ปัญญาสามฐาน สัมพันธ์กับความต้องการของมาสโลว์

      เท่าที่ผมได้ศึกษาการพัฒนาคนด้วยหลักปัญญาสามฐาน และ  พัฒนาคนด้วยหลักความต้องการของมาสโลว์  พบว่าทั้งสองทฤษฎีมีความสัมพันธ์กัน  ที่น่าจะต้องนำมาใช้ควบคู่กันไป เพื่อความสมบูรณ์ของการพัฒนาคน

 

      ทั้งในบทบาทของ

 

      ครู   พัฒนา  นักเรียน

     ผู้บริหาร    พัฒนา   บุคลากร

     นักวิชาการ   พัฒนา   คนทำงาน

     Facilitator    พัฒนา   ผู้เข้าร่วมกระบวนการ

 

     บทบาทเหล่านี้  ล้วนต้องใช้ มาสโลว์  และ  ปัญญาสามฐาน  ด้วยกันทั้งนั้นครับ

 

      ความต้องการของมนุษย์ตามกฏของมาสโลว์  มาสโลว์ได้กำหนดไว้ ๕ ขั้น ดังนี้ครับ

 

     ขั้นที่ 1 ความต้องการทางกาย (Physiological Needs) คือความต้องการปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิต

 


     ขั้นที่ 2 ความต้องการความ มั่นคงปลอดภัย (Safety and Security Needs) คือความต้องการที่จะมีชีวิตที่มั่นคง ปลอดภัย

 


      ขั้นที่ 3 ความต้องการความรักและการเป็นที่ยอมรับของกลุ่ม (Love and Belonging Needs) มนุษย์เมื่อเข้าไปอยู่ในกลุ่มใดก็ต้องการให้ตนเป็นที่รักและยอมรับในกลุ่มที่ตนอยู่

 


      ขั้นที่ 4 ความต้องการได้ รับการยกย่องจากผู้อื่น (Self -Esteem Needs) เป็นความต้องการในลำดับต่อมา ซึ่งความต้องการในชั้นนี้ถ้าได้รับจะก่อให้เกิดความภาคภูมิใจใจตนเอง

 


      ขึ้นที่ 5 ความต้องการในการเข้าใจและรู้จักตนเอง (Self-Actualization Needs) เป็นความต้องการชั้นสูงของมนุษย์ ซึ่งน้อยคนที่จะประสบได้ถึงขั้นนี้

 

 

      ทีนี้ก็ขอทบทวนเรื่องปัญญาสามฐาน  ซึ่งแนวคิดหลักผมศึกษามาจาก ดร.วรภัทร ภู่เจริญ  ดังนี้ครับ

 

     ๑. ปัญญาที่ฐานกาย(Sensing) เป็นการรับรู้ทางร่างกาย เป็นความรู้สึกต่างๆที่กายรับรู้

 

      ๒. ปัญญาที่ฐานใจ(Feeling) เป็นการรับรู้ทางอารมรณ์

 

      ๓. ปัญญาที่ฐานคิด(Thinking) เป็นการใช้สมองคิดวิเคราะห์

 

      ทีนี้ในฐานะคุณครู  ผู้บริหาร นักวิชาการ และ Facilitator จะนำหลักการทั้งสองส่วนมาสัมพันธ์กันได้อย่างไร   ผมวิเคราะห์ออกมาดังนี้ครับ

 

     ขั้นที่ 1 ความต้องการทางกาย (Physiological Needs)  คือ ความต้องการด้านปัจจัยสี่ครับ   ถ้ายังขาดอยู่   ผมว่าปัญญาทั้งสามฐานคงไม่เกิดสักฐานเลยนะครับ   เป็นความต้องการขั้นพื้นฐานที่จะขาดไม่ได้

   

     ขั้นที่ 2 ความต้องการความ มั่นคงปลอดภัย (Safety and Security Needs)  ขั้นนี้ที่จะขอเน้น คือ  ภัยจากการดุด่าว่ากล่าวตำหนิติเตียน

      ถ้าขาด         -     ปัญญาสามฐาน ไม่เกิดครับ

      ถ้าไม่ขาด     -     พัฒนาปัญญาฐานกาย    

 

      ขั้นที่ 3 ความต้องการความรักและการเป็นที่ยอมรับของกลุ่ม (Love and Belonging Needs)

      ถ้าขาด    -       พัฒนาได้เพียงปัญญาฐานกาย  

      ถ้าไม่ขาด   -     พัฒนาปัญญาฐานกาย   และ  พัฒนาปัญญาฐานใจ      

 

    ขั้นที่ 4 ความต้องการได้ รับการยกย่องจากผู้อื่น (Self -Esteem Needs)

     ถ้าขาด   -     พัฒนาได้เพียงปัญญาฐานกาย  และ  ปัญญาฐานใจ     

     ถ้าไม่ขาด  -  พัฒนาปัญญาฐานกาย    พัฒนาปัญญาฐานใจ     และ พัฒนาปัญญาฐานคิด

 

 

      ขั้นที่ 5 ความต้องการในการเข้าใจและรู้จักตนเอง (Self-Actualization Needs)  คงไม่ขอกล่าวถึงครับ  เพราะยากที่จะพัฒนาไปถึงขั้นที่ 5

 

 

      ดังนั้น  การพัฒนาปัญญาสามฐานของผู้อื่น  คงต้องใช้ควบคู่ไปกับทฤษฎีความต้องการของมาสโลว์ครับ

 

      ให้เป็นไปตามลำดับขั้นตอน จาก ฐานกาย   ฐานใจ  ไปสู่  ฐานคิด  ด้วยความต้องการตามลำดับขั้นของมาสโลว์ 

 

      หรืออาจสรุปเป็นคำหลักง่ายๆว่า   "ให้ความรักก่อนให้ความรู้"  ครับ นั่นคือ เริ่มที่ฐานกาย ฐานใจ ด้วยความรัก  ก่อนำไปที่ฐานคิดเพื่อให้คนที่เราต้องการพัฒนาอยู่ในโหมดเรียนรู้ หรือ โหมดปกติ (Normal  mode)

 

      ถ้าเร่งให้ความรู้  โดยขาดความรัก   โดยเริ่มที่ฐานคิดเลย  ไม่ผ่านฐานกาย ฐานใจ   ผู้ที่เราจะพัฒนา ก็จะมาอยู่ในโหมดปกป้อง เอาตัวรอด(Survival mode)  โหมดนี้   ไม่เรียนรู้ครับ  เอาตัวรอดอย่างเดียว