มีใครอยากเขียนหนังสือเพื่อเผยแพร่บ้างครับ?

คิดว่าคงจะมีหลายคนอยู่เหมือนกัน เพราะใน GotoKnow นี่ เขียนกันเก่งๆ ทั้งนั้นเลย
และจริงๆ แล้วอาจจะมี 'มืออาชีพ' อยู่หลายคนด้วยซ้ำ

อย่างไรก็ดี เนื่องจากผมยังไม่พบบันทึกแนวนี้ จึงอยากจะเล่าประสบการณ์ (ดีมั่ง แสบมั่ง) ที่เคยเจอมาค่อนข้างหลากหลายอยู่บ้างให้เป็นข้อมูลเบื้องต้น (7 สำนักพิมพ์ กว่า 20 เล่ม)

   

หนังสือตัวอย่างที่ผมร่วมงานกับ สนพ. สารคดี

เล่มซ้ายขายดีหน่อย เพียง 3 เดือน พิมพ์ซ้ำ เล่มกลางขายปานกลาง พิมพ์ซ้ำครั้งที่ 3 ใน 2 ปี

ส่วนเล่มขวา ขายมา 2 ปีแล้วยังไม่หมดเลยครับ...ฮือ...ฮือ)

---

ทั้งนี้ ผมขอให้ข้อมูลในแง่ การเขียนส่งต้นฉบับให้กับสำนักพิมพ์ ซึ่งมีขั้นตอนหลักๆ อย่างนี้ครับ

1. การจัดเตรียมต้นฉบับ
2. การส่งให้สำนักพิมพ์พิจารณา
3. การปรับปรุงต้นฉบับ (หากสำนักพิมพ์ตอบรับ)
4. การจัดอาร์ตเวิร์ต / การตรวจอาร์ตเวิร์ค
5. การรับค่าตอบแทน
6. การตลาด / การประชาสัมพันธ์

ส่วนใครที่สนใจการเขียนนิยาย โปรดอ่าน

 คำแนะนำเกี่ยวกับการส่งต้นฉบับ (นิยาย) ให้ สนพ. ของคุณ k-jira ได้ครับ 

 

รายละเอียดที่สำคัญ....มีดังต่อไปนี้...แอ่น..แอน..แอ๊น!

•  การเตรียมต้นฉบับ
  
  • เตรียมในรูป MS Word พร้อมภาพประกอบ
  • อาจส่งผ่าน E-mail ก็ได้ แต่แนะนำให้ส่งด้วย CD เพราะเป็นที่เป็นทาง เก็บแยกโฟลเดอร์ได้ และควรทำ backup สำหรับตัวเราเองได้ด้วย (1-2 ชุด)
  • นอกจาก CD แล้ว ควรส่งฉบับพิมพ์ (ซึ่งมีเลขหน้ากำกับ) ตามไปด้วย จะได้คุยกับสำนักพิมพ์รู้เรื่อง
  • ต้นฉบับ : ไม่ต้องกังวลเรื่องการจัดหน้าให้ดูดีมาก เนื่องจากจะถูกจัดใหม่ในการจัดอาร์ตเวิร์ค (artwork) อยู่ดี
  • ภาพประกอบ : หากเป็นไฟล์ ควรมีความละเอียดอย่างต่ำ 300 x 300 สำหรับภาพสี

•  การส่งให้ สนพ. พิจารณา
  • จะส่งให้ สนพ. ไหน ต้องรู้ "แนว" ของ สนพ. นั้น เช่น สนพ. สารคดี เป็นแนวท่องเที่ยว / วิทยาศาสตร์/ฯลฯ สนพ. มติชน/ศิลปวัฒนธรรม เป็นแนวประวัติศาสตร์/การเมือง/ฯลฯ -> ดูง่ายๆ จากหนังสือที่มาจาก สนพ. นั้นๆ ครับ
  • เมื่อติดต่อไป สนพ. จะขอดูต้นฉบับ ซึ่งกรอบเวลาในการพิจารณาจะต่างกันไป (หากเรื่อง hot ก็อาจจะดูเร็วหน่อย แต่ปกติอาจเป็นหลักเดือน) 
  • เป็นธรรมเนียมที่ว่า หากเราส่งต้นฉบับที่หนึ่งแล้ว ไม่ควรส่งที่อื่นในเวลาเดียวกัน ยกเว้น ส่งไปแล้วเงียบไปนานมาก ในที่นี้เรามีสิทธิ์ที่จะส่งไปที่อื่น แต่หากที่ใดรับ ก็ต้องรีบแจ้งที่อื่นเพื่อไม่ให้เขาเสียเวลาพิจารณา

