. . . แล้วนี่เมื่อไรเราจะได้ใช้ชีวิตแบบเนียนๆ กันซะที !

         ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2542 หน้า 596 คำว่า เนียน หมายถึง (1) มีเนื้อละเอียดนุ่มนวล เช่น เนื้อเนียน; (2) เรียบสนิท เช่น เข้าไม้ได้เนียนดี ความหมายที่ผมจะพูดถึงในบันทึกนี้ น่าจะตรงกับความหมายที่สองที่มีความหมายในทำนองที่ว่า เรียบสนิท เข้ากันได้ดี

         สิ่งที่ คาใจ ผมมาเป็นเวลานานก็คือการที่เราไม่สามารถผสานสิ่งต่างๆ ที่ทำอยู่นี้ให้เนียนเป็น เนื้อเดียวกัน ได้ โดยเฉพาะสิ่งที่เกิดขึ้นใน ระบบการศึกษา ผมมองว่ายังห่างไกลจากความหมายของคำว่า เนียน ค่อนข้างมาก ดังจะเห็นได้ว่านักเรียนนักศึกษาส่วนใหญ่ยังมองการเรียนรู้ในลักษณะว่าเป็นเรื่องที่หนัก ไม่อยากจะอ่าน ไม่อยากจะเขียน ไม่อยากจะเรียนรู้ ซึ่งครูเองก็จนปัญญา ไม่รู้ว่าต้องทำอย่างไร ไม่รู้วิธีที่จะกระตุ้นจูงใจ ในที่สุดก็หันไปใช้อำนาจที่มีอยู่ ใช้คะแนนเป็นตัวล่อ ใช้การสอบเป็นตัววัดเป็นการตัดสินว่าผู้เรียนคนนี้สมควร ผ่าน หรือไม่ ทำไปๆ จนการสอบกลายเป็นหัวใจของการศึกษาไปโดยปริยาย

         มาถึงวันนี้ วันที่วงการศึกษาไทยได้ให้ความสำคัญกับ การประกันคุณภาพการศึกษา แต่ปรากฏว่าภาพในอดีตก็ยังย้อนมาหลอกหลอนเราอีกจนได้  เราไม่สามารถสร้างคุณภาพให้ เนียน อยู่ในกระบวนการศึกษาของเราได้ สายตาทั้งหลายไม่ว่าจะของครูหรือของผู้บริหารสถานศึกษาต่างก็มาจับจ้องอยู่ที่ผลของการประเมิน ในลักษณะที่ไม่ได้แตกต่างไปจากการสอบ ตก/ผ่านแต่อย่างใด โดยไม่ได้ให้ความสนใจในเรื่องการพัฒนาคุณภาพภายในมากนัก

         การทำ KM ก็เป็นไปในทำนองเดียวกัน หลายหน่วยงานทำไปก็เพียงเพื่อให้ได้ชื่อว่าได้ทำ KM แล้ว เป็นการทำเพื่อโชว์ ทำเพื่อจะได้คุยโวว่า ข้าก็มี KM กับเขาเหมือนกัน และที่สำคัญก็คือทำไปเพื่อให้ผ่านการประเมินของ กพร. ผ่านการประเมินของ TRIS ซึ่งในที่สุดก็ติดอยู่กับโหมด (Mode) การประเมินอีกแล้ว (ครับท่าน) จะหาการทำงานแบบที่มี KM เนียนอยู่ในเนื้องานนั้นช่างยากจริงๆ !

         เรื่องสุดท้ายที่อยากจะกล่าวไว้ก็คือเรื่องการ ปฏิบัติธรรม แม้แต่การปฏิบัติธรรมเองก็ยังหาที่เนียนอยู่กับการใช้ชีวิตได้ค่อนข้างยาก ผู้ปฏิบัติธรรมส่วนมากยังทำแบบ ติดรูปแบบ มากกว่าทำไปด้วยเป้าหมายเพื่อการ ละ วาง หากแต่เป็นการทำไป ตามกระแส เพื่อให้รู้ว่า ข้าแน่ หรือเพื่อเผยแพร่ให้ผู้อื่นรู้ว่า ข้าก็ไปสำนักนั้นสำนักนี้มาแล้วเหมือนกัน ลืมการปฏิบัติธรรมแบบที่เนียนอยู่ในชีวิตประจำวันไปจนหมดสิ้น . . .

. . . แล้วนี่เมื่อไรเราจะได้ใช้ชีวิตแบบเนียนๆ กันซะที !