เรื่องราวอันสับสนบนหนทางภาวนา …

32491

true สองสัปดาห์ที่ผ่านมา  มีเรื่องราวที่น่าสนใจเกิดขึ้นในแวดวงของผู้ภาวนาเรื่องหนึ่ง   ข้าพเจ้าว่านี่คือบททดสอบอันยิ่งใหญ่สำหรับเราทั้งหลาย  บททดสอบว่าเราจะวางใจไว้อย่างไร  ในปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น  เรื่องราวที่เกิดขึ้นกับหลวงพ่อปราโมทย์  ทำให้บรรดาลูกศิษย์ทั้งหลายและทั้งที่ไม่ใช่ลูกศิษย์ แต่สนใจในการภาวนาต่างสนใจและอยากรู้ว่าเกิดอะไรขึ้น   แม้กระทั่งข้าพเจ้าเอง   ข้าพเจ้านั้นไม่ได้เป็นศิษย์โดยตรงของท่าน  แต่ก็เคารพนับถือหลวงพ่ออย่างมาก  ข้าพเจ้าเคยเดินทางไปฟังธรรมะบรรยายของท่านที่สวนสันติธรรม หนึ่งครั้ง และเคยไปฟังที่บ้านอารีย์  ศาลาปันมี  ด้วยอีกหนึ่งครั้ง   นี่เป็นเพียงสองครั้งที่ข้าพเจ้าได้พบเจอท่าน  (ในระยะไกลๆ )   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/15357a2.jpg" border="0" />  แต่ข้าพเจ้าก็มีซีดีธรรมะบรรยายของท่านหลายสิบแผ่น  และข้าพเจ้าก็ฟังอยู่บ่อยๆ  แถมมีหนังสือของท่านมากมายหลายเล่ม  มีมากกว่าหนังสือของครูบาอาจารย์สายเถรวาทท่านใดๆ  แถมบางเล่มข้าพเจ้าก็ยังไม่ได้อ่านด้วยซ้ำ  อันที่จริงข้าพเจ้าแอบเป็นลูกศิษย์ของท่านในระยะไกลๆ  ไม่ใช่ศิษย์แวดวงในอะไร  แถมอยู่ในระยะไกลมากๆ   ทีเดียว   นอกจากนี้ข้าพเจ้าก็แอบเป็นศิษย์ของครูบาอาจารย์อีกหลายท่านในสายเถรวาท แม้บางท่านก็ได้ละสังขารไปแล้ว  แต่คำสอนของท่านก็ยังมีอยู่ให้ได้ศึกษาได้เรียนรู้ และข้าำพเจ้าก็ัรับฟังคำสอนนั้นจากซีดี  จากการอ่านหนังสือ  จากลูกศิษย์ จากหลานศิษย์ ของหลวงปู่ทั้งหลาย    แถมข้าพเจ้าก็ยังเป็นศิษย์ของหลวงปู่ติช  และเรียนรู้ธรรมจากลูกศิษย์ของท่าน คือหลวงพี่นิรามิสา  หลวงพี่มหาสมุทรแห่งธรรม  หลวงพี่พิทยา  และอีกหลายๆ หลวงพี่จากหมู่บ้านพลัมที่ข้าพเจ้าได้มีโอกาสพบเจอ  นอกจากนี้ข้าพเจ้าก็แอบเป็นศิษย์ของท่่านเชอร์เตียม ตรุงปะ  แถมเคยไปภาวนากับหลานศิษย์ของท่าน คือครูตั้ม วิจักขณ์ พานิช   ข้าพเจ้าเลยไม่ได้สังกัดอยู่สำนักไหนเป็นที่แน่นอน  และไปมาทุกสาย    มิหน่ำซ้ำในแต่ละปีข้าพเจ้าก็ไปเข้าภาวนากับครูบาอาจารย์ของ ทั้งสายเถรวาท  มหายาน และวัชรยาน    เส้นทางภาวนาของข้าพเจ้าอาจจะดูสับสนอยู่ ในสายตาของผู้คนทั้งหลาย  บางคนถึงกับสงสัยว่าข้าพเจ้าจะเอาสายไหนกันแน่   และหลายๆคนต่างคิดเห็นไปว่าการเรียนรู้มากมายหลายสายการปฎิิบัติของข้าพเจ้าแบบนี้    อาจจะทำให้ข้าพเจ้าไม่ก้าวหน้าอะไร  แถมอาจจะสับสนและเกิดสภาวะธรรมที่ผิดเพี้ยนประมาณว่า อาจธาตุไฟเข้าแทรกได้  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp22a.JPG" border="0" />    ข้าพเจ้าเป็นแบบนี้มาสามปีเต็ม  การได้ไปกราบครูบาอาจารย์สายต่างๆ  ไปฟังธรรมะของท่านทำให้ข้าพเจ้าได้แง่คิดและมุมมองในการภาวนาหลายอย่าง และพบเห็นอะไรๆ มากมายหลายอย่างทีเดียว      ในมุมมองของข้าพเจ้า ครูบาอาจารย์ทั้งหลายนั้นเป็นแรงบันดาลใจ  ท่านมีปํญญา มีภูมิธรรมที่แตกต่างกันไป  และข้าพเจ้าก็น้อมรับฟังสู่ใจ และนำมาพิจารณา  อันใดที่ถูกจริตข้าพเจ้าก็น้อมรับไว้และน้อมนำมาปฎิบัติ    โชคดีที่ข้าพเจ้าได้พบครูบาอาจารย์ที่แท้หรือไงไม่ทราบ  จนบัดนี้ข้าพเจ้าก็ยังไม่พบว่าครูบาอาจารย์ท่านใดที่พบเจอ สอนอะไรที่ขัดแย้งกันเลย  แม้จะต่างสายการปฎิบัติ ทั้งเถรวาท มหายาน และวัชรยาน แถมยิ่งศึกษาเรียนรู้ทุกสายการปฎิบัติไปเรื่อยๆ ทุกอาจารย์สอนเหมือนๆกันและมุ่งสู่สิ่งเดียวกันคือ  การละทิ้งตัวตน การเป็นอิสระจากความยึดมั่นถือมั่น ให้มีเมตตากรุณาต่อสรรพสิ่งทั้งหลาย มีปัญญาในการพิจารณาสิ่งต่างๆ  ด้วยใจที่เป็นกลาง   แม้จะใช้ถ้อยคำที่แตกต่างกัน  