ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาแนวโน้มความเสี่ยงทางสุขภาพของบุคลากรศูนย์อนามัยที่ 10 เพิ่มขึ้นทุกปี        โดยเฉพาะเรื่องของภาวะเส้นรอบเอวและน้ำหนักเกิน       และเพื่อป้องกันภาวะ  Metabolic  syndrom     ที่อาจจะเกิดตามมาจากภาวะดังกล่าว   ทางคลินิกส่งเสริมจึงปรึกษาร่วมกันระหว่างผู้บริหารและผู้รับผิดชอบยุทธศาสตร์ไร้พุง       เพื่อหาวิธีแก้ปัญหาดังกล่าว                   

         และจากประสบการณ์ที่ผ่านมา     การแก้ปัญหาโดยให้ผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินมาเข้ารับการอบรม  โดยที่เราจัดโปรแกรมให้ไม่ว่าจะเกี่ยวกับการออกกำลังกาย   การรับประทานอาหาร   พบว่าใหม่ๆทำได้  น้ำหนักลด  แต่ปัญหาที่เจอคือไม่ยั่งยืน   อาจเป็นเพราะในสิ่งที่เราจัดให้อาจจะไม่ตรงกับบริบทหรือความต้องการของผู้รับ    

         ประกอบกับปัจจุบันการส่งเสริมสุขภาพ        เราจะเน้นให้ประชาชน  หรือชุมชนดูแลตัวเอง       ตามบันทึกที่ผู้เขียนเคยเขียนไว้  ส่งเสริมสุขภาพ การดูแลสุขภาพถึงเป็นแฟนก็ทำแทนไม่ได้    ซึ่งนายแพทย์ อมร นันทสุต  มักย้ำเสมอว่าเราควรต้องปรับบทบาทใหม่ของประชาชน/ชุมชน โดยเน้นที่...     

        การเฝ้าระวัง  ซึ่งถือเป็นหัวใจของการส่งเสริมสุขภาพและดูแลสุขภาพตัวเอง

        บทบาททางสังคม    ที่เกิดโดยชาวบ้าน เขาต้องคิดเองว่าในปัญหาอย่างนี้   เขาจะช่วยกันอย่างไร          เขาอาจลุกขึ้นมาสร้างระบบเฝ้าระวังกันเอง    เขาจะรู้ว่าเขาทำอะไรได้ ไม่ได้ มันจะเกิดผลลัพท์ ( product ) ตามมา   ตามกระบวนการ (process) ของเขา    ซึ่งจะมีความยั่งยืนและเป็นไปได้สูง

       นั่นคือประชาชน /ชุมชน เขาต้องเป็นคนแสดงเอง    เป็นนางเอกเป็นพระเอกเอง    ส่วนเราเจ้าหน้าที่มีบทบาทเพียงแค่ดูแล เป็นผู้กำกับ เพื่อให้ได้ผลลัพท์ที่สอดคล้องกับproduct ที่เราต้องการ และ outcome ที่วางไว้

       คลินิกส่งเสริมฯ จึงนำแนวคิดนี้มาปรับใช้กับชุมชนศูนย์อนามัยที่ 10 โดยกำหนดให้แต่ละฝ่าย(งาน)ส่งตัวแทนเข้ามาเป็นแกนนำอย่างน้อย 1-2 คน เพื่อเข้ารับการอบรมเป็นนักแสดง  และให้กลับออกไปสนับสนุน  เป็นแกนนำให้แต่ละฝ่าย(งาน)หาวิธีในการดูแลสุขภาพตัวเอง  พึ่งพาตัวเอง เป็นนักแสดงกันเอง  เพราะลักษณะงานและบริบทของแต่ละฝ่าย(งาน)ไม่เหมือนกัน  โดยที่คลินิกส่งเสริมสุขภาพทำหน้าที่แค่พี่เลี้ยง  เป็นผู้กำกับที่คอยให้ความช่วยเหลือตามที่แต่ละฝ่าย(งาน)แต่ละสังกัดจะร้องขอมา  และคอยเรียกนักแสดงจากฝ่ายต่างๆมาเล่าเรื่องเป็นระยะๆ  ว่าได้แสดงกันไปถึงไหนแล้ว  บทบาทไหนที่ยาก -ง่าย  แล้วทำกันอย่างไร  เพื่อให้นักแสดงแกนนำเหล่านั้นได้ ลปรร.  และนำไปปรับใช้ในสังกัดตัวเอง  เป็นการเรียนรู้ร่วมกันจากประสบการณ์จริง  เพื่อสังเคราะห์ให้ได้  ผลลัพท์กระบวนการ  ซึ่งอาจจะออกมาเหมือน หรือไม่เหมือนกันก็ได้  แต่รับรองว่าต้องยั่งยืน  เพราะเป็นกระบวนการที่เขาคิดเอง  ทำเอง  แสดงเองเจ้า..

