"ม้าขาวมิใช่ม้า"

เป็นวลีเลื่องชื่อของจีน สะท้อนถึงความเก่าแก่ของอารยธรรมจีน ว่ารู้จักการถกปรัชญา และตรรกศาสตร์ มาเนิ่นนานนัก ก่อนยุคท่านออกญาหัดแอ๊ดซะอีก ในตำราเรียนชื่อ "ตรรกบทของกงซุนลุงจื่อ" ใช้หัดสอนภาษาจีน ให้ผู้เรียนเมามายตายได้โดยมิต้องร่ำดื่มสุรา

ตำนานเล่าว่า คำกล่าวนี้เป็นของ กงซุนลุงจื่อ ซึ่งไปถกปรัชญาตรรกศาสตร์ชนะปราชญ์อื่น ด้วยนัยยะของการแยกลักษณะของม้า ออกจากม้า ว่า ความขาว เป็นองค์ประกอบที่สามารถสร้างความแตกต่าง ทำให้ม้าขาว แตกต่างจากม้า ด้วยโวหารทางตรรกศาสตร์ จนสามารถได้รางวัลเป็นม้าขาวตัวหนึ่ง เพราะพิสูจน์จนเหล่านักปรัชญาคนอื่น อับจนถ้อยคำ ได้แต่ยอมรับว่า ม้าขาว มิใช่ม้า จริง ๆ

ตำนานเล่าว่า เมื่อกงซุนลุงจื่อ กลับบ้าน โดนทหารเฝ้าด่าน เรียกเก็บภาษีม้า

ท่านกงซุน เฝ้าทุ่มเถียงกับทหารเฝ้าด่าน ว่าม้าขาว มิใช่ม้า จะมาเก็บภาษีม้า มิบังควร มิบังควร

ตำนานไม่ได้เล่ารายละเอียดว่า ทหารเฝ้าด่าน จะว่ากล่าวอย่างไร คาดว่า คงบอกให้ จ่ายมา จ่ายมา

ตำนานเล่าว่า ท่านกงซุน เถียงแพ้ ได้แต่ต้องจ่ายภาษีม้า

นี่กลับเป็นการหักมุมที่เลื่องชื่อของตำนานนักปรัชญาจีนนัก ว่า สูงสุด คืนสู่สามัญ

ปริศนาคือ เหตุใด ทหารเฝ้าด่านที่มีปรัชญาลึกล้ำกว่า กลับไม่ได้รับการจดจำ แม้บันทึกบทถกเถียงก็ไม่มีสืบทอดต่อ ? ทั้งที่ควรนับเป็นการประลองคารมที่น่าแตกตื่นสะท้านขวัญแห่งยุค

ไม่แน่ว่า กงซุนลุงจื่ออับอายที่เถียงสู้ไม่ได้ ไม่ได้นำไปเล่าถ่ายทอดต่อ ส่วนทหารเฝ้าด่าน ไม่แน่ว่า เป็นยอดคนงำประกาย ชืดชาชื่อเสียง ไม่คิดถ่ายทอดต่ออันใด จึงปล่อยให้การประลองอันน่าสะท้านขวัญนี้ ผ่านไป คล้ายดาวตก ที่เปล่งประกายเจิดจ้า วูบเดียวก็หายลับ

ช่องว่างทางประวัติศาสตร์นี้ ชวนให้คันหัวใจนัก

แต่การสืบสาว กลับทำไม่ได้ เพราะผู้เกี่ยวข้อง ล้วนตายจาก การสื่อสารข้ามภพ ก็ยังคลุมเคลือ ยากเชื่อถือ คงได้แต่เติมเต็มด้วยบทสนทนาตามจินตนาการข้างล่างนี้

บทสนทนานี้ คิดจากจินตนาการ ไม่ได้อิงเรื่องจริง ผู้ปกครองควรพิจารณาในการให้เด็กอ่าน และโปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน ไม่ควรนำไปใช้อ้างอิงอันใด และไม่ได้ประสงค์พาดพิงบุคคลใด หากใครร้อนตัว พึงตระหนักว่า เป็นความบังเอิญ

"เมื่อไม่ได้กินปูน ไยจึงร้อนท้อง ?"