• การปรับปรุงต้นฉบับ
  • หาก สนพ. รับงาน ก็จะมีกองบรรณาธิการอ่านอย่างละเอียด เพื่อตรวจสอบว่าต้องการข้อมูลอะไรเพิ่มเติม เช่น อาจจะขอภาพประกอบ เขียนขยายความ ขอให้เขียนคำนำ หรือขอคำแนะนำให้คนมาเขียนคำนิยมให้ ฯลฯ
  • หนังสือแต่ละเล่ม จำเป็นต้องมีบรรณาธิการมืออาชีพที่คอยดูแลทั้งเนื้อหา รูปแบบ และอื่นๆ ทั้งนี้เพราะว่า...
  • การเขียนหนังสือ ต่างจากการโพสต์ข้อความลงในอินเทอร์เน็ต เพระหากพิมพ์ผิดแล้ว ก็ผิดเลย แก้ไขไม่ได้ จนกว่า....จะได้พิมพ์ใหม่ (ใครเคยมีประสบการณ์พิมพ์ผิดตรงนี้จะรู้ว่า คำที่พิมพ์ผิดมันกระโดดออกมาทักทายเราได้ทุกครั้งที่เปิดหน้านั้น!)
  • ในทางปฏิบัติ อาจมีคนพิสูจน์อักษร ซึ่งสำนักพิมพ์บางแห่งเรียกว่า "คุณนายละเอียด" เธอหรือเขาคนนี้เป็นนักจับผิดชั้นยอด ตั้งแต่ตัวสะกด รูปประโยค ไปจนถึงวรรคตอน (ระดับครึ่งตัวอักษร) 

• การจัดอาร์ตเวิร์ค / การตรวจอาร์ตเวิร์ค
  • เป็นหน้าที่ของ สนพ. แต่เราจะมีสิทธิ์ตรวจแก้อย่างน้อย 1 ครั้งก่อนพิมพ์จริง
  • หากจะแก้อะไรให้แก้ไขในขั้นตอนนี้ เพราะหลุดแล้วหลุดเลย
  • ให้ระวังข้อความสำคัญๆ เช่น ชื่อบท ตำแหน่งของภาพประกอบ ความคมชัดของภาพประกอบ ฯล

• การรับค่าตอบแทน
  
  
  • เป็นความสุขอีกอย่างหนึ่งของคนเขียนหนังสือ ;-) 

• แต่ละ สนพ. จะมีวิธีการแตกต่างกันไป แต่หลักๆ มีอย่างน้อย 4 แบบ (ขอไม่เอ่ยนามว่าแต่ละที่คือ สนพ. อะไร 
  
  • จ่าย 10% x ราคาปก x จำนวนเล่มที่พิมพ์ เช่น หนังสือเล่มละ 120 บาท พิมพ์ 3,000 เล่ม ก็จะได้ 10% x 120 x 3,000 = 36,000 บาท โดยจะถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายเลย! (จ่ายภาษีเต็มที่ครับ ไม่มีซุก!)
  • จ่าย 10% x ราคาปก x จำนวนเล่มที่ขายได้จริง เช่น ตัวอย่างเดิม พิมพ์ 3,000 เล่ม แต่ขายจริงได้แค่ 1,000 เล่ม ก็ได้แค่ 10% x 120 x 1000 = 12,000 บาท (ยังไม่หักภาษี)
  • จ่ายเหมาสำหรับการพิมพ์ "รอบแรก" เช่น ในการพิมพ์ 5 ครั้งแรก (ไม่ว่าจะกี่เล่ม) หากพิมพ์ครั้งที่ 6 ถึงจะจ่ายเพิ่ม....(โหดเหมือนกันแฮะ)
  • ไม่จ่ายเป็นเงิน...แต่ให้เป็นหนังสือมาแทน ในกรณีของหนังสือแนวศาสนาของ สนพ. บางแห่ง (ผมเองเคยเขียนหนังสือแนวรับมือภัยธรรมชาติเล่มหนึ่ง และขอเป็นหนังสือตอบแทน ปรากฏว่า สนพ. ก็ Ok ครับ - คือ เท่ากับขายให้ผมในราคาต้นทุนนั่นเอง....ดีเหมือนกัน...เอาไปแจก)
    
• หากหนังสือของคุณมีบรรณาธิการรับเชิญ (ไม่ใช่คนของสำนักพิมพ์) คุณอาจจะโดนหักค่าบรรณาธิการ เช่น คุณได้ 7% ส่วนบรรณาธิการได้ 3% เป็นต้น (ฮือ...ฮือ....ได้นิดเดียว แถมยังโดนแบ่งเค้กอีก แต่มองแง่ดีก็คือ บรรณาธิการจะช่วยให้หนังสือของคุณดีขึ้น)
• ส่วนใหญ่ใช้โอนเงินเข้าบัญชี ที่จ่ายเป็นเช็คก็มีเหมือนกัน
  
