เป็นตอนต่อจาก จะรักษาต่อดีไหมคะหมอ? (medical ethical issue) ตอนที่ 1 

ลูกสาวคนโตพาแม่มาหาผม ผมรู้จักครอบครัวนี้ตั้งแต่วินิจฉัยมะเร็ง ตอนนั้นลูกสาวก็มาถามผมว่า "จะบอกการวินิจฉัยให้แม่รู้ดีหรือไม่" จนสุดท้ายสามารถบอกว่าป้าเป็นมะเร็งได้

สีหน้าผู้ป่วยดูยิ้มแย้ม ไม่บอกไม่รู้นะครับว่า "คนไข้เป็นมะเร็ง" อาจจะผอมลงไปกว่าเดิมที่เห็นเมื่อ 5 เดือนก่อนบ้าง

ผม " สบายดีไหมครับป้า"

ผู้ป่วย " สบายดีจ้ะ "

ผม " เห็นว่าป้าไปรับเคโม เป็นไงครับ"

ผู้ป่วย " ก้อนที่คอยุบแล้ว ตอนนี้กินได้ดี ไม่มีผมร่วงหรืออะไรที่เขาเป็นกัน" (ดูจะมีทัศนคติที่ดีกับการรักษา+น่าจะมีการตอบสนองบางส่วนเพราะ ต่อมน้ำเหลือก็ยุบหายไป)

ผม "หมอบอกต้องให้อีกกี่ครั้งครับ"

ผู้ป่วย " ให้ไปเรื่อยๆ"

ผม " แล้วหมอว่าจะหายไหมครับ"

ผู้ป่วย "ให้ไปเรื่อยๆ หมอบอกให้สู้ "

ผม "แล้วป้าว่าให้เคโมมันดีไหน"

ผู้ป่วย "ก้อนยุบก็ดี "

ผม "แล้วป้าว่าโรคนี้จะหายไหม"

ผู้ป่วย " ไม่รู้เหมือนกัน เอาบุญว่า " (หมายความว่าแล้วแต่บุญกุศลที่ทำมา)

ลูกสาว "หมอบอกว่าถ้าไม่ตอบสนองต่อการรักษาก็ต้องใช้ยา 21 เม็ด ราคา 80,000 บาท"

 ผมเห็นความคัดแย้งระหว่าง การต่อสู้ กับ การยอมจำนน หน้าที่ของเราคงต้องให้ข้อเท็จจริง

ผม "มะเร็งระยะที่ 4 การให้เคมีบำบัด เป้าหมายเพื่อไม่ให้มะเร็งลุกลามมากขึ้น หากว่าตอบสนองต่อการรักษา ก็จะยืดเวลา ไม่ให้เกิดอาการทุกข์ทรมาน"

ลูกสาว"หมอว่าควรให้เคมีบำบัดต่อไหม"

ผมรู้มาก่อนเรื่อง ปัญหาทางการเงิน กับ เรื่องผลประโยชน์ของการรักษา ผมถามผู้ป่วย

" ป้าว่ายังไง ถ้าต้องกินยา 21 เม็ด นั้น"

ผู้ป่วย " ไม่เอาละ ป้าแก่แล้ว เก็บเงินไว้ให้ลูก"

สีหน้าลูกสาวดูเครียค ถามผมอีก " แม่จะแย่ลงไหมถ้าหยุดยาเคโม"

ผมสังเกตเห็นความรู้สึกผิดของลูกสาว " อาจเป็นได้ว่าหยุดยาแล้วแย่ลง แต่ โดยส่วนใหญ่เมื่อใช้ยาเคมีบำบัดไปซักระยะ จะเกิดการดื้อเคมีบำบัด โดยเฉพาะมะเร็งระยะที่เป็นมากๆ"

"ผมคิดว่าการดูแลผู้ป่วยมะเร็งไม่จำเป็นต้องมีวิธีเดียว ผมคิดว่าลูกๆ ดูแลป้าอย่างดี ผมคิดว่าการที่ลูกดูแลแม่เป็นอย่างดีขนาดนี้ก็หาได้ยาก (support ลูก)"

ป้าคิดว่าลูกๆ ดูแลป้าดีไหม

ผู้ป่วย "ดีแต้ ลูกชายยอมย้ายมาจากน่านมาอยู่ตาก พาแม่ไปเชียงใหม่ทุกครั้ง จริงๆป้าเหนื่อยที่จะเดินทาง ป้าอยากอยู่บ้านมากกว่า ไปตรวจทุก 2 สัปดาห์ ได้เคมีทุกเดือน เพลียและเหนื่อย อยากพัก"

ลูกสาวน้ำตาคลอ ผมปิดการสนทนาว่าการตัดสินใจต้องคุยกันทั่งครอบครัวโดยป้ามีส่วนตัดสินใจ

สุดท้ายผู้ป่วยไม่ไปรักษาต่อ ผมจึงนัดผู้ป่วยที่ รพ. ต่อเนื่องครับ

เรืองราวคงยังไม่จบ ถ้ามีอะไรเปลี่ยนแปลงจะเล่าให้ฟังครับ