๒.ชื่อนั้นสำคัญไฉน

             ความตั้งใจเล่าเรื่องของโรงเรียนเพื่อเป็นการขอบพระคุณอาจารย์ขจิต ฝอยทอง ที่มีความสนใจเกี่ยวกับโรงเรียนและเพื่อสมาชิกที่สนใจว่าครูบ้านนอกนั้นเป็นอย่างไร  "โรงเรียนวิทยสัมพันธ์"     นั้นอยู่ที่ไหน

            โรงเรียนวิทยสัมพันธ์  ตั้งอยู่ที่หมู่บ้านซำรู้ อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก (ไม่ทราบแย่ง ผอ.เขียนเรื่องนี้หรือเปล่า) ห่างจากที่ว่าการอำเภอ 22 กิโลเมตร ห่างจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพิษณุโลก เขต 3 ประมาณ 110  กิโลเมตร  โรงเรียนตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.2515 ชื่อโรงเรียนบ้านซำรู้ ภายหลังได้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็น "วิทยสัมพันธ์"  ตามชื่อของบิดาครูใหญ่คนแรกคือนายวิทยา  แสงนภากาศ เพราะคนในชุมชนมีความเคารพและศรัทธาครู

            ปัจจุบันมีนักเรียน 249 คน  เปิดสอนต้งแต่ชั้นอนุบาลปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มีครู 10  คน พนักงานราชการ 3 และครูจ้างสอนอีก 1  รวมเป็น 14  เราทำงานเหมือน ๆ กัน สิ้นเดือนกันยายน 2551 นี้จะเหลือครูทำการสอนเพียง 12 คนเท่านั้น  ลาออกตามโครงการเพราะมีปัญหาด้านสุขภาพ 2ท่าน ทุกวันนี้ก็สนุกพอสมควรอยู่แล้วนะคะ  รับผิดชอบกันคนละ 22-25 ชั่วโมง ถ้าถามว่าเหนื่อยไหม เบื่อไหม ลำบากไหม พวกเราคงไม่มีคำตอบให้ แต่บอกได้เพียงสั้น ๆ ว่ามีความสุข  และคำถามเดิม ๆ ที่ว่า.."ทำไมต้องไปสอนที่โรงเรียนบ้านนอกล่ะ"..ถ้าตอบตามใจก็คงจะเป็นความรู้สึกที่ไม่ดีกับผู้ฟัง  เป็นเอาว่า "เพราะพวกเราเรียนมาน้อย"  นั่นเอง

          ชุมชนที่โรงเรียนตั้งอยู่  ถ้าเปรียบเทียบกับประวัติความเป็นมาของอำเภอนครไทย นับว่าหมู่บ้านซำรู้เป็นชุมชนตั้งใหม่ เมื่อ พ.ศ. 2498 โดยครอบครัวของคุณยายแมง ได้ย้ายที่ทำกินเรื่อยมาจากอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย มีอาชีพในการทำไร่และเลี้ยงสัตว์  เมื่อมาพบบริเวณนี้จึงพอใจเพราะฤดูน้ำหลาก  น้ำจะไหลแรงทำให้ต้นไม้ที่อยู่ริมธารไหลลู่ไปตามแรงของกระแสน้ำ  เมื่อคราวน้ำลด  น้ำก็จะรวมตัวกันเป็นแอ่ง (ซำ = ภาษาท้องถิ่นนครไทย)ไม่แห้งเหือด ทำให้มีน้ำใช้ได้ตลอดปี  ต่อมามีผู้คนอพยพมาอยู่เพิ่มขึ้นและเรียกบริเวณนี้ว่า "ซำลู่"  ความเป็นปึกแผ่นหนาแน่นขึ้นจึงได้ตั้งเป็นหมู่บ้านซำลู่ ตำบลบ้านแยง อำเภอนครไทย  ผู้ใหญ่บ้านสมัยนั้นคือนายศรีมอญ ยศตระโคตร ได้มีความเห็นว่าควรจะเปลี่ยนชื่อหมู่บ้านให้เป็น "ซำรู้" อันหมายถึงการมีวิชาความรู้

          เมื่อมีเหตุการณ์เกี่ยวกับความเปลี่ยนแปลงทางการเมือง  ประมาณ พ.ศ.2516 คนกลุ่มหนึ่งรวมทั้งนักศึกษาหนีเข้าป่า และไปอยู่ที่ภูหินร่องกล้า  ทำให้หมู่บ้านซำรู้เป็นเส้นทางลักลอบนำเสบียงของทหารป่า  ผู้คนจึงพากันอพยพไปอยู่หมู่บ้านซำรู้มากขึ้น  เพื่อไปทำการค้าให้กับทหารป่า จากโครงงานนักวิจัยรุ่นเยาว์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2548  ทำให้ทราบว่าคนในชุมชนได้อพยพมาจากท้องถิ่นต่าง ๆ ในประเทศไทยจำนวน 22 จังหวัดและจากอำเภออื่น ๆ ของจังหวัดพิษณุโลก และเมื่อ พ.ศ. 2546  อิทธิพลของกองทุนเงินล้านของรัฐบาลได้เริ่มขึ้น ทำให้หมู่บ้านซำรู้ถูกแบ่งออกเป็น 2 หมู่บ้านคือหมู่บ้านซำรู้ หมู่ที่ 4 และหมู่บ้านสัมพันธ์ หมู่ที่ 7 ตำบลห้วยเฮี้ย อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก

          ก่อนที่จะย้ายมาจากโรงเรียนที่ตั้งอยู่บนเขา เพราะอัตราครูเกินเกณฑ์ (มีสิทธิ์เลือกโรงเรียนในเมืองหรือโรงเรียนใกล้บ้าน) แต่ได้ศึกษาโรงเรียนที่มีอัตราครูต่ำเกณฑ์ เห็นว่าโรงเรียนนี้มีอัตราครูต่ำเกณฑ์ถึง 5 อัตราและขาดครูสอนภาษาอังกฤษ  โดยที่ไม่เคยทราบว่าโรงเรียนอยู่ที่ไหน  แต่เข้าใจว่าคงจะเป็นโรงเรียนท้องถิ่นกันดารเพราะชื่อ..ไพเราะดี  เมื่อได้เรียนรู้ที่ตั้งของโรงเรียนและมีความต้องการครูจริง จึงได้เลือกย้ายมาที่โรงเรียนแห่งนี้เมื่อปีการศึกษา 2546 (ห่างจากบ้านประมาณ 80 กิโลเมตร)

             แม้ว่าเราจะต้องเดินทางไป กลับวันละเกือบ 200 กิโลเมตร ก็ไม่ได้มีปัญหาอุปสรรคเรื่องการเดินทาง เพราะเราสามารถโดยสารรถประจำทางได้หลายสายคือพิษณุโลก -นครไทย/พิษณุโลก-ชาติตระการ/พิษณุโลก-ด่านซ้าย/พิษณุโลก-อุดรธานี/เชียงใหม่-นครพนม/เชียงราย-นครพนม   โรงเรียนอยู่ถนนใหญ่ประมาณ  100  เมตร  และเป็นเรื่องสะดวกเมื่อเราขับรถไป กลับด้วยตนเอง

             การเดินทางไปโรงเรียนบนถนนมิตรภาพหมายเลข 12 พิษณูโลก - หล่มสัก ซึ่งได้รับสมญาว่าเป็น GREEN ROUTE มีธรรมชาติที่สวยงามทุกฤดูกาล ซึ่งหาดูได้ยาก ผ่านน้ำตกสกุโณทยาน น้ำตกถิ่นไทยงาม น้ำตกแก่งซอง น้ำตกปอย น้ำตกห้วยแก้ว และน้ำตกแก่งโสภา   (สามารถเดินทางต่อไปทุกจังหวัดของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)  ถึงกิโลเมตรที่ 68 สามแยกบ้านแยงแล้วเลี้ยวซ้ายไปอำเภอนครไทย  กิโลเมตรที่ 78 หมู่บ้านซำรู้ เลี้ยวขวาถึงโรงเรียนวิทยสัมพันธ์