" ..เว้าวอนอ่อนหวานปานฉะนี้    จะไม่ให้พี่หลงรักสักปานไหน

เมื่อน้องตุ๊กขอเพลงภาษาไทย     พี่อ้วนจึงจัดให้จากใจพลัน.."

          เพลง..คือสัญลักษณ์หนึ่งของความสุข  ความรื่นรมย์  ช่วยคลายความเหงา ความทุกข์   บางครั้งเพลงยังนำมาเป็นเครื่องมือในการประกอบอาชีพ  เพลงจึงเป็นสิ่งที่ผุกพันกับชีวิตมนุษย์อย่างใกล้ชิดตั้งแต่เกิดจนตาย  เพลงสามารถเข้าถึงผู้ฟังได้โดยง่ายทางสื่อสารมวลชนต่าง ๆ  บุคคลสามารถรับสุนทรียรสแห่งเสียงเพลง ไม่ว่าจะเป้น จังหวะ  ท่วงทำนอง  ลีลาและเนื้อร้องของบทเพลงนั้น ๆ โดยไม่รู้ตัว

            หากพิจารณาถึงวิธีสอนที่จะทำให้เกิดสัมฤทธิผลในการเรียนรู้ภาษาไทยแล้ว  หนึ่งในรูปแบบการจัดกิจกรรมที่ได้รับความสนใจ  คือ การใช้เพลงประกอบการสอน  เพราะนอกจากจะเป็นสื่อที่สอดคล้องกับความสนใจ  สร้างบรรยากาศที่ดีในการเรียนแล้ว  ยังช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ได้อย่างรวดเร็ว  จดจำเนื้อหาได้แม่นยำ  สนุกสนานเพลิดเพลินไม่เกิดความเบื่อหน่าย  เพลง..ทำให้บทเรียนมีชีวิตชีวาเพิ่มมากขึ้น อีกทั้งยังบูรณาการเชื่อมโยงไปยังนาฏกรรมการแสดงประเภตต่าง ๆ ได้อย่างเหมาะสมกลมกลืน  สามารถนำมาเผยแพร่ถ่ายทอดจินตนาการส่งความสุขผ่านวรรณกรรม  ตัวละคร  บทเพลงสู่ผู้ฟังและผู้ชมได้อย่างดียิ่ง  ภาษาไทยกับเพลงจึงเปรียบเสมือนคู่ขวัญที่เอื้อประโยชน์ต่อกันสืบเนื่องตลอดมา

          บันทึกนึ้ขอนำเสนอเพลงตามที่คุณครูตุ๊กแกได้ขอร้องมาจากบันทึกที่ผ่านมา เพื่อประกอบการจัดการเรียนรู้เรื่องมาตราตัวสะกดในชั้นประถมศึกษาปีที่ ๒..ค่ะ (คุณครูภาษาไทยสามารถนำไปใช้ได้ทุกชั้นนะคะ โดยเฉพาะช่วงชั้นที่ ๑)

เพลงมาตราตัวสะกด

                   ๑. เพลงมาตราตัวสะกดเก้ามาตรา   (ทำนองแคนลำโขง)

                               มาตราตัวสะกดของไทยรวบรวมไว้มีเก้ามาตรา 

                      มาตราแม่ ก กา อย่าชักช้าจำให้ดี

                      คำที่ไม่มีตัวสะกด อย่าละลด เช่น   เต่า   ปู ปลา

                      มาตราตัวสะกดแม่กน   อีกแม่กม  และแม่กง

                      เกย   เกอว   อย่าใหลหลง   ให้เราจงจำให้มั่น

                      ห้าแม่นั้นสะกดต่างกัน    มาเร็วพลันจำให้ขึ้นใจ

                      มาตราแม่กก กด กบ จำให้ครบเก้าแม่พอดี

                      มาตราทั้งสามแม่นี้ อย่ารอรีออกเสียงสั้น ๆ

                     ให้คำนั้นผันเป็นคำตาย    เราทั้งหลายจำได้ไม่ลืม.

                       ๒. เพลงมาตรา แม่ ก กา    (ทำนองรำวงดาวพระศุกร์)

                                      มาเร็วมา มาเรียนแม่กาให้ร่าเริงใจ

                        พวกเราเริงร่าอุราแจ่มใส มาเรียนแม่ไอแม่เอา

                        มะมาพวกเราเร็วมา ใช้เสียงอะ อา อุ ไอ อำเอา

                        เราไม่ใส่ตัวสะกด เราตัดออกหมดสะกดไม่เอา

                       ใช้แต่สระ เช่นว่า เรา เขา พ่อ ตัว หัวเข่า เรามี

                       ฤ ฤๅ เอะ เอ อุ อู อัวะ อัว อึ อือ อะ อา อิ อี

                       ใช้สระให้ดี แม่กาไม่มีตัวสะกดเติม

                       จำไว้ ๆ ให้ดี ถ้าเป็นอย่างนี้เราเรียกแม่ กา

                       ไม่ระอาเพราะใช้ถูกเอย

                  ๓. เพลงมาตราแม่กก (ทำนองเพลง Are you sleeping)

