ผมเป็นคนที่เรียนสายศิลป์ (รัฐศาสตร์ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ) แต่ก็สนใจในเรื่องวิทยาศาสตร์มาตั้งแต่เด็ก เดี๋ยวนี้ก็ยังสนอยู่ (และกำลังพยายามอ่าน Universe in a Nutshell รอบที่สาม ให้เข้าใจขึ้นอีกหน่อย เพราะอ่านๆ ไปแล้วหัวจะระเบิด)

พอหนังสือ "ไอน์สไตน์พบ พระพุทธเจ้าเห็น" ออกมา ผมก็อุตส่าห์ดีใจ ว่าจะได้เห็นปรากฏการณ์ใหม่ ที่ลองพยายามอธิบายศาสนาโดยหลักการทางวิทยาศาสตร์ เลยรีบซื้อมา แบบไม่ได้คิดอะไร (แม้ผมจะไม่นับถือศาสนาเป็นตัวเป็นตนก็ตามที)

อยากจะบอกว่า "ตั้งแต่ส่วนบทนำ" แล้วครับ ที่บ่งบอกว่าหนังสือเล่มนี้ "แย่" เพราะผู้เขียน พยายามบ่งอย่างไม่เป็นกลางแต่แรกอยู่แล้วว่า "พระพุทธเจ้า เหนือกว่าไอนสไตน์"

การอธิบายแบบนี้ นับว่าทุเรศสิ้นดี (ผมขอบ่น ประสาคนเสียดายตังค์เถอะนะครับ)

การที่คุณจะพยายามทำหนังสือที่เปรียบเทียบความรู้ในเชิงศาสนา กับวิทยาศาสตร์ "โดยคุณลำเอียง" แต่แรกอยู่แล้ว นั่นเท่ากับคนเขียนไม่มีความเป็นนักวิทยาศาสตร์ในตัวแต่ต้น (แต่เสร่อจะเขียนหนังสือวิทยาศาสตร์)

หากนักวิทยาศาสตร์คนไหนที่ ลำเอียงแต่ต้นว่า "การทดลองนี้ ยังไงๆ ก็จะต้องให้ผลการทดลองออกมาเป็นแบบนั้น แบบนี้" ย่อมไม่อาจเรียกว่าเป็นนักวิทยาศาสตร์ได้ฉันใด ผู้เขียนหนังสือนี้ ก็แย่พอๆ กันฉันนั้น

ด้วยความเคารพ

กฤดิกร วงศ์สว่างพานิช

เรียนคุณบัญชา (อีกรอบ)

ตอนแรกผมอ่านแต่เนื้อหาของบล็อกแล้วตอบไปเลย ทีนี้พอมาอ่านในส่วนการแลกเปลี่ยน มีประเด็นหนึ่งที่ผมค่อนข้างจะสนใจเป็นพิเศษ นั่นก็คือ ใน คห. 36 ที่ คุณบัญชา แลกเปลี่ยนกับคุณต้นน้ำ

ผมมองว่า เหตุสำคัญที่ฟิสิกส์ (หรือวิทยาศาสตร์โดยทั่วๆ ไป) นั้นนอกจากจะเพราะยากแล้ว อาจเป็นเพราะ

1. ระบบการศึกษาแบบ Essentialism ของไทย ที่ "บังคับกรอบความรู้ทางวิทยาศาสตร์ในวงจำกัดเกินไป"...จริงๆ กรณีนี้เกิดขึ้นกับทุกวิชา ทำให้เรื่องวิชาการเป็นเรื่อง "แหยง" คนเด็กโดยมาก

ผมมองว่า การบังคับให้ "ต้องเรียนรู้ทฤษฎีนั่นนี่ [b]ตามที่กระทรวงศึกษาต้องการให้เรียน ไม่ใช่เด็กต้องการรู้เอง[/b]" เป็นเครื่องลดทอนที่สำคัญอย่างหนึ่งต่อความใคร่รู้สนใจในเรื่องทางวิชาการ ซึ่งฟิสิกส์ก็หนีไม่พ้นจากบ่วงนี้