----------------

กงซุน:

หาก p คือ ม้า, q คือ ขาว;  p^q -> ~p

ดังนั้น ม้าขาว มิใช่ม้า

หมายเหตุ: p^q -> ~p อ่านว่า p and q imply not p

ใน พระราชวังไทยสามก๊ก มีผู้พยายามพิสูจน์ประโยค "ม้าขาวไม่ใช่ม้า" ด้วยตรรกศาสตร์ ผมเห็นแล้วรู้สึกว่าเป็นแนวคิดที่ "ลึกล้ำ" ขอหยิบยืมมาใส่ปากท่านกงซุน

ทหารเฝ้าด่าน:

ไยมิใช่  นี่คือม้า นั่นตาม้า นั่นหัวม้า นั่นหางม้า และนู่น...(ชี้ไปที่พื้น) ...คือ ขี้ม้า

เฮอะ ! ศรีษะเจ้า ไม่มีดวงตางอกเงยหรือไร ?

กงซุน:

ความขาว เป็นลักษณะเสริม หากแยกออกจากม้า ทำให้ม้า ต่างจากม้าขาว เพราะความขาว ทำให้ม้าแตกต่างจากม้าขาว เมื่อมีความขาว ม้าขาวจึงมิใช่ม้า

ทหารเฝ้าด่าน:

เหลวไหล ! เหลวไหล ! ลักษณะเสริม ลักษณะไม่เสริมอันใด !

อาหารเสริม ต้องเสียภาษี ม้าผ่านด่าน ก็ต้องเสียภาษี

ต่อให้เป็นม้าขาว ก็ต้องเสียภาษีเช่นกัน จ่ายมา !

กงซุน:

ช้าก่อน ! ท่านเคยได้ยินหรือไม่ กรณีตัวอย่าง มีมาแล้ว "XXX มิใช่ XXXเรื่องพรรค์นั้น"

ซึ่งผู้คนทั้งแผ่นดิน ล้วนเห็นพ้อง

[ตรงนี้ มีจุดโหว่ทางตรรกศาสตร์ แต่ทหารเฝ้าด่านกลับไม่คิดรุกจู่โจม เพราะคำ คนทั้งแผ่นดิน ล้วนเห็นพ้อง ย่อมรวมถึงทหารเฝ้าด่าน แต่ทหารเฝ้าด่าน กลับไม่เคยได้ยิน ทั้งที่เป็นส่วนย่อยใน คนทั้งแผ่นดิน จึงนับเป็น กระบวนท่า กงซุนพาราดอกซ์ อันร้ายกาจยิ่ง]

 ขอข้าแจงให้ฟัง

เรื่องพรรค์นั้น เป็นลักษณะเสริมแห่ง XXXเรื่องพรรค์นั้น

การมี เรื่องพรรค์นั้น อยู่ ทำให้ XXX กลายเป็น XXXเรื่องพรรค์นั้น

เมื่อแยก เรื่องพรรค์นั้น ออกจาก XXXเรื่องพรรค์นั้น จึงทำให้ XXX แตกต่างจาก  XXX เรื่องพรรค์นั้น

หรืออีกวลีหนึ่ง "เว็บสีขาว มิใช่ เว็บ" ก็เช่นกัน

สีขาว เป็นคุณสมบัติ เป็นลักษณะเสริมแห่ง เว็บสีขาว

แต่หากปราศจากลักษณะเสริม สีขาว แล้วไซร้ เว็บสีขาว ก็ไม่ต่างจาก เว็บ 

เว็บสีขาว จึงดีกว่าเว็บ เพราะ เว็บสีขาว ไม่มี XXX เรื่องพรรค์นั้น

 (สีข้างถลอกเป็นแถบเลยวุ้ย ... เกี่ยวกันยังไงนี่ ?!)