                           มาตราแม่กก ๆ          ไก่ ไข่ ควาย ๆ

                    ฆ ระฆัง ตีดังกังวาน ๆ        สราญสุขใจ ๆ

                   โยกเยกเลขหก ๆ                เมฆ โรค โชค ๆ

                   ล้วนสะกดด้วยแม่กก ๆ        มีสี่ตัว ๆ

                 ๔. เพลงมาตราแม่กด (ทำนองเพลงช้าง)

                           คด มด งด                 รู้จักแม่กดหรือไม่

                 เห็น "ด" สะกดที่ใด                เป็นมาตราไทย แม่กด นะ ๆ

                 จำไว้ซิจ๊ะ มีหลายคำ

                       พจน์ รถ ยศ                   ก็เป็นมาตราแม่กด

                 เหมือน "ด" สะกดทุกคำ         เราต้องจดจำกันให้ดี ๆ

                 ลองหาดูซิ มีหลายคำ

             ๕.เพลงมาตราแม่กด (ทำนองเพลงสามัคคีชุมนุม)

                      มาตราสะกดแม่กด     จำไว้ให้หมดสิบแปดตัวมี

              จ จาน ฉ ฉิ่ง เข้าที              ช ช้าง เร็วรี่ อีก ฌ กระเฌอ

            ซ โซ่ ฎ ชฎา ฏ ปฏัก             ช่างงามน่ารัก ฑ นางมณโฑ

            ฒ เฒ่า ฐ ฐานใหญ่โต           ด เด็กมากโข เดินโซ ต เต่า

            ท ทหาร ถ ถุง ธ ธง               ต่างมุ่งหน้าตรง ยัง ศ ศาลา

            ส เสือร้าย อยู่ในพนา             ท่านมีเมตตา ษ ฤๅษีอยู่ไพร

            มาตราสะกดแม่กด                จำไว้ให้หมดสิบแปดตัวนี้

            มาท่องเร็วไวเข้าซิ                 อย่าได้รอรีจำให้ขึ้นใจ

           (เพลงนี้ค่อนข้างยาว..แต่หากจำได้จะมีประโยชน์มากค่ะ)

           เป็นมาตราตัวสะกดที่นักเรียนจำยากที่สุด**เนื่องจากมีจำนวนตัวสะกดมากที่สุด

              ๖. เพลงมาตราแม่กบ (ทำนองเพลงตบแผละ)

                            จับกบ ตะปบ ประจบ         เสียงดังอบ อบ อบ อบ

                เห็น บ สะกดที่ใด                         ไม่ต้องสงสัย นั่นคือแม่กบ

                ประสพ ถูกสาป ก่อบาป                 มีลาภ แม่กบ อบ อบ

                ดูซิ ยีราฟ นั่นไง                           คำเหล่านี้ไซร้ เหมือน บ สะกด

            ๗. เพลงมาตราแม่กง (ทำนองเพลงเจ็ดวันที่ฉันเหงา)

                    มาซิเชิญออกมา        หาตัวสะกดแม่กง 

            จง ดำรง มั่นคง                  ยืนตรง ธงชาติไทย

           จูง นกยูง บินสูง                  ฝูงปลาร่าเริงใจ

           ลงลำคลองว่องไว                กางใบเรือไม่โคลง

           ดูซิดู ง งู อยู่ท้าย                ใคร ๆ ก็มอง

          หนู ๆ จงกู่ร้อง                      หาตัวสะกดแม่กง

            ๘. เพลงมาตราแม่เกย (ทำนองเพลงช้าง/พม่าเขว)

                           ยักษ์ ยักษ์ ยักษ์              หนูรู้จักยักษ์หรือไม่

                 เห็น ย ยักษ์ อยู่หลังใคร             เป็นมาตราไทย เรียกแม่เกย (ซ้ำ)

                 เช่น เฉย เลย ลาย ตาย เอย

         ๙. เพลงมาตราแม่เกอว(ทำนองเพลงช้าง/พม่าเขว) 

                       แหวน แหวน แหวน          หนูเคยเห็นแหวนหรือไม่

           แหวนงามตามอยู่หลังใคร            เรียกคำนั้นไซร้ว่าแม่เกอว ๆ

           แมว ขาว หิวข้าว แล้วเอย

(อีก ๒ มาตราได้เพิ่มแล้วค่ะ..ต่อจากปริศนาคำทาย)

.............

