บ้านชลบถพิบูลย์ ยามเย็น

10713

true เมื่อวานกลับบ้านเสียเย็น เห็นแสงงาม ๆ ของบ้าน(เช่า)เลยถือโอกาสเอามาให้ชมก่อนที่อื่น แต่ความจริงบ้าน(เช่า)ยังไปไม่ถึงไหนเลย เพราะต้องรอบางสิ่งบางอย่างอยู่และงานอื่น ๆที่รับปากเขาเอาไว้ก้ต้องรีบสะสาง  บ้านหลังนี้จะเอามาทำโรงทอผ้าของช่างทอ งั้นชมบ้านก่อนนะครับ <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8504s.jpg" border="0" /> กลางวัน <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8574s.jpg" border="0" />ยามเย็น <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8506s.jpg" border="0" />กลางวัน<img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8583s.jpg" border="0" /> ยามเย็น <script type="text/javascript"></script> <script type="text/javascript"></script> <script type="text/javascript"></script> <script type="text/javascript"></script> <script type="text/javascript"></script>

2009-02-25T11:09:17+07:00

เรื่องเล่าจากขอนแก่น false 244562

2009-08-01T20:49:59+07:00

false

2009-02-25T11:13:47+07:00

บ้านชลบถพิบูลย์ ยามเย็น

10713

true <h3>พรุ่งนี้มีภาระกิจต้องขึ้นนำเสนองานวิจัยในการประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยขอนแก่น "การพัฒนาชนบทที่ยั่งยืน" ที่จัดโดยมหาวิทยาลัยขอนแก่นที่โรงแรมโฆษะ จังหวัดขอนแก่น</h3> ผมขึ้นนำเสนอในภาคบ่าย ๆ มีเวลาในการพูดงานวิจัยที่ตนเองทำราวยี่สิบนาที ซึ่งก็ไม่มากพอในการจะนำเสนอเรื่องที่พูด ดังนั้นจึงขอปูดเรื่องที่อาจจะไม่ใด้พูดไว้ในบันทึกนี้เสียเลย เผื่อท่านที่สนใจจะได้ตามอ่านกัน ประเด็นเสนอแนะหลังจากงานวิจัยที่นำเสนอสิ้นสุดลงคือ การเพิ่มบัณฑิตสาขาวิชาเกี่ยวกับ ผ้าทอพื้นบ้านอีสาน ซึ่งในปัจจุบันยังไม่มีสถาบันอุดมศึกษา อาชีวะฯไหนในอีสานที่พัฒนาและผลิตอย่างจริงจัง ทั้ง ๆ ที่มีช่างทอผ้าและชุมชนทอผ้าในอีสานมากมาย มากมายพอพอกับอาชีพเกษตรกรรม ในทางเศรษฐกิจการทอผ้าดูเหมือนจะเป็นอาชีพเสริมรายได้ที่สามารถสร้างเม็ดเงินได้มากที่เดียว หากยึดเป็นอาชีพหลักก็เห็นว่าสามารถหาเลี้ยงตนเอง ครอบครัวได้อย่างดีที่เดียว  แต่ปัญหาส่วนใหญ่ของช่างทออีสานคือการขาดรูปแบบลวดลายการทอผ้าใหม่ ๆ เท่านั้น แต่ใหม่ ๆ ในความคิดของผมก็ไม่ควรเป็นการลงทุนที่มากเกินความสามารถของช่างพื้นบ้านที่เป็นชาวบ้าน ผมว่าลดการพึ่งพาเทคโนโลยีที่ไม่จำเป็นลงดีที่สุด เหมาะที่สุด  ซึ่งเราควรมองหาเทคโนโลยีในพื้นที่เป็นหลัก แบบนี้สอดคล้องกับเศรษฐกิจพอเพียงได้ดีนัก ซึ่งงานวิจัยที่ทำก็สามารถตอบโจทย์เรื่องนี้ว่า ช่างทอพื้นบ้าน เทคโนโลยีการทอแบบพื้นบ้าน วัตถุดิบแบบพื้นบ้านก็สามารถพัฒนาเป็นผ้าทอที่คนร่วมสมัยให้การยอมรับและกล้าซื้อมาให้มาบริโภคได้เช่นกัน ดังนั้นหัวใจของการพัฒนาผ้าทออีสานอยู่ที่การออกแบบใหม่ ๆ ที่สอดคล้องกับตลาด แนวคิดสำคัญคือ ระบบการศึกษาได้พัฒนาผลิตบัณฑิตด้านนี้มากน้อยแค่ไหน เมื่อมองไปในมหาวิทยาลัยในเขตอีสานพบว่าไม่มีเลย ที่มีก็ไม่ได้เน้นการผลิตบุคคลากรด้านนี้แบบจริงจัง ซึ่งในความเป็นจริง เราขาดแคลน  เราต้องการ  เราช่างทอพื้นบ้านต้องการนักออกแบบมือใหม่ ๆ ลายใหม่ ๆ เข้าสู่ตลาด ซึ่งบางทีรัฐบาลเองก็พัฒนาไม่ตรงจุด ไม่ตรงหัวใจ  เอาช่างทอพื้นบ้านมาอบรมออกแบบ หมดไปกี่รุ่น กี่รุ่นก็ได้ผลน้อย ซึ่งตรงนี้ เราต้องเข้าใจความต้องการของช่างด้วย เพราะเขาไม่ต้องการเป็นนักออกแบบ แต่ต้องการเป็นช่างทอฝีมือดีที่สามารถทอผ้าได้ดีตามแบบที่ตลาดต้องการ  สวยงาม ตรงตรามความต้องการของคนนอก(ซึ่งเป็นผู้บริโภคหลัก) ดังนั้นหากเพิ่มนักออกแบบมือใหม่ ที่เข้าใจงานทอพื้นบ้าน ก็น่าจะทำให้วงการทอผ้าของอีสานพัฒนาไปมาก เพราะแม่หญิงอีสานทอผ้ากันเป็นเสียส่วนใหญ่ มหาลัยในอีสานทำกันหน่อยนะครับ..............................................................แม่ใหญ่ขอร้อง

