มารยาทของมุสลิม (2) ... มารยาทในการนั่ง

มีหนังสือเล่มหนึ่งที่ผมได้อ่านตั้งแต่เรียนชั้น ป.ตรี และครั้งได้ มะดีนะฮฺ ก็ได้เจออาจารย์ผู้เขียนหนังสือเล่มนี้กำลังสอนอยู่ในมัสยิด ผมก็หยุดฟังบ้าง แต่หยุดได้ไม่นานเพราะผมฟังเขาไม่ค่อยรู้เรื่อง นอกจากผมอ่อนในภาษาอาหรับแล้วยังไม่เคยชินกับสำเนียงของท่านด้วย

 

ผมเคยอ่านหนังสือเล่มนี้ของท่านหลายครั้ง เคยไปอ้างอิงด้วย และก็เคยเห็นผู้หลักผู้ใหญ่ในบ้านเราเคยนำหนังสือเล่มนี้ เป็นหนังสืออ้างอิงเขียนหนังสือเรียนวิชา จริยธรรม(อัคลาก)ของโรงเรียนสอนศาสนาบ้านเรา ผมรู้สึกทึ่งแหละมีความหวัง

 

แม้ผมจะสนใจหนังสือเล่มนี้อย่างไร ผมก็ยังไม่เคยครอบครอง ก็ไม่เข้าใจตัวเองเหมือนกันว่า ทำไมจึงไม่ได้ซื้อ ผมจะใช้ครั้งใดก็ต้องเดินไปหยิบของคนอื่นมาอ่านก่อน ก็ยังไม่ดวกอยู่ดี

 

เมื่อผมได้มานั่ง นอน พักฟื้นอยู่บ้านก็รู้สึกเบื่อๆ ได้ใช้โนตบุค เซิรชหา ก็เจอ ให้ ดาวน์โหลด ทั้งเล่ม ผมจึงได้ดาวน์โหลดและปรินท์ออกมาอ่านบ้างแล้ว

 

หนังสือนี้ มีชื่อเป็นภาษาอาหรับว่า “منهاج المسلم : كتاب عقائد وآداب وأخلاق وعبادات ومعاملات” คงแปลเป็นไทยว่า “หลักสูตรของมุสลิม : หนังสือเกี่ยวกับ ความศรัทธา มารยาท จริยธรรม การปฏบัติศาสนกิจ และความสันพันธ์กับผู้อื่น”

 

วันนี้ผมขอพูดเรื่อง มารยาทในการนั่ง ซึ่งได้ข้อมูลจากหนังสือเล่มนี้

-----------------------

มุสลิมทุกคนจะต้องทำทุกอย่างบนแนวทางที่อิสลามกำหนดไว้ การนั่งก็เช่นกัน ขอสรุปบางอย่างดังนี้

1.       เมื่อจะนั่งในที่ๆมีคนนั่งอยู่แล้ว ก่อนจะนั่งต้องให้สลามและขออนุญาต และถ้าเราอยู่ในกลุ่มนั้นถ้ามีคนใหม่จะนั่ง ห้ามลุกเพื่อให้คนใหม่นั่ง เพียงขอให้เปิดที่ให้กว้างเพื่อให้เขานั่ง

ท่านนบีมุฮำมัด(ศ็อลฯ) ได้สอนในเรื่องนี้ว่า

‏

لَايُقِيمَنَّأَحَدُكُمْالرَّجُلَمِنْمَجْلِسِهِثُمَّيَجْلِسُفِيهِ

                        ความว่า “คนใดคนหนึ่งของพวกเจ้า จงอย่าทำให้ชายคนหนึ่งลุกขึ้นจากที่นั่งของเขาแล้วเขากลับลงไปนั่งที่นั่นแทน”

                        ในอีกรายงานท่านได้กล่าวอีกว่า

  وَلَكِنْ تَفَسَّحُوا وَتَوَسَّعُوا  

                        ความว่า “แต่พวกเจ้าจงขยับขยายและให้กว้าง”

                        (หะดีษนี้ บันทึกโดย มุสลิม)

2.       และเมื่อมีบางคนลุกไป เขาจะกลับมาอีก ก็เป็นสิทธิของเขาที่เขาจะนั่งอยู่ที่เดิม

ท่านนบี(ศ็อล)ได้กล่าวในเรื่องนี้ว่า

‏إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْمِنْ مَجْلِسِهِ ثُمَّ رَجَعَفَهُوَ أَحَقُّ بِهِ

                        ความว่า “เมื่อคนหนึ่งคนใดจากพวกเจ้าได้ลุกจากที่นั่งแล้วกลับมาอีก เขามีสิทธิในที่นั่งนั้น” (บันทึกโดย อะฮฺมัด)

3.       เวลาเข้าไปนั่ง อย่านั่งกลางวง

‏عَنْ ‏ ‏حُذَيْفَةَ ‏أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ‏ ‏صَلَّىاللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ‏ ‏لَعَنَمَنْجَلَسَ وَسْطَالْحَلْقَةِ

                        ความว่า “หุซัยฟะฮฺได้รายงานว่า ท่านเราะซูลุลอฮฺได้สาปแช่งคนที่นั่งกลางวง”

4.       ระหว่างนั่ง ต้องรักษามารยาทดังนี้

·       ต้องสงบ เรียบร้อย

·       ไม่เล่นนิ้วมือ (ที่อาจทำให้เกิดเสียงได้)

·       ไม่ขัดฟัน หรือ แปรงฟัน(ชีวาก)

·       ไม่แคะจมูก

·       ไม่ไอหรือจามบ่อยๆ

·       เคลื่อนไหวน้อยที่สุด

·       พูดจา อย่างมีระเบียบ

·       พูดในสิ่งที่เป็นจริงเท่านั้น

·       ไม่ล้อเล่นหรือหยอกล้อกัน

·       ไม่ยกย่องตัวเอง ลูกหลาน หรือผลงานของตนเองมากเกินไป

·       เมื่อคนอื่นพูด จงนิ่งฟังด้วยใจสงบ

·       ไม่แสดงความตื่นเต้นเกินไปถ้าได้ยินสิ่งที่แปลกประหลาด

·       ไม่ขัดคำพูดหรือขอให้เขาพูดใหม่ระหว่างที่เขายังพูดไม่จบ

·       ฯลฯ

สิ่งที่มุสลิมทุกคนจำเป็นต้องคำนึงมากๆ คือ

1.       ไม่สร้างความเดือดร้อนใดๆแก่เพื่อนฝูง

ท่านนบี(ศ็อล) กล่าวว่า ..

‏ ‏الْمُسْلِمُمَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَمِنْ لِسَانِهِوَيَدِهِ

ความว่า “มุสลิม คือ ผู้ที่ให้ความปลอดภัยแก่มุสลิมด้วยกัน ด้วยวาจาของเขา และมือของเขา”

2.       สร้างความรักให้เกิดขี้นระหว่างกัน

5.       ถ้านั่ง(หรือหยุดยืน)บนถนน ควรระมัดระวังดังนี้

(กล่าวต่อในบันทึกต่อไป)