แต่หนทางนั้นคือการนำไปสู่สิ่งเหล่านี้ ส่วนเทคนิคการภาวนานั้นอาจจะต่างกัน  แต่สุดท้ายก็จะไปสู่สิ่งเดียวกัน  ครั้งล่าสุดที่ข้าพเจ้าไปภาวนากับหลวงพ่อธี  ภายหลังการนั่ั่งสมาธิดูรูปปรมัตถ์คือดูสภาวะอาการของดิน น้ำ  ลมไฟ ข้าพเจ้าก็พบว่า  สภาวะธรรมที่เกิดขึ้นในบางขณะเหมือนวัชรยานสายคากิวอย่างไรไม่รู้  ข้าพเจ้าไม่มีภูมิธรรมอะไรมากมาย  ไม่รู้พระอภิธรรมหรือพระไตรปิฎก ที่ลึกซึ้ง แต่ส่วนหนึ่งนั้นข้าพเจ้าเรียนรู้จากการปฎิบัติ  จากสภาวะธรรมที่เกิดขึ้น  การจะบอกว่าสิ่งใดถูกสิ่งใดผิดข้าพเจ้าก็ไม่อาจรู้ได้แน่ชัด ยิ่งถ้าจะให้กล่าวออกมาเป็นถ้อยคำหรืออธิบายในเชิงทฤษฎีอภิธรรมระดับสูง  ข้าพเจ้าก็ไม่อาจกล่าวอธิบายออกมาได้เช่นกัน  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/now1.jpg" border="0" />   ความคิดเห็นของข้าพเจ้า  คำกล่าวของข้าพเจ้าหลายๆอย่าง ก็อาจจะผิดพลาดคลาดเคลื่อนได้เช่นกัน  แต่มีสิ่งหนึ่งที่ปรากฏก็คือ ภายหลังการภาวนา  ข้าพเจ้ามีความเบิกบานในชีวิต ปล่อยวางความยึดถือในสิ่งต่างๆ และมีความสุขในปัจจุบันขณะมากขึ้น  แถมคิดเห็นไปว่าเคล็ดลับแห่งการบรรลุธรรมที่แท้จริงนั้น ก็คือการกลับมาอยู่ในปัจจุบันขณะให้มากที่สุด  มีสติรู้ตัวตลอดเวลาไม่ว่าจะนั่ง  จะยืน  จะเดิน หรือจะทำอะไรก็ตาม  นั่นคือการมีความเบิกบานในทุกขณะของชีวิต  ยิ้มรับกับความทุกข์และความสุข  ไม่ยึดเหนี่ยว ไม่แทรกแซง  เมื่อเรารู้็ลงปัจจุบัน มองเห็นทุกอย่างตามความเป็นจริง ไม่ตัดสินไม่ยึดถือ  และวางใจเป็นกลางได้  ไม่เลือกข้าง ไม่แยกฝ่าย ไม่มองอะไรเป็นทวินิยมจนเกินไป  เท่านี่ชีวิตก็ดำรงอยู่ได้โดยไม่ต้องทุกข์มาก   เราไม่จำเป็นต้องหนีทุกข์ และไม่ต้องแสวงหาสุขอื่นใด  แค่ดำรงอยู่ตรงนั้นที่นั่นอย่างแท้จริงทุกลมหายใจเข้าออก  และมีชีวิตอยู่แบบพร้อมที่จะตายได้ทุกขณะ และเมื่อหมดลมวันใด ก็จะไม่มีอะไรที่ต้องเสียใจ  ว่ายังไม่ได้ทำอะไรอีก  ข้าพเจ้าคิดเห็นเป็นเช่นนั้น   ดังนั้นเท่าที่ผ่านมาเกือบสามปีเส้นทาง การภาวนาของข้าพเจ้าอาจจะแตกต่างจากเส้นทางของใครหลายๆคน    แต่นั่นก็เป็นเพียงเส้นทางหนึ่งที่เป็นไปได้สำหรับคนคนหนึ่ง      แล้วอย่างไรล่ะ ? ภายหลังที่มีกรณีเรื่องราวของหลวงพ่อปราโมทย์ ซึ่งข้าพเจ้าก็นับถือท่านเป็นครูบาอาจารย์ท่านหนึ่งที่เคารพอย่างมากมาย  ไม่แพ้อาจารย์ท่านอื่นๆ   ข้าพเจ้าได้เกิดความสงสัยอยู่ในใจ ..    เปล่าข้าพเจ้าไม่ได้สงสัยในตัวของหลวงพ่อปราโมทย์  แต่ข้าพเจ้าสงสัยว่า เหตุใดผู้คนหมู่หนึ่งถึงได้ว่ากล่าวและวิจารณ์คำสอนของท่่าน และบางส่วนก็เป็นลูกศิษย์ที่เคยใกล้ชิดของท่านเอง   เมื่อข้าพเจ้าไปอ่านข้อคิดเห็นของท่านเหล่านั้น ก็พบว่าความคิดเห็นหลายข้อมีอะไรที่น่าสนใจทีเดียว  และบางท่านกล่าวอ้างถึงอภิธรรมขั้นสูง  ที่ข้าพเจ้าไม่ค่อยรู้เรื่องสักเท่าไหร่   แต่พอได้อ่านดูแล้ว น่าเชื่อถือทีเดียว   ถ้าข้าพเจ้าไม่ใช่ผู้ที่ภาวนา  เป็นเพียงชาวพุทธตามใบทะเบียนบ้านอย่างแต่ก่อน ข้าพเจ้าคงจะคล้อยตามอย่างไม่ต้องสงสัย  เพราะหลักการและเหตุผลรวมทั้งถ้อยคำที่ใช้กล่าวอ้าง   ช่างน่าเชื่อถือยิ่งนัก   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/LakeGunn.JPG" border="0" />       แต่ข้าพเจ้าต้องขอบคุณคำสอนของฝ่ายมหายาน  ขอบพระคุณหลวงปู่ติช นัท ฮันห์  ที่สอนเรื่องการไม่แบ่งแยก  สอนเรื่องการเป็นหนึ่งเดียวกันของสรรพสิ่ง    ความสืบเนื่อง  ความแปรเปลี่ยน   ความเป็นอนิจจัง   และหลักแห่่งความเป็นอนัตตาของหลวงพ่อธี  หลักแห่งการละทิ้งตัวกูของกู ของท่านพุทธทาส  และหลักแห่งการไม่ตัดสินของท่านตรุงปะ  รวมทั้งหลักแห่งความเมตตากรุณาของท่านดาไล ลามะ   ที่ทำให้ข้าพเจ้าเข้าใจในสิ่งที่เกิดขึ้นอย่างชัดเจนขึ้น     