ทหารเฝ้าด่าน:

เรื่องพรรค์นั้น หรือ ? เฮอะ ! ข้าดูมาไม่น้อย  ล้วนเป็น XXX  !

เจ้าบอกว่า เว็บสีขาว มีแต่ XXX ที่ไม่ใช่เรื่องพรรค์นั้น ให้ดู แต่ก็ยังนับเป็นเว็บที่มีอันใดน่าดู ?

แม้บางครั้ง XXX จะเป็น XXXเรื่องพรรค์นั้น แต่ก็ไม่ใช่ทุก XXX จะเป็น XXX เรื่องพรรค์นั้น เพราะ XXXไม่ใช่เรื่องพรรค์นั้น ก็มี

ยังมี... เสริช เอนจิ้น ! แม้ไม่ได้ทำออปติไมซ์ (SEO) อันใด ก็สามารถโหลด XXXที่ไม่ใช่เรื่องพรรค์นั้น มาดูได้

เว็บสีขาวก็ไม่ต่างจากเว็บ เพราะเว็บหน้าไหน ไม่มีสีขาว ?

อีกประการ เจ้าบอกว่า "เว็บสีขาว ไม่ใช่ เว็บ" เพื่อบ่งว่า เว็บสีขาว ปลอดภัยกว่า เว็บ เพราะ สีขาว เป็นคุณสมบัติ แต่ เว็บสีขาว กลับไม่ใช่คุณสมบัติอันใด นั่นก็มิผิด

เพราะ เว็บสีขาว แตกต่างจาก เว็บ  แม้ เว็บสีขาว ไม่ใช่ คุณสมบัติ แต่ เว็บสีขาว ก็เป็น ขุมสมบัติ แต่ เว็บ กลับมิใช่ เพราะไม่อาจนับเป็น คุณสมบัติ หรือ ขุมสมบัติ

ถกเถียงกับเจ้า ทำให้ข้าวิงเวียนนัก เฮอะ เมื่อคืน YYY (ไวน์ไวน์ไวน์) ข้าดื่มหนักมือไปหน่อย ถึงกับแทบขย้อนออกมาเพราะเหตุผลของเจ้า หากเป็นเช่นนั้น น่าคลั่งใจตายนัก

(ขึ้นเสียง)

กล่าวไปกล่าวมา เจ้าไม่จ่ายภาษี ยังจะยกเหตุผลเหลวไหลบัดซบใดมาทุ่มเถียง ?

กงซุน: (อึ้ง)

แต่ม้าขาวไม่ใช่ม้า นี่คือใบประกาศรางวัลที่องค์ฮ่องเต้พระราชทาน ที่ข้าไปชนะรางวัลจากชุมนุมร้อยปราชญ์มา รางวัลคือม้าขาวนี้   

ทหารเฝ้าด่าน:

(หยิบมาดู ทำท่าครุ่นคิด แล้วหันไปซุบซิบทำสุนทรียสนทนากับเพื่อนอยู่พักหนึ่ง)

ตามใบประกาศนี้ มิผิดแล้ว ม้าตัวนี้เป็นของท่านจริง ๆ แต่ในนี้กลับไม่ได้ระบุว่า ท่านจะได้รับการยกเว้นภาษี จ่ายมา !

...วาจาแม้ไม่ดุดัน แต่ยามยื่นมือมา กลับคุกคามนัก...

กงซุน:

ข้าไม่จ่าย !!! ม้าขาว มิใช่ม้า !!!  ผู้คนทั้งแผ่นดิน พร้อมเป็นพยาน !

ทหารเฝ้าด่าน: (ตะโกน)

มารดามันเถอะ ! "ม้าขาว มิใช่ม้า" อันใด ?

 ตกลง !  หากเป็นเช่นนั้น ข้าคงต้องทำให้ "ม้าตาย มิใช่ม้า" แล้ว !

