แนวทางการทำงานของสมาชิกสภามหาวิทยาลัยในสหราชอาณาจักร : (๙) หลักปฏิบัติในการทำหน้าที่สภามหาวิทยาลัย (ต่อ)

Part II  General Principles of Governance ของเอกสาร  Guide for Members of Higher Education Governing Bodies in the UK ต่อ

หลักปฏิบัติในการทำหน้าที่ของสภามหาวิทยาลัย

คณะกรรมการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับธรรมาภิบาลของกิจการสาธารณะ

          ๑. มหาวิทยาลัยส่วนใหญ่จะมีคณะกรรมการของสภาคือ คณะกรรมการการเงิน  คณะกรรมการด้านอาคารสถานที่  และคณะกรรมการบริหารงานบุคคล    แต่จริงๆ แล้วมีคณะกรรมการ ๓ ชุด ที่มีความสำคัญต่อการปฏิบัติหน้าที่อย่างถูกต้องเหมาะสมของสภามหาวิทยาลัยเอง ได้แก่ คณะกรรมการตรวจสอบ (Audit Committee)  คณะกรรมการค่าตอบแทน (Renumaration Committee)  และคณะกรรมการสรรหา (Nomination Committee)

          คณะกรรมการตรวจสอบ
          ๒. มหาวิทยาลัยต้องมีคณะกรรมการตรวจสอบ รายละเอียดของการปฏิบัติงานจะกล่าวถึงภายหลัง

          คณะกรรมการค่าตอบแทน
          ๓. คณะกรรมการค่าตอบแทนทำหน้าที่พิจารณากำหนดเงินเดือนและค่าตอบแทนอื่นๆ รวมทั้งการขึ้นเงินเดือนและค่าตอบแทน ของอธิการบดีและของผู้บริหารระดับสูงอื่นๆ ที่ควรเป็นหน้าที่ของสภาฯ
          ๔. องค์ประกอบของคณะกรรมการค่าตอบแทนควรประกอบด้วย นายกสภาฯ   กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ๓ คน (ซึ่งจะเป็นกรรมการสภาฯ หรือไม่ก็ได้)   ถ้ามีกรรมการสภาผู้ทรงคุณวุฒิทำหน้าที่เหรัญญิกก็ให้เป็นกรรมการค่าตอบเแทนด้วย   อธิการบดีอาจเป็นกรรมการด้วยก็ได้  แต่เมื่อกรรมการพิจารณาเงินเดือนและค่าตอบแทนของอธิการบดี อธิการบดีต้องไม่อยู่ในที่ประชุม
          ๕. คณะกรรมการค่าตอบแทนต้องหาข้อมูลเกี่ยวกับค่าตอบแทน และเงื่อนไขการจ้างงาน ของอธิการบดีและผู้บริหารระดับสูง ในสถาบันอุดมศึกษาอื่นๆ  สำหรับนำมาเปรียบเทียบ
          ๖. คณะกรรมการค่าตอบแทนพึงระลึกอยู่เสมอว่ากำลังใช้เงินจากภาษีอากรของประชาชน     จึงต้องใช้อย่างระมัดระวัง  สมเหตุสมผล     ไม่ควรกำหนดอัตราที่ประชาคมในมหาวิทยาลัยมองว่าสูงเกินไป    ไม่ควรกำหนดให้ต้องแจ้งยกเลิกการจ้างงานเกิน ๑๒เดือน     และไม่ควรมีบำนาญสำหรับอธิการบดี
          ๗. รายงานของ คณะกรรมการค่าตอบแทนต่อสภามหาวิทยาลัย ควรต้องระบุวิธีคิด เกณฑ์กว้างๆ และรายละเอียดของการพิจารณาอย่างชัดเจน

          คณะกรรมการสรรหา
          ๘. สภามหาวิทยาลัยต้องจัดให้มีคณะกรรมการสรรหา ประกอบด้วยนายกสภาฯ (ซึ่งควรจะเป็นประธาน)   กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ๓ ท่าน   อธิการบดี  และตัวแทนอาจารย์อาวุโสอย่างน้อย ๑ ท่าน     คณะกรรมการสรรหาทำหน้าที่สรรหากรรมการสภาฯ ผู้ทรงคุณวุฒิ และกรรมการตัวแทนกลุ่มคน
          ๙. เมื่อมีตำแหน่งกรรมการสภามหาวิทยาลัยว่างลง ทั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ และกรรมการตัวแทนกลุ่มคน    ต้องประกาศให้ทราบกันอย่างกว้างขวางทั้งภายในและภายนอกมหาวิทยาลัย     ว่าต้องการกรรมการที่มีคุณสมบัติด้านประสบการณ์  ทักษะ  และความรู้ อย่างไรบ้าง  เพื่อมาแสดงบทบาทหลักในด้านใด     นักศึกษา คณาจารย์ พนักงาน และกรรมการสภาฯ ได้รับคำเชื้อเชิญให้เสนอชื่อบุคคลที่เหมาะสมไปยังเลขานุการสภาฯ    บางมหาวิทยาลัยเชื้อเชิญบุคคลที่เหมาะสม เข้าทำหน้าที่กรรมการบางชุดของสภาฯ  สำหรับเป็นเส้นทางสู่การเป็นกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ
          ๑๐. คณะกรรมการสรรหาต้องเสนอชื่อบุคคลเป็นกรรมการสภาฯ โดยพิจารณาทั้งตัวบุคคลเป็นคนๆ และพิจารณาองค์ประกอบขององค์คณะ    ให้มีทักษะครบด้าน  และทำงานร่วมกันอย่างมีพลัง     เกิดการสนธิพลัง (synergy) กัน     คณะกรรมการสรรหาควรจัดทำรายการของกลุ่มทักษะที่ต้องการในการทำหน้าที่กรรมการสภามหาวิทยาลัย สำหรับใช้เป็นแนวทางทำงานสรรหากรรมการให้ครบด้านหรือสมดุล     และควรพิจารณาให้มีกรรมการสภาฯ ที่มาจากชุมชนหรือท้องถิ่นที่มหาวิทยาลัยตั้งอยู่ด้วย     การลงมติตัดสินเลือกกรรมการสภาฯ อาจตัดสินโดยสภาฯ ทั้งคณะ  หรือโดยที่ประชุมเฉพาะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ     ถ้าใช้วิธีหลัง ควรมีการอภิปรายแลกเปลี่ยนข้อมูลและข้อคิดเห็นของสภาฯ ทั้งองค์คณะก่อนที่ที่ประชุมคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจะลงมติ
          ๑๑. ในสหราชอาณาจัก CUC ได้จัดทำการศึกษา good practice ในกระบวนการสรรหากรรมการสภามหาวิทยาลัย     ขอข้อมูลได้จากสำนักงาน CUC

        ในตอนต่อไปจะเป็นเรื่อง การหมุนเวียนหน้าที่และการแต่งตั้งกรรมการทำหน้าที่ซ้ำในวาระใหม่

วิจารณ์ พานิช
๑๕ ม.ค. ๕๑