พัฒนาจิตเพื่อสุขภาพตามแนวทาง Ego Development

แผนงานพัฒนาจิตเพื่อสุขภาพระยะที่ 2 ได้ดำเนินงานแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ จิตอาสา แผนที่ความดี และการแพทย์ที่มีหัวใจของความเป็นมนุษย์ ภายใต้สมมติฐานที่ว่างานทั้ง 3 ส่วนนี้สามารถสร้างกิจกรรมที่คนส่วนใหญ่ของประเทศเข้าถึงได้โดยง่าย ไม่จำเป็นต้องมีการศึกษา รวมทั้งไม่จำเป็นต้องมีความเข้าใจที่ลึกซึ้งต่อเรื่องสุขภาวะทางปัญญาหรือสุขภาวะทางจิตวิญญาณแต่อย่างใด

</tr></tbody></table><p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> งานทั้ง 3 ส่วนมีเป้าหมายร่วมคือการพัฒนาจิตเพื่อให้มีสุขภาวะทางปัญญาหรือสุขภาวะทางจิตวิญญาณ ไม่ยึดติดกับการเสพสุขด้วยการบริโภค จิตอาสาช่วยให้อาสาสมัครรู้จักความสุขที่เกิดจากการให้ซึ่งตรงข้ามกับความสุขที่เกิดจากการซื้อสิ่งของ การบริโภค หรือการกอบโกยประโยชน์ใส่ตน แผนที่ความดีช่วยให้คนเรารู้จักเพื่อนร่วมสังคม เห็นศักยภาพของผู้คน ซึ่งจะนำมาซึ่งความเคารพซึ่งกันและกัน ตรงข้ามกับสังคมปัจจุบันที่ผู้คนมักจะหลงลืมคนข้างๆและไม่เคารพซึ่งกันและกัน การแพทย์ที่มีหัวใจของความเป็นมนุษย์ช่วยให้ทั้งผู้ให้บริการและผู้รับบริการบรรลุถึงคุณค่าของชีวิตร่วมกัน กล่าวคือผู้ให้บริการคือแพทย์ พยาบาล และบุคลากรสาธารณสุขทุกระดับเข้าใจสัจธรรมของความเจ็บไข้ได้ป่วยว่าประกอบด้วยโรคและความทุกข์ ผู้ให้บริการที่ดีควรมีความสามารถสัมผัสความทุกข์ของผู้ป่วยและช่วยบำบัดทุกข์ได้ เมื่อผู้ให้บริการเห็นถูกและช่วยเหลือผู้ป่วยได้จึงจะมีความสุข มีความภูมิใจในวิชาชีพและเห็นคุณค่าของตนเอง ส่วนผู้รับบริการคือผู้ป่วยและญาติก็ควรเห็นตรงกันนั่นคือความเจ็บไข้ได้ป่วยประกอบด้วยโรคและความทุกข์ ชีวิตที่มีสุขภาวะไม่ใช่ชีวิตที่ปราศจากโรคแต่คือชีวิตที่สามารถอยู่กับโรคที่รักษาไม่ได้อย่างสมดุล ดังที่ว่าถึงเจ็บก็ไม่ป่วย หรือมีโรคก็สุขได้ เมื่อผู้รับบริการเห็นถูกก็จะเห็นคุณค่าของชีวิตแม้ยามเจ็บป่วยหรือแม้กระทั่งยามใกล้ตาย</p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> งานทั้ง 3 ส่วนประกอบด้วยกิจกรรมจำนวนมาก ทั้งหมดนั้นเพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ สร้างชุดความรู้ สร้างเครือข่าย และสร้างต้นแบบ แผนงานฯ ได้ชักชวนภาคีต่างๆเข้ามาร่วมงานไม่ว่าจะเป็นภาคียุทธศาสตร์ ภาคีร่วมดำเนินงาน และภาคีเป้าหมาย ได้เป็นผลผลิตและผลลัพธ์จำนวนหนึ่ง </p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> มีข้อคำถามที่สำคัญคือแผนงานฯ ควรจะนิยามหรือไม่นิยามคำศัพท์บางคำที่ใช้ในการทำงาน ที่สำคัญคือคำว่าสุขภาวะทางปัญญาหรือสุขภาวะทางจิตวิญญาณ </p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> หากพิจารณาว่าการนิยามเป็นการสถาปนาความหมายให้แก่คำเพื่อช่วงชิงการนำหรือพื้นที่ และหากพิจารณาว่าสังคมกำลังอยู่ในภาวะวิกฤตทางจิตวิญญาณจริง การนิยามก็ควรจะกระทำเพื่อช่วงชิงการนำหรือพื้นที่ กล่าวคือ</p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> สุขภาวะ หมายถึง ภาวะของมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งทางกาย ทางจิต ทางปัญญา และทางสังคม เชื่อมโยงกันเป็นองค์รวมอย่างสมดุล </p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> ปัญญา หมายถึง ความรู้ทั่ว รู้เท่าทันและเข้าใจอย่างแยกได้ในเหตุผลแห่งความดี ความชั่ว ความมีประโยชน์และความมีโทษ ซึ่งนำไปสู่ความมีจิตอันดีงามและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่</p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> และสุขภาวะทางปัญญา ให้หมายถึงหรือประกอบด้วยมิติด้านคุณค่า(values) จริยธรรม(ethics) อุดมการณ์(idealism) และเสรีภาพของความเป็นมนุษย์(freedom) </p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> ด้วยนิยามนี้ สุขภาวะทางปัญญาหรือสุขภาวะทางจิตวิญญาณ(Spiritual Health)ไม่สามารถเกิดขึ้นได้ด้วยตนเอง แต่จะเกิดขึ้นได้ด้วยการพัฒนาจิตหรือพัฒนาการบุคลิกภาพหรือพัฒนากระบวนการคิด กล่าวคือสุขภาวะทางปัญญาหรือสุขภาวะทางจิตวิญญาณเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการทางจิต พัฒนาการบุคลิกภาพ และพัฒนาการกระบวนการคิด การก่อร่างสร้างตัวของพัฒนาการเหล่านี้มีลักษณะเหมือนกันคือต้องค่อยๆสร้างจากฐานรากที่ดี เปรียบเสมือนการสร้างปิรามิดของอิยิปต์โบราณ </p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> </p><table style="text-align: center;" border="0" align="center"><tbody><tr>