           แถมปริศนาคำทายตามมาตราตัวสะกดให้ด้วยค่ะ..

                 ๑. ปริศนาคำทาย..แม่ ก กา

                      อะไรเอ่ย.. สี่ตีนเดินมา หลังคามุงกระเบื้อง

                      อะไรเอ่ย.. สองตีนเดินมา หลังคามุงจาก

                      อะไรเอ่ย.. ไม่มีหัว ไม่มีหาง เดินขวาง ๆ รีๆ

                      อะไรเอ่ย.. ชื่อน่ากลัว ตัวน่ารัก

                      อะไรเอ่ย..แหวนกับแหวนชนกันที่กลางอากาศ เกิดเป็นสัตว์ประหลาดใช้ไถนา

เฉลย   เต่า   ไก่   ปู   วัว   ผีเสื้อ  

                  ๒. ปริศนาคำทาย..แม่กด

                       อะไรเอ่ย.. เกิดมาน่าเวทนา มีตารอบตัว

                       อะไรเอ่ย.. ตาแป๊ะหลังโกง ลงน้ำไม่ขุ่น

                       อะไรเอ่ย.. เปิดฉับใส่ฉุบ ปิดปุ๊บเดินปั๊บ

                       อะไรเอ่ย.. สี่ตีนเดินมา หลังคามีจอมปลวก

                       อะไรเอ่ย.. หกตีนเดินมา หลังคามีดนตรี

เฉลย   สับปะรด   เบ็ด   พระบิณฑบาต   อูฐ   จิ้งหรีด

                  ๓. ปริศนาคำทาย..แม่กบ

                       อะไรเอ่ย.. มีฟันซี่เดียว เคี้ยวไม้ทั้งแผ่น

                       อะไรเอ่ย.. เกิดมามีหางไม่มีขา พอโตขึ้นมามีขาไม่มีหาง

                       อะไรเอ่ย.. มีตารอบตัว มีหัวไว้จุก

                       อะไรเอ่ย.. เขียวเหมือนพระอินทร์ บินเหมือนนก มีศรปักอก จะว่านกก็ไม่ใช่

เฉลย    กบไสไม้    กบ    สับปะรด    แมลงทับ

                 ๔. ปริศนาคำทาย..แม่กน

                      อะไรเอ่ย.. ตรงข้ามคำว่าร้อน ขอบังอรเฉลยให้ที

                      อะไรเอ่ย.. ต้นเท่าเข็มใบเต็มทุ่งนา

                      อะไรเอ่ย.. อยู่ในขวด ...

                     สายอะไรเอ่ย.. หล่นจากฟากฟ้า ชื่นฉ่ำอุรา ชาวนาชอบใจ ...

                     คำอะไรเอ่ย.. ใช้เรียกส่วนหนักของมีด ที่อยู่ตรงข้ามด้านคม

                                         เมื่อเติมไม้โท มีความหมายตรงข้ามกับคำว่ายาว

                                         เมื่อเติมไม้เอก จะมีความหมายถึงอาการไหวถี่ ๆ

เฉลย เย็น ผักแว่น   ว   สายฝน   สัน-สั้น-สั่น

                  ๕. ปริศนาคำทาย..แม่กม

                      อะไรเอ่ย.. มาไม่เห็น เย็นจึงรู้

                      อะไรเอ่ย.. ตัดโคนไม่ตาย ตัดปลายไม่เน่า

                      อะไรเอ่ย.. หุบเท่ากระบอก ดอกเท่ากระด้ง

                      อะไรเอ่ย.. สาวๆ คับแจ แก่ ๆ หลวมโพรก

                      อะไรเอ่ย.. ไม้เท้าพระยา ซัดเข้าป่าหาไม่พบ

เฉลย    ลม    ผม   ร่ม   มะขาม   เข็ม

                  ๖. ปริศนาคำทาย..แม่เกอว

                      อะไรเอ่ย.. ชื่ออยู่บนฟ้า กายาอยู่ในน้ำ

                      อะไรเอ่ย.. มีแต่ปากไม่มีฟัน กินข้าวทุกวัน ได้มากกว่าคน

                      อะไรเอ่ย.. หลังงอเหมือนกุ้ง กินหญ้าหมดทุ่ง

เฉลย   ดาว    หม้อข้าว   เคียวเกี่ยวข้าว

เพิ่มเติมเพลงค่ะ..(แถมเพลงมาตราตัวสะกด แม่ ก กา และ แม่กบค่ะ.. เผื่อคุณครูที่ชอบทำนองนี้)

                                     ๑๐.  เพลง มาตราแม่ ก กา (ทำนอง 500 milles)

                              เด็กทั้งหลาย  ยังจำได้ไหม         แม่ ก กา ในมาตราไทย

                        เป็นคำไทย  ไม่มีตัวสะกด                 เราต้องจดจำ

                              เต่า วัว เสือ หมี งู ไก่ กา             ปลาโลมา  ม้า  ลา  จระเข้

                        คำเหล่านี้  ไม่มีตัวสะกด                   นั่นคือ  แม่ ก กา.

