How To Make Our Idea Clear

14428

true จากการจัดการกับสมบัติบ้าในห้อง ทำให้ผู้เขียนเจอบทสรุปบทความชิ้นที่สองของ เพียซ บิดาแห่งปรัชญาปฏิบัตินิยม... บทความนี้ เป็นแนวคิดต่อจากบทความแรกของกระแสปฏิบัตินิยม จะทิ้งไปเลยก็รู้สึกเสียดาย จึงนำมาบันทึกไว้ เผื่อบางคนจะสนใจ...  ........ เรามักจะพบปัญหาเรื่อง concept (กรอบความคิด) ระหว่างคำว่า clear กับคำว่า obscure และ distinct กับ confusion ซึ่งไม่เคยบ่งความแตกต่างอย่างชัดเจนได้เลย... แต่ก็ได้มีนิยามว่า ความคิดที่กระจ่าง (a clear idea) ก็คือ สิ่งที่ถูกเข้าใจว่า ความคิดที่ไม่มีอะไรทำให้ผิดพลาดได้เลย.... แต่ถ้ายังไม่ชัดเจน มันก็คือความคลุมเครือนั่นเอง  เช่น การนิยามอะไรแต่ละครั้ง เราต้องมีความชัดเจนในสิ่งที่กำลังนิยาม หรืออาจหมายถึงสิ่งที่เรามีความคุ้นเคยกับความคิดนั้น โดยขจัดความไม่แน่ใจออกไป.... ส่วนความคิดที่ชัดเจน ก็คือสิ่งที่ไม่มีอะไรที่ไม่กระจ่าง เช่น การที่เราสามารถให้นิยามอะไรบางอย่างได้อย่างแม่นยำ.... เราใช้ทฤษฎีต่างๆ กันจนคุ้นเคย จนเกิดความชัดเจนในความเข้าใจของเรา แต่เราก็ควรจะหาวิธีที่จะทำให้เกิดความถูกต้องหรือชัดเจนของความคิดเพิ่มขึ้น... จากรากฐานทางปรัชญาของ เดการ์ต ที่เริ่มจากการสงสัยทุกสิ่งจนเหลือสิ่งที่สงสัยไม่ได้ คือ ความสงสัย แล้วสรุปว่า ดังนั้น ฉันจึงมีอยู่ ซึ่งเขายืนยันว่าเป็นสิ่งที่กระจ่างและชัดเจน... แต่เพียซไม่เห็นด้วยกับความคิดนี้ เพราะความสงสัยของเดการ์ตไม่ใช่ความสงสัยที่แท้จริง เพราะความสงสัยที่แท้จริงต้องมีประสบการณ์บางอย่างเกิดขึ้นแล้วขัดแย้งกับความเชื่อเดิม.... ความคิด เกิดจากความสงสัย และสรุปลงเป็นความเชื่อ ดังนั้น ผลผลิตของความเชื่อก็คือหน้าที่สำคัญของความคิดนั่นเอง... เพียซใช้ความสงสัยและความเชื่อเป็นจุดเริ่มต้นของทุกเรื่อง และสามารถประยุกต์ได้กับทุกเรื่อง ตั้งแต่เล็กจนถึงใหญ่ ซึ่งการที่เราิเกิดคำถาม นั่นคือ ความสงสัย และเมื่อเราตัดสินใจ ก็เป็นการตัดสินใจจากความเชื่อ.... ความสงสัย เป็นการที่เรารู้สึกหงุดหงิด และจำเป็นต้องทำให้สงบลงด้วยความเชื่อ ความสงสัยส่วนใหญ่เกิดจากความลังเล หรือการตัดสินใจไม่ได้ เรามักจะพบว่าตัวเราตัดสินใจทำอะไรด้วยความลังเลสงสัย และมีความเชื่อบางอย่างแฝงอยู่ ซึ่งทำให้เราเลือกระทำบางอย่างได้ในที่สุด (ทุกการกระทำเกิดจากความเชื่อ ซึ่งมีที่ความจากความคิดและความสงสัย) ........ ในกระบวนการนี้ เราสังเกตเห็นองค์ประกอบของจิตสำนึก ๒ ส่วน คือ <ul> <li>สิ่งที่เราตระหนักถึงอย่างทันทีทันใด (immediately conciousness) เช่น ความรู้สึก </li> </ul> <ul> <li>สิ่งที่เราตระหนักถึงโดยค่อยๆ รวบรวม (medieatly conciousness) เช่น ความคิด</li> </ul> ความคิดเป็นการกระทำที่มีจุดเริ่มต้น ตรงกลาง และจุดสิ้นสุด มันไม่สามารถแสดงต่อเราอย่างทันทีทันใด แต่ต้องครอบคลุมถึงอดีตหรืออนาคต ซึ่งมีหน้าที่เดียวคือการสร้างความเชื่อ ความเชื่อมีคุณสมบัติ ๓ อย่าง คือ <ol style="background-color: #ffffff;"> <li>บางสิ่งที่เราตระหนักถึง</li> <li>สงบความสงสัย</li> <li>สร้างนิสัย</li> </ol> สารัตถะทางความเชื่อ ก็คือการสร้างนิสัย และความเชื่อที่ต่างกันก็จะถูกแยกแยะโดยรูปแบบการกระทำที่แตกต่างกัน.... .......... ลักษณะเฉพาะ (identity) ของนิสัยนั้น ขึ้นอยู่กับว่ามันจะนำให้เราเกิดการกระทำอย่างไร ซึ่งอยู่ภายใต้ความเป็นไปได้ที่เกิดขึ้น เป็นกฎเกณฑ์ที่ทำให้เกิดพฤติกรรมต่างๆ ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าเราควรปฏิบัติอย่างไร ในสถานการณ์นั้นๆ... การพัฒนาความหมายของความคิดให้กระจ่างนั้นต้องกำหนดนิสัย ซึ่งจะนำไปสู่การกระทำ และจุดประสงค์ของการกระทำทุกครั้ง คือการก่อให้เกิดผลที่เป็นไปได้ตามมา... เพียซไม่เห็นด้วยกับการวิเคราะห์ความหมาย เพราะคิดว่ามันไม่ได้ทำให้เกิดอะไรใหม่ แต่เป็นเพียงการซ้ำความเท่านั้น... สิ่งที่รับรู้ได้จากประสาทสัมผัส และเป็นไปทางปฏิบัติ เป็นรากฐานของความคิดที่ชัดเจน... ความแตกต่างกันในผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติ จะชี้ให้เห็นว่าความคิดนั้นมีความหมายต่างกัน... หลักการเข้าถึงความแจ่มแจ้งทางความคิดจึงต้องพิจารณาดูว่ามีผลอะไรที่เกิดจากความคิดนั้น และการรู้ผลในทางปฏิบัติของสิ่งใด ก็คือความคิดความเข้าใจทั้งหมดเกี่ยวกับสิ่งนั้น.. ความคิดใดจะมีความหมายกระจ่างก็โดยการพิจารณาที่ผล ซึ่งอาจเป็นไปได้ในแง่ปฏิบัติ... ...... กฎของความชัดเจนในความเข้าใจ มี ๓ ระดับ คือ <ol> <li>พิจารณาผลต่างๆ ซึ่งสามารถปฏิบัติได้</li> <li>เราคิดถึง สิ่งหนึ่ง ของแนวคิดที่ชัดเจนในใจได้</li> <li>แนวคิดที่ชัดเจนในใจของผลต่างๆ เหล่านี ก็คือแนวคิดที่ชัดเจนในใจของ สิ่งหนึ่ง </li> </ol> ทฤษฎีของเพียซ เ้น้นความสัมพันธ์ระหว่างความคิด การกระทำ และความประพฤติของมนุษย์ แต่การกระทำเป็นเพียงวิธีการ มิใช่จุดหมายปลายทาง การพยายามทำให้ความเป็นเป็นสิ่งที่ปฏิบัติได้จริงนั้น เป็นสิ่งที่ใช้ให้เห็นว่า ความคิดนั้นมี ความหมาย ขึ้นมา....

