Facilitator หรือ วิทยากรกระบวนการ ศัพท์นี้ได้ยินได้ฟังบ่อยนัก ซึ่งความหมายของ วิทยากรกระบวนการ คือ บุคคลที่เป็นตัวกลาง สื่อประสาน ในกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (กลุ่ม) กระบวนการรวมตัว ร่วมคิด และร่วมทำ

บทบาทของวิทยากรกระบวนการ เป็นผู้จัดกระบวนการให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นผู้ให้ความรู้ เป็นผู้รับความรู้ เป็นผู้คอยชี้แนะ แนะนำ ตั้งคำถาม สะท้อนความคิด เป็นผู้เป็นกลาง เป็นอิสระ เป็นกระจกสะท้อนให้ผู้เข้าร่วมกระบวนการกลุ่ม (เห็นศักยภาพของตนเองและคนอื่น เห็นทิศทางแห่งการพัฒนาและเปลี่ยนแปลง เป็นผู้ให้กำลังใจ เป็นผู้ควบคุมกฎกติกา เป็นผู้วิเคราะห์สรุปประเด็น ติดตาม สังเคราะห์เชื่อมโยงเพื่อนำไปสู่ความรู้ใหม่ และที่สำคัญคือเป็นบุคคลที่มีความรู้เป็นองค์รวม

การที่จะพัฒนาให้เป็นวิทยากรกระบวนการนั้น ต้องอาศัยการฝึกฝนเพื่อเพิ่มทักษะต่าง อาทิ การเป็นคนช่างสังเกตุ การเป็นนักฟัง การเป็นนักตั้งคำถาม การเป็นนักคิด การเป็นนักสร้างบรรยากาศ การเล่าเรื่อง การเป็นนักสื่อสาร การเป็นนักสรุปบทเรียน การเป็นนักให้กำลังใจ ซึ่งทักษะเหล่านี้ต้องอาศัยการฝึกฝน  จะเห็นว่าการเป็นวิทยากรกระบวนการนั้น เป็นบุคคลที่มีทักษะความเชี่ยวชาญหลายด้านจริง ๆ นะค่ะ แตกต่างจากคำว่าวิทยากร เพราะ “วิทยากร” คือ ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน

            บันทึกช่วยจำ(คงไม่ว่ากันนะค่ะว่านำมะพร้าวมาขายสวน เพราะในวงการนักพัฒนาศัพท์นี้คงเป็นที่คุ้นหู)