2009-01-28T10:22:20+07:00

เรื่องเล่าจากขอนแก่น false 238078

2009-02-26T15:13:59+07:00

false

2009-01-28T10:22:20+07:00

ถึงเวลาผลิตบัณฑิต สาขาพื้นบ้านศึกษากันหรือยัง

10713

true <h3>วันนี้เป็นวันที่สามแล้วที่มาอยู่ที่งาน อเมซิ่งอีสานแฟร์ หรือ งานท่องเที่ยวอีสานที่จัดโดย การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ที่ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ กทม</h3> งานนี้มีการนำแหล่งท่องเที่ยวอีสานมาเสนอต่อผู้สนใจหลายรูปแบบโดยเฉพาะงานศิลปวัฒนธรรมของอีสานและโซนหนึ่งที่ได้รับความสนใจจากผู้คนที่มาร่วมงานนั้นคือ โซนการนำเสนอผ้าทอของอีสาน ซึ่งมีกิจกรรมการนำเสนอการสาธิตผ้าทออีสานจากหลายจังหวัด ซึ่งมีเอกลักษณ์แตกต่างกันออกไป <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8368s.jpg" border="0" /> <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8364s.jpg" border="0" /> <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8389s.jpg" border="0" />   <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/KIF_8415s.jpg" border="0" /> ผมเองเอาผ้าที่ออกแบบใหม่จากโครงการวิจัยไปนำเสนอ ตามที่ผู้ประสานงาน ต้องการจะนำเสนอผ้าในรูปแบบใหม่ ๆ และก็เป็นไปตามที่คาดเพราะผ้าตัวอย่างที่จัดแสดงงานนี้ได้รับความสนใจจากผู้ที่เข้าชมงานเป็นจำนวนมาก แต่ที่คนดูชอกช้ำมากที่สุดคือผ้าเหล่านั้นซื้อไม่ได้ เพราะเป็นผ้าตัวอย่างจากงานวิจัย นอกจากเอาผ้ามาจัดแสดงแล้ว ยังนำเอาช่างทอสองคนมาสาธิตการทอผ้าลายร่วมสมัยและลายโบราณด้วย ซึ่งมีคนสนใจเข้าไปดูและสอบถามกระบวนการทำมาก แต่ที่เสียดายคือลืมจัดกี่สำหรับให้คนที่มาร่วมงานทดลองทอ ซึ่งหากจัดได้จะดีมาก ๆ เพราะคนจะได้รู้ว่ามันทำยากเหลือเกิน ส่วนกลุ่มอื่น ๆ ก็ได้รับความนิยมเช่นการสาธิตการทอผ้าแพรวาของพี่น้องผู้ไทบ้านโพน เมืองกาฬสินธุ์หรือแม้แต่งานผ้าทอของพี่น้องร้อยเอ็ดก็ไดรับการเข้าชมอยู่มาก ซึ่งเป็นอันว่า การนำเสนองานวัฒนธรรมผ้าทอยังจะเป็นมนต์เสน่ห์สำหรับคนภูมิภาคอื่นได้ ส่วนท่านไหนที่สนใจก็สามารถเข้าชมได้ วันพรุ่งนี้วันสุดท้ายแล้วครับ