2008-02-24T10:19:43+07:00

How To Make Our Idea Clear false 167054

2008-02-26T15:07:01+07:00

false

2008-02-24T11:52:36+07:00

How To Make Our Idea Clear

14428

true แนวคิดปฏิบัตินิยม เริ่มต้นที่อเมริกาเมื่อปี พ.ศ ๒๔๒๐จากบทความชื่อ The Fixation of Belief ของ ชาลล์ เพียช นักปรัชญาชาวอเมริกัน แต่เค้าก็มิได้ตั้งชื่อ Pragmatism (ปฏิบัตินิยม) ... ผู้ที่ตั้งชื่อแนวคิดนี้คือ วิลเลี่ยม เจมส์ ...ส่วนผู้ที่นำมาประยุกต์ใช้ก็คือ จอห์น ดิวอี้ ..ฉะนั้น อาจกล่าวได้ว่า เพียชเป็นบิดาผู้ให้กำเนิด เจมส์เป็นผู้ตั้งชื่อ และดิวอี้เป็นผุ้เลี้ยงดูให้เติบโตขึ้นมา ...ซึ่งผู้จะนำเสนอแนวคิดพื้นฐานของสามเสาหลักเหล่านี้ต่อไปแนวคิดในบทความเริ่มแรกของเพียช จะประมวลมาบอกเล่าตามความเห็นของผู้เขียน ซึ่งไม่ยืนยันว่าจะถูกต้องตามที่เพียชต้องการนำเสนอหรือไม่ตามแนวคิดของเพียช คนเราเมื่อแรกเกิดนั้น สมองว่างเปล่า ไม่มีอะไรบรรจุอยู่โดยประการทั้งสิ้น สิ่งที่เรารับรู้ได้โดยผ่านประสาทสัมผัสนั้น เป็นเพียงข้อมูลดิบๆ ซึ่งเรายังคงสงสัยสิ่งเหล่านั้นอยู่เสมอ นั่นคือ ความรู้ตามนัยของเพียชเป็นเพียงความสงสัยเท่านั้น เมื่อมีโอกาสทดลองทำ หรือทดลองใช้ข้อมูลเหล่านั้น ถ้าได้ผลเป็นจริงเราก็จะค่อยๆ เชื่อ นั่นคือ ความสงสัยที่ทดลองใช้แล้วได้ผลก็จะกลายเป็นความเชื่อ ถ้าใช้ทุกครั้งได้ผลทุกครั้งสิ่งนั้นก็จะเป็นความจริง ดังนั้น ความจริงตามความเห็นของเพียชก็คือ ความเชื่อที่ฝังแน่น หรือ ความเชื่อที่ยึดตึดเท่านั้น ...ส่วนสิ่งที่เราทดลองใช้แล้วไม่ได้ผลก็จะยังคงเป็นความสงสัยและเราก็จะค่อยๆ กำจัดสิ่งเหล่านั้นออกไปจากสิ่งที่เราจะเชื่อว่าเป็นความรู้ของเราเท่านั้น เมื่อจัดกระบวนการตามแนวคิดของเพียช จะได้ดังต่อไปนี้๑. ความว่างเปล่าของสมอง๒. การรับรู้สิ่งภายนอกเป็นข้อมูลต่างๆ๓. ข้อมูลเหล่านี้เป็นเพียงความสงสัย๔.๑ ความสงสัยที่ถูกทดสอบแล้วได้ผลจะเป็นความจริง๔.๒. ความสงสัยที่ถูกทดสอบแล้วไม่ได้ผลก็จะทิ้งไป๔.๓. ความสงสัยที่ถูกทดสอบแล้วได้ผลบ้างไม่ได้ผลบ้างก็ยังคงเป็นความสงสัยสรุปได้ว่า ความรู้ก็คือความสงสัย ความจริงก็คือความเชื่อที่ยึดแน่นเท่านั้น...ประมาณนี้