• ข้อมูลเพิ่มเติมจากคุณ ใบไม้ย้อนแสง ในข้อคิดเห็นที่ 30

                     - บางสำนักพิมพ์จะจ่ายค่าแรงโดยคิดจากจำนวนบทความในหนังสือ
                     - บางแห่งคิดรวมทั้งค่าถ่ายภาพและค่าเขียน
                     - บางแห่งจะระบุว่า ค่าเขียนเท่าไร ค่าถ่ายรูปเท่าไรต่อหนึ่งบทความ
                     - บางแห่งจะจ้างช่างภาพต่างหาก แล้วจ่ายค่าเขียนบทความอย่างเดียว
                     - บางครั้งจะเป็นการเสนอผลงาน หรือรับจ้างบางองค์กรเขียน แล้วจึงไปติดต่อสำนักพิมพ์อีกทอด

• การตลาด / การประชาสัมพันธ์
  • คุณทนง โชติสรยุทธ์ ผู้ก่อตั้งและ Managing Director ของ SE-ED เคยให้สัมภาษณ์ว่า "หนังสือดีไม่มีใครเห็นเนี่ย มันไม่มีความหมาย ... ท่านเขียนมาดีแล้ว มันถูกซ่อนอยู่ที่ไหน เสียเวลา เสียแรงงาน ฉะนั้นเหนื่อยเพิ่มขึ้นอีกนิดหนึ่ง ก็คือทำการวางแผนในเชิงของการตลาด...อย่าไปรังเกียจคำว่า การตลาด เพราะการตลาดคือการทำให้หนังสือดีๆ ของเราถูกเผยแพร่ออกไปได้กว้างขวางที่สุด"
  • เรื่องสายส่งนี่ก็สำคัญ สายส่งบางบริษัทอาจขอส่วนแบ่งจากราคาปกถึง 30-40% เช่น หากหนังสือราคา 100 บาท คุณก็โดนหักไปแล้ว 40 บาท (นี่เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้หนังสือที่ขายในงานสัปดาห์หนังสือลดได้หลายสิบเปอร์เซ็นต์ เพราะไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในส่วนนีครับ) 
  • หากคุณ "ดัง" อยู่แล้ว ก็ยังต้องใช้การตลาดช่วย (ดูโฆษณาหนังสือของหม่ำ ของคุณหมอพรทิพย์ ฯลฯ นั่นไง)
  • แต่หากคุณไม่ดัง สนพ. ก็จะใช้วิธีการที่เหมาะสม เช่น ลงโฆษณาในสื่อ เปิดตัวหนังสือ หรือ จับคุณไปช่วยขายในงานสัปดาห์หนังสือ เป็นอาทิ  
  • หากหนังสือลงร้านแล้ว ให้รอดูไป 3 เดือน หากหนังสือขายได้ ก็แล้วไป แต่หากขายไม่ได้ หนังสือคุณอาจจะถูกลดความสำคัญลง เช่น จากหันปกหน้าออก -> หันด้านข้างออก -> เอาไปไว้ในที่ที่คนไม่เห็น -> (แย่สุด) กระเด็นออกจากร้าน (ฮือ...ฮือ)

หนังสือ 'แฟนพันธุ์แท้ไอน์สไตน์' จัดพิมพ์โดย SE-ED

(ขายดีติดอันดับ 12 ของ SE-ED อยู่ 1 สัปดาห์ ตามกระแสไอน์สไตน์ในปี 2005)

---

 

ผมขอข้อมูลไว้ให้เท่านี้ก่อน โดยละรายละเอียดจำนวนหนึ่งเอาไว้

หากเพื่อนๆ ชาว GotoKnow ท่านใดมีข้อสงสัยก็สอบถามมาได้ตลอดเวลาครับ

(ถามได้ แต่จะตอบได้หรือไม่อีกเรื่องหนึ่ง....ฮา) 

---

ภาคผนวก : บันทึกข้อมูลการทำงานกับ สนพ. ต่างๆ

• สำนักพิมพ์ สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยีไทย-ญี่ปุ่น หรือ สสท.) : 2 เล่ม
• ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เขียน/แปล/เป็นบรรณาธิการ) : 5 เล่ม

• สนพ. สารดคี : 7 เล่ม (เขียนเอง 5 เล่ม, เขียนร่วม 1 เล่ม แปลร่วมกับคนอื่น 1 เล่ม)
• สนพ. สสท. 2 เล่ม
• บ. ซีเอ็ด ยูเคชั่น จก. (มหาชน) 1 เล่ม
• สนพ. มูลนิธิเด็ก 1 เล่ม (แปล)
• สนพ. ร่วมด้วยช่วยกัน 1 เล่ม

• สนพ. สารคดี 2 เล่ม
• สนพ. สสท. 1 เล่ม
• มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์ 1 เล่ม

ดูตัวอย่างหนังสือที่ผมเขียนจากเว็บของร้าน SE-ED