คราวนี้หลบเมฆมาลุยเรื่อง ฟ้าผ่า กันต่อครับ เพราะเป็นเรื่องสำคัญที่พวกเราน่าจะรู้ไว้

 

บันทึกนี้เป็นตอนที่ 4 ของบทความต่อเนื่องขนาดยาว
ซึ่งจะทยอยนำเสนอเป็นระยะจนสมบูรณ์

ประเด็นที่แล้ว : ฟ้าผ่ามีขั้นตอนอย่างไร?

 

4. มีเครื่องมือหรืออุปกรณ์ที่ใช้ในการตรวจจับฟ้าผ่าหรือไม่?

ตอบ : อุปกรณ์ตรวจจับฟ้าผ่ามีหลายแบบ โดยทุกแบบล้วนใช้หลักการตรวจจับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่เกิดขึ้นเนื่องจากฟ้าผ่า ซึ่งปกติแล้วมักจะตรวจจับคลื่นวิทยุ


อย่างไรก็ดีในมุมมองของผู้ใช้ (เช่น ผู้เล่นกอล์ฟ) อาจแบ่งอุปกรณ์เหล่านี้ออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่

กลุ่มแรกเป็นอุปกรณ์ซึ่งติดตั้งแบบถาวร ซึ่งใช้ในการศึกษาวิจัย หรือเป็นส่วนหนึ่งของระบบเครือข่ายตรวจจับฟ้าผ่าในวงกว้าง เช่น อุปกรณ์ ALDF (Alvanced Lightning Direction Finder) จำนวน 130 ตัวของ เครือข่ายตรวจจับการเกิดฟ้าผ่าแห่งชาติ (The National Lightning Detection Network, NLDN) ของสหรัฐอเมริกา

ข้อมูลเกี่ยวกับฟ้าผ่าจากระบบเครือข่ายนี้มีประโยชน์สำหรับกิจกรรมที่ต้องใช้ข้อมูลทางอุตุนิยมวิทยาในการตัดสินใจ เช่น การบิน เป็นต้น


อุปกรณ์ตรวจจับฟ้าผ่า ALDF ของ NLDN


อุปกรณ์อีกกลุ่มหนึ่งเป็นแบบพกพาซึ่งมีหลายโมเดลในเชิงพาณิชย์ ทั้งนี้ข้อมูลสำคัญที่อุปกรณ์แบบพกพานี้จะให้กับผู้ใช้ได้แก่ ระยะทางที่เกิดฟ้าผ่า

ตัวอย่างเช่น เครื่องรุ่นหนึ่งจะระบุช่วงระยะห่างเป็น 4 ช่วง (โดยใช้หน่วยไมล์ตามแบบอเมริกัน) ได้แก่ ระยะใกล้กว่า 6 ไมล์ (ซึ่งเป็นไปตามกฎ 30/30 ที่กล่าวถึงในบันทึกอื่นต่อไป) ระยะ  6-12 ไมล์  ระยะ 12-20 ไมล์ และระยะ 24-40 ไมล์ เป็นต้น


StrikeAlertตัวอย่างอุปกรณ์ตรวจจับฟ้าผ่าแบบพกพายี่ห้อหนึ่ง


บางเครื่องอาจจะตรวจจับได้ด้วยว่า พายุฝนฟ้าคะนองกำลังเคลื่อนที่เข้าหาคุณอยู่หรือไม่ และหากใช่ พายุนี้จะมาถึงในเวลานานแค่ไหน เพื่อให้คุณสามารถตัดสินใจได้ทันท่วงที


ข้อมูลเกี่ยวกับเครื่องตรวจจับฟ้าผ่าสามารถค้นอินเทอร์เน็ตด้วยคำว่า
lightning detector หรือ lightning detection equipment

ดูตัวอย่างอุปกรณ์ตรวจจับฟ้าผ่าในเชิงพาณิชย์

อ่านข้อมูลเกี่ยวกับ lightning detector ใน Wikipedia