2009-01-17T21:57:57+07:00

เรื่องเล่าจากบางกอก false 235822

2009-02-10T20:57:52+07:00

false

2009-01-17T22:08:06+07:00

งานผ้าไหม กับ การท่องเที่ยวอีสาน

10713

true อเมซิ่งอีสานแฟร์ หรืองานเทศกาลท่องเที่ยวอีสาน ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 15-18 มกราคม 2552 ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ งานที่เน้นนำเสนอศิลปะการแสดงทั้งอีสานเหนือ อีสานใต้ บางอย่างเป็นกิจกรรมที่หาชมได้ยากในปัจจุบันมาให้สัมผัสนั้น มีส่วนหนึ่งที่เราจะได้ให้เห็นว่า ระบบไอทีเป็นส่วนสำคัญสนับสนุนการพัฒนางานศิลปวัฒนธรรมของท้องถิ่น เอื้อประโยชน์แก่ธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องและการท่องเที่ยวในพื้นที่ได้เป็นอย่างดี   ตัวอย่างที่โดดเด่น ได้แก่ ชุมชนผ้าทอมืออีสาน (i-san textiles) กลุ่มชลบถพิบูลย์ ซึ่งเป็นผ้าลายใหม่ ในแนวศิลปะแดนอีสาน มีสถาบันพัฒนาการผลิต คือ โรงเรียนช่างทอผ้า อยู่ที่อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ซึ่งนำเสนอข้อมูลผลิตภัณฑ์ องค์ความรู้ผ่านเว็บไซต์ <a href="http://www.isantextiles.net/">www.isantextiles.net</a> มีบล็อกแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอยู่ที่ <a href="http://gotoknow/">http://gotoknow</a>. org/blog/textile   สำรวย เย็นเฉื่อย นักวิจัยผู้ประสานงานทำงานพัฒนาในพื้นที่อีสาน กล่าวถึงโรงเรียนช่างทอผ้า ว่าเป็นกระบวนการเรียนรู้การทอผ้าของแม่หญิงอีสาน เพื่ออนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของชุมชนและเพิ่มมูลค่าของสินค้าทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น มีจุดประสานหรือโรงเรียนที่จังหวัด ขอนแก่น ส่วนห้องเรียนการทอผ้ากระจายไป    ในชุมชนของอีสานในลักษณะเครือข่ายการพัฒนาร่วมกัน ผลผลิตของโรงเรียนเป็นผ้าทอมือ ทั้งผ้าไหมและผ้าฝ้าย เน้นการใช้วัตถุดิบในท้องถิ่นที่สามารถผลิตได้จากเครือข่าย เช่น กลุ่มผลิตเส้นไหม กลุ่มผลิตฝ้ายปลอดสารเคมีและกลุ่มทอผ้า   “ผลิตภัณฑ์ชุมชน สามารถสร้างรายได้ให้คนในชุมชนได้ แต่กระบวนการพัฒนาสินค้าทางวัฒนธรรมให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดยังไม่เกิดขึ้น ทางกลุ่มได้รับทุนวิจัยการพัฒนาลายผ้าไหมมัดหมี่ให้มีความร่วมสมัยขึ้น ศูนย์วิจัยพหุลักษณ์สังคมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยขอนแก่น จึงเกิดกระบวน  การพัฒนาการทอผ้า  ที่เรียกว่า โรงเรียนช่างทอผ้า”   สำรวย กล่าวถึงการใช้ประโยชน์ จากเครื่องมือสมัยใหม่ว่า แม้งานของโรงเรียนฯเป็นงานวัฒนธรรม ก็ไม่ได้ปิดกั้นตัวเองจาก โลกเทคโนโลยี แต่ปรับใช้ให้พอดี พอเหมาะ  และสอดคล้องกับความสามารถของบุคลากร   ของโรงเรียนช่างทอผ้าและเครือข่าย โดยใช้ประโยชน์จากคอมพิวเตอร์ในการจัดเก็บลายโบราณไม่ให้สูญหาย โดยยุคก่อน การสืบทอดลายจะสอนกันด้วยปาก การลอกเลียนตาม  ผ้าเก่าหรือจากผ้าแส่งจากลายผ้าต้นแบบ  แต่การบันทึกข้อมูลลายโดยคอมพิวเตอร์ทำ  ให้การเก็บ การใช้มีความสะดวก รวดเร็ว  เป็นระบบมากขึ้น การออกแบบลายผ้าร่วม    สมัยก็ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ช่วยให้เกิด     สีสัน และลวดลายที่เหมาะสม สามารถนำไป  พัฒนาต่อเนื่อง ช่วยให้การออกแบบรวดเร็วและง่ายขึ้น   “นอกจากนี้ โรงเรียนช่างทอผ้า   ใช้เว็บไซต์และบล็อกเป็นช่องทางในการเผยแพร่ข้อมูล กิจกรรมงานพัฒนาการทอผ้าของช่างทอ เพื่อให้เกิดการถ่ายเทองค์ความรู้ การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และเกิดเครือข่ายการพัฒนากระบวนการทำงานของโรงเรียน และเป็นช่องทางในการขายสินค้าผ่านเว็บไซต์อีกด้วย”   ผลจากการพัฒนาระบบ ใช้เทคโนโลยีมาช่วยด้านการออกแบบดังกล่าว ทำให้ได้ลวดลายผ้าทอโบราณที่ประณีต ที่บอกเล่าเรื่องราว ความหมายของผ้าทอได้ เนื่องจากโรงเรียนช่างทอผ้า เน้นเรื่องเล่าของลวดลายที่ผ่านจากรุ่นสู่รุ่นพร้อมกับการวิจัยอย่างมีระบบ ส่วนลายร่วมสมัย ก็ออกแบบให้มีความแปลกใหม่ แต่คงกลิ่นอายของวัฒนธรรมอีสาน นำแรงบันดาลใจจากศิลปวัฒนธรรมอีสานมาใช้ออกแบบให้ลายผ้ามีอัตลักษณ์เฉพาะที่ร่วมสมัย   ก่อนจะไปเสาะซื้อหาผ้าทอมือถึงถิ่นอีสาน ลองไปศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมกับโรงเรียนช่างทอผ้าในงานอเมซิ่งอีสานแฟร์ ซึ่งจะนำเสนอวิธีการทอไหมมัดหมี่แบบโบราณของ ช่างทออีสาน การทอ ผ้าปูลายโบราณ การแสดงผ้าซิ่นสตรีโบราณของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาวอายุกว่า 100 ปี มีผ้าจากโครงการวิจัยและพัฒนาลายผ้าอีสานร่วมสมัย ซึ่งแจ้งจดลิขสิทธิ์แล้วถึง 40 ผืน ที่นำมาแสดง   งานนี้ผู้สนใจยังสามารถออกแบบลายผ้ามัดหมี่กลิ่นอายอีสาน ที่แสดงตัวตนของผู้ทำ และมีเพียงผืนเดียวในโลกได้อีกด้วย  เทคโนโลยีสมัยใหม่ หากรู้จักใช้ให้ เหมาะก็ช่วยกอบกู้คุณค่าของสมบัติเก่าแก่ที่กำลังจะสูญหายให้คงอยู่ยั่งยืนต่อไปได้. วีระพันธ์ โตมีบุญ <a href="mailto:VeeraphanT@Gmail.com">VeeraphanT@Gmail.com</a> ที่มา :หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ วันพุธที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2552 เวลา 21:01 น.  <a href="http://www.dailynews.co.th/web/html/popup_news/Default.aspx?Newsid=187792&NewsType=1&Template=1">http://www.dailynews.co.th/web/html/popup_news/Default.aspx?Newsid=187792&NewsType=1&Template=1</a>