ตัวอย่างเช่น ทฤษฎีวิวัฒนาการนั้น โดยมากเราก็จะได้เรียนแต่พวกดาร์วินๆๆๆๆๆๆๆ (จนสมองจะวิ่น) มันเป็นการ force เด็กให้เห็นแต่ ดาร์วินครับ เด็กแทบไม่เคยเห็นแง่คิดอื่นๆ เลยของทฤษฎีกลุ่มนี้ เช่น Missing Link Virus Theory ที่เสนอถึง "ไวรัสวิวัฒนาการในร่างกายคน"

ซึ่งแนวคิดดังกล่าวก็มีฐานสนับสนุน และเหตุผลทางวิชาการที่รับได้ แต่เราไม่เคยได้เรียนกันครับ อย่างผม รู้จักกับแนวคิดนี้ครั้งแรกจากการอ่านการ์ตูนญี่ปุ่น (manga) แล้วเห็นว่าน่าสนใจดี เลยลองค้นต่อ

แต่ประเด็นสำคัญที่เกิดขึ้นคือ เมื่อเด็กต้อง follow argument เพียงแบบเดียว (ที่กระทรวงบังคับมา) มันทำให้เกิดภาวะ Undebatable ขึ้น...ซึ่งน่าเบื่อมากๆ

ฉะนั้นแนวทางที่น่าจะเหมาะจึงควรเป็น การกำหนด Theme เช่นว่า วันนี้จะคุยกันเรื่อง "ทฤษฎีวิวัฒนาการ" กันนะ...ให้เด็กไปลองหาๆ แนวคิดต่างๆ ที่ตนเชื่อดู หรือลองคิดดูเองก็ได้ แล้วมา Debate กัน อาจจะมีครูเป็นคนกลาง (เผลอๆ ครูจะได้เรียนเรื่องใหม่ๆ ไปด้วย) ไม่ใช่สักแต่เป็นควายให้กระทรวงศึกษาจูง...คือ ความรู้ชุดที่จำเป็นต้องเรียนน่ะมีแน่ครับ แต่เรา force เค้าเฉพาะพื้นฐานที่จำเป็นจริงๆ "ไม่ใช่จับยัดกะโหลกทุกเรื่องที่อยากให้รู้"

2. (อันนี้ฟิสิกส์ตรงๆ หน่อย) บอกตรงๆ นะครับว่าผมค่อนข้างจะชอบฟิสิกส์พอสมควรทีเดียว (แม้จะไม่ชอบคณิตศาสตร์เท่าไหร่นัก T-T) แต่ข้อเสียที่สำคัญมากๆ ของฟิสิกส์ และคณิตศาสตร์ ที่เหนือกว่าวิชาอื่นๆ (คือวิชาอื่นๆ ก็มีข้อเสียส่วนนี้ แต่ไม่มากเท่าฟิสิกส์ และคณิตฯ โดยเฉพาะตัวหลัง)

นั่นเพราะ วิชาทั้งสองนี้ "พูดด้วยภาษาที่คนทั่วไปไม่ค่อยคุ้นเคย" ครับ ภาษาหลักที่ใช้สื่อคือ ตัวเลข และสมการ คือ วิชาทั้งสองนี้เป็นวิชาที่ "มีความเป็นเหตุเป็นผลสูงที่สุดในสายวิทย์ฯ แล้ว แต่เพราะความที่มันเป็นวิชาที่มีเหตุผลสูง มันจึงใช้ภาษาทั่วๆ ไปอธิบายได้ยาก แต่ใช้ตัวเลข และสมการเป็นสื่อกลางทางความคิดแทน"

แต่การใช้ตัวเลข และสมการ เป็นสื่อกลางทางความคิดมากๆ ก็มักจะเกิดปัญหาว่า "คนทั่วไปเข้าไม่ถึง หรือไม่กล้าจะเข้าถึง" ครับ

และนั่นก็เป็นคำตอบกับเราด้วยว่า "ทำไมหนังสือวิทยาศาสตร์อ่านโคตรยากอย่าง A Brief History of Time หรือ Universe in a Nutshell ของ Hawking ถึงขายดีเป็นเทน้ำเทท่า?"

