รถเลี้ยวเข้ามาสถานีอนามัยทุ่งโพ อ.หนองฉาง จ.อุทัยธานี เราก็ประทับใจแอบชอบตั้งแต่หน้าสอ.เลยค่ะ สะดุดตาถูกใจที่ป้ายหน้าสอ..." ดูแลคนดี ไม่ให้ป่วย ดูแลคนป่วย ให้เป็นคนดี"  ผ่านเข้ามาด้านในสอ.ก็เจอบรรยากาศสวย ๆร่มรื่นที่ลานหน้าสอ. จนอดตื่นตา ตื่นใจ ถ่ายรูปซุ้มแสนสวยมาฝาก ..ก็นึกเอะใจว่าทำไมที่นี่ถึงได้สวยจัง เอางบมาจากไหนนะ  ทำอย่างไรเนี่ย  ก็เดินสำรวจไปรอบๆระหว่างรอพี่ปุ๊กจากสสจ.และพี่อ้อยจากรพ.หนองฉาง (เราไปถึงก่อนเวลานัดจ้ะ)  ก็เลยพบว่า สอ.ทุ่งโพ อยู่ติดกับอบต.เลยค่ะ(หลังคาสีฟ้าๆ) แล้วอบต.ก็เห็นความสำคัญของสาธารณสุขจึงให้งบมาก่อสร้างอาคารทำกิจกรรมผู้สูงอายุอีกด้วย (ภาพมุมขวาล่าง)

    มาดูต่อภายในอาคารก็พบว่าสะอาด เป็นระเบียบเรียบร้อยดีจัง จัดมุมได้เหมาะเจาะสวยงาม  แถมมีป้ายโรงเรียนพ่อแม่ด้วย..ในห้องมีกิจกรรมบริการ มีมุมสื่อการสอน ทะเบียนเอกสารจัดไว้ด้วยกัน  โดยเฉพาะภาพล่างขวามีวิธีตรวจปัสสาวะด้วยตนเองสำหรับหญิงตั้งครรภ์

   สำรวจครบแล้ว ก็พอดีพี่ๆมากันครบถ้วนทั้งสสจ.อุทัย ,รพ.หนองฉาง แถมด้วยสสจ.นครสวรรค์(พี่หุ่น)ที่ติดรถไปด้วยตั้งแต่ เช้าที่เราไปสอ.แม่กะสี กันมา  ขึ้นไปที่ห้องประชุมก็เจอกลุ่มแม่แกนนำ 4 บ้านที่ทำหน้าที่เป็นแกนนำดูแลเรื่องนมแม่ให้เจ้าหน้าที่สอ.ที่มีกันอยู่ 2 คนเป็นชาย 1 หญิง 1 แต่ดีที่ได้งบสนับสนุนจ้างผู้ช่วยเหลือคนไข้ที่ผ่านการอบรมมาแล้ว 2 ท่าน ..งบได้จากเงินบำรุงสอ. 1 คน,ได้จาก รพ.หนองฉาง 1 คน  ที่นี่ก็เป็นสอ.แห่งใหม่เลยสำหรับงานโรงเรียนพ่อแม่เหมือนกัน ผ่านการรับนโยบายมาประมาณ 3 เดือนจากการอบรมครั้งแรกที่รพ.หนองฉาง (14 มี.ค.51) 