2009-01-14T21:13:18+07:00

เรื่องเล่าจากสื่อ false 235237

2009-01-14T21:35:33+07:00

false

2009-01-14T21:50:42+07:00

ตัดข่าวมาเล่า2 : เจาะตลาดหน้าจอ : คลิก...อนุรักษ์ลายผ้าโบราณ

10713

true <h3>ยังไม่ถึงขั้นปั้นเป็นธุรกิจ แต่ทว่ามีเค้าลางที่สามารถสร้างเป็นธุรกิจได้...เฉพาะอย่างยิ่งสำหรับคนที่รักงานผ้าทอฝีมือไทย กับการทำงานของกลุ่มอีสานเทกซ์ไทล์ คนทำงานเกี่ยวกับการวิจัยลายผ้าโบราณ จากนั้นก็นำมาประยุกต์สร้างลวดลายใหม่ในแนวร่วมสมัย สำรวย เย็นเฉื่อย ช่างทอผ้า หนึ่งในคณะทำงานโครงการจินตนาการใหม่ไหมมัดหมี่อีสาน มหาวิทยาลัยขอนแก่น เล่าว่า ได้ทุนวิจัยเพื่อทำโครงการดังกล่าวประมาณ 1.5 แสนบาทจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น เป้าหมายคือศึกษาวิจัยลายผ้าทอโบราณของคนไทยในท้องถิ่นอีสาน จากนั้นก็ทำประยุกต์ ออกแบบลายผ้าขึ้นใหม่ที่ยังมีกลิ่นอายโบราณ แต่มาในรูปลักษณ์ใหม่ ให้คนรุ่นใหม่สามารถใส่ได้ "แนวคิดเบื้องต้นก็คือ ลายผ้าทอโบราณ เป็นลายที่สวยและมีเสน่ห์ก็จริง แต่ทว่าการใช้งานไม่สามารถทำให้แพร่หลายได้ คนรุ่นใหม่เมื่อเห็นลายผ้าโบราณก็จะบอกว่าเป็นลายสำหรับคนแก่ ฉะนั้นการใช้งานจึงจำกัด จำกัดทั้งในกลุ่มลูกค้าและการออกแบบเพื่อใช้งาน ทางคณะอาจารย์จึงมีแนวคิดว่าจะทำอย่างไรได้บ้าง ให้ลายผ้าไทยโบราณยังคงดำรงอยู่ แต่ขณะเดียวกันก็สามารถขยายกลุ่มคนใส่ให้กว้างขวางขึ้น </h3> <h3>ทั้งหมดจึงเป็นที่มาของโครงการจินตนาการใหม่ไหมมัดหมี่อีสาน ที่เริ่มทำมาตั้งแต่ปี 2550..." สำรวยกล่าวถึงที่มาของผ้าลายไทยลวดลายประยุกต์ ที่ถูกรังสรรค์ขึ้นมาจนได้มาโชว์ในงานเทศกาลเที่ยวอีสาน 2009 ที่จะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 15-18 มกราคม 2552 ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ </h3> สำรวย เย็นเฉื่อย กล่าวว่า การทำงานที่ผ่านมา เรามีการทำงานร่วมกับชาวบ้านรุ่นแม่เฒ่า ที่มีความชำนาญในการทอผ้าลวดลายโบราณ ศึกษาในวิธีการทำงานของลวดลายต่างๆ จากนั้นก็นำลวดลายเก่ามาปรับโดยใส่แนวคิด ใส่ไอเดียเข้าไปเพิ่ม โดยการออกแบบให้ร่วมสมัยขึ้น โดยยังคงมีกลิ่นอายลายผ้าโบราณๆ อยู่ จากนั้นก็นำลวดลายที่ออกแบบใหม่ไปให้ช่างทอผ้ารุ่นเก่าทำ ซึ่งเขาก็สามารถทำได้ ซึ่งในช่วงเวลาของการทำงาน ก็จะเกิดคำถามที่โต้เถียงและก่อให้เกิดการเรียนรู้ซึ่งกันและกันว่า ลายเดิมก็ดีอยู่แล้ว ทำไมต้องเป็นลายใหม่, ลายใหม่ที่ออกมาจะขายได้หรือ คนซื่อจะชอบหรือ ฯลฯ จากงบประมาณที่ได้ กับระยะเวลาการทำงานปีเศษ การทำงานออกแบบลายผ้าอยู่ภายใต้ 3 แนวคิด คือ <div class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">1.