ผู้คนทั้งแผ่นดิน จงเป็นพยาน !

หาก p คือ ม้า  q คือ ตาย,  p^q -> ~p !!!

กงซุน: (คอตก หน้าซีดเหลือ 1 พิกเซล ควักเงินมาจ่ายโดยดี จูงม้าผ่านด่านอย่างหงอย ๆ)

 หนังจบ มิวสิกขึ้น รูดม่าน

(คลิกฟังเพลง เอื้อเฟื้อจากภาพยนตร์ตำนานม้าแข่งชื่อ "ฟ้าแลบ"ของออสเตรเลีย)

  เชิงอรรถท้ายเรื่อง

ที่ทหารเฝ้าด่านใช้  ที่แท้ กลับเป็นเคล็ดวิชา หอกนั้นคืนสนอง อันร้ายกาจ ที่ภายหลัง ถ่ายทอดถึงม่อย้งกงจื๊อใน "8 เทพอสูรมังกรฟ้า" เพราะใช้กระบวนท่า (p^q  -> ~p) คืนกลับเจ้าของเดิมได้อย่างรวบรัดหมดจดนัก

นักตรรกศาสตร์รุ่นหลังชี้ว่า ในกระบวนท่า p^q  -> ~p นี้ ดูเผิน ๆ ไร้ตำหนิ ราวฟ้าไร้ตะเข็บ แต่ที่แท้ กลับเป็นเพียงกระบวนท่ามายาหลอนจิต มีไว้หลอกล่อ หากสืบสาวถึงแก่นแท้ทางตรรกศาสตร์ กลับมีแต่ความว่างเปล่า หากฝึกปรือมากเกิน อาจธาตุไฟเข้าแทรก อาเจียนเป็นสมการตรรกศาสตร์

 ตำนานเรื่อง กงซุนลุงจื่อ ชนะถกเถียงปราชญ์ได้ม้าขาว แต่ถกเถียงแพ้นายด่านต้องจ่ายภาษี เป็นตำนานที่หนังสือปรัชญาจีนชอบยกมากล่าวถึงจนถึงปัจจุบัน ตำรา "ตรรกบทของกงซุนลุงจื่อ" ก็มีชื่อเสียงไม่แพ้กันในด้านความซับซ้อนทางภาษาศาสตร์และปรัชญา ทั้งตำนานกงซุนขี่ม้าขาวผ่านด่านภาษี และตำรานี้ กลับมิใช่เรื่องเสกสรรค์ปั้นแต่งอันใด มีแต่เฉพาะที่เป็นบทสนทนาโต้ตอบในเรื่อง ที่เป็นการจินตนาการล้วน อย่าได้ยึดถือเป็นเรื่องจริงจัง

การชนะถกปรัชญา ได้ม้าขาว แต่ไม่สามารถชนะนายด่านเก็บภาษี ต้องจ่ายภาษีม้า  ล้วนสะท้อนว่า กระบวนท่าลวดลาย ไม่แน่ว่า อาจไม่ทนทานการจู่โจมที่เที่ยงตรงและรวบรัด ได้ แม้แต่ครั้งเดียว

คติสอนใจการดำเนินชีวิตกรณีนี้ ไม่แพ้นิทานเรื่อง "ฉลองพระองค์ของจักรพรรดิ" ของ ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์สัน  ที่เมื่อมองถึงที่สุด คำทักซื่อ ๆ ของเด็กไร้เดียงสา ถึงกับเหนือกว่า เหตุผลยิ่งใหญ่ เสียอีก กลับสามารถแทงทะลุเกราะของเหตุผลทั้งมวล ผ่าเหตุผลให้แตกเป็นเสี่ยงๆ

---------------------------

(รูดม่าน <--- อ๊ะ อ๊ะ อ๊ะ หนังจบแล้ว รูดม่าน ไม่ใช่ ม่านรูดอันใด)