  • กลับมาก็นำมารื้อระบบงานสุขศึกษาเดิมให้ตรงตามความต้องการของผู้รับบริการในพื้นที่ โดยนำกลุ่มอสม.และเจ้าหน้าที่มาคุยด้วยกัน
  • แผนการสอนประยุกต์จากของกรมฯและรพ.หนองฉางที่ได้มา ปรับประยุกต์ให้เหมาะกับพื้นที่ เช่น บทบาทสามีไม่จำเป็นต้องสอนก็ไม่สอน เน้นอาการผิดปกติที่ควรรู้
  • จัดสถานที่ เตรียมสื่อให้พร้อม ..ได้จากกรมฯ จากสปสช.แล้วก็ถุงรับขวัญเด็ก  ทำแผ่นพับ ภาพพลิก
  • เริ่มประชาสัมพันธ์ให้รู้จักโรงเรียนพ่อแม่ ..แรกๆชาวบ้านก็งงๆกัน อะไรกันโรงเรียนพ่อแม่
  • เราก็กระตุ้น สอดแทรกวัตถุประสงค์แล้วก็แนะนำให้มาฝากครรภ์กันทุกวันพุธ
  • เจอพ่อนั่งคร่อมมอเตอร์ไซด์นั่งรอภรรยาก็เดินออกไปเรียกมาเข้ากลุ่มเลย ไม่ปล่อยไว้
  • จัดกลุ่มให้ใกล้เคียงกัน 3 เดือน 4 เดือน 5 เดือน อยากรู้เรื่องอะไรในแต่ละเดือน ก็สอนตามที่กลุ่มสนใจ สังเกตตอนสอนได้ว่าถ้าไม่สนใจก็จะมองออกทางหน้าต่าง ไม่ฟังแล้ว
  • ระยะเวลาการสอนไม่เกิน 60 นาทีเพราะสมาธิ ความสนใจหมดแล้ว
  • สอดแทรกเรื่องเพศบ้าง เน้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกลุ่ม เพราะถ้าเจตคติดียอมรับ ก็จะนำไปปฏิบัติ
  • การติดตามประเมินผลใช้การสอบถามทั้งในรายที่มาฝากครรภ์ครั้งต่อไป และใช้ ANC แบบพอเพียง คือ โทรศัพท์ตามถาม  ..กินยาได้มั้ย อาเจียนหรือเปล่า  ลูกดิ้นดีมั้ยแล้วสอนเพิ่มเติมให้ในส่วนที่ขาด
  • กลุ่มที่ผ่านกิจกรรมที่จัดไว้ก็ตามสำรวจคุณภาพชีวิต  พบว่าจากเดิมที่สามีไม่ค่อยสนใจ ก็เปลี่ยนเป็นสามีที่น่ารักมาก ครอบครัวมีความสุขขึ้น
  • หลังจากคลอดที่รพ.แล้วทางรพ.จะส่งใบรบ.1ต.05 กลับมาให้เยี่ยมตามเกณฑ์โดยมีแกนนำนมแม่ช่วยดูแลนมแม่  วางแผนแก้ปัญหาร่วมกันเสนอโครงการให้อบต.โดยจนท.ช่วยเขียนให้
  • จนท.เองเน้นการสอนกลุ่มเด็กที่บ้านเพราะจะพบพร้อมหน้ากันทั้งครอบครัว
  • ในกลุ่มพ่อแม่ลูกอ่อน (เด็ก0-5 ปี) ทำเดือนละครั้งเหมือนกัน มาถึงก็ให้จับบัตรคิวก่อน  น้องผู้ช่วยชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง แนะนำพัฒนาการตามสมุดชมพู...ที่ผ่านมาพบจุดกราฟยังไม่ค่อยได้  แต่ก็อาศัยกลุ่มเพื่อนช่วยเพื่อน  ก็ทำได้
  • น้อง key ข้อมูลเข้าโปรแกรม
  • ปล่อยให้เด็กเล่นรอก่อน มีของเล่นให้ไม่หวง  ระหว่างนั้นจนท.ก็เตรียมโปรแกรมการสอนให้เหมาะกับกลุ่มที่มีหลากหลายวัย  เช่น 2 เดือนก็สอนเช็ดตัวลดไข้ หลังได้วัคซีน
  • ใช้เวลาสอนประมาณ 30 นาที
  • ให้วัคซีน

 

ข้อดีของสอ.ทุ่งโพ

  • หัวหน้าสอ.เป็นคนในพื้นที่ อยู่มาแต่ดั้งเดิม คุ้นเคยกันดี สำคัญขยันและตั้งใจแล้วก็จบด้านครุศาสตร์มาด้วย
  • พอเข้าใจ concept โรงเรียนพ่อแม่ พี่ก็ลุยได้เลย..ยอดมาก
  • สิ่งที่พูด  ทำได้จริง
  • ประเมินความรู้เดิมก่อนสอน แล้วสอนเฉพาะส่วนขาดที่สนใจ
  • เริ่มจากกลุ่มเล็กๆ ค่อยๆกระจายไปกลุ่มใหญ่เอง
  • มีแกนนำนมแม่ช่วยงาน และได้รับการสนับสนุนอย่างดีจากรพ.หนองฉางที่มีทีมแม่และเด็กที่เข้มแข็ง  แถมด้วยอบต.ให้ความสำคัญ
  • ถามพี่เค้าว่าถ้าหมดนโยบายจะทำต่อมั้ย?? พี่เค้าตอบเสียงดังฟังชัดว่า ทำ

สิ่งที่ต่อยอด

การเก็บข้อมูลการประเมินผล เป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ศึกษาข้อมูลย้อนหลังได้ นำไปแก้ปัญหาได้ตรงจุด

"ทำได้ดีขนาดนี้ จะไม่ให้เป็นแหล่งดูงานแห่งใหม่ของเขต 3 ได้ไงกัน..ยกนิ้วให้ 2 โป้งเลย ..ยอดมาก"