เป็นผ้าใหม่ที่ประยุกต์มาจากลวดลายโบราณ การทอผ้าสมัยโบราณ นั้นส่วนใหญ่เขาจะทอลายเดียวกันทั้งพื้น ยกตัวอย่างลายปราสาทลายพญานาค เขาก็จะทอลายเดียวกันทั้งผืน เราก็ประยุกต์สร้างลวดลายใหม่ขึ้นมา โดยมีกลิ่นอายของลายโบราณผสมอยู่ เอาลายประสาทมาเพียงบางส่วน และใช้การออกแบบคอมพิวเตอร์กราฟิกมาช่วยบ้าง 2.แนวคิดลายใหม่ที่มาจากวัฒนธรรมอีสาน และแนวคิดที่ 3 ลายใหม่ที่ดัดแปลงมาจากความเชื่อ หรือปรากฏการณ์ความเชื่อของคนอีสาน ที่ส่วนใหญ่จะเป็นความเชื่อที่ดี ยกตัวอย่างลายกบกินเดือน จนได้ลายผ้าใหม่ออกมาประมาณ 30 ลาย ซึ่งแต่ละลายได้มีการจดลิขสิทธิ์เป็นที่เรียบร้อยแล้ว สำรวยกล่าวต่อว่า จนถึงขณะนี้โครงการวิจัยได้สิ้นสุดแล้ว แต่เนื่องจากการทำงานจริงๆ ในพื้นที่ยังไม่จบ ทางกลุ่มจึงได้เดินหน้าต่อ ก่อตั้งเป็นโรงเรียนช่างทอผ้าขึ้น ซึ่งถือเป็นกระบวนการหาทางออกของคนอีสาน ในการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมเรื่องการทอผ้า อันจะทำให้ผ้าทอพื้นเมืองที่ทำด้วยมือคงอยู่สืบรอยมือรอยเท้าของบรรพชนให้คงอยู่ตราบนานเท่านาน ในขณะเดียวกันก็สามารถรับใช้คนร่วมสมัยได้อย่างไม่เขินอาย เป้าหมายโรงเรียนช่างทอผ้า ต้องการสนับสนุนให้พัฒนาทุนทางปัญญาให้มีค่าสำหรับการใช้ชีวิตในวัฒนธรรมที่มีการแปรเปลี่ยนไป แนวคิดหลักที่นำมาใช้ในการสร้างกระบวนการคือแนวคิดเรื่องการศึกษาตามอัธยาศัย โรงเรียนช่างทอผ้าจึงจำลองเอาแนวคิดของการเรียนรู้แบบโบราณที่ไม่แยกการศึกษาออกจากวิถีวัฒนธรรม นำมาสร้างให้เป็นกระบวนการเรียนรู้คือ แม่สอนลูกสาว เอื้อยสอนน้อง ญาติพี่น้องสอนกัน ส่วนพ่อบ้านก็จะสอนลูกชายในการผลิตอุปกรณ์เครื่องใช้ที่จำเป็น ดังนั้นการเรียนการสอนแบบนี้จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อคนในครอบครัว "ใช้คำว่าโรงเรียน แต่จริงๆ แล้วไม่ได้มีห้องเรียนอะไรใหญ่ เราก็เรียนกันใต้ถุนบ้าน ให้แม่เฒ่ารุ่นเก่ามาต่อยอดไอเดียกับช่าง ทอผ้ารุ่นเก๋า เพื่อสร้างงานใหม่ขึ้นมา..." ตอนนี้ถือว่าในขั้นตอนการเรียนรู้ด้านการออกแบบลายผ้า จนถึงการผลิตที่เน้น ใช้เส้นไหมสาวมือ เพื่อให้เกิดลายผ้าที่ เป็นธรรมชาตินั้นสำเร็จในระดับหนึ่งแล้ว สเต็ปต่อไปยังคงต้องทำต่อ คือ การตลาด ซึ่งเรื่องนี้ค่อนข้างสำคัญที่จะช่วยตอกย้ำความมั่นใจได้มากขึ้น "สำหรับลวดลายที่ออกมา ถือเป็นทรัพย์สินทางปัญหา แต่ถ้านักธุรกิจกลุ่มไหนที่ชอบลวดลายที่ออกแบบ และอยากทำตลาด ก็ สามารถติดต่อได้ที่ www.isantextiles.net ..." สำรวยกล่าวทิ้งท้าย</div> <div class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </div> <div class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">(ที่มา :  หนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2552 ปีที่ 32 ฉบับที่ 4070 )</div>

2009-01-13T16:23:04+07:00

เรื่องเล่าจากโรงทอผ้า false 235007

2009-02-27T16:32:45+07:00

false

2009-01-14T21:02:33+07:00

ตัดข่าวมาเล่า : งานทอผ้าประยุกต์ เสน่ห์กลิ่นอายอีสาน

10713

true <h2>"ทำงานบนฐานความไม่พร้อม"</h2> ขออนุญาติยกเอาปรัชญาการทำงานของครูบาสุทธินันท์ ปรัชญพฤทธิ์ แห่งสำนักมหาชีวาลัยอีสานและคณะผู้ริเริ่มและพัฒนากระบวนการเฮฮาศาสตร์  ขึ้นมาโปรยที่หัวบันทึกเพื่อให้ตนเองระลึงถึงการทำงานในช่วงที่ผ่าน  ครูบาฯมักสอนเสมอในการทำงานหากจะต้องรอให้พร้อมคงไม่ได้ทำอะไรกันแน่ ดังนั้นการทำงานบนฐานความไม่พร้อมจึงเป็นโจทย์สำคัญในการทำงานของคน เพราะไม่มีอะไรพร้อมไปซะทุกอย่างในโลก ช่วงที่ผ่านมาสาละวนอยู่กับการทำบ้านหลังใหม่ ตามที่เคยเล่าไปแล้ว ว่าจะใช้เป็นที่อยู่ที่กินที่หลับที่นอนที่ทำงาน ที่พบปะแลกเปลี่ยนข้อมูลใหม่ เก่า สำหรับคนที่สนใจงานพัฒนาผ้าทอและเรื่องศิลปวัฒนธรรมของอีสานและที่อื่น ๆ <img src="http://photos1.hi5.com/0070/714/700/hP5KRi714700-02.jpg" border="0" width="488" height="377" />  (สภาพบ้านเก่าในซอยหน้าเมือง 11 ในเขตเทศบาลนครขอนแก่น ก่อนการบูรณะและซ่อมแซม เป็นบ้านเก่าสองชั้น ชั้นบนทำด้วยไม้แต่ผุมาก ส่วนด้านล่างก่อปูนและร้าวไปมากเช่นกัน) <img src="http://photos4.hi5.com/0075/951/843/M3d.P6951843-02.jpg" border="0" width="486" height="369" /> <img src="http://photos1.hi5.com/0075/591/000/DpWLpW591000-02.jpg" border="0" width="487" height="650" /> <img src="http://photos3.hi5.com/0075/266/242/CKoZTX266242-02.jpg" border="0" width="487" height="650" /> (สภาพการแต่งแต้มสีเพื่อขับให้บ้านมีสีสัน ได้เพื่อน ๆ ที่ทำงานตกแต่งมาช่วยออกไอเดียและความคิดจนกระทั่งออกมาเป็นบ้านหลังน้อย ที่รอคอยท่านมาเยี่ยมเยือน) แต่การทำงานก็ไม่ได้พร้อมเท่าไหร่นักเพราะว่า มันไม่พร้อมโดยเฉพาะเรื่องงบประมาณ แต่หากมันไม่เริ่มมันก็จะไม่ได้ทำ จึงเริ่มซะเลย ซึ่งการทำงานเกือบหนึ่งเดือนที่ผ่านมาก็คลานเป็นเต่าด้วยเหตุผลที่ว่าไปก่อนหน้า เพราะงานบูรณะซ่อมเซมบ้านเก่าเอามาปัดฝุ่นใหม่มันก็เหนื่อยพอตัวและใช้งบประมาณเอามาก เพื่อน ๆ ที่เคยทำบ้านมักบอกผมเสมอว่าเวลาทำบ้าน มันจะบาน และตามมาด้วยอาการบ้า อิอิอิ หากครบสูตรตามนี้มีหลังต้องพึ่งจิตแพทย์กันแน่ แต่ดีที่ยังคงกำคาถาของครูบาฯ ท่องเอาไว้ให้ขึ้นใจ ให้ขึ้นใจและให้ขึ้นใจ <h4> "ทำงานบนฐานความไม่พร้อม"</h4> <h4>"ทำงานบนฐานความไม่พร้อม"</h4> <h4>"ทำงานบนฐานความไม่พร้อม"</h4> <h4>"ทำงานบนฐานความไม่พร้อม"</h4> <h4>"ทำงานบนฐานความไม่พร้อม"</h4> <h2>สาธุ ขอให้เสร็จก่อนมีนาคม จะได้มีญาติมิตรมาเยี่ยมที่บ้านซะที</h2>

2009-01-11T13:48:44+07:00

เรื่องเล่าจากขอนแก่น false 234615

2009-01-13T12:54:38+07:00

false

2009-01-11T13:52:46+07:00

ทำงานบนฐานความไม่พร้อม

10713

true <h3>ฤดูหนาวแห้ง ๆ ของทุกปี  ลมหนาวมักจะทำร้ายคนเราด้วยการหอบเอาความหนาวเหน็บมาฝากเราประจำ ตอซังข้าวที่เขียวเมื่อปลายคนมาถึงตอนนี้มันเหี่ยวและขาวซีดไปทันตา   ข้าวในนาที่เหลืองทองมาถึงตอนนี้มันไม่เหลืออะไรอีกแล้ว ตอนนี้เหลือเพียงความหนาวที่อาบตรงผิวกำพร้าของเรา</h3> หนาว ๆ แบบนี้คงต้องพึ่งเสื้อหนาวให้อุ่นตัวอุ่นใจสักสองตัวเป็นอย่างน้อย  แต่เสื้อที่อุ่นในความรู้สึกของผมนั้นไม่ใช่เสื้อราคาแพงหรือแบรนด์เนมอะไร แต่เป็นเสื้อผ้าที่ทอด้วยมือ โดยเฉพาะผ้าฝ้ายเข็นมือเพราะเมื่อใส่ในหน้าหนาวมันจะอุ่นขึ้นมาทันใด เมื่อย้ายไปใส่หน้าร้อนมันก็จะเย็นสบาย ราวกับเป็นเสื้อวิเศษ เช่นเดียวกับผ้าห่มฝ้ายที่ผมหอบมาจากเมืองเลย เป็นผ้าห่มที่ใส้ในเป็นใส้ที่ทำมาจากฝ้ายแท้ ๆ ที่ชาวเมืองเลยปลูกกันเอง และนำมาสู่กระบวนการทำเป็นใส้ในของผ้าห่ม  ส่วนตัวผ้าห่มที่ห่อใส้ในผ้าฝ้ายนุ่ม ๆ ก็น่าจะเข้ากันได้ดี ยิ่งเมื่อมาห่อหุ้มให้เราเป็นตัวดักแด้ก็ดูเหมือนเราจะเป็นดักแด้ที่อุ่นจนไม่อยากลุกจากที่นอน <img src="http://gotoknow.org/file/somroay/DSC_1339s.jpg" border="0" /> (วันหนึ่งที่ เมืองเชียงคานในหน้าหนาว) ข้อนี้เป็นสิ่งพิสูจน์ความขยันของคนอีสานได้เป็นอย่างดี  ใครขี้เกียจปลูกฝ้าย ขี้เกียจทอผ้าก็รับความหนาวเหน็บไปเต็ม ๆ  ส่วนพี่น้องอีสานที่ขยันปลูกฝ้ายและเรียนรู้การทอผ้าก็จะมีเสื้อมีผ้าห่มที่อุ่น ๆ เอาไว้คลายหนาว ทุกวันนี้แม้ไม่ต้องปลูกฝ้ายเอง หรือทอผ้าไว้ใช้เอง แต่ใครขยันก็คงไม่เดือดร้อนในยามที่เหน็บหนาวเท่าไหร่นัก เพราะฤดูกาลเวียนไปแต่ความขยันจะนำพาเราไปสู่ความอบอุ่น อิอิ สรุปได้ไงเนี่ย?

2009-01-10T10:35:45+07:00

เรื่องเล่าจากโรงทอผ้า false 234431

2009-01-11T13:01:24+07:00

false

2009-01-10T10:36:34+07:00

ห่มผ้าให้หายหนาว

10713

true <div class="entry"> <h3>มาฝากข่าวถึงญาติมิตรที่บางกอกครับ ออตและช่างทอสองคนได้รับเชิญให้ไปร่วมงาน Amazing I-San Fair 2009 ที่จัดโดย การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย </h3> <a href="http://lanpanya.com/somroay/files/2009/01/amazingisan_b.jpg"><img class="alignnone size-medium wp-image-25" src="http://lanpanya.com/somroay/files/2009/01/amazingisan_b.jpg" border="0" title="amazingisan_b" width="150" height="150" /></a> <img src="http://photos1.hi5.com/0021/670/312/yUM0bJ670312-02.jpg" border="0" /> ซึ่งานนนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมทั้งขานรับนโยบายการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยในการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ให้เป็นที่รู้จักแพร่หลายมากขึ้น กิจกรรมภายในงาน - การแสดงทางศิลปะวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ - โซนข้อมูลเพื่อการท่องเที่ยวทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ - กิจกรรมสันทนาการบนเวทีกิจกรรม ในส่วนของออตและช่างทอผ้าได้เข้าร่วมกิจกรรมดังนี้ -การแสดงผ้าทอร่วมสมัยจำนวน 40 ผืน -การสาธิตการทอผ้าไหมมัดหมี่แบบ ผ้าปูม -การออกแบบลายผ้าด้วยตนเองอย่างง่ายที่สามารถทอด้วยเทคนิคไหมมัดหมี่ รายละเอียดอื่น ๆ Date: 15 - 18 January, 2009 Owner: Tourism Authority of Thailand 10 a.m. - 8 p.m. Plenary Hall 1-3, Hall C2, Meeting Room แล้วเจอกันนะครับ </div>

2009-01-03T15:01:01+07:00

เรื่องเล่าจากโรงทอผ้า false 233181

2009-01-11T13:59:11+07:00

false

2009-01-03T15:04:35+07:00

Amazing I-San Fair 2009

10713

true <h3 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">เดิมแม่หญิงอีสานทุกคนต้องทอผ้าได้ เพราะในวิถีวัฒนธรรมนั้นต้องการผ้าทอมืออยู่ในทุกวิถีชีวิต ดังนั้นการก้าวผ่านจากผู้สาว สู่การเป็น แม่บ้านแม่เรือนนั้นต้องทอผ้าได้  ความหมายของ ได้ คือมีความสามารถในการมีผืนผ้าไว้ใช้ในครัวเรือน</h3>   <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ผู้สาวอีสานก่อนแต่งงานต้องสะสมผ้าเอาไว้ สมมา ให้แก่ญาติฝ่ายผู้ชายพ่อแม่ของเจ้าบ่าว ส่วนใหญ่จะได้เครื่องสมมาไหมกัน เช่น พ่อสามีจะได้ของสมมาเป็นผ้าโสร่งไหม ผ้าขาวม้าไหม หมอนขิด  แม่สามีจะได้ของสมมาเป็นผ้าสิ่นไหม ผ้าขาวม้าไหม หมอนขิด  ส่วนญาติฝ่ายสามีในลำดับถัด ๆ ไปก็ลดลงตามความใกล้ชิดของญาติ</h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">เมื่อผ่านกระบวนการทอผ้าได้ การพัฒนาของแม่หญิงอีสานส่วนใหญ่ไม่ได้หยุดลงเพียงเท่านี้ ยังมีการพัฒนาการทอผ้าในขั้นต่อไป ผมเรียกการพัฒนาจาก “ทอได้”  ไปสู่ กระบวนการที่ได้รับการยกย่องเป็น “ซ่าง”</h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ทอผ้าได้ ต่างจากการเป็น ซ่าง โดยสิ้นเชิง แม่หญิงอีสานที่นับว่าเป็นคนทอผ้าสวย ๆ หรือที่ได้รับการยกย่องว่า ซ่าง นั้น คือผู้ที่เข้าใจแตกฉานในกระบวนการทอผ้าตั้งแต่การเตรียมวัสถุดิบจนถึงกระบวนการใช้งาน ในขณะเดียวกันจะต้องมีความเป็นครูอยู่ในตัวเพราะคนที่ได้รับการยกย่องว่า ซ่าง นั้นจะมีลูกหลานมาขอเรียนรู้ด้วย เป็นการฝึกแบบเรียนรู้ร่วมกัน</h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ดังนั้น ซ่าง จึงมีทั้งทักษะแห่งวิชาชีพการทอผ้าและทักษะแห่งความเป็นครู  ในชุมชนหนึ่ง ๆ จะมีคนที่ทอได้และได้รับการยกย่องว่าเป็น ซ่าง นั้นมีอยู่ในทุกคุ้มบ้าน ดังนั้นผ้าทอในแต่ละคุ้มบ้านจึงมีคุณภาพดีเพราะมี ซ่าง ช่วยกำกับและบอกสอน</h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ปัจจุบันกระบวนการพัฒนาสู่การเป็น ซ่าง นั้นดูจะลดลง มีเหตุผลประการหนึ่งที่ส่งผลต่อกระบวนการเป็น ซ่าง นั้นคือ กรณีการตลาดแบบใหม่โดยใช้รสนิยมของคนนอกมากำหนดคุณภาพของคนทำงาน</h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;"> </h4> <h4 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">ผมว่าหลายท่านคงเคยได้ยินว่า “เสน่ห์ของผ้าไหมมัดหมี่อีสานอยู่ที่ความไม่เรียบร้อย ความเหลื่อมของสีและลาย  ความดิบ ๆ ของสี ความไม่นิ่งของลาย” แต่สำหรับผมเห็นว่าการโปรโมทการตลาดแบบนี้แบบเดียวเป็นการทำลายกระบวนการสู่ความเป็น ซ่าง  เพราะกลุ่มแม่บ้านหลายกลุ่มตอนนี้มักง่ายในการสร้างลายและการทอ  เพราะเข้าใจว่าเสน่ห์ของไหมมัดหมี่เป็นดั่งที่การตลาดของคนนอกว่าเอาไว้ โดยลืมกระบวนการพัฒนาตนเองสู่การเป็น ซ่าง และรักษาคุณภาพการทอไหมมัดหมี่ที่งดงาม สมบูรณ์และปราณีต  คนทอผ้าจึงให้ความสำคัญกับความประณีตของงานและการเรียนรู้น้อยลง</h4> <img src="http://photos4.hi5.com/0064/962/171/u0sfyH962171-02.jpg" border="0" width="329" height="519" />   <h2 class="MsoNormal" style="margin: 0cm 0cm 0pt;">บ้านชลบถพิบูลย์ที่เรากำลังจะเปิดในเร็ววันนี้ จะสนับสนุนการพัฒนาการทอผ้าของแม่หญิงอีสานให้ก้าวสู่ การเป็น ซ่าง อย่างสมบูรณ์ทั้ง คุณภาพ และ คุณครู</h2>

2008-12-30T17:18:38+07:00

เรื่องเล่าจากโรงทอผ้า false 232693

2009-01-17T10:59:02+07:00

false

2008-12-30T17:25:16+07:00

ดาบสองคมของตลาดไหมมัดหมี่แบบรสนิยมคนนอก

10713

true <h3>จำได้ว่า ไม่มีคราวไหนที่ชุมชนที่ผมอยู่จะมีรายได้เป็นกอบเป็นกำเช่นเท่ากับการทอผ้าเมื่อราว 15 ปีย้อนหลังไป</h3> <h3>คราวนั้นผมยังเป็นเด็กนักเรียนชั้นมัธยมจึงไม่ได้ช่วยแม่ทำอะไรมาก แต่ปรากฎการ คราวนั้นเป็นช่วงเวลาที่คนในชุมชนหลายสิบครอบครัวทุ่มเทแรงกายทอผ้าอย่างไม่หลับไม่นอน</h3> การมีรายได้คราวนั้นเป็นการปฏิวัติการทอผ้าของคนในชุมชนเข้าสู่การตลาดใหม่อย่างแท้จริง เพราะมีคนมาสั่งทอ ซื้อด้วยเงินสด ๆ หรือหากมาเอาผ้าไปก็รับรองว่าขายได้อย่างแน่นอนไม่มีเหลือ ไม่มีค้าง ระบบการซื้อเส้นใยจากร้านค้าของคนจีนในตลาดเกิดอย่างเป็นล่ำเป็นสัน เรียกได้ว่า รายได้กระจายไปทุกหนทุกแห่ง ในภาคการผลิต จากที่สามีเป็นแค่คนทำ/ซ่อมแซม วัสดุ อุปกรณ์ในการทอผ้าเท่านั้น กลับเปลี่ยนมาสู่กระบวนการเตรียมเส้นใยและพัฒนาสูงสุดสู่การมัดลาย และการทอ  พ่อผมซึ่งตอนนั้นยังมีชีวิตก็ช่วยแม่ในการทอผ้าด้วย ช่วยมัดด้วย เรียกได้ว่า สามีออกเมียเข้า เมียออกสามีเข้า  หลายครอบครัวต่อระบบไฟฟ้าเข้าไปที่กี่และทอผ้ากลางคืน ดึกดื่น  หรือบางครอบครัวลุกมาทอแต่เช้า  ที่ผมเล่ามาไม่ได้พูดเกินเลยไปจริง ๆ มันได้เปิกขึ้นแล้วเมื่อสิบกว่าปีก่อน ผ้าที่นิยมทอในช่วงนั้นเป็นผ้าปูมแบบเขมร ความยาวราว  4 เมตร ราคาขายที่กี่ทอผ้าหลายพันบาทและขายดีเป็นเทน้ำเทท่า  นายหน้าขายผ้าต่างจับจองผ้ากันแบบต้องจ่ายเงินมัดจำเอาไว้ โดยเฉพาะนายหย้าที่ขายผ้าให้เมืองเชียงใหม่ <h3> ซึ่งไม่แน่ผ้าปูมแบบเขมร ที่วางขายกันที่ล้านนา อาจจะผลิตที่ขอนแก่นก็ได้  </h3>

2008-12-29T12:55:17+07:00

เรื่องเล่าจากโรงทอผ้า false 232457

2008-12-29T19:10:36+07:00

false

2008-12-29T13:07:13+07:00

ผ้าปูมอีสาน ที่เมืองล้านนา