นั่นก็เพราะว่า "มันแทบไม่มีตัวเลข หรือชุดสมการใดๆ เลยครับ" คนทั่วๆ ไปรู้สึก "ปลอดภัย" มากกว่ากับหนังสือของ Hawking ที่ตัวหนังสือมาก เลข และสมการโหดๆ น้อยๆ (ทั้งๆ ที่เข้าใจยากมาก ลึกซึ้งมากๆ) ในขณะที่หนังสือฟิสิกส์อื่นๆ ที่ตัวเลขโหดๆ สมการยาวๆ โผล่มาเยอะ (แต่อาจจะเข้าใจง่ายกว่าของ Hawking ลึกซึ้งน้อยกว่า ฯลฯ) กลับขายไม่ออก เพราะคนกลัวที่จะเข้าถึงครับ

ฉะนั้น ผมคิดว่าเรื่องที่น่าจะลองนำไปพิจารณาก็คือ "ทำให้หนังสือฟิสิกส์มีตัวเลข และสมการน้อยที่สุด (อย่างฮอว์กิ้ง) แต่สามารถเข้าใจได้ง่ายที่สุด (เท่าที่จะทำได้)"...ผมว่าน่าจะเป็นหนทางหนึ่ง

3. ปกติเนื้อหาของวิชาฟิสิกส์นั้น ก็ยากมากอยู่แล้ว ฉะนั้น "อย่าเขียนให้อ่านยากขึ้นครับ" ยิ่งวิชาที่เนื้อหายากเท่าไหร่ ต้องเขียนด้วยภาษาที่ง่ายและใกล้ตัวขึ้นเท่านั้น เพื่อความเข้าใจง่าย

ไม่ใช่ "อ่านชื่อแล้วงง" --> "อ่านนิยาม...งงกว่าเดิม"

ภาษาสร้างขึ้นมาเพื่อสื่อสารครับ เพื่อให้ผู้รับสาร เข้าใจ "สาร" ของผู้ส่ง ฉะนั้น ภาาาหยาบบ้าง ทุเรศบ้าง ผมว่าใช้ๆ มันไปเถอะครับ หากทำให้เค้าเข้าใจได้ ดีกว่าภาษาผู้ดีสุดกู่ สมองทู่กว่ากว่า...อย่างนั้นคงไม่ได้อะไรขึ้นมา

ภาษาราชการ ลดๆ มันลงบ้างก็ได้ครับ ช่วยให้เข้าใจง่ายขึ้นเยอะจริงๆ

4. ภาควิชาทางสายวิทย์ฯ ต้อง take action กับสังคมให้บ่อยกว่าที่เป็นอยู่

คือ จริงๆ ตะโทษฝ่ายวิทย์ฯ ว่า take action น้อยอย่างเดียวก็ไม่ได้ แต่สังคมไทย มีลักษณะ ไม่เห็นโลงศพ ไม่หลั่งน้ำตา" อยู่มาก (บางพวก เห็นโลงศพ มันก็ยังไม่หลั่งน้ำตา)ทำให้ เมื่อไม่เกิดปรากฏการณ์ที่ต้องใช้วิทยาศาสตร์อธิบาย ก็ไม่สน ไม่ยุ่ง ไม่เกี่ยว กันเสียมาก

แต่ในขณะเดียวกัน เราต้องถามด้วยว่า "ฝ่ายวิทย์ฯ take action กันอย่างมากพอแล้วหรือ???" หรือว่าโดยมากมักจะคุดคู้อยู่แต่ในอาณาจักรของตน วงการของตนเสียมากกว่า???

นี่คือคำถามที่ผมว่า ต้องลองคิดกันดู

...ผมขอแลกเปลี่ยนเท่านี้ก่อนนะครับ (จริงๆ ยังมีอีก 2-3 ประเด็น แต่ตอนนี้ก็ยาวมากๆ แล้ว)