2007-01-07T23:13:59+07:00

ปฏิบัตินิยม false 71342

2008-05-06T19:46:56+07:00

false

2007-08-08T02:49:35+07:00

๗. ปฏิบัตินิยม : บิดาแห่งปฏิบัตินิยม

14428

true คำว่า ร่วมสมัย และ ปัจจุบัน เป็นคำที่ใช้แทนกันได้...โดย ร่วมสมัย บ่งบอกว่า ยังมีผู้เกิดทันหรือทันเห็นผู้นั้น ปรัชญาร่วมสมัย จึงอาจเข้าใจได้ง่ายๆ ว่า แนวคิดของใครบางคนซึ่งขณะนี้ยังมีคนที่เกิดทันเค้าอยู่ เช่น ผู้เขียนเกิดไม่ทันดิวอี้  แต่ครูบางคนเล่าว่า ท่านเคยไปเยี่ยมดิวอี้ที่บ้านพักคนชราในอเมริกา เป็นต้น ดิวอี้จึงจัดเป็นนักปรัชญาร่วมสมัยกับผู้เขียนได้ ..ทำนองนี้ส่วน ปรัชญาปัจจุบัน กำหนดเอาช่วงเวลาเป็นเกณฑ์ โดยนับถอยหลังไปไม่เกินหรือประมาณร้อยปี ...ซึ่งถ้าถือเอาตามนี้ ปี ๒๕๕๐ ถอยหลังไปร้อยปีก็จะเป็น ปี ๒๔๔๐ หรือก่อนกว่านี้อีกเล็กน้อย ...ประมาณนี้การกำหนดเป็นอย่างหนึ่ง... แต่การศึกษาจริงๆ เป็นอีกอย่างหนึ่ง เนื่องจากเวลาผ่านไปเรื่อยๆ แต่ประวัติศาสตร์เหมือนเดิม ..นั่นคือ ปรัชญาปัจจุบันหรือปรัชญาร่วมสมัยมักจะถือว่า แนวคิดของคานต์เป็นจุดสิ้นสุดของปรัชญายุคใหม่ หลังจากนั้นก็เป็นปรัชญาร่วมสมัย (คานต์ถึงแก่กรรมปี๒๓๔๘ ถ้านับถึงปัจจุบันก็สองร้อยกว่าปีแล้ว) ..แต่ก็ยังมีนักปรัชญาร่วมสมัยกับคานต์อีกหลายคนซึ่งยังคงถือว่าเป็นยุคใหม่เหมือนกัน เช่น เฮเกล โชเป็นเฮาเออร์ เป็นต้น ...สรุปได้ว่า แนวคิดที่เกิดหลังจากแนวคิดของคานต์ หรือเกิดขึ้นเพราะอิทธิพลของคานต์จัดเป็นปรัชญาร่วมสมัยหรือปรัชญาปัจจุบัน ซึ่งที่สำคัญที่สุดก็คือ ปรัชญาปฎิฐานนิยม (Positivism) ซึ่งยอมรับความรู้ที่สามารถพิสูจน์ได้ ...นั่นคือ ปรัชญาปฎิฐานนิยมเป็นการยึดถือความรู้แบบวิทยาศาสตร์นั่นเองแต่ประเด็นเหล่านี้ ไม่เกี่ยวกับแนวทางที่จะโยงไปถึงปฏิบัตินิยม จึงยุติไว้เพียงแค่นี้ก่อน

