ซุ้มอาหารอีสานตามฤดูกาลภูมิปัญญาไทยภูมิปัญญาท้องถิ่นของดีเมืองร้อยเอ็ด
ดินแดนที่ราบสูง เมืองเชียงดี ในอดีต ปัจจุบันคือ อำเภอธวัชบุรี จังหวัดร้อยเอ็ด "11 ผักตู 18 ป่องเอี้ยม ซาวเก้าแม่ขั้นได" เป็นคำกล่าวไว้ในตำนานเมือง "สาเกตนคร" ในอดีต หรือเมืองร้อยเอ็ดในปัจจุบัน เป็นจังหวัดที่เป็นศูนย์กลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นเพียงจังหวัดเดียวที่เขียนเป็นตัวเลขได้คือ 101
คนภาคอีสานเป็นเผ่นพันธุ์ที่มีความอดทน หนักเอาเบาสู้ข้องสำคัญคือมีน้ำใจ มีภูมิปัญญา 3 ฤดูกาล ร้อน ฝนหนาว มีอาหารตามธรรมชาติให้ได้รับประทานอย่างเอร็ดอร่อย เข้าใจวิถีทางธรรมชาติ วันนี้ทีมงานข่าวเดินทางไปที่ "ซุ้มอาหารจงเจริญ" ซอย 2 เขตเทศบาลตำบลบ้านนิเวศน์ อ.ธวัชบุรี จ.ร้อยเอ็ด ผ่านถนนแจ้งสนิท ทางแยกเข้าตรงกันข้ามกับ สภ.อ.ธวัชบุรี พบกับคุณ บรรจง-เจริญ แมนสถิตย์ ให้การต้อนรับด้วยไมตรี ทางเข้าจัดเป็นซุ้มแบบธรรมชาติ เถาวัลย์ กิ่งไม้ รากไม้แห้ง ล้อเกวียนเก่าๆ โต๊ะอาหารที่ทำจากไม้ จัดเป็นระเบียบ หรือต้องการอิสระ แยกเป็นซุ้มๆ ดูเป็นธรรมชาติจริงๆ
คุณเจริญ-คุณบรรจง แมนสถิตย์ กล่าวว่า ร้านอาหารนี้เกิดมาหลายปีแล้ว เป็นเพียงร้านอาหารเล็กในซอย 2 เริ่มทำเพราะมองเห็นคุณค่าของอาหาร "อีสาน" ที่ออกมาตามฤดูกาล ทั้งศึกษาจากคนเฒ่า คนแก่ เกิดการประยุกต์ให้เป็นอาหารสูตรอีสานที่เป็น "สากล" คือรับประทานได้ทุกภาคทั้งไทย จีน ฝรั่ง กว่า 100 ชนิด เริ่มจากฤดูแล้ง เป็นอาหารประเภท กบ เขียด ทำอาหารที่เรียกว่า "ดิ่งพสุธา" ฟังชื่อเหิรจากเวหา แต่ที่จริงคือ กบทอด เขียดทอดกรอบ ใส่จาน พร้อมน้ำจิ้มรสเด็ด ยำไข่มดแดง แม่เป้งทรงเครื่อง ทอดปลาซ่อนแดดเดียว ทอดกระดูกหมูกระเทียมพริกไทย นึ่งไก่บ้าน แกงอ่อมปลา อ่อมกบ อ่อมเขียด แมลงอีนูน จิ้งหรีดทอด ตั๊กแตนทอด กิ้งโก่งทอดหรือ จิ๊โป่ม ทอด พร้ากุ้ง ป่นเห็ดไค ลาบปูนา ลาบหอย ลาบปลาดุก ป่นปลาช่อน แกงหอยขม ต้มปลากด ปลาหลดทอดกรอบ ทอดปลาเนื้ออ่อน แกงผักขี้เหล็ก ซุบหมากมี่(ขนุน) ซุบหน่อไม้ แกงเห็ด หมกเห็ด ป่นเห็ดตะไค หมูแดดเดียว เนื้อแดดเดียว ต้มเปรดปลาไหลหม้อไฟ ผัดเผ็ดปลาไหล ก้อยกระปอม แย้ทอดกรอบ แมลงสารพัดที่รับประทานได้ แกงหน่อไม้ส้ม ตามด้วยของหวานลูกตาลเชื่อม มันเชื่อม รวมมิตร เมนูอาหารเหล่านนี้ผู้เขียนจดจำไว้ไม่หมดเลยมากมายจริง เพราะเป็นอาหารตามธรรมชาติ ก่อนจากไปเจ้าของร้านมอบผ้าเย็นหนึ่งผืนพร้อมกล่าวว่าขอเชิญแวะมาอีกนะค่ะ หลายคนบอกว่า ผมแวะมาเป็นครั้งที่ 2-3 แล้ว ร้านเปลี่ยนแปลงไปมากๆ
ซุ้มจงเจริญ มีพืชผักที่เป็นไปตามธรรมชาติ อาทิ เพกาหรือลิ้นฟ้า ผักเม็ก ผักกระเดา ผักกระโดน ผักแพรว สะระแหน่ โหรพา แตงกวา มะระขี้นก มะดัน ผักกาดหิ่น ใบหูเสือ ผักแว่นนา ยอดกระถิน ขิงอ่อน ล้วนเป็นพืชผักที่เกิดตามธรรมชาติ สั่งโดยตรงจากแม่ค้าที่เชื่อถือได้