ด้วยความเคารพ

กฤดิกร วงศ์สว่างพานิช

ดร.บัญชา, คุณกฤดิกร

สำหรับงานทางสายวิทย์ที่สื่อกับ "สังคมภายนอก" ผมเห็นด้วยว่าการลดสมการและ สัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์สามารถทำให้คนทั่วไปสบายใจได้มากขึ้น แม้ว่ามันจะทำให้ 'เห็นภาพพจน์'ได้ดี(ถ้าคุณอ่านมันได้เข้าใจ)ดูเหมือนว่าผมเคยอ่านบทนำของหนังสือแนว popular science บางเล่ม (อาจจะเป็น A Short History of Nearly Everything ของ Bill Bryson) ซึ่งผู้เขียนพยายามบอกว่าคนทั่วไปอย่างเขา หวาดกลัวตัวเลข(คณิตศาสตร์) ซึ่งแน่นอนว่ามันคงเป็นการยากที่จะทำให้คนทั่วไปที่กลัวอยู่เกิดชอบคณิตศาสตร์ขึ้นมา จริงๆ หนังสือวิทยาศาสตร์โดยนักวิทยาศาสตร์ที่ต้องการให้ "นักวิทย์อ่านได้ คนทั่วไปอ่านดี" ที่เป็นแบบนี้ก็มีหลายเล่ม ทั้งของ ดร.บัญชา หรือ ดร.ชัยวัฒน์

สำหรับหนังสือ "ไอน์สไตน์พบ พระพุทธเจ้าเห็น" ผมได้ทราบว่า ดร.บัญชา เขียนบทความขึ้นชี้แจงก็รู้สึกดีใจมาก เพราะก่อนหน้านี้รู้สึก "เซ็ง" กับการเขียน"ลากความ" ของผู้เขียนหนังสือมาก แต่ว่าด้วยที่ผมนั้นไม่ถนัดทาง Quantum หรือ Cosmology ก็เลยไม่กล้าทักท้วงไป ได้แต่บ่นว่าเมื่อไรใครที่ถนัดจะทำสักที

ปล. รู้สึกว่าวันอาทิตย์สัปดาห์นี้ผมจะได้เจอกับ ดร.บัญชา ในงาน workshop ของ BrandsGen ซึ่งผมไม่ชอบวิธีการในการคัดคนของเขาสักเท่าไร คือใช้วิธีการ Vote

และส่ง SMS มันพอๆกับ AF คือธุรกิจบนผลงานทางวิชาการของพวกผม -_-"

แต่ก็ประทับใจกับ ดร. บัญชา ที่ทำให้วิทยาศาสตร์มันถูกใช้จริงๆ ตั้งแต่เรื่องพิสูจน์ภาพถ่ายจตุคามแล้ว

ผมอ่าน เอนทรี้นี้นานแต่ว่า ผมไม่ได้คอมเม้นกลับไว้ครับ

ยังไงผมอยากจะขอบคุณอาจารย์ครับที่ได้ทำการทักท้วงครับ

ผมก็ไม่รู้ว่า ในหัวผมมีข้อมูลผิดๆจากหนังสือบ้างไหมเนี่ย

ขอบคุณอาจารย์อีกทีครับ

ครับผม...ด้วยความยินดีแลกเปลี่ยนครับ

ส่วนเรื่องหนังสือที่คุณบัญชาพูดถึงว่า "พอนึกเอามาคัดง้างได้" นั้น น่าจะจริงครับ เพราะผมเองก็อ่านหนังสือวิทยาศาสตร์เต็มๆ ไม่มากเสียด้วย (555+) เลยอาจจะไม่รู้จักเล่มที่คุณบัญชาพูดถึง

แต่ผมว่าน่าสนใจมากนะครับ หากมีหนังสือที่สามารถอธิบายด้วยสมการได้ และเรียกร้องให้คนอ่านอยู่อีก...ผมคงต้องหามาอ่านดูบ้างแล้ว

คือ ผมลองสังเกต กลุ่มอื่นๆ นอกเหนือจาก "สายวิทย์ฯ แท้ๆ" ด้วย อย่างในคณะของผม (รัฐศาสตร์) นั้น พวกผมจะได้เรียนวิชา "เศรษฐศาสตร์" กันด้วย (ซึ่งได้ชื่อว่า เป็นวิชาที่ "เป็นเหตุเป็นผล" ที่สุดในสายสังคมศาสตร์) โดยวิชา econ นี้ก็ (แน่นอน) ว่า สมการโผล่มาตรึม...เด็กรัฐศาสตร์ส่วนใหญ่ ที่ "ไม่คุ้นเคยกับคณิตศาสตร์" ก็จะผวาไว้ก่อน ทั้งๆ ที่หลักการทาง เศรษฐศาสตร์มันมีเหตุผลที่เป็นรูปธรรม (concrete) มากกว่าทางสายรัฐศาสตร์ที่อุดมไปด้วยนามธรรม (abstract) ตั้งมากมาย