ในปรากฏการณ์นี้ ข้าพเจ้าไม่ได้สับสนและ ไม่ได้หวั่นไหว  กับเรื่องราวที่ปรากฏ  แถมข้าพเจ้ายังคงศรัทธาในคำสอนของหลวงพ่อปราโมทย์  ท่านยังคงเป็นครูบาอาจารย์ที่ข้าพเจ้าจะเคารพนับถือต่อไป  เพราะสิ่งที่ปรากฎ สภาวะธรรมที่เกิดขึ้นจากการภาวนาตามคำสอนของท่าน ประจักษ์แก่ใจข้าพเจ้าและท่านคือครูผู้หนึ่งที่มีความเมตตามากมาย ที่สั่งสอนเราทั้งหลายในการก้าวเดินไปบนหนทางภาวนาเส้นนี้  และท่านเป็นครูสายเถรวาทรุ่นใหม่ที่ใช้หลักคำสอนง่ายๆ ทำให้คนรุ่นใหม่เข้าใจได้ดีขึ้น  และได้นำพาคนหนุ่มคนสาวเข้าสู่วิถีแห่งการภาวนามากมายทีเดียว  เพราะในขณะที่ชาวพุทธทั้งหลายกลายเป็นชาวพุทธตามใบทะเบียนบ้าน และคิดเห็นไปว่าการภาวนา การเข้าวัดกลายเป็นเรื่องที่ล้าสมัย  แถมหลายๆคนเลิกสนใจในศาสนาและเรื่องราวของจิตวิญญานกันไปแล้ว แต่หลวงพ่อปราโมทย์คือครูบาอาจารย์ที่นำพาคนรุ่นใหม่เข้าสู่วิถีนี้   และทำให้เกิดการตื่นรู้มากมาย และทำให้คนวัยหนุ่มสาวเห็นคุณค่าของการภาวนามากขึ้น    แม้จะมีหลายครูบาอาจารย์และมีหลายสายการปฎิบัติ แต่ข้าพเจ้าก็ไม่สับสน และยังเชื่อมั่นในตัวท่าน  แม้ข้าพเจ้าจะแอบเป็นศิษย์อยู่ห่างๆ และอยู่ปลายแถวมากๆ  ข้าพเจ้าก็ยังเชื่อมั่นในคำสอนที่ท่านนำมาชี้แนะสั่งสอน  และจะเป็นศิษย์ของท่านตลอดไป     การเรียนรู้มากมายหลายสายการปฎิบัติ อาจจะทำให้สับสนได้ นั่นก็จริงอยู่  แต่การที่ใครสักคนอยู่ในสายการปฎิบัติเดียว และมีอาจารย์เพียงคนเดียว  แต่ยังสงสัยในตัวอาจารย์  ยังคาดหวังมากมายในตัวอาจารย์ นั่นอาจจะหมายถึงว่า กำลังเกิดความสับสนบนหนทางแห่งภาวนาของคนผู้นั้นแล้วก็เป็นได้ เพราะครูบาอาจารย์คือแรงบันดาลใจ แต่ไม่ใช่บุุคคลที่เราจะไปยึดถือ   และไปตรวจสอบท่าน    เพราะสุดท้ายแล้ว ..เราต้องเป็นครูของตัวเราเอง .. <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/Image.JPG" border="0" /> อย่างไรไม่รู้ ข้าพเจ้านึกถึงคำถามของพระลูกศิษย์ที่ถามหลวงพ่อชาขึ้นมาได้  และคำถามและคำตอบนั้นมีดังนี้ คำถาม  .. ท่านอาจารย์มีความเห็นเกี่ยวแก่วิธีปฏิบัติ(วิธีภาวนา)วิธีอื่นๆอย่างไรครับ ทุกวันนี้ดูเหมือนว่าจะมีอาจารย์มากมาย และมีหลายแนวทางการทำสมาธิ คำตอบ …วิปัสสนาหลายแบบ จนทำให้สับสน มันก็เหมือนกับการจะเข้าไปในเมือง บางคนอาจจะเข้าเมืองทางทิศเหนือ ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ฯลฯ ทางถนนหลายสาย  โดยมากแล้วแนวทางภาวนาก็แตกต่างกันแต่เพียงรูปแบบเท่านั้น  ไม่ว่าท่านจะเดินทางสายหนึ่งสายใด  เดินช้าหรือเดินเร็ว ถ้าท่านมีสติอยู่เสมอ มันก็เหมือนกันทั้งนั้น  ข้อสำคัญที่สุดก็คือแนวทางภาวนาที่ดีและถูกต้องจะต้องนำไปสู่การไม่ยึดมั่นถือมั่น ลงท้ายแล้ว  ก็ต้องปล่อยแนวทางการภาวนาทุกรูปแบบด้วย  ผู้ปฏิบัติต้องไม่ยึดมั่นแม้ในตัวอาจารย์  แนวทางใดที่นำไปสู่การปล่อยวาง สู่การไม่ยึดมั่นถือมั่นก็เป็นทางปฏิบัติที่ถูกต้อง  ท่านอาจจะอยากเดินทางเพื่อศึกษาอาจารย์อื่นอีก  และลองปฏิบัติตามแนวทางอื่นบ้างก็ได้ พวกท่านบางคนก็ทำเช่นนั้น นี้เป็นความต้องการ ตามธรรมชาติ ท่านจะรู้ว่าแม้ได้ถามคำถามนับพันคำถามก็แล้ว และมีความรู้เรื่องแนวทางปฏิบัติอื่นๆก็แล้ว  ก็ไม่อาจจะนำท่านเข้าถึงสัจจะธรรมได้  ในที่สุดท่านก็จะรู้สึกเบื่อหน่าย  ท่านจะรู้ว่าเพียงแต่หยุด และสำรวจตรวจสอบดูจิตใจของท่านเองเท่านั้น   ท่านก็จะรู้ว่าพระพุทธเจ้าตรัสสอนอะไร ไม่มีประโยชน์ที่แสวงหาออกไปนอกตัวเอง  ผลที่สุดท่านต้องหันกลับมาเผชิญหน้ากับสภาวะที่แท้จริงของตัวท่านเอง ตรงนี้แหละที่ท่านจะเข้าใจ ธรรมะได้.. นี่คือแสงเทียนช่วยส่องทางของหลวงพ่อชา และช่วยให้ข้าพเจ้าผ่านพ้นความสับสนมาได้บนเส้นทางนี้ ..

2010-01-25T01:56:08+07:00

false 330768

2010-01-31T22:29:33+07:00

false

2010-01-25T05:29:51+07:00

เรื่องราวอันสับสนบนหนทางภาวนา …

32491

true ข้าพเจ้าเข้าสู่วิถีแห่งการทำสมาธิภาวนามาได้สามปีกว่า  มีหลายอย่างในชีวิตเปลี่ยนแปลงไปมากมาย   การเปลี่ยนแปลงนั้นเป็นทั้งเรื่องภายในและภายนอก  เริ่มต้นจากที่ข้าพเจ้าเปลี่ยนที่ทำงาน  กลับเข้ามาทำงานในระบบ แล้วมาใชัชีวิตในเมืองเล็กๆ   อยู่กับความสงบเงียบ และอยู่เพียงลำพัง  หลายคนมองว่า ข้าพเจ้าคงมีปัญหาอะไรสักอย่างในที่ทำงานเดิม  หรือไม่ก็มีปัญหาอะไรในใจสักอย่าง จึงต้องย้ายที่ทำงาน  จึงต้องย้ายถิ่นที่อยู่  (โชคดีที่ข้าพเจ้าไม่ถึงขนาดออกบวช  ซึ่งถ้าทำดังนั้น คงจะทำให้ใครหลายคนที่รู้จักมีอาการตกอกตกใจมากกว่านี้  )   ซึ่งอันที่จริงแล้ว ก็คิดจะทำอยู่เช่นกัน   แต่ด้วยภาระหน้าที่ ต้องดูแลเลี้ยงดูพ่อแม่ที่อายุมากขึ้นทุกวัน  ต้องดูแลคนในครอบครัว  การเลิกทำงานการต่างๆ แล้วตัดช่องน้อยแต่พอตัวออกบวช  ดูจะเป็นเรื่องที่ไม่ควรทำเป็นอย่างยิ่ง   ข้าพเจ้าจำเป็นต้องทำงาน เพื่อจะมีรายได้เลี้ยงชีวิต และการงานของข้าพเจ้านั้นก็ยังสามารถช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่นได้อยู่  ข้าพเจ้าจึงยังดำรงอยู่ ในชีวิตแบบโลกๆ ต่อไป   แต่การย้ายที่ทำงานก็อาจจะทำให้ใครหลายๆคนมึนงงว่า  ข้าพเจ้าจะเดินไปทิศทางไหนอีก   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/Walk1.jpg" border="0" />   การเข้าสู่วิถีภาวนา ทำให้ข้าพเจ้าตระหนักรู้อะไรบางอย่าง  และมองเห็นหนทางว่า ควรจะใช้ชีวิตที่เหลือแบบไหน  อะไรที่สำคัญอย่างแท้จริงในชีวิต อะไรที่ไม่มีความสำคัญ และควรจะปล่อยวางลงเสียบ้าง    ข้าพเจ้ามุ่งหวังที่จะอยู่ในสถานที่  ที่เื้อื้อโอกาสให้ได้ทำสมาธิภาวนา และในขณะเดียวกันก็ได้อยู่ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่นบ้างตามสมควร   การจะหาสถานที่ ที่ลงตัวเช่นนั้นได้  ไม่ใช่ของง่ายนัก  แต่ข้าพเจ้าก็สามารถหาได้ในที่สุด <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/walk4.jpg" border="0" /> หลายคนเข้าใจว่าเราสามารถทำงานไป ภาวนาไปก็ได้ และอยู่แบบโลกๆ ต่อไป สู้รบปรบมือกับการกระทบอารมณ์แบบโลกๆ นี่แหละ ไม่จำเป็นต้องบวช ไม่จำเป็นต้องย้ายไปแสวงหาที่เหมาะสนแก่การภาวนาที่ไหนทั้งสิ้น อยู่กับความวุ่นวายแบบโลกๆ  ในเมืองใหญ่นี่แหละ  นั่นคงจะเหมาะกับผู้คนที่มีความสามารถและมีอินทรีย์แก่กล้าอย่างมากทีเดียว    แต่สำหรับข้าพเจ้านั้น ไม่มีอินทรีย์แก่กล้ามากพอสำหรับการภาวนาในสถานที่เช่นนั้นได้   อย่างไรเสียการเลือกที่อยู่อันเหมาะสมแก่การภาวนา  ก็ยังเป็นสิ่งที่เราสามารถแสวงหาได้   เพราะแม้แต่สมณนักบวช  บางครั้งท่านก็ยังต้องปลีกวิเวกเข้าสู่ป่าหาความสงบ  ข้าพเจ้าดีใจที่ได้มาอยู่เมืองเล็กๆ และสงบเงียบ ไม่มีรถราวุ่นวาย  ไม่ต้องขับรถไปทำงาน แถมเดินไปทำงานได้  และมีภูเขามีต้นไม้   มีธรรมชาติที่ช่วยผ่อนคลายจิตใจอยู่รายรอบ ข้าพเจ้าไม่แสวงหาห้างร้านใหญ่ๆ  ร้านอาหารดีๆ  โรงหนังโรงภาพยนตร์  บ้านหลายสิบล้าน  รถราคาแพงๆ  สังคมชั้นสูง หรือสังคมของผู้มีอันจะกิน  สังคมของคนเป็นใหญ่เป็นโตที่มากด้วยสมมติบัญญัติ    แถมมักจะพูดกันถึง การมีนั่นมีนี่ หรือการได้นั่นได้นี่อยู่ตลอดเวลา   นี่เป็นเรื่องหาสาระอะไรไม่ได้ในชีวิตของข้าพเจ้า  แต่คงจำเป็นสำหรับคนอีกหลาย ๆ คนที่มีความสุขกับการมีและการเป็นอะไรสักอย่าง ในการใช้ชีวิตแบบโลกวัตถุนิยมทั้งหลาย <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/meditation22.JPG" border="0" /> หลายคนคิดว่า  การภาวนาแบบพุทธนั้น   มักจะทำให้ผู้คนที่เข้าสู่เส้นทางสายนี้กลายเป็นพวก passive  ไม่สร้างสรร ไม่อยากมีไม่อยากเป็นอะไร  ทำให้ชีวิตการงานไม่ก้าวหน้า แถมไม่ค่อยจะแก้ปัญหาใดๆ   กลายเป็นพวกเฉื่อยชาในระบบ  ชีวิตขาดรสชาด แถมกลายเป็นพวกแปลกแยกในสังคม  และอาจจะถ่วงความเจริญของสังคมและองค์กร  เพราะในยุคสมัยนี้ ชีวิตคือการแข่งขัน  คือการวิ่งหาความก้าวหน้าไปเรื่อยๆ  ต้องตามโลกให้ทัน ต้องตามข่าวสาร ให้ทัน  เราต้องแข่งขันกัน ในการที่จะวิ่ง ไปข้างหน้าเพื่อให้ทันโลก    แต่การภาวนาดูเหมือนจะหยุดความอยากมีอยากเป็น  หยุดการเข้าสู่การแข่งขัน ทำให้กลายเป็นคนเฉื่อยชาและล้าสมัยได้   ผู้คนบางส่วนจึงทั้งเกลียดและกลัวการภาวนามาก  และมีอคติในด้านลบอยู่ตลอดเวลา  สำหรับข้าพเจ้าแล้ว การภาวนาทำให้ข้าพเจ้าพอใจในจุดที่ยืนอยู่ เลือกที่จะใช้เวลาที่เหลือในชีวิต  กับสิ่งที่ตนเองเห็นว่าสำคัญ  แถมข้าพเจ้าก็กลายเป็นคนที่พูดจาตรงๆ   และเมื่อมีปัญหาข้าพเจ้าก็ยินดีที่จะพูดตรงๆ ซึ่งๆหน้าเช่นกัน    แม้กระทั้งในการทำงาน และมีปัญหาไม่เข้าใจกันกับผู้ร่วมงาน ข้าพเจ้าก็พูดกับคู่กรณีอย่างตรงไปตรงมาไม่อ้อมค้อม    มีครั้งหนึ่งข้าพเจ้าบอกคุณพยาบาลท่านหนึ่งอย่างตรงไปตรงมาว่า   การกระทำอย่างหนึ่งของเธอไม่น่ารัก และข้าพเจ้ารู้สึกแย่ รู้สึกเสียใจที่เธอทำเช่นนั้น   นั่นเป็นการบอกตรงๆ จากใจ อย่างที่สุด  ข้าพเจ้าไม่ได้เก็บงำความรู้สึกใดๆ   ว่าเรารู้สึกอย่างไรกับใคร และเมื่อข้าพเจ้าจะกล่าวขอบใจใครสักคน  ข้าพเจ้าก็กล่าวออกมาตรงๆเช่นกัน   ข้าพเจ้าไม่ได้แกล้งที่จะทำสงบเพื่อให้เป็นคนดูดีด้วยซ้ำ   และเมื่อข้าพเจ้าไม่ประสงค์จะทำสิ่งใดข้าพเจ้าก็จะบอกออกมาตรงๆ  เช่นกัน  จากที่สังเกตดูตนเองมาสักระยะ    หลังการภาวนามาหลายปี จนเข้าปีที่สาม ข้าพเจ้าก็ไม่ได้กลายเป็นคน passive  อะไรอย่างที่เขาว่ากัน  กลับตรงไปตรงมามากขึ้น  แถมไม่ยอมโอนอ่อนผ่อนตามอะไรง่ายๆ ดังเช่นแต่ก่อน     <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/walk3.jpg" border="0" />  และเมื่อมีปัญหาใดๆที่หนักหนาสาหัส   ข้าพเจ้าก็ยังมองหาหนทางแก้อยู่  แม้จะแก้ไม่ได้ในตอนนั้น แต่ข้าพเจ้าก็ยังหาหนทางแก้ต่อไป   แถมไม่ทุกข์กับมันมากมายอย่างแต่ก่อนแล้ว  เมื่อกลับเข้ามาอยู่ในองค์กรของรัฐที่เต็มไปด้วยระบบระเบียบ  บางทีระบบก็ล่าช้าไม่เป็นไปตามที่ต้องการ   ความวุ่นวายหลายอย่างก็บังเกิดแก่ชีิวิต    แต่ข้าพเจ้าก็พบว่า ตนเองนั้นก็ยังใจเย็นพอที่จะดำรงอยู่ได้โดยไม่ทุกข์ และไม่คิดท้อใจในการแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น  แม้หลายๆคนจะพากันท้อใจไปบ้างแล้วก็ตาม  เท่าที่พบเจอมานั้นในองค์กรต่างๆ ที่ก่อตั้งมานาน   เมื่อเกิดปัญหาติดขัดขึ้น  หลายคนในองค์กรมักมองว่า  การแก้ปัญหาทั้งหลายนั้น  จะแก้ได้จริงและไม่มีอุปสรรค ก็ต่อเมื่อเราเป็นใหญ่เป็นโตแล้วเท่านั้น    ต้องได้เป็นผู้อำนวยการสถาบัน   ได้เป็นผู้ว่า ฯ  ได้เป็น  รมต.    หรืออะไรก็แล้วแต่ ที่ยิ่งใหญ่มากๆ ก่อน  จึงจะสามารถแก้ปัญหาได้  นั่นไม่จริงเลย   แม้เราจะเป็นคนเล็ก  ๆ  จากก้าวเล็กๆ เพียงหนึ่งก้าวที่ตั้งใจจริง  เราเปลี่ยนแปลงโลกได้  ข้าพเจ้าเชื่อเช่นนั้น  และสิ่งที่เราควรเปลี่ยนอันดับแรกคือตัวเราเอง  ดังนั้นเมื่อเราอยู่ในจุดที่ทำอะไรสักอย่างได้ ก็ควรจะทำ และเมื่อลงมือทำเราก็ไม่ควรคิดถึงสิ่งที่จะทำไม่ได้   อุปสรรคที่เกิดขึ้นในอดีตก็คืออดีต  นี่คือปัจจุบัน เราเริ่มต้นใหม่ได้เสมอ ปัญหาของเราทั้งหลายก็คือการติดยึด  เมื่อเราจะพัฒนาอะไรสักอย่างในองค์กร  เรามักจะคอยคิดว่า  เดี๋ยวมันก็เป็นเหมือนเดิมแหละ  มันก็เป็นแบบนี้มาทั้งปีทั้งชาติแล้วล่ะ  ใครจะแก้ได้  เมื่อก่อนข้าพเจ้าก็คิดเห็นเป็นเช่นนั้น  แต่ในปัจจุบันนี้  ข้าพเจ้ากลับมองว่า  ปัญหาอะไรๆ  มันก็จะไม่ยากลำบากอีกแล้ว  ถ้าเราไม่คิด ไม่ทำ ไม่มองแบบเดิมๆ อีก    เราต้องเปลี่ยนมุมมอง และมีศรัทธามากพอต่อสิ่งที่เราจะทำ   ศรัทธาต่อสิ่งที่เราจะพัฒนาแก้ไข จนถึงเดี๋ยวนี้ข้าพเจ้าก็ไม่พบว่าตนเองจะ Passive ตรงไหน  การภาวนาไม่ได้ทำให้ข้าพเจ้าปล่อยชีวิตแบบตามบุญตามกรรมอย่างที่ใครๆคิด  แถมข้าพเจ้ายังแปลกใจในตนเองไม่น้อย ที่มีท่าทีต่อปัญหาต่างไปจากเดิม   และรู้จักมองหาหนทางแก้ปัญหาไปเรื่อยๆ  อย่างช้าๆ  แถมเกิดความเชื่อมั่นว่า ทุกสิ่งมักจะเริ่มต้นด้วยการก้าวเพียงหนึ่งก้าวนี่แหละ  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/Emergency.JPG" border="0" /> ตัวอย่างในปัจจุบัน ก็คือเรื่องมุมมองต่อการทำงาน ต่อที่ทำงาน  มีบางคนกล่าวว่าโรงพยาบาลที่ข้าพเจ้ากำลังทำงานอยู่นี้  คงเป็นได้แค่นี้แหละ  คงไม่สามารถพัฒนาอะไรได้อีกแล้ว  ข้าพเจ้ากลับมองว่า  มันจะพัฒนาถ้าความคิดเราเปลี่ยน  อุปสรรคปัญหาอันแรก  ก็คือที่ความคิดและมุมมองของเรานี่แหละที่ดันไปคิดว่ามันพัฒนาไม่ได้    แถมเราไม่ยอมลงมือทำอะไรกันเลย  นอกจากพร่ำบ่นและเฝ้ามองดูมันไปวันๆ  ช่างเป็นเรื่องที่ดูสิ้นหวังอะไรแบบนั้น หลังๆ พอข้าพเจ้าคุยกับใครหลายๆคน   ในมุมมองต่างๆ  บางคนก็บอกว่า ดีนะที่ข้าพเจ้าคิดบวก    แต่ข้าพเจ้ารู้แก่ใจว่า  ข้าพเจ้าไม่ได้พยายามคิด หรือมองหาสิ่งที่เขาบอกกันว่าเป็นเชิงบวกแต่อย่างใด  แต่ความรู้สึก  ความคิดเห็นทั้งหมดต่อเรื่องต่างๆ   มาจากการมองอะไรที่ตรงไปตรงมา และมีใจที่เป็นกลางมากขึ้น   และนั่นคือสิ่งที่ได้จากการภาวนา   การภาวนาไม่ได้ทำให้เราเป็นมนุษย์สิ้นหวัง  ปล่อยชีวิตไปตามบุญตามกรรม    แต่ทำให้เรารู้จักมองโลกอย่างตรงไปตรงมา ตามความเป็นจริง   และรู้จักลดตัวตน ปล่อยวางความคิดเห็นแบบตัวกูของกูลง  ทำให้รู้จักเข้าใจคนอื่น   นั่นคือผลจากการทำสมาธิภาวนาเช่นกัน <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/walk5.jpg" border="0" /> ถ้าจะถามว่าตกลงตอนนี้ข้าพเจ้ากลายเป็นคนดีมีคุณธรรม  และบรรลุธรรมระดับสูงแล้วหรืออย่างไร  เปล่าเลย  ข้าพเจ้าก็ยังเป็นคนดีบ้างชั่วบ้างตามปกติ  ข้าพเจ้าไม่ได้เป็นพระโสดาบัน หรือเป็นมนุษย์ที่อยู่เหนือโลกแต่อย่างใด    ข้าพเจ้าก็เป็นแบบนี้แหละ  ไม่ได้ดีกว่าใครๆ  แต่ก็ไม่ได้เลวร้ายอะไรมากมาย  ข้าพเจ้ารู้สึกเช่นนั้นจริงๆ  มาถึงตรงนี้ข้าพเจ้ารู้สึกดีใจที่ตนเองไม่ได้หลงใหลติดยึดในความดีหรือติดดีสักเท่าไหร่  เพียงแต่รู้ตัวรู้ตนว่าควรทำอะไรและควรเดินอย่างไร  โดยไม่สร้างทุกข์ให้คนรอบข้าง  หรือสร้างทุกข์ให้ตนเองเพิ่มมากขึ้น ในการเข้าสู่การภาวนาของวัชรยานสายคากิวกับครูตั้ม –วิจักขณ์ พานิช ข้าพเจ้าก็ได้มีโอกาสได้เรียนรู้แนวทางการภาวนาของสายนี้บ้าง  ทว่าไม่ได้ลึกซึ้งอะไรนัก   แต่ข้า้พเ้จ้าก็ได้อ่านหนังสือของท่าน เชอเกียม  ตรุงปะ  ซึ่งเป็นธรรมาจารย์ของสายนี้อยู่หลายเล่ม   ในจำนวนนั้นมีหนังสือเล่มหนึ่งซึ่งกัลยาณมิตรที่เคารพนับถือกัน นำมาแบ่งปันให้อ่าน  หนังสือเล่มนั้นชื่อว่า "การเดินทางอย่างปราศจากจุดมุ่งหมาย "  ข้าพเจ้ารู้สึกชอบใจกับชื่อของหนังสือเล่มนี้    เส้นทางการภาวนากลายเป็นการเดินทางที่ปราศจากจุดมุ่งหมายได้อย่างไรกันช่างน่าสงสัยไม่น้อย    แถมฟังดูอาจจะแปลกๆ อยู่  สำหรับผู้คนในสายเถรวาท   เพราะสำหรับแนวทางเถรวาทแล้ว  จุดหมายปลายทางของการภาวนา คือการให้ถึงซึ่งพระนิพพาน หรือการได้เป็นพระโสดาบันเป็นอย่างน้อย   แต่เหตุใดไม่รู้ แม้ข้าพเจ้าจะอยู่ในแนวทางของเถรวาท และภาวนาในสายของเถรวาทมาไม่น้อย   แต่ยิ่งนานวันข้าพเจ้าก็ยิ่งเห็นจริงว่า การเดินทางเส้นนี้ไม่มีจุดมุ่งหมาย ตามชื่อหนังสือเล่มนี้ด้วย    และมีอยู่หลายๆ  ครั้งที่ตัวข้าพเจ้าเองก็รู้สึกว่า ตนเองไม่มีจุดหมายอะไรที่แท้จริงสักเท่าไหร่ เมื่อเข้าสู่เส้นทางภาวนา <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/walk6.jpg" border="0" /> เมื่อถามตนเองว่าอยากหลุดพ้นจริงๆ หรือ ข้าพเจ้าก็อดถามตนเองต่อไปไม่ได้ว่าอยากหลุดพ้นจากอะไรเล่า  ?   แม้ปัจจุบัน ข้าพเจ้าจะเห็นทุกข์  เข้าใจว่าชีวิตคือกองทุกข์  แต่ข้าพเจ้าก็ไม่คิดว่าตนเองควรจะหนีทุกข์ไปหาสุขเอาข้างหน้า  เพราะในระยะหลังๆ ข้าพเจ้าพบว่า การอยู่ในความทุกข์ ด้วยใจที่เป็นกลางและอยู่อย่างเข้าใจ  ข้าพเจ้าก็พบว่าก็พอจะดำรงอยู่กับมันได้ตามสมควร   นี่อาจจะเป็นเพราะข้าพเจ้ายังไม่เจอความทุกข์อย่างถึงที่สุดกระมัง ข้าพเจ้าจึงไม่คิดจะหนีทุกข์สักเท่าไหร่ ?  ในการภาวนากับเซนมหายาน ตามแนวทางของหลวงปู่ติช นัท ฮันห์   ข้าพเจ้าพบว่า  การดำรงอยู่ในปัจจุบันขณะ คือสิ่งสำคัญประการเดียวของชีวิต  ไม่มีที่นั่น  ไม่ที่ไหน ไม่มีอะไรจะให้เอาจะให้เป็น  เพราะชีวิตที่แท้จริงของเราอยู่ที่นี่    ขณะนี้และเดี๋ยวนี้    ควรหรือไม่ที่เราจะคิดหวังไปยังอนาคต  คาดหมายถึงความสุขในอนาคต  คาดหมายถึงการบรรลุธรรมในอนาคต  คาดหมายถึงเส้นทางในอนาคต  คาดหมายถึงเป้าหมายต่างๆในอนาคต  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/walk7.jpg" border="0" /> เมื่อเริ่มออกเดิน ข้าพเจ้ารู้สึกว่าตนเองมีเป้าหมายอะไรสักอย่างอยู่ในใจ เมื่อเดินๆไป ข้าพเจ้าก็พบว่าเป้าหมายนั้นดูคลุมเคลือและไม่ชัดเจนนัก และเมื่อเดินไปเรื่อยๆข้าพเจ้าก็เริ่มสนใจสิ่งที่พานพบระหว่างการเดินทาง มากกว่าที่จะคิดถึงเป้าหมาย  เพราะทุกสิ่งทุกอย่างคือการเีรียนรู้และเข้าใจ  แถมช่วงหลังๆ มานี้  ข้าพเจ้ารู้สึกเบิกบานกับสิ่งที่พบเห็นในชีวิต   และรู้สึกขอบคุณในทุกสิ่งทุกอย่างที่ได้เข้ามาในชีวิต   แม้สิ่งนั้นจะเป็นเรื่องที่ไม่น่าพบเจอสักเท่าไหร่  แต่สิ่งนั้นก็มีบทเรียน  มีบททดสอบ  มีอะไรบางอย่างที่มาสอนให้ข้าพเจ้าตระหนักรู้และเข้าใจในชีวิตที่เป็นอยู่  นานเข้า  นานเข้า  ข้าพเจ้าก็เลิกสนใจในเป้าหมายและอยู่กับปัจจุบันขณะมากขึ้นเรื่อยๆ  และอย่างไรไม่รู้ข้าพเจ้าก็เริ่มรู้สึกว่า การเดินทางของข้าพเจ้าไม่มีจุดมุ่งหมายปลายทางอะไร   ข้าพเจ้าเพียงแต่ใช้ชีวิตไป ก้าวเดินไปข้างหน้าอย่างรู้ตัวทั่วพร้อม  แต่ละขณะ  แต่ละขณะ     ข้าพเจ้าไม่ได้เศร้าโศกกับอดีต ไม่ได้มุ่งหวังอะไรในอนาคต  ข้าพเจ้ากลับมาอยู่กับปัจจุบันมากขึ้นเรื่อยๆ  น่าแปลกใจที่การเดินทางของข้าพเจ้าบนหนทางแห่งการภาวนานี้    เสมือนว่าจะปราศจากจุดมุ่งหมายไปทุกที  ทุกที    ข้าพเจ้าเริ่มตระหนักรู้อย่างชัดเจนว่า  บนเส้นทางนี้  ไม่มีที่ไหนที่จะไป  ไม่มีอะไรที่จะได้    มีแต่ปัจจุบัน ..

