วันที่ ๑๕ และ ๑๖ ก.ค.ที่ผ่านมา ทางสำนักส่งเสริมการเรียนรู้และบริการวิชาการได้จัดอบรมวิทยากรกระบวนการฯ ผมได้มีโอกาสเข้าร่วมการอบรมด้วยตามคำสั่งของคณบดีคณะมนุษย์ฯ ในระบบราชการ เราอาศัยคำสั่งเป็นหลัก คำสั่งที่สั่งแล้วผู้ใต้บังคับบัญชาไม่กระทำตามถือเป็นความผิดวินัย นี่คือความเข้าใจในตัวผม อนึ่ง เรื่องอย่างนี้ แม้ไม่สั่งก็สนใจอยู่แล้วกับงานการขับเคลื่อน "KM"

  วันที่ ๒ ของการอบรม มีกิจกรรมอันหนึ่งที่รู้สึกผิดๆ อยู่เหมือนกัน "แสดงความรู้ในที่ที่ไม่ควรแสดง" จะทำให้เรารู้สึกผิด เพราะไม่มีใครต้องการความรู้จากคนที่เราไม่คิดว่าเขาจะเป็นครูของเรา อันนี้เป็นความเข้าใจภายในเฉพาะตน

  วิทยากรจัดเก้าอี้เป็นวงกลม เพื่อให้สมาชิกผู้เข้ารับการอบรมนั่งเป็นวงกลม

  วิทยากรให้บอกสัตว์ใหญ่สุดเท่าที่จะรู้ได้ไล่เลียงไปหาสัตว์เล็กที่สุดโดยสมาชิกภายในห้องต้องบอกไม่ซ้ำกัน ผมนั่งเป็นลำดับที่ ๕

  คนที่ ๑ เอ่ยสัตว์ใหญ่คือไดโนเสา ไล่ลงมาตามลำดับ เมื่อถึงผม ผมมีความคิดว่า อันว่า KM ในบางครั้งมันไม่น่าจะใช่เรื่องง่ายๆ หรือเป็นไปตามลำดับ พอพูดว่าอะไรคือ KM เราก็ยังไม่เข้าใจกัน ต่างคนต่างงงเป็นไก่ตาแตก เรื่องบางเรื่องมันไม่ได้เป็นไปตามลำดับสูงต่ำ หรือใหญ๋ลดหลั่นทีละนิดๆ บางครั้งมันเกิดขึ้นมาเกินความคาดหมาย ถ้าอย่างนั้น เราทำเรื่องที่มันยากดีกว่า หมายความว่า เรื่องง่ายๆ ใครๆก็ทำได้ ใจหนึ่งกลับคิดว่า อย่าไปอะไรมากมายเลย เขาว่ามาเราก็ว่าไป  "วัว" นั่นแหละ น่าจะใหญ่ตามลำดับ แต่แวบหนึ่งก็โผล่ขึ้นมาว่า ง่ายเกินไปหรือเปล่า จึงเอ่ยขึ้นว่า ปลาเข็ม เท่านั้นเอง คนที่ ๖ ถัดจากผมถึงกับมองหน้า คนอื่นๆ ที่นั่งรอบวงก็มองมาที่ผม ผมต้องทำหน้าแหยๆ ยังไม่ถึงครึ้งห้อง ทุกอย่างก็จบลง ประมาณว่า "เรือล่ม"

  เมื่อไปไม่รอด วิทยากรก็สรุปว่า การทำงาน ต้องทำไปตามลำดับ ฯลฯ ตรงนี้ทำให้คิดว่า เรื่องบางเรื่องที่เราวางแผนเอาไว้อย่างดิบอย่างดี มันอาจไม่เป็นไปอย่างที่คิด โดยเฉพาะเจ้าตัวร้ายของห้องนี่แหละจะทำให้เสียแผน อย่างแผนการที่วิทยากรคิดไว้อย่างดีให้ทุกอย่างเป็นไปตามลำดับ จนถึงคนสุดท้าย กลับเจอปัญหาให้ต้องสรุปเมื่อยังไม่ถึงครึ่งหนึ่งด้วยซ้ำ ผมพยายามยืนยันความคิดเข้าข้างตัวเองว่า การเข้าแถวของนักศึกษาเพื่อซื้อของ บางคนถูกแทรก (แซงคิว) นั้นก็แสดงว่า มันไม่ได้เป็นไปตามลำดับที่ควรจะเป็น การแจกสวัสดิการบางอย่างก็ไม่ได้เป็นไปตามลำดับ หากแต่บางครั้งมีการแจกให้กับบุคคลที่กรรมการอยากให้ก่อน นั้นแสดงว่า เรื่องบางเรื่องไม่ได้เป็นไปตามลำดับ

  สุดท้าย ผมได้มีโอกาสเฉลยให้สมาชิกทราบโดยความเอื้อเฟื้อของวิทยากรว่า "การที่เลือกเอาปลาเข็มนั้นมีเหตุผลอย่างนี้คือ ๑) เรื่องบางเรื่องมันไม่ได้เป็นไปตามลำดับความคิดที่วางไว้ ๒) สิ่งที่เล็กกว่าปลาเข็ม ทุกคนพยายามเหลือเกินที่จะบอกให้ได้ คนที่บอกไม่ได้ก็จะได้รับการเชียร์จากเพื่อนๆ นั้นแสดงว่า เรื่องยากที่เราคิดว่าเราทำอยู่คนเดียว จริงๆ แล้วเราไม่ได้ทำคนเดียว หากแต่เพื่อนทั้งห้องเอาใจเชียร์อยู่ บางคนได้รับความช่วยเหลือจากคนอื่น ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสามัคคี....ปรากฎว่า วิทยากรเห็นดีด้วย ตอนหลังเพื่อนๆบางคนก็มาบอกว่า "คิดได้ไงเนี่ย ปลาเข็ม" "ครับ คราวหลังจะไม่ทำแล้วครับ...ฮาฮา"

  ผิดเป็นครู...นี่แหละหนา ไม่คิดให้ดีก่อนทำ