</tr></tbody></table><p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;">พัฒนาการทางจิต(Ego Development)</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify;"> พัฒนาการของจิตใจหรือ Ego ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนหรือ 5 ชั้นคือ </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-indent: 36pt; text-align: justify;">ขั้นที่ 1 คือ Mental State หมายถึง สภาวะอารมณ์ในขณะใดขณะหนึ่ง เช่น สุข ทุกข์ อารมณ์ดี อารมณ์หงุดหงิด เป็นต้น</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify;"> ขั้นที่ 2 คือ Mental Capacity หมายถึง ความสามารถในการจัดการอารมณ์ เช่น แม้จะมีความสุขก็มิได้ยึดติด แม้จะมีความทุกข์ก็มิได้ท้อถอย เป็นต้น</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify;"> ขั้นที่ 3 คือ Mental Quality หมายถึง คุณภาพของจิตใจที่ยึดถือประโยชน์ส่วนรวมก่อนประโยชน์ส่วนตน มีจิตใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify;"> ขั้นที่ 4 คือ Values หมายถึงคุณค่าของชีวิต บุคคลที่มีระดับการพัฒนาจิตที่ดีควรเป็นผู้ที่มองเห็นคุณค่าของตนเอง</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify;"> ขั้นที่ 5 คือ Freedom หมายถึงเสรีภาพของชีวิต บุคคลที่มีระดับการพัฒนาจิตชั้นสูงจึงสามารถก้าวข้ามพ้นตนเองไปสู่เสรีภาพทางจิตวิญญาณ</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify;"> <table border="0" align="center"><tbody><tr>

</tr></tbody></table></span></span></p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;"> หากประยุกต์เรื่องพัฒนาการทางจิต 4 ขั้นตอนแรกกับงานของแผนงานพัฒนาจิตเพื่อสุขภาพส่วนการแพทย์ที่มีหัวใจของความเป็นมนุษย์ ก็อาจจะยกตัวอย่างได้ว่าผู้ให้บริการควรมีความสุขขณะทำงาน หากมีอารมณ์หงุดหงิดบ้างเป็นบางครั้งก็สามารถจัดการอารมณ์นั้นได้และทำหน้าที่ต่อไปอย่างดีที่สุด ผู้ให้บริการควรเป็นผู้มีจิตสาธารณะ คิดถึงประโยชน์ส่วนรวมก่อนส่วนตน ผู้ให้บริการควรมองเห็นคุณค่าของตนเองและคุณค่าของวิชาชีพ ทั้งหมดนี้จะเป็นโครงร่างของการสร้างแบบประเมินสุขภาวะทางปัญญาในแผนงานฯ ระยะต่อไป</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;"> หากพิจารณาความหมายของชั้นที่ 3 คือคิดถึงประโยชน์ส่วนรวมก่อนส่วนตน จะเห็นว่านิยามหรือความหมายนี้ใกล้เคียงกับการนิยามคำว่า “จริยธรรม” หรือ “ethics” นั่นคือคิดถึงประโยชน์ส่วนรวมก่อนส่วนตนหรือประโยชน์ของส่วนใหญ่ก่อนส่วนน้อย </p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt;"></p> <p class="MsoNormal" style="text-align: center;"> ตอนต่อไป พัฒนาจิตเพื่อสุขภาพตามแนวทาง Personality Development</p> <p class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 10pt; text-align: justify;"> </p> <p class="MsoNormal" style="text-align: justify;"> </p>

พัฒนาจิตเพื่อสุขภาพตามแนวทาง Ego Development

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน