ความแตกต่าง มีความเป็นไปได้สองทางคือ เห็นชัด และเห็นไม่ชัด แต่เรื่องเดียวกันเมื่อมีฉลากว่า สถิติ แปะไว้ กลับใช้มาตรฐานที่ต่างออกไป กลายเป็นเห็นชัดอย่างชัดเจน เห็นชัดอย่างไม่ชัดเจน เห็นไม่ชัดอย่างชัดเจน และเห็นไม่ชัดอย่างไม่ชัดเจน ซึ่งทำให้ได้ข้อสรุปว่า "คนบ้ามี 4 จำพวก" เท่านั้นเอง

Windows1or2
นี่คือภาพถ่ายหน้าต่างที่ถ่ายซูมจากระยะไกลมากกกกกกกกก

คำถามคือ มีหน้าต่างกี่บานในภาพนี้ ?

สมมติว่ามีใครสักคน ฟันธงว่า "นี่เป็นภาพหน้าต่างสองบาน โดยภาพหน้าต่างสองบานนี้ แยกขาดจากกัน แต่แยกกันไม่ขาด"

คนส่วนใหญ่ฟังแล้วก็คงขมวดคิ้วนิ่วหน้าว่า คนพูด คงสติไม่ดี วิปลาส เอ๊ะ มันบ้ารึเปล่า

อยู่ตรงนี้ จะเสี่ยงโดนมันกระโดดกัดมั้ย ?

แล้วถ้าโดน วัคซีนหมาบ้านี่จะใช้การได้มั้ย ?

แต่สถานการณ์คล้ายกัน คนส่วนใหญ่ จะมองอย่างทึ่ง พิศวง ชื่นชม แกมงงงวย และอุ่นใจ อยากสนิทสนมชิดใกล้ เมื่อมีใครอีกคนหนึ่ง ฟังธงว่า "นี่เป็นภาพหน้าต่างสองบาน โดยศูนย์กลางของกลุ่มข้อมูลจุดแสดงภาพหน้าต่างสองบานนี้ แตกต่างกันทางสถิติอย่างไม่มีนัยสำคัญ"

แต่จริง ๆ แล้ว ทั้งคู่กำลังสับสนในชีวิตพอ ๆ กัน และอยู่ในระยะที่กำลังอันตราย พร้อมจะกระโจนกัดคนรอบข้าง

โดยหลักการแล้ว ถ้าต่าง (เห็นเป็นสองบานแน่ๆ) ก็ควรจะบอกว่า "ต่างกันทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ"

หรือหากไม่ต่างทางสถิติ (เห็นเป็นบานเดียว) ก็ควรบอกว่า "ไม่ต่างทางสถิติ"

การห้อยพ่วงท้ายกรณีหลัง คือพูดว่า "ไม่ต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ" ฟังทะแม่ง ๆ หน่อย แต่ยังสื่อว่า ไม่...แตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ

ทะแม่ง ๆ เพราะสมองอาจตีความว่า ไม่แตกต่างทางสถิติ....อย่างมีนัยสำคัญ

แปลตามคำภาษาอังกฤษน่ะ ถูกแหละ แต่ไม่เหมาะสม

เพราะฟังแล้ว สร้างความสับสนคล้ายฟังประโยคว่า "จืดชืด อย่างน่าตื่นเต้น" ยังไงยังงั้น

การสื่อเพื่อสร้างความสับสนโดยเจตนา แสดงว่า คิดจะโกง

ถ้าสื่อแล้วสร้างความสับสนโดยไม่เจตนา แสดงว่า คิดสับสน

แย่ทั้งคู่ แต่ยังไม่ถึงที่สุด

เพราะถ้าเจอ "ไม่ต่างทางสถิติอย่างไม่มีนัยสำคัญ" หรือ "แตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ" แสดงว่า กำลังสับสนในชีวิตอย่างหนัก อันตรายมาก

รีบหนีไปให้ไกล ๆ เลย

"ต่างกันทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ" คือ สองกองนั้น แยกขาดออกจากกันได้อย่างชัดเจนคมชัด

"ไม่ต่างทางสถิติ" คือ ดูไม่ออกหรอก เพราะเห็นไม่ชัด

Large_blur001b

ภาพนี้ จะจัดว่า "เห็นไม่ชัดอย่างชัดเจน" หรือ "เห็นไม่ชัดอย่างไม่ชัดเจน" หรือ "เห็นชัดอย่างไม่ชัดเจน" ?

เห็นไม่ชัด ก็บอกว่า "เห็นไม่ชัด" ไปเถอะครับ อย่ากระแดะไปกว่านี้อีกเลย

ใครบอกว่า "เห็นไม่ชัดอย่างชัดเจน" หรือ "เห็นไม่ชัดอย่างไม่ชัดเจน" แสดงว่า อาการใกล้เข้าขั้นวิกฤติอย่างชัดเจนแม่นแล้ว

วิกฤติพอกันกับคนที่บอกว่า " แตกต่างทางสถิติอย่างมีไม่นัยสำคัญ" หรือ "ไม่ต่างทางสถิติอย่างไม่มีนัยสำคัญ" นั่นแหละครับ

แตกต่างทางสถิติอย่างไม่มีนัยสำคัญ = เห็นได้ชัดอย่างไม่ชัดเจน

ไม่แตกต่างทางสถิติอย่างไม่มีนัยสำคัญ = เห็นไม่ชัดอย่างไม่ชัดเจน

ไม่แตกต่างทางสถิติอย่างมีนัยสำคัญ = เห็นไม่ชัดอย่างชัดเจน

อ่านมาก ๆ แล้วเมาครับ ใครลึกล้ำระดับนี้ ถือว่า ฝีมือเทียบเคียงได้กับกงซุนลุงจื่อ

อยากรู้จักกงซุนลุงจื่อ ลองไปดูการถกตรรกบทใน " ม้าขาวมิใช่ม้า" สิครับ

แล้วจะรู้ว่า กงซุนลุงจื่อ ยังมีชีวิตอยู่ในสังคมไทย ภายใต้ชื่อว่า "นักวิชาการ"



สนใจอ่าน เรียนสถิติด้วยภาพ แบบครบทุกตอน เข้าไปที่

http://www.gotoknow.org/posts?tag=เรียนสถิติด้วยภาพ