2007-01-05T02:53:26+07:00

ปฏิบัตินิยม false 70941

false

2007-01-05T02:53:26+07:00

๖. ก่อนปฏิบัตินิยม : เริ่มต้นปรัชญาร่วมสมัย

14428

true เมื่อฮูมตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับโลกภายนอกซึ่งเรารับรู้ผ่านทางประสาทสัมผัสซึ่งเป็น รอยประทับ ขึ้นภายในใจของเรา และเราก็จำรอยประทับไว้เป็นมโนภาพ นำมโนภาพบรรดามีมาถักทอเป็นสิ่งต่างๆขึ้นมากมาย ...คานต์ นักปรัชญาเยอรมันจึงนำประเด็นข้อสงสัยนี้มาพัฒนาต่อ โดยเรียกโลกภายนอกที่เรารับรู้โดยผ่านประสาทสัมผัสว่า prenomena ซึ่ง เราแปลว่า ปรากฎการณ์... ส่วนสิ่งที่มีอยู่เป็นอยู่ก่อนปรากฎการณ์นั้น คานต์เรียกว่า  noumena ซึ่งเป็น ความจริง ..นั่นคือ สิ่งที่เรารู้ เป็นเพียงการแปลความหมายของ สิ่งที่เรารับรู้ เท่านั้นnoumena คือ ความจริง สิ่งที่เรารับรู้ไม่ได้โดยตรง สิ่งที่เรารับรู้เป็นเพียง prenomena (pre+noumena) คือ ก่อนความจริง ...ขยายความว่า ความจริง ต้องผ่าน เนื้อที่ (space) และ กาลเวลา (time) จึงจะเป็น  ปรากฎการณ์ (prenomena) ...  นั่นคือ เราไม่สามารถรับรู้ความจริงได้ถ้าไม่ผ่าน เนื้อที่และกาลเวลา (space and time บางท่านบัญญัติศัพท์ใช้ว่า กาลาวกาส) เมื่อความจริงผ่านกาลาวกาสแล้วก็จะเรียกว่า ปรากฎการณ์...ประเด็นนี้ทำให้มีแนวคิดบางอย่างเชื่อว่า ความจริงเป็นสิ่งที่เรารับรู้ไม่ได้ สิ่งที่รับรู้ได้เป็นเพียงปรากฎการณ์เท่านั้น..แต่ คานต์ยังอธิบายเรื่องกระบวนการรับรู้ ว่าเรามีกลไกลของจิตเพื่อทำหน้าที่รับรู้ โดยคานต์ได้เสนอเรื่องรูปแบบของการสร้างความเข้าใจซึ่งเรียกว่า category (ศัพท์บัญญัติว่า ปทารถะ มี ๔ กลุ่ม รวม ๑๒ ชนิด) เพื่ออธิบายเรื่องนี้....ซึ่งอาจรวมรูปแบบทั้งหมดของสิ่งที่ก่อให้เกิดความรู้ตามนัยของคานต์ได้ด้วยการทำความเข้าใจคำว่า space and time and categories (กาลาวกาสและปทารถะ)อนึ่ง ตามแนวคิดของคานต์ เค้ายังมีความเชื่อว่า ยังมี เหตุผลบริสุทธิ์ หรือ (pure reason) ซึ่งสามารถค้นหาความจริงได้โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยปรากฎการณ์ เช่น ๗+ ๕ = ๑๒ เป็นความจริงที่ไม่ต้องอาศัยปรากฎการณ์..ในโลกแห่งปรัชญา แนวคิดของคานต์เป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่มาก แต่จะละไว้ ประเด็นที่สำคัญก็คือ จากแนวคิดของคานต์ ก่อให้เกิด ปรากฎการณ์วิทยา จิตวิทยา และปฏิบัตินิยม เป็นต้น ซึ่งจะค่อยนำมาเล่าต่อไป..