คุณเจริญ-บรรจง กล่าวว่า อาหารที่กล่าวมาส่วนหนึ่งนั้น สามารถรับประทานได้บางฤดูกาลเท่านั้น เช่า ป่นเห็ดตะไค มีฤดูกาลเดียว คือต้นฝน แต่ที่มีแล้วจะไม่ผิดหวังคือ "ต้มปลาช่อนใส่ไข่มดแดง" วิธีการทำง่ายๆครับ ได้ปลาช่อน ขนาด 4-5 ตัวต่อกิโลกรัม ขอดเกร็ด ไม่ต้องชำแหละ ล้างน้ำให้สะอาด ต้มน้ำให้เดือด ใสเครื่องเทศ ประเภทตะไคร้ ข่าอ่อน พริกลูกโดดหรือพริกหั่นทางเฉียง มะเขือเทศ น้ำเดือด นำปลาลงไป ใส่เกลือน้ำตาล รสดีตามต้องดการหวานมัน ก่อนยกลงจากเตา ใส่ไข่มดแดงที่เตรียมไว้ พร้อมผักขะแยง หรือผักกะแยง ภาคอีสานหอมกรุ่นน่ารับประทาน เป็นเมนูหลักของที่นี่ ทุกคนทาต้องสั่ง พร้อมข้าวเหนียวร้อนๆเป็นกล่องข้าวเหนียวขนาดเล็กน่ารัก ที่นี่ได้รับ "ร้านอาหารสะอาดรสชาติอร่อย" จากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด
คุณบรรจง-คุณเจริญ แมนสถิตย์ เป็นสามีภรยาแบบอย่างของคนสู้ชีวิต อายุรวมกัน 2 คน ประมาณ 100 ปี จากเดิมออกทำมาหากิน หมดไปวันนี้หันมาทำมาค้าขาย เริ่มต้น เป็นการเริ่มต้นที่ดีของครอบครัว ภรรยา รับหน้าที่ "กุ๊ก" ตนเองทั้งเตรียมร้านจัดร้าน บริการลูกค้า แคชเชียร์ เป็นร้านแบบสบายๆของคนไทยทั่วๆไป ร้านเปิดเวลา 08.00น.-22.00น. หรือาหารหมดถือว่าต้องปิดร้าน ส่วนใหญ่ลูกค้าจะอยู่ประมาณ 18.00-20.00 น.เราก็ให้บริการเป็นปกติ โดยคำนึงถึงความสะอาดถูกหลักอนามัย ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม แม้จะอยู่กลางชุมชน จะไม่สร้างปัญหาให้เพราะส่วนใหญ่เป็นเครือญาติกันในชุมชน มีลูกหลานมาทำงาน ด้านการบริการ
ร้านจงเจริญคือ คุณบรรจง + เจริญ คือชื่อร้าน เพราะจงเจริญเป็นคำที่มีความหมาย "เจริญรุ่งเรืองไปข้างหน้า" ชื่อภรรยานำหน้า แล้วยิ่งมีความหมาย คุณเจริญกล่าวยิ้มๆพร้อมมองไปทางคุณบรรจง ที่กำลังตั้งตั้งตาประกอบอาหารเพื่อบริการลูกค้า มีลูกคอยช่วยเหลือ ต้นไม้ที่นำมาปลูกส่วนใหญ่จากหัวไร่ปลายนา ซุ้มหญ้าคา ทั้งระดับ สูง 50 เซนติเมตร 1 เมตร สามารถเรียกพนักงานได้ด้วยการตีกอรอ หรือตีขอ ดังป๊อกๆๆๆพนักงานจะส่งเสียงหวานรอสักครู่ค่ะต้องการอะไรค่ะ น้ำขวด น้ำอัดลม น้ำแข็ง โซดา ว่ากันไปตามแต่แขกต้องการ
หากเป็นงานสำคัญ โต๊ะระดับรัฐมนตรี ส.ส.ร้อยเอ็ด หรือจากต่างจังหวัด ผู้ว่าราชการจังหวัดข้าราชการระดับจังหวัด กระทรวง หรือดารานักร้องดัง จะโทรศัพท์ทั่งที่ 0-4356-9205 เราจัดเป็นโต๊ะยาวพิเศษ ร้านเปิดทุกวัน เคยปิดแล้วลูกค้าเดินทางมาไกลผิดหวัง ร้านต้องประกาศหลายวันว่าจะปิดช่วงวันใด
ท้ายที่สุดคุณบรรจง เห็นทีมข่าวเรามองไปที่ "ยำแม่เป้ง" ตักใส่จานแล้วบอกว่าชิมหน่อยค่ะ หยิบเข้าปากพร้อมบอกว่ารสชาติแปลกมาก มีอะไรบ้าง คุณบรรจงบอกว่า เป็นตัวแก้จากรังมดแดง หรือภาคอีสานเรียกว่า "แม่เป้ง" มีขายทั่วไปในท้องตลาด นำมาคั่วให้สุกใส่เกลืออย่าให้ เค็มจัด หั่นหอม ตะไคร้ พริกสด คลุกเคล้าให้เข้ากันวางขายได้ อร่อยจริงๆ พูดถึงราคาที่หลายคนผ่านมาแล้วบอกว่า "เหมาะสม ถูกอร่อย"
"ซุ้มจงเจริญ" ยังรอวันกลับมาของท่านอีกนะครับ โทร.0-4356-9205 ยินดีต้อนรับสู่เมืองร้อยเอ็ด อีกครั้ง
วัชรินทร์ เขจรวงศ์
208 ม.2 ต.เหนือเมือง อ.เมืองร้อยเอ็ด 45000
โทร.086-8502416/085-7567108