...แต่บังเอิญผมเป็นพวก ชอบทั้งสาย concrete และ abstract ก็เลยอยู่ได้น่ะครับ

(จริงๆ ผมยังไม่ค่อยชินกับระบบของบล็อกนี้เท่าไหร่อ่ะนะครับ)

จริงๆแล้ว บริษัทอมรินทร์ควรรับผิดชอบด้วยการเก็บหนังสือที่ค้างอยู่ตามร้านหนังสือทั้งหมดด้วย โดยเฉพาะเล่มที่ให้เด็กนักเรียนอ่าน ตอนนี้ตามแผงหนังสือยังขึ้นหนังสือ 2 เล่มนี้เป็น bestseller อยู่เลย

สวัสดีครับพี่ชิว

ผมอ่านหลายๆ comments แล้วพบว่าหัวข้อนี้ของพี่ชิวน่าจะไปอยู่ในหมวด จุดประกาย แทนครับ เพราะช่วยจุดประกายให้หลายๆคนได้ออกมาแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นที่อาจเก็บไว้กับตัว ไม่ได้แลกเปลี่ยนกับใคร

ในที่สุดก็มีผู้กล้าออกมานำขบวนจนได้ อิอิ (จะใครซะอีกใช่มั้ยครับ) ทำให้หลายความคิด หลายๆความเห็นออกมาแสดงพลัง ให้เห็นว่าสังคมไทยไม่ใช่สังคมของการปล่อยผ่านอีกต่อไป ต่อไปจะเป็นสังคมของการตรวจสอบ ความถูกต้อง และให้ข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา (เอ้ จะเกี่ยวกับการเมืองมั้ยเนี้ย) น่าชื่นชมทุกคนเลยครับ ต่อไปเด็กๆที่โตขึ้นจะได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง และจำเอาไปใช้ได้อย่างเหมาะสม

ไม่เหมือนสมัยก่อนที่มีการใส่ความรู้ที่ผิดๆ หรือบิดเบือนอะไรบางอย่าง เพราะเหตุผลบางประการ ตัวอย่างเล็กๆน้อยๆ เช่น แถวบ้านผมผู้ใหญ่มักจะสอนเด็กเสมอๆว่า กินตับกินไตของสัตว์ต่างๆ (หมู ไก่ ) เป็นสิ่งไม่ดี ให้โทษต่อร่างกาย แต่ความจริงผมวิเคราะห์ได้ว่า ผู้ใหญ่หลอกเด็กๆเพราะจะเก็บไว้กินเอง เพราะมันมีน้อยและอร่อย อิอิ เด็กสมัยก่อนก็เลยขาดวิตามินตั้งหลายตัว เพราะเครื่องในสัตว์มีวิตามินตั้งหลายอย่าง อีกอย่างเด็กคงไม่เป็น เก๊าท์ กระมังครับ ข้ออ้างเรื่องเก๊าท์น่าจะตกไป

อืมมม ดู ดู๊ ดู ดูเค้าทำ เค้าทำกับเด็กๆอย่างเราได้ อิอิ ขอบคุณครับพี่ชิวที่ช่วยจุดประกายในสังคมไทย แม้เพียงจุดเล็กๆก็จะยิ่งใหญ่ขยายวงกว้างไปในทุกๆทางครับ

ผมอ่านหนังสือดูแล้ว ผมมีความเห็นว่า หนังสือดังกล่าว เป็ฯตัวจุดประกายให้ คนไทยหันมาสนใจการอ่าน มากขึ้น จริงอยู่ อาจจะมีส่วนที่บาง่านมีความเห็นแตกต่างกัน ก็ก่อให้เกิดการถกเถียงทางวิชาการ สร้างความแตกฉานของปัญญาให้เกิดขึ้น

ท่านที่มีความรู้สูงทางวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะฟิสิกส์ ลองเขียนหนังสือแนวนี้ ให้คนทั่วไปอ่านบ้างก็ดีนะครับ ผมอยากอ่านเหมือนกัน

แล้วเขาเอาไงกันครับ

คิดว่า ถ้าแก้ไขจะเกิดอะไรขึ้นไหม

ผมเพิ่งได้ข่าวมาว่า เมื่อไม่กี่สันนี้ที่ผ่านมานี้

ทพ.สม เพิ่งเปิดตัวหนังสือใหม่อีกเริ่มนะครับ...เข้าใจว่าจนถึงตอนนี้เจ้าตัวยังไม่ค่อยจะรับรู้อะไรกระมัง

