตังหลาย ...." สรุปว่ามีคำสอนในคำกล่าวโองการนั่นเองครับ..หากเราได้ฟังโองการแล้วปฏิบัติตามก็จะพ้นภัย หรืออาจมีทางออกให้เลือกปฏิบัติ หรือพ่อปู่อาจารย์ท่านจะแนะนำทางออกให้ครับ....
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน....พรหมมา
สวัสดีเจ้า..ลุงหนานมาเยี่ยมอ่านเรื่องขึด....ของดีทางเหนือเฮา..จะไปแอ่วหายังไปบ่ถึงเน้อเจ้า..
ไหว้สาคุณ rinda"ครับ..
ยินที่แว่อ่านครับ..ไปแอ่วแหล่งเรียนรู้ผะหญาล้านนาได้จุ๊เมื่อครับ..ยินดีครับ
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน....พรหมมา
ขอบพระคุณครับอาจารย์ ผมชอบศึกษาคติชนวิทยามากครับ ประดับความรู้ได้เป็นอย่างดีทีเดียว
ไหว้สาลุงหนานพรหมมา
ยินดีจ้าดนักเจ้า
๑. สล่าจะรู้วิธีการสังเกตไหมว่าดินในที่นั้นๆ เป็นดินในป่าช้าเก่าหรือไม่
๒. หากอิฐนั้นทำมาจากดินป่าช้าเก่า และในหากในการทำอิฐต้องเผาด้วยไฟแรงๆ เชื้อโรคจะยังอยู่อีกก่เจ้า
๓. ใคร่รู้ตัวอย่างคำสอนในคำกล่าวโองการเนอเจ้า พ่อลุงหนานพอยกตังอย่างสักหน้อยได้ก่เจ้า ว่า “ข้าจักบอกหื้อเจ้าตังหลาย ...." เปิ้นว่าใดพ่อง
๔. ไม้ในป่าที่ไม่เป็นมงคล ได้แก่ไม้อะหยังพ่องเจ้า
ยินดีจ้าดนักเจ้า
หินกลิ้งมาจากที่ไกล...คนต่างเมือง
สวัสดีคุณวาทินและคนต่างเมืองครับ..
ยินดีครับที่เข้ามาให้กำลังใจ..ขอตอบร่วมๆกันไปเลยครับ..
สะหล่าไม่ทราบหรอกครับว่าดินที่นำมาทอิฐมาจากป่าช้าหรือสถานที่ทที่ไม่เป็นมลคงหรือไม่ เพราะเขามีหน้าที่สร้างอย่างเดียว..เห็นเป็น อิฐก็นำมาก่อสร้างให้เสร็จเท่านั้นเอง..
การเผาอิฐด้วยไฟแรงเท่าใดนั้นไม่มีการวิจัยแต่ที่แน่ๆ..อาจมีเชื้อโรคบางอย่างอยู่รอดในที่ความร้อนสูงๆได้ เชื้อโรคเหล่านี้เองอาจมาสู่ผู้คนพร้อมกับอิฐ.... เท่าที่กล่าวมาลุงหนานใช้คำว่า "อาจ"...เพราะเป็นการศึกษาเท่าที่ผ่านมาครับ..
-คำกล่าวโองการที่จริงต้องมีขันตั้งแล้วเรียนครับ..ใช่ว่าจะเรียนกันได้ทั่วๆไป หากนำมากล่าวในที่นี้ไม่ใช่สถานที่เรียน อาจจะทำให้ไม่เหมาะสมเพราะพิธีกรรมนั้นมีขั้นตอน..เงื่อนไข..ปัจจัยเกี่ยวข้อง..มีขันครู...
-ไม้ที่ไม่เป็นมงคลมีหลายอย่าง เช่นว่า...ไม้แก้งขี้พระเจ้า..ไม้รักหมู..ไม้ที่อยู่ในป่าช้าทุกอย่างคนสมัยก่อนไม่นิยมตัดมาสร้างบาน..เขาเชื่อกันอย่างนั้นครับ..อาจเป็นเพราะกลัวเชื้อโรคติดมากระมังครับ...
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน...พรหมมา
ขอบคุณจ้าตนัก นานแล้วบ่ค่อย ได้ สนใจ เรื่อง ผี ได้อ่าน ก้อ เกิดนึกสนใจ๊ ขึ้น มาแถมฮอบ
ยินดีจ้าดนักครับที่มาแว่อ่าน...
หากสนใจ๋ก็มาแว่อ่านเจี่ยๆ...เน้อครับ..