โฉมหน้าผู้อำนวยการผลิต  และผู้กำกับ

           จากเหตุผลดังกล่าว ทางคลินิกส่งเสริมสุขภาพจึงได้จัดอบรมแกนนำ  เรื่อง    "การส่งเสริมสุขภาพชุมชนศูนย์อนามัยที่ 10 เชียงใหม่"    เมื่อวันที่ 27-28 เมษายน 2552 ที่ผ่านมา    วัตถุประสงค์    เพื่อแก้ปัญหาและเพื่อป้องกันภาวะ    Metabolic syndrome ที่อาจจะเกิดตามมาจากภาวะน้ำหนักและรอบเอวเกิน

โฉมหน้าผู้ช่วยผู้กำกับ

นักแสดงกำลังตั้งอกตั้งใจแสดง

          ในการอบรมครั้งนี้เน้นเนื้อหา 3 อ. อาหาร  ออกกำลังกาย และอารมณ์  ในหัวข้ออารมณ์ได้รับเกียรติจาก     อาจารย์สุรัตน์  สุนันตา จากโรงพยาบาลสวนปรุง มาเป็นวิทยากร    สร้างความเฮฮาและตื่นตัวให้กับแกนนำได้เป็นอย่างดี    และอาจารย์ได้นำเรื่องราวดีๆที่น่าสนใจ    ที่เหมาะกับสภาพแวดล้อมในยุคปัจจุบันมาแนะนำให้ด้วยคือเรื่องของ   RQ    (Resilience  Quotient )  ผู้เขียนเห็นว่าเข้ากับยุคสมัยปัจจุบันดี  จึงอยากให้ท่านผู้อ่านได้ลองติดตามดู

   อาจารย์สุรัตน์ถามว่า  " เอ้าใครจะไป รพ.สวนปรุงกับผมบ้าง..."

...............................

           อาจารย์ว่า RQ   เป็นความสามารถของบุคคลในการปรับตัวและฟื้นตัว   ภายหลังที่พบกับเหตุการณ์วิกฤต    หรือสถานการณ์ที่ก่อให้เกิดความยากลำบาก   เป็นคุณสมบัติหนึ่งที่ช่วยให้บุคคลผ่านพ้นปัญหาอุปสรรค  และดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข    แบบประเมิน RQ   เป็นเครื่องมือเพื่อใช้ประเมินความสามารถของบุคคล 3 ด้าน คือ

• ความมั่นคงทางอารมณ์

• ด้านกำลังใจ และ

• การจัดการกับปัญหา

         หากประเมินแล้ว    พบว่ามีองค์ประกอบในด้านใดต่ำกว่าเกณฑ์ท่านสามารถพัฒนาตนในด้านนั้นๆให้มากขึ้นได้   ข้อคำถามมีจำนวน  20 ข้อ  สอบถามถึงความคิดความรู้สึกและพฤติกรรมท่านในรอบ 3 เดือนที่ผ่านมา   ขอให้ท่านทำเครื่องหมายถูก ลงในช่องที่ตรงกับความเป็นจริงของท่านมากที่สุด เพื่อประโยชน์ในการพัฒนาศักยภาพของตัวท่านเอง

ดูแต่ละคนตั้งหน้าตั้งตาทำแบบประเมินกัน

แบบประเมิน RQ 

  ลองประเมินกันดูนะคะ... ในยามข้าวยากหมากแพง  แถมการบ้านการเมืองก็วุ่นวาย