เล่มล่าสุดนี้เข้าใจว่าเป็นหนังสือลักษณะ How to นะครับ (จุดนี้ผมไม่แน่ใจเดาเอาจากชื่อหนังสือ กับคำโปรย...ผมจำชื่อหนังสือไม่ได้แล้ว หากค้นเจอจะเอามาแปะไว้ให้ครับ)

ด้วยความเคารพ

ชื่อหนังสือ ตอบปัญหาวิชาใจ ครับ กำลังจะมีตอบปัญหาวิชาโลกออกมาด้วย

ตามจริงแล้วผมไม่เห็นด้วยกับหนังสือเล่มนี้แต่แรก แต่ไม่รู้ทำไมทางสนพ.ถึงละเลยคุณภาพ เยินยอผู้เขียนมากมายเช่นนี้ เขาจัดกิจกรรม Training มากมาย เหมือนจะเปลี่ยนอาชีพจากหมอฟัน ปิดคลินิคมาเดินสายเป็นวิทยากรอย่างเดียว...

ตอนที่ผมทราบจากวงในว่าจะไม่มีอะไรเกิดขึ้นนอกจากระงับการพิมพ์ ผมก็เซ็งครับ...

ในฐานะคนอ่านหนังสือรู้สึกโดนเอาเปรียบ หนังสือไม่ถูกมาบอกว่าดี สร้างความเข้าใจผิดๆให้กับคนที่ไม่ได้มีความรู้...

น่าเป็นห่วงด้วยคนนะครับ

เหมือนว่าทางสนพ.ก็พยายามนิ่งๆปล่อยให้เรื่องเงียบไปเอง

เศร้าใจครับ

ขอลอกมาไว้ที่ Entry นี้ดีกว่าครับ

----------------------------

สวัสดีครับ

พอดีเมื่อวันก่อนมีมี ผู้ใหญ่นำหนังสือ ไอน์สไตน์พบฯ มาให้ผม โดยความเห็นของผมแล้วไม่ยินดีกับความพยายามเชื่อมโยงระหว่างวิทยาศาสตร์กับ พุทธศาสนา ด้วยเห็นว่ามีความเหลื่อมกันอยู่จนไม่น่านำมาเทียบกัน เลยไม่คิดว่าจะหามาอ่าน แต่เนื่องจากว่าผู้ใหญ่ท่านนั้นเห็นว่าผมทำงานด้านเทคโนโลยีและสนใจพุทธ ศาสนา ก็คงเห็นว่าผมคงจะสนใจ ผมเลยฉลองศรัทธา

เมื่อได้อ่านเนื้อหา แล้วพบความคลาดเคลื่อนทั้งด้านความเข้าใจวิทยาศาสตร์ทั้งด้านของพุทธศาสนา ก็รู้สึกไม่สบายใจเพราะผู้เขียนก็เขียนด้วยเจตนาดี ตั้งใจดี ประกอบกับหนังสือมีคำนิยมที่น่าเชื่อถือ จำนวนพิมพ์น่าจะมากเพราะอย่างน้อยเล่มที่ผมได้มาก็เป็นเล่มที่พิมพ์ครั้งที่ 25 เกรงว่าจะทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนกว้างขวางออกไป จากนั้นในวันเดียวกันก็ทราบจากเพื่อนๆใน Internet ว่าหนังสือเล่มนี้หยุดพิมพ์แล้ว ผมจึงค้นต่อไปถึงคำวิพากษ์วิจารณ์หนังสือเล่มนี้ จึงได้พบแหล่งสำคัญๆรวมทั้งของ อ.บัญชา ที่นี่ด้วย พอดีว่าผมก็เป็นสมาชิกของ G2K ก็เลยคิดว่าจะขอเขียนวิพากษ์วิจารณ์ในแง่ื่ๆอีกเล็กน้อยไว้ที่ G2K ครับ โดยการวิจารณ์นี้นอกจากจะอยู่บนพื้นฐานของการเปรียบเทียบกับข้อเท็จจริงแล้ว ก็ยังอยู่บนพื้นฐานของความเคารพในเจตนาดีของผู้เขียนหนังสือเล่มนี้ด้วยครับ