                                     ๑๑.  เพลง มาตราแม่กน (ทำนอง Joey)

                               ตัวสะกดมาตราในแม่กน           อย่าสับสน หก ตัวจำได้

                        มี ณ เณร  ล ลิง  ร เรือพายไป          น หนู ไซร้  ญ หญิงไทย  ฬ จุฬา

                           เดิน เวียนวน ปืนกล และรถยนต์     บนถนน  สับสน  จราจล

                        เริงสราญ  ปลาวาฬ  มันว่ายวน         บุญคุณ  ล้น  ดลจิต  คิดพากเพียร.

                                    ๑๒. เพลง มาตราแม่กม (ทำนอง CLEMENTINE : จังหวะวอลซ์)

                                นวล   งาม  ยาม  ย่อม            น้อม  พร้อม   ล้อม   ซ่อม

                         คำเหล่านี้ล้วนมี  ตัว  ม                   ขอให้เราจงจำไว้ให้มั่น

                         มาตราไทย  นั่นคือ  แม่กม.

                                    ๑๓. เพลง มาตรา แม่ กบ (ทำนอง โด เร มี)

                               บ ใบไม้  ป ปลา  พ พาน           ฟ ฟัน  ภ สำเภา  สหาย

                          ห้าตัวนี้ร่วมเป็นเพื่อนตาย               มอบกายใจไว้เคียวคู่กัน

                          ล้วนต้องพึ่งซึ่งกันและกัน               มาช่วยกันเปล่งเสียงให้ดี

                          มีอยู่ในมาตราของไทย                  มา มาเรียนมาตราแม่กบ

                          อบ อบ อบ อบ อบ.

        คุณครูสามารถใส่ทำนองเองใหม่ได้นะคะ..หากไม่ทราบทำนองเพลง..     

        โดยเฉพาะในช่วงชั้นที่ ๒  ซึ่งเด็กส่วนใหญ่ทำได้    หากจัดแข่งขันระหว่างกลุ่มจะสนุกมาก..

        สามารถใช้เป็นการสรุปบทเรียนได้เยี่ยมค่ะ    เพลงทั้งหมด ผู้แต่ง ได้แก่ ผศ.ประคอง สุทธสาร

        และ ผศ.ศิริวรรณ กาญจนสาลักษณ์  ภาควิชาประถมศึกษา คณะครุศาสตร์  จุฬาลงกรณ์

        มหาวิทยาลัย (ตำแหน่งขณะที่ผู้เขียนเข้าร่วมอบรม ..นานมาแล้วค่ะ)

                        กิจกรรมเสนอแนะประกอบการสอนภาษาไทยด้วย "เพลง" 

๑). การทำท่าทางประกอบเพลง มี ๕ ขั้นค่ะ

             ๑. ตบมือ นับจังหวะให้ได้ก่อน           ๒. ซ้อมจังหวะและทำนอง   ร้องให้คล่อง   

             ๓.ทำท่าทางง่าย ๆ ให้เข้ากับจังหวะ    ๔. ปรับปรุงท่าให้รับกับเนื้อหา  

             ๕. ช่วยกันดัดแปลงท่าทางใหม่ตามใจชอบ

๒). การทำกิจกรรมเข้าจังหวะ  มี ๓ ขั้นตอนค่ะ

            ๑. ตบมือ  นับจังหวะของแต่ละวรรคให้ได้เสียก่อน   

            ๒. ซ้อมจังหวะและทำนอง ร้องให้คล่อง

            ๓. คิดท่าทาง การเคลื่อนไหวของร่างกาย เช่น แขน ขา ไหล่ ศีรษะ ฯลฯ ให้เข้ากับจังหวะอย่างเสรี

๓). การใช้เกมประกอบการร้องเพลง  เช่น

          *แข่งกันเขียนคำในมาตราตัวสะกดจากเพลง   *แข่งกันหาคำตามมาตราตัวสะกดใหม่

 *แข่งขันกันแต่งประโยคจากคำที่มีอยู่ในเพลง  *แข่งขันกันทายปริศนา (ตามตัวอย่างข้างบนค่ะ)

                        ...คุณครูที่สนใจเพลงประกอบการสอนภาษาไทย..ขอมาได้อีกนะคะ ..

                                             ...ยินดีจัดให้ค่ะ..ด้วยความเต็มใจอย่างยิ่งค่ะ..