ด้วยความปราถนาดีจากลุงหนาน....พรหมมา
พ่อหนานนี่เก่งจริงครับ ขอบคุณครับที่ทำให้รู้อะไรอีกมากมาย บ่อหนานครับอยากถามบ่อหนานถึงเสาเฮือนบ้านตกมัน ครับเฮาต้องเอาพระมาถอนและถากเสาร์ตวยก่อเพราะบ้านหลังนั้นปี๋เดียว เกลี้ยงม๊อยครับ ขอบคุณครับ หนานเอ
ไหว้สาครับ..หนานเอ
เรื่องเสาบ้านตกมันก็ต้องผ่อว่าไม้ที่เอามานั้นมันเป๋นไม้มีน้ำมันต๋ามธรรมชาติหรือไม่ เช่นไม้สน(เกี๊ยะ)..มันมีน้ำมันอยู่แล้ว..หรือว่าเอาน้ำมันทาเสามากเกินไปจนไม้เสาดูดน้ำมันเอาไว้ ต่อมาจึงคายน้ำมันออกทำให้เสามีน้ำมันออกมาเรื่อยๆ ต้องดูหรือพิจารณากันก่อนครับ
แต่หากว่าไม้เสานั้นเป๋นไม้ธรรมดาทั่วไป เช่น ไม้สัก ไม้ที่ไม่มีน้ำมันหรือไม้ที่เขานิยมทำกันทั่วไป อยู่ๆเกิดมีน้ำมันอันนี้แหละต้องทำพิธีถอนขึด..ครับ โดยเฉพาะเสาที่เป๋นเสามงคล...
เชิญพระสงฆ์ หรือ ปู่อาจารย์มาทำพิธีถอนขึด ก็เป๋นอันว่าอยู่ดีกั๋นต่อไป ไม่ต้องไปถากเสาจนเสียหาย หากจะถากก็ควรพอเป๋นพิธีตามพระสงฆ์หรือปู่อาจารย์ท่านจะทำ
ขอให้อยู่ดีมีสุข หากทำพิธีเสร็จเสานี้แหละจะให้โชคลาภกันต่อไป...
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน....พรหมมา
สรีสวัสดีเจ้าป้อลุงหนาน หล้าน้อย คำแสนดอยมาแวะแอ่วหา
มาชื่นชมความฮู้ภูมิปัญญาสารพันเรื่องเล่าล้านนาของป้อลุงหนาน....พรหมมา
ที่ทำหื้อคนรุ่นหลังอย่างหล้าได้เก็บเกี่ยวความฮู้ที่ทรงคุณค่าเหล่านี้
หากจะแป๋งบ้านคงต้องใจ้ตำรา ความเชื่ออันนี้เพื่อความอยู่เย็นเป็นสุข
กลัวขึดเจ้า ...
ป้อลุงหนานฮักษาสุขภาพเน้อเจ้า ...สรีสวัสดีเจ้า
สะหรีสวาสดีเจ้าอิหล้า...คำแสนดอย...
ยินดีนักๆเนอเจ้าที่เข้ามาแว่อ่านหากั๋น...ขอหื้อหมู่เฮามีความสุข..ก้านกุ่งฮุ่งเฮืองไปจะไจ้...
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน..พรหมมา
แล้วจะมาติดตามทุกตำนานค่ะ...ดีงามและมีคุณค่ามากค่ะ
สวัสดีคุณ By Jan...
ขอบคุณที่สนใจครับ ผมจะเล่าและให้ความรู้เกี่ยวกับล้านนาต่อๆไปครับเพื่อบันทึกความดีของบรรพบุรุษชาวล้านนาครับ...
ด้วยความปรารถนาดีจากลุงหนาน.... พรหมมา
สวัสดีครับป่อ หนาน ขอปรึกษาปัญหา บ้านตี่ว่า ปลูกบ้านใหม่ ใช้บ้านเก่าหลายหลังแป๋งมันขึด เพราะอะหยั่ง ครับ พอดีซื้อบ้านไม้เก่ามา แล้วยังขาดบางส่วน ไปซื้อไม้ใหม่ก่อบ่าได้เรื่องแปงและบ่ดี เลยซื้อไม้เก่ามาเสริม ก่อเลยอยากฮู้ เหตุผลว่าขึดและบางตำราว่าถึงหายนะ ก่อเลยอยากฮู้ บ่อม่วนใจ๋ เพราะบ้านใกล้จะเสร็จละ และปอจะมีวิธีแก้ขึดก่อครับ รบกวนแค่นี้ครับ ขอฮื้อสุขภาพดีเน้อครับ ขอบคุณครับ