เป็นครูด้วยหัวใจ ตอน๓

เป็นครูด้วยหัวใจ ตอนที่๓

เมื่อวานนี้มีความสุขมาก ๆ สังเกตความรู้สึกที่ฉายแววออกมาทางสีหน้าและท่าทางของคณาจารย์ที่มาร่วมงานปัจฉิมนิเทศน์ ก็เป็นเช่นเดียวกัน ได้เห็นความปิติของทุกคนอย่างชัดเจน บางคนตั้งใจแต่งชุดสวย เพื่อมาถ่ายรูปกับลูกศิษย์ โดยเฉพาะบรรดาอาจารย์ที่ปรึกษาทั้งหลาย เหมือนกับเป็นคุณแม่ลูกดก ท่านหอบของขวัญมายินดีกับลูกศิษย์ของท่านอย่างทั่วหน้า ควรหรือจะไม่ปิติ ลูกศิษย์สำเร็จการศึกษาออกไปอีก ๑ รุ่น รุ่นนี้เป็นรุ่นที่ ๓๖ มีจำนวนทั้งหมด ๑๖๘ คนได้ เข้าพิธีรับขีด และเนคไท จำนวน ๑๖๖ คน อีก ๒ คน อยู่ระหว่างแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในประเทศสวีเดน  ซึ่งจะมารับขีดความสำเร็จในอีกประมาณ  ๕ สัปดาห์หลังจากนี้  หลักสูตรของเรามีจุดเด่นที่นักศึกษาบอกว่าอยากเข้ามาเรียนเพราะเราเปิดโอกาสให้แข่งขันรับทุนไปแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในต่างประเทศ ปัจจุบันมีทั้งประเทศแคนาดา สวีเดน เดนมาร์ก ญี่ปุ่น และไต้หวัน และเรายังรับนักศึกษาต่างประเทศมาแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเราทำให้นักศึกษาของเราคุ้นชินกับนักศึกษาต่างชาติ

หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี ผลิตบัณฑิตออกรับใช้สังคมมาแล้ว ๓๔๓๐ คน ถ้ารวมรุ่นนี้อีก จะเป็น ๓๕๙๘ คน นับว่าไม่น้อยทีเดียว รู้สึกภูมิใจที่ได้ร่วมกันดูแลสุขภาพประชาชนคนไทย

พี่พยาบาลเองก็ภูมิใจเพราะการเรียนการสอนภาคปฏิบัติในคลินิก ขุมความรู้ทั้งมวลอยู่ในเนื้อในตัวพยาบาลบนคลินิค นอกจากนี้ความสำเร็จของน้องๆ ยังเป็นโอกาสให้พี่ๆวางแผนขยายงานได้ จึงไม่แปลกใจที่ทุกปีพี่ๆ พากันนำของที่ระลึกมาแจก รวมทั้งสมาคมศิษย์เก่า ก็มาร่วมยินดี มามอบรางวัลให้แก่นักศึกษาดีเด่น และรับขวัญน้องๆ เข้าสู่สมาคมศิษย์เก่า

การมอบขีดความสำเร็จนี้ เป็นวัฒนธรรมของพยาบาล เป็นพิธีกรรมที่อยากจะเรียกว่าศักดิ์สิทธิ์ จัดขึ้นเพื่อให้ศิษย์ตระหนักถึงหน้าที่ ที่จะออกไปปฏิบัติต่อผู้ป่วยและประชาชนด้านสุขภาพ เป็นขีดที่บอกความสำเร็จ ขีดยังเป็นสัญลักษณ์ของประสบการณ์อีกด้วย บางสถาบันกำหนดขนาดของขีดแตกต่างกัน การวางตำแหน่งของขีดก็บอกสถานภาพต่างกัน ส่วนใหญ่แล้วขีดวางเฉียงมุมขวาบนหมวกหมายถึงผู้ช่วยพยาบาล ขีดที่พาดยาวไปตามแนวหมวก เป็นพยาบาล ขีดที่ใหญ่ที่สุด หมายถึงหัวหน้าพยาบาล ตำแหน่งรองลงมาขีดจะเล็กลงตามลำดับ บางแห่ง มีขีดขนาดเดียว แต่ใช้หลายขีด อย่างไรก็ตามยังไม่เคยพบขีดสีอื่นนอกจากสีดำ และไม่เคยพบขีดที่มีจำนวนมากจนเต็มแผงหมวกพยาบาล

เรื่องของหมวกพยาบาล แม้ในต่างประเทศจะมีหมวกหลายรูปแบบ แต่ในเมืองไทย ยังเห็นหมวกรูปแบบเดียว เคยรู้สึกแปลกๆ ที่เห็นหมวกพยาบาลวางบนผ้าคลุมศีรษะของพยาบาลที่เคร่งศาสนา แต่เห็นบ่อยๆ ก็เริ่มจะคุ้นชินตาแล้ว ในเมืองไทยถ้าเห็นคนแต่งกายเหมือนพยาบาลเดินในโรงพยาบาลแต่ไม่มีหมวก อาจหมายถึงพนักงานผู้ช่วยเหลือก็ได้ หมวกถือเป็นของสูง โดยเฉพาะหมวกพยาบาล เราจะถูกสอนว่าห้ามนำวางในที่ต่ำ และขณะทีปฏิบัติหน้าที่ห้ามถอดหมวกและฟุบหลับ หมวกจึงเหมือนเครื่องเตือนใจในวินัยของพยาบาล เราจึงมีประเพณีการมอบหมวกด้วย ซึ่งจะมอบในโอกาสที่นักศึกษาจะขึ้นปฏิบัติกับผู้ป่วยในครั้งแรก นั่นคือช่วงปี ๒  วันมอบหมวกเราจะบอกความหมายของหมวก เราจะรำลึกถึงมิสฟลอเรนซ์ ในติงเกล ซึ่งเป็นผู้ให้กำเนิดพยาบาล ตามประวัติกล่าวถึงวิชาชีพพยาบาลวิวัฒนามาจากแม่ชีฝรั่ง ดังนั้นหมวกพยาบาลจึงรูปร่างคล้ายหมวกแม่ชี มีพยาบาลบางคนเล่าว่าเวลาที่เดินผ่านห้องศพถ้าแต่งชุดพยาบาลเต็มยศจะไม่ค่อยรู้สึกกลัวผี คงจะเป็นเพราะเวลาที่เราทำงานคือเวลาที่จิตเราเป็นกุศล จิตที่จะให้ จิตที่ปรารถนาดี ดังนั้นจึงเชื่อว่าผู้ป่วยรับความปรารถนาดีของพยาบาลได้ จึงไม่น่าที่จะมาเป็นผีหลอกพยาบาล มุกนี้อาจารย์ใช้ปลอบนักศึกษาพยาบาลขี้กลัวได้เสมอ