เรียนรู้จากระบบอุดมศึกษาของสหรัฐอเมริกา (๑)

          หนังสือ The First SEMEO RIHED-AGB Educational Programme to the United States of America, 13 – 21 April 2008 ของ SEMEO RIHED หน้า ๑๐

ระบุภาพใหญ่ของระบบอุดมศึกษาของสหรัฐอเมริกาว่า

๑. ในเชิงระบบ ระบบอุดมศึกษาของอเมริกาเสื่อมลง   สถาบันระดับยอดไม่เสื่อม แต่ในภาพรวมเสื่อม   อย่างไรก็ตาม ระบบอุดมศึกษาของสหรัฐดีที่สุดในโลก

๒. ความเป็นอิสระ (autonomy) ลดลง

๓. ความไม่เท่าเทียมกันสูงขึ้น   เหมือนกับในสังคมภาพรวม

๔. ใช้เทคโนโลยีมากขึ้น   แต่การศึกษาทางไกลไม่ได้รับความนิยม

๕. นักวิชาการจะมีรายได้ลดลง    แต่งานจะหนักขึ้น

          ภาพใหญ่ ภาพเคลื่อนไหว ของอุดมศึกษาไทยเป็นอย่างไร   เทียบกับในเอเซียอาคเนย์ เราเป็นอย่างไร   ขอเชิญชวนช่วยกันออกความเห็นครับ

ผมลองออกความเห็นของผม

 
• ระบบอุดมศึกษาไทยขยายตัวในเชิงจำนวนอย่างมาก   เราไม่มีความจำเป็นต้องมีสถาบันอุดมศึกษาเพิ่มขึ้นแล้ว

• คุณภาพมีความแตกต่างกันมาก   และคุณภาพตามเป้าหมายที่แตกต่างกันก็ยังไม่ค่อยชัดเจน

• ยังขาดการเน้นคุณค่าของสถาบันอุดมศึกษาที่เน้นการสอน เน้นอุดมศึกษาเพื่อเรียนความเป็นมนุษย์ ไม่เน้นเรียนเพื่อประกอบอาชีพ

• ยังขาดการสร้างชุมชนวิชาการด้านการสอน หรือด้านการกระตุ้นการเรียนรู้  

 
• มหาวิทยาลัยไทยมีจิตวิญญาณด้านธุรกิจ (entrepreneurship) สูง   จุดพอดีอยู่ตรงไหน 

 
• ยังขาดระบบคุ้มครองผู้บริโภค   หรือว่าผู้บริโภคก็ต้องการ “สินค้า” ที่ตรงกับที่มหาวิทยาลัยบางแห่งเสนอ   คือให้ปริญญาง่ายๆ ไม่ต้องเรียนอย่างจริงจัง 

เชิญให้ความเห็นของท่านครับ

วิจารณ์ พานิช
๒ ม.ค. ๕๒