หากเข้าใจถึงความยากลำบาก แล้วแทนที่ตัวเองด้วยการเป็นคนไร้สัญชาติที่ถูกปฏิเสธสิทธิต่างๆ เขาจะเผชิญกับความยากในการดำรงชีวิตอีกสักเท่าไร

บันทึกจากสบเมย (1)

วันที่ 6  มกราคม  2552

                 สายๆ ของวันที่ 6 มกราคม 2552 นักศึกษา ศิษย์เก่า และอาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยพายัพ จำนวน 22 ชีวิต นั่งรถส้มสายเชียงใหม่-แม่สะเรียง-แม่ฮ่องสอนที่เช่าไว้มุ่งหน้าไปอำเภอสบเมย โดยมีนักศึกษาอีกจำนวนหนึ่งขับรถปิ๊คอัพตามไปสมทบ เรากำลังจะไปร่วมงานวันเด็กไร้สัญชาติที่นั่น

                .................................................                               

                เกือบปลายเดือนพฤศจิกายน 2551 มึดา* นักศึกษาชั้นปีที่ 3 เข้ามานั่งคุยด้วยท่าทีไม่มั่นใจว่าอยากจะจัดโครงการวันเด็กไร้สัญชาติ ไม่ทราบว่าจะมีสตางค์อุดหนุนหรือไม่ ป้าต๊อกก็นั่งสัมภาษณ์ไปพักนึง จากนั้นให้ไปเขียนโครงการมา ซึ่งมึดาก็ทำเสร็จภายในเวลาอันรวดเร็ว

                ในจุดมุ่งหมายหนึ่งที่มึดาบอก และป้าต๊อกก็ไม่คัดค้าน คือ อยากให้ผู้เข้าร่วมโครงการทราบและสัมผัสด้วยตัวเองถึงความยากลำบากในการเข้าพื้นที่รวมถึงการใช้ชีวิต คณะทำงานของเราจึงลำบากตั้งแต่การเดินทาง คือ รถส้ม พัดลม รับอากาศธรรมชาติเต็มที่ ลำบากในการใช้ชีวิต แม้จะเป็นเวลาเพียงแค่ 2 คืน 3 วันก็ตามที เพราะพวกเรานอนเต๊นท์ ไร้น้ำอุ่นให้อาบ ส่วนอาหารเป็นเรื่องที่พวกเราไม่เคยชินกันนิดนึง ได้แต่บอกกันว่า เราไม่ได้กินอยู่อย่างนี้ชั่วชีวิตซะเมื่อไร


                หากเพื่อนพ้องน้องพี่เข้าใจถึงความยากลำบากดังกล่าว แล้วลองแทนที่ตัวเองด้วยการเป็นคนไร้สัญชาติ ที่ถูกปฏิเสธสิทธิต่างๆ มากมาย พวกเขาเหล่านั้นจะเผชิญกับความยากในการดำรงชีวิตอีกสักเท่าไร

                ....................................

                พวกเราไปถึงศูนย์พัฒนาเครือข่ายเด็กและชุมชน ตำบลสบเมย อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เวลาเกือบสี่โมงเย็น เด็กๆ ขนของลงจากรถ ขณะที่ป้าต๊อกไปนั่งคุยกับผู้อำนวยการศูนย์ฯ คุณสันติพงษ์  มูลฟอง หรือพี่หลวงของใครต่อใครหลาย คน พี่หลวงพูดถึงที่มาที่ไปของโครงการนี้คร่าวๆ และยังกังวลว่าป้าต๊อกจะนอนเต๊นท์ได้จริงๆ หรือ ป้าต้องรีบยืนยันอย่างหนักแน่นว่าได้ (ถ้าแก่กว่านี้ก็ไม่แน่...ฮ่าๆ) 

                คืนแรก นักศึกษาหลายๆ คนรวมถึงป้าต๊อกด้วย เข้าใจว่าการนอนอยู่โดยได้ยินเสียงหวูดรถไฟตลอดคืนเป็นอย่างไร...เอิ๊กส์...ก็อาจารย์ดรัมเล่นนอนแบบมีเสียงซะขนาดนั้น งานนี้ มีเรื่องแซวอีกนาน

*อดีตเด็กไร้สัญชาติ เพิ่งได้สัญชาติไทยเมื่อกันยายน  2552