2007-01-02T13:44:59+07:00

ปฏิบัตินิยม false 70555

2007-01-16T21:29:32+07:00

false

2007-08-08T02:49:29+07:00

๕. ก่อนปฏิบัตินิยม : ความจริงและก่อนความจริง

14428

true วิมตินิยม เป็นศัพท์บัญญัติใช้แทนคำว่า Scepticism ซึ่งหมายถึงลัทธิลังเลสงสัยไม่เชื่อถือแนวคิดใดเป็นหลัก เค้าเล่ากันว่าพวกวิมตินิยมนี้ คือพวกศึกษามาก รู้มาก แต่ไม่ค่อยยึดถือยอมรับแนวคิดหนึ่งแนวคิดใด ตังตัวอย่างคำของพวกนี้ว่า ความเชื่อของเราไม่มีอะไรแน่นอนชัดเจน ไม่มีความเชื่อที่พิสูจน์ว่าเป็นจริงได้ ไม่มีความเชื่อที่ประกอบด้วยเหตุผล ความเชื่อที่เรายอมรับก็เพราะว่ามันมีเหตุผลมากกว่าการคัดค้านเท่านั้น ..อะไรทำนองนี้ฮูม จัดอยู่ในกลุ่มนี้ด้วยเช่นกัน เค้าไม่เชื่อทั้งพวกกฝรั่งเศษ (เหตุผลนิยม) ที่ยึดถือว่าความรู้มีอยู่แล้วซึ่งเรารู้ได้ก็ด้วยการคิดอย่างเป็นระบบ... และก็ไม่เชื่อตามที่พวกอังกฤษ (ประจักษ์นิยม) ยึดถือว่าความรู้เป็นสิ่งที่เราได้รับมาจากโลกภายนอกโดยผ่านประสาทสัมผัส ..ข้อสงสัยของฮูม ทำให้การศึกษาของเค้าเน้นไปที่การรับรู้ทางประสาทสัมผัสว่ามีกระบวนการอย่างไร ?ตามแนวคิดของ ฮูม สิ่งที่ผ่านมาทางประสาทสัมผัส (ตาเห็นรูป หรือหูได้ยินเสียง ..เป็นต้น) เรียกว่า รอยประทับ (impression) ซึ่งสิ่งเหล่านี้ก็จะผ่านมาตลอด ส่วนความจำรอยประทับภายในใจจัดเป็น มโนภาพ (idea) รอยประทับครั้งแรกจะก่อให้เกิดมโนภาพ...รอยประทับ เกิดขึ้นชั่วขณะๆ และมโนภาพหนึ่งๆ จะถูกผสมผสานเป็นมโนภาพเชิงซ้อน เช่น นางเงือก เกิดจาก มโนภาพของปลาผสมกับมโนภาพของหญิงสาว เป็นต้นในชีวิตประจำวัน เราจะได้รับรู้รอยประทับต่างๆ มากมายที่ก่อให้เกิดมโนภาพ ความรู้ของเรามิได้เกิดมาจากอย่างอื่น เกิดมาจากรอยประทับนี้เอง ซึ่งก่อให้เกิดมโนภาพและเราก็ค่อยๆ ถักทอมโนภาพเหล่านี้ ผสมผสานเป็นสิ่งต่างๆ มากมายนับไม่ถ้วน...แนวคิดของฮูม ค่อนข้างยาก...(บางท่านให้ความเห็นว่า ถ้าฮูมได้ศึกษาคำสอนทางพระพุทธศาสนาในประเด็นนี้เค้าคงยอมรับ เพราะคล้ายคลึงกัน) สรุปว่าฮูมไม่เชื่อทั้งสองฝ่ายแล้วตั้งข้อสงสัยขึ้นมา โดยเน้นการรับรู้ทางประสาทสัมผัส และพยายามนำเสนอขึ้นมา แต่ก็ไม่ค่อยมีใครสนใจประเด็นนี้ ...ยกเว้นคานต์ที่สนใจและสร้างระบบขึ้นมาเพื่ออธิบายประเด็นนี้ ซึ่งจะว่ากันต่อไป...

2006-12-31T23:26:59+07:00

ปฏิบัตินิยม false 70395

2007-01-01T13:52:27+07:00

false

2007-08-08T02:49:22+07:00

๔. ก่อนปฏิบัตินิยม : วิมตินิยม

14428

true ความรู้เกิดขึ้นได้อย่างไร ? คือประเด็นสำคัญของปรัชญายุคใหม่ เบื้องต้นก็มีอยู่ ๒ สำนัก คือ พวกเหตุผลนิยม และประจักษ์นิยมพวกเหตุผลนิยม ก็คือพวกฝรั่งเศส เช่น เดการ์ด และ ไลน์นิซ พวกนี้ ยึดถือว่า ความรู้เกิดขึ้นได้จากกระบวนการคิดที่เป็นระบบ มีเหตุมีผล ถ้าเราคิดอย่างมีระบบแล้วก็จะเกิดความรู้ หรือเราจะเข้าถึงความรู้ที่เป็นจริงได้ก็ด้วยกระบวนการคิดอย่างมีเหตุผลพวกนี้ถือว่า คนเรานะมีความรู้ติดตัวมาตั้งแต่เกิดซึ่งอยู่ภายในใจของเรา เป็นสิ่งที่พระเป็นเจ้าประทานมา ถ้าเราใช้กระบวนการคิดอย่างมีเหตุผล เป็นระบบแล้ว เราก็จะเข้าถึงความรู้นั้น...ประมาณนี้แหละพวกประจักษ์นิยม ก็คือพวกอังกฤษ เช่น ล้อค และ ฮอบส์ พวกนี้ ยึดถือว่า ความรู้เกิดจากการรับรู้จากประสบการณ์ภายนอกเป็นเบื้องต้น กล่าวคือ เรารับรู้โลกภายนอกได้โดยผ่านประสาทสัมผัส (ตา หู จมูก ...) แล้วก็จะเข้าสู่ใจ จึงไปถักทอเป็นความรู้ขึ้นมาพวกประจักษ์นิยมนี้ ไม่ยอมรับความรู้ติดตัวมาตั้งแต่เกิด พวกเค้าถือว่า ใจแรกเริ่มนั้นเหมือนผ้าขาวมิได้มีอะไร สิ่งที่เรารับรู้จากภายนอกต่างหากที่เข้าไปประทับไว้และก่อเกิดให้เป็นรูปหรือสิ่งต่างๆ ...ประมาณนี้แหละเมื่อความคิดพื้นฐานแตกต่างกัน ทั้งสองฝ่ายก็มีพัฒนาการด้านอื่นๆ แตกต่างกัน แต่มิใช่ประเด็นที่จะนำมาโยงถึง จึงผ่านไป ...ต่อนักปรัชญาชาวสะก็อตชื่อ เดวิด ฮูม (Hume คนไทยเรียกกันว่า ฮูม บ้าง ฮิวม์ บ้าง ) ตั้งประเด็นสงสัยขึ้นมาเกี่ยวกับปัญหาของแนวคิดทั้งสองฝ่าย และ เอมมานูเอล คานต์ ชาวเยอรมันได้สร้างระบบขึ้นมาเพื่ออธิบายธรรมชาติของความรู้ ซึ่งประเด็นเหล่านี้ ผู้เขียนจะขยายความต่อไป

2006-12-30T11:34:15+07:00

ปฏิบัตินิยม false 70192

2008-01-23T01:12:55+07:00

false

2008-01-23T02:38:40+07:00

๓. ก่อนปฏิบัตินิยม : ประเด็นบ่อเกิดความรู้

14428

true ปรัชญาตะวันตก แบ่งเป็น ๔ ยุค คือ กรีกโบราณ กลาง ใหม่ และปัจจุบัน การจัดลำดับความคิดเพื่อความเข้าใจไม่ยากนัก ในฐานะที่ผู้เขียนเป็นคนไทยและเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนาก็จะใช้พุทธศักราชหรือ พ.ศ เป็นหลักจับประเด็น และใช้ ค.ศ. บ้างในการเทียบเคียง แต่ก็ใช้เป็นช่วงๆ มิได้มีความแม่นในเชิงตัวเลขเหล่านั้น...ปรัชญากรีกโบราณ เริ่มต้นที่ ธาเลส ก๋อนพ.ศ.ประมาณร้อยปี มารุ่งเรืองที่สุดก็ยุค โซคราตีส พลาโต และอริสโตเติล ซึ่งโซคราตีสนี้ก็ราวๆ พุทธกาล ..อริสโตเติลเป็นอาจารย์ของพระเจ้าอะเลกซานเดอร์ที่บุกมาถึงอินเดียตอนนี้จำง่ายๆ ว่าประมาณก่อนค.ศ. ร้อยปี หรือราว พ.ศ.สามร้อยกว่าๆ ...เมื่อหมดยุคอริสโตเติลและพระเจ้าอะเลกซานดอร์แล้ว ปรัชญากรีกก็ค่อยเสื่อมโทรมลง แต่การกำหนดปรัชญากรีกโบราณถือเอาว่า ไปสิ้นสุดในปีค.ศ.ห้าร้อยกว่าๆ เนื่องจากพระเจ้าจัสติเนียนสั่งปิดสำนักปรัชญาทั้งหมดที่สอนขัดแย้งกับคริสตศาสนาปรัชญาตะวันตกยุคกลาง เริ่มศึกษาตั้งแต่พระเยซูประสูติหรือศึกษาตั้งแต่แรกเริ่มของคริสตศาสนาเป็นสำคัญ ยุคกลางนี้เรียกอีกชื่อหนึ่งว่ายุคมืด เพราะปรัชญาลดฐานะไปเป็นสาวใช้เพื่อคอยรับใช้เทววิทยา ช่วงของยุคกลางนี้พันกว่าปี มาเริ่มต้นยุคใหม่ที่นักปรัชญาฝรังเศษชื่อเดการ์ต และนักปรัชญาอังกฤษชื่อเบคอน นั่นคือ เปลี่ยนจากยุคมืดมาสู่ยุคสว่างมูลเหตุที่ทำให้ยุโรปเปลี่ยนจากยุคมืดมาสู่ยุคสว่างก็คือสงครามระหว่างอาหรับกับยุโรป โดยกองทัพมุสลิมค่อยๆ แผ่ขยายอิทธิพลเข้ามา กองทัพพาตำรามาด้วย นั่นคือ แนวคิดของอริสโตเติลซึ่งพวกอาหรับรักษาไว้ก็ค่อยๆ คืบคลานเข้ามายังยุโรป การศึกษาในยุโรปค่อยๆ เจริญขึ้น มีการถกเถียงกันในเชิงความคิดเห็นต่างๆ ซึ่งประเด็นสำคัญก็คือเรื่องความมีอยู่ของพระเป็นเจ้า หรือเรื่องสิ่งสัมบูรณ์ จนกระทั้งเดการ์ตสงสัยข้อถกเถียงเหล่านั้น ไม่เชื่อใคร เชื่อเพียงตัวเอง (คำพูดของเดการ์ต ฉันคิด ดังนั้น ฉันจึงมีอยู่) ส่วนเบคอนก็อ้างว่าสาเหตุที่ถกเถียงกันเพราะสภาพแวดล้อมหรือบริบทแตกต่างกันนั่นเองเดการ์ดชาวฝรั่งเศษ เบคอนชาวอังกฤษ นับว่าเป็นความคิดเห็นแยกกระแสออกมาและเป็นการเริ่มต้นของยุคสว่างหรือยุคใหม่ ต่อมาแนวคิดทั้งสองนี้ก็พัฒนการเป็นการถกเถียงเรื่องทฤษฎีความรู้ อังกฤษและฝรั่งเศษพัฒนาการไปทุกด้าน จะเห็นได้จากการล่าอาณานิยมเป็นต้น ส่วนที่เจริญสูงสุดก็คือการถกเถียงเรื่องทฤษฎีความรู้นี้เอง และราวสองสามร้อยปีต่อจากนั้น กระแสแนวคิดเหล่านี้ก็ไปพัฒนาต่อที่อเมริกา กลายเป้น ปฏิบัตินิยม ถามว่า พวกเค้าเถียงกันในประเด็นใด ก็ต้องรออ่านหัวข้อต่อไป

2006-12-29T14:45:12+07:00

ปฏิบัตินิยม false 70079

2009-07-07T20:48:20+07:00

false

2008-01-23T00:34:34+07:00

๒. ก่อนปฏิบัตินิยม : จากยุคมืดสู่ยุคสว่าง

14428

true ปฏิบัตินิยม : นำเรื่อง ขณะที่เรียนอยู่ ผู้เขียนได้เลือกเรียนวิชาปรัชญาปฏิบัตนิยม ซึ่งถูกบังคับให้อ่านความคิดพื้นฐานของเจ้าลัทธินี้ ได้แก่ เพียช (peirce, Charles S.) เจมส์ (James, William) และ ดิวอี้ (Dewey, John) ซึ่งการที่จะเข้าใจพวกนี้ได้ก็ต้องทบทวนวรรณกรรม คือต้องถอยกลับไปยังความคิดเก่าๆ ก่อนที่จะโยงใยมาถึงแนวคิดของเจ้าลัทธิเหล่านี้...อนึ่ง ตอนแรกเรียนปรัชญา มักจะพบผู้กล่าวอ้างเสมอว่าคำสอนทางพระพุทธศาสนาเป็นปฏิบัตินิยม ซึ่งตอนนั้น เค้าว่ามาผู้เขียนก็ว่าไปตามเค้า แต่ตอนนี้ผู้เขียนขอคัดค้าน กล่าวคือ ปรัชญาปฏิบัตินิยมมิได้สอดคล้องกับพุทธปรัชญา หรือปฏิบัตินิยมแบบพุทธปรัชญามีพื้นฐานและแตกต่างกันมากกับปฏิบัตินิยมของพวกฝรั่งผู้เขียนจะเล่าเรื่องปฏิบัตินิยม โดยจะเริ่มต้นตั้งแต่ปลายยุคกลางของยุโรปซึ่งเรียกกันว่ายุคมืด เพื่อให้เห็นพัฒนาการทางปรัชญาก่อนที่จะมาถึงบทความชื่อ The Fixation of Belief ของเพียช อันเป็นบ่อเกิดแห่งปรัชญาปฏิบัตินิยม เพื่อจะได้ทบทวนความคิดของผู้เขียนเองด้วย

2006-12-29T13:54:05+07:00

ปฏิบัตินิยม false 70072

false

2006-12-31T15:28:02+07:00

๑.ปฏิบัตินิยม : นำเรื่อง