2010-01-15T22:41:24+07:00

false 328414

2010-01-15T23:27:05+07:00

false

2010-01-16T14:44:36+07:00

เมื่อการเดินทาง ..ปราศจากจุดมุ่งหมาย

32491

true  "ปาย "  เป็นชื่อของอำเภอเล็กๆ  ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน  เมื่อหลายสิบปีก่อนเมืองปายเป็นเหมือนเมืองผ่านแวะพัก   ก่อนเดินทางต่อเข้าไปในตัวจังหวัดนี้ สมัยหลายสิบปีก่อนนั้น  ข้าพเจ้าเคยเดินทางผ่านมาที่เมืองนี้หลายครั้ง ตอนนั้นมีร้านอาหารร้านหนึ่งตรงสี่แยก เป็นที่รู้จัก และเรามักจะแวะพักทานข้าวเที่ยง กันที่ร้านนี้เสมอ   จากนั้นก็จะเดินทางต่อ เพื่อเข้าไปในตัวเมืองแม่ฮ่องสอน   ในช่วงเวลานั้น เท่าที่สังเกตดู ผู้คนในเมืองนี้มีวิถีชีวิตแบบเรียบง่าย  และสงบเงียบ    หลายปีผ่านไป   เมืองปายได้เจริญเติบโต กลายเป็นเมืองท่องเที่ยว  และอะไรๆ  ก็เปลี่ยนไป ในหนังสือ  lonely  planet   Thailand  เคยกล่าวถึงปายว่า เป็น  Angle town ใครที่มาเมืองไทยควรแวะไปสักครั้ง เพราะที่นี่ค่อนข้างสงบ และสามารถใช้ชีวิตแบบช้าๆ  ธรรมดาๆ  และไม่ต้องเร่งรีบกับชีวิตได้    หลายปีหลังจากนั้นเป็นต้นมา  พอชาวฝรั่งมามากเข้า มากเข้า ก็มีคนไทยในเมืองใหญ่ตามมา  และแล้วความเจริญต่างๆ  ร้านกาแฟ  ร้านอาหาร และ รีสอร์ท  ก็เกิดมีขึ้นมากมาย <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai2.JPG" border="0" /> หลายคนที่เคยมาปายเมื่อสิบปีก่อน ไม่ค่อยชอบใจนักเมื่อได้กลับมาที่ปายอีกครั้ง  เพราะวีถีปายได้เปลี่ยนไปมากทีเดียว  คนในพื้นที่ห่างหายไปจากแหล่งทำมาหากิน แต่มีคนต่างถิ่นมาเปิดกิจการต่างๆ แทน    สำหรับข้าพเจ้ากลับมองว่าเป็นธรรมดาโลก  อะไรๆ มันก็เปลี่ยนได้  วิถีปายก็เช่นกