บางท่าน ที่จดจ่ออยู่กับการทำงานนานๆ  สวดมนต์  ฝึกสมาธิ  รู้สึกตัวตลอด  เท่าทันความคิดและอารมณ์  เมื่อปล่อยวางภายในมากเข้า  เกิดมีอาการเหมือนหัวใจสั่น .. เต้นแรงขึ้นบางเวลา มีอาการวูบวาบทั่วร่างกายตลอด  หรือมีอาการเจ็บตรงกลางหน้าอกทั้งที่ภายในของตนเอง ก็ยังนิ่งๆอยู่ ไม่ได้ตึงเครียดอะไร  แต่สภาวะนี้ก็ไม่หายไป  บางท่านไปหาคุณหมอเพราะนึกว่า ตนเองเป็นโรคหัวใจ  ทานยาแล้ว สภาวะนี้ก็ไม่หาย สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นสภาวธรรมที่เกิดจากการที่เรารู้สึกตัวมากขึ้น  ความรู้สึกจากภายนอกจะเข้าถึงภายใน จิตภายใน  ซึ่งเป็นสภาวะจิตปรมัตถ์ มีการเกิด-ดับตลอดเวลา จะถูกปลุกให้ตื่นขึ้น  เข้าสู่เส้นทางที่สมาธิ-ปัญญา เดินไปพร้อมกัน

บางครั้ง ประคองจิตไป จิตจะเริ่มนิ่ง ดิ่งลงภวังค์ เหมือนเคลิ้ม หรือเวลานอน อาจจะรู้สึกเหมือนนอนไม่หลับ เพราะจิตตื่นอยู่  ให้รู้สึกไว้ ... ความรู้สึกจะผสานกับความนิ่ง  จิตดิ่ง แต่รู้สึกตัวตื่นอยู่ในภวังค์ จิตที่อยู่ในเส้นทางมหาสติปัฏฐานสี่  อริยมรรคมีองค์แปด ... อาตาปี คือ ความเพียรเผากิเลส  สัญญากรรมในอดีตจะถูกคุ้ยขึ้นมา  ให้ผู้ปฏิบัติกำหนดที่จิต  มีสัมปชัญญะ  คือ ความรู้สึก เห็นการเกิด-ดับไปตลอด  เป็นการทำลายความยึดมั่นในสัญญา อาการต่างๆ เช่น แน่น อึดอัดหน้าอก  มึนศีรษะ  คล้ายจะอาเจียน  บางครั้งมีอาการหนาวๆร้อนๆ  ปวดเมื่อยถึงกระดูกข้างใน  มีสภาวะเหมือนลูกศรเสียบอก  เจ็บแปล๊บเข้าถึงหัวใจ  ถูกกระชาก ... ให้นิ่ง  รู้สึกที่จิต แล้วน้อมแผ่เมตตาไป ให้มีความสุข  สภาวธรรมเหล่านี้อาจจะเกิดขึ้น  เป็นความก้าวหน้าทางการปฏิบัติ  และเป็นการชดใช้บาปกรรมทั้งหลาย ด้วยสภาวธรรม ภายใน  แต่สภาวธรรมทั้งหลาย ก็ไม่ควรยึดมั่น