ขบวนการครูเพื่อศิษย์ของแผ่นดินไทยน่าจะมีลักษณะอย่างไร

ชีวิตที่พอเพียง  : 812b. วางแผนขับเคลื่อน “ครูเพื่อศิษย์” เต็มทั้งแผ่นดิน (1)

วันนี้เป็นวันมงคล วันแม่ วันเฉลิมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ   เทวดาแห่งมงคลดลใจให้ผมคิดเรื่องนี้   เป็นจุดเริ่มต้นของบันทึกที่น่าจะนำไปสู่ขบวนการ “ครูเพื่อศิษย์” ของแผ่นดินไทย   จากความฝันสู่ความจริง การปฏิบัติจริง ทั่วแผ่นดินไทย    ที่เป็นการปฏิบัติแบบใหม่ คือแบบเสรีชนที่ต้องการทำดีเพื่อแผ่นดิน

ขบวนการ “ครูเพื่อศิษย์” ค่อยๆ ฟักตัวผ่านหลากหลายกลไก   หลากหลายวง ลปรร. ที่เดาว่าส่วนใหญ่ผมไม่ได้รับรู้    และเดาว่าส่วนใหญ่ไม่ได้ใช้คำ “ครูเพื่อศิษย์” แต่พฤติกรรมเป็นเช่นนั้น  

ผมลอง “ฝัน” ว่าขบวนการครูเพื่อศิษย์ของแผ่นดินไทยน่าจะมีลักษณะอย่างไร    เป็นการ “ยกร่างภาพฝัน” ไม่ผูกขาดว่าจะต้องเป็นเช่นนี้   และอยากได้คนมา “ร่วมฝัน”   เพราะในภาษา LO นี่คือ Shared Vision ของคนทั้งแผ่นดิน

·          เป็นขบวนการที่ไม่เป็นทางการ    ไม่ผ่านสายบังคับบัญชาทางราชการหรือทางการเมือง    แต่ร่วมมือกับทุกฝ่าย แบบเป็นเครือข่ายความร่วมมือ    ถ้า “ฝันตรงกัน” ก็ร่วมมือกันได้

·          เป็นขบวนการจิตอาสา  ไม่ใช่ธุรกิจ  เน้นการร่วมกันทำงานเพื่อบ้านเมือง/สังคม/ท้องถิ่น โดยไม่คิดเรื่องค่าตอบแทนเป็นตัวตั้ง  

·          เน้นการดำเนินการให้เกิดความต่อเนื่องยั่งยืน    ไม่ใช่ดำเนินการเพราะมีเงินมาให้จากแหล่งใดแหล่งหนึ่ง    แต่หวังว่า หลังจากช่วง ๒ ปีแรกของโครงการ จะมีเงินจำนวนหนึ่งตั้งเป็น “มูลนิธิ ครูเพื่อศิษย์ – นครสวรรค์” (ชื่อสมมติ ซึ่งหมายความว่า ฝันเห็นมูลนิธิครูเพื่อศิษย์ในทุกจังหวัด เชื่อมโยงเป็นเครือข่ายกัน)   หนึ่งมูลนิธิคือหนึ่ง node ของเครือข่าย    มูลนิธิจะเป็นกลไกของความต่อเนื่องยั่งยืน

·          ขบวนการครูเพื่อศิษย์เป็น catalyst ของการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษาภาพใหญ่   ทำงานร่วมกันเป็นภาคี    เพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงไปด้วยกัน

·          ใช้เครื่องมือ “การแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากความสำเร็จเล็กๆ” (SSS – Success Story Sharing) เป็นจุดเริ่มต้น และเป็นพลังขับเคลื่อน   เสริมด้วยกลไกเชื่อมโยงเครือข่าย   โดยมีเป้าหมายสุดท้ายคือ   เพื่อยกระดับขีดความสามารถ (Competency)  ระดับการทำงาน (Performance)  และระดับจิตวิญญาณ (Spirituality)  ของครูทั้งแผ่นดิน   ไม่ใช่เครือข่ายเพื่อครูเพื่อศิษย์เท่านั้น   แต่เป็นเครือข่ายเปิด ที่ครูและไม่ใช่ครูก็เข้าร่วมได้

·          ย้ำว่า “เครือข่ายครูเพื่อศิษย์” นี้ เป็น inclusive network ไม่ใช่ exclusive network

·          เครื่องมืออีกอย่างหนึ่งของขบวนการนี้คือ R2R ของวงการศึกษา

·          เครือข่ายนี้ เป็น Learning Network  ไม่ใช่ Training Network   กระบวนการที่ใช้จะเป็น Learning : Training = 80 : 20  

·          ทีมแกนนำ ทำหน้าที่ “คุณอำนวย”  ไม่ใช่ “คุณอำนาจ” ของเครือข่าย    และทำหน้าที่แบบอาสา และเน้นการทำงานร่วมกันเป็นทีม   การทำงานนี้เองเป็นการเรียนรู้ (Team Learning)

·          มีวิธีทำงาน ที่ทำให้ขบวนการนี้ค่อยๆ แผ่ออกไปเต็มแผ่นดินไทย   และร่วมกับกลไกที่เป็นทางการในการปฏิรูปการเรียนรู้ของวงการศึกษาไทย

·          มีวิธีทำงานที่เชื้อเชิญชักชวนกลไกในพื้นที่/ท้องถิ่น เข้ามาร่วม   โดยการใส่ “เชื้อเพลิง” (พลัง หรือพลังงาน) ในรูปแบบใดแบบหนึ่ง เข้ามาร่วมขับเคลื่อน   “เชื้อเพลิง” ดังกล่าวอาจได้แก่  คนที่มี SS เข้ามาร่วม ลปรร., เงิน, สถานที่, ช่วยสื่อสาร SS และขบวนการแบบปากต่อปากหรือแบบอื่นๆ, ช่วยแนะนำ “ครูเพื่อศิษย์” หรือ “โรงเรียนเพื่อศิษย์” เข้าร่วมขบวนการ, ช่วยเผยแพร่อุดมการณ์ของขบวนการ, เป็นต้น  

·          คุณลักษณะอื่นๆ  เชิญร่วมกันออกความเห็น ทั้งเพิ่มเติม   และแสดงความเห็นทั้งที่ไม่เห็นด้วย และเห็นด้วยกับความฝันข้างตัน   

วิจารณ์ พานิช

๑๒ ส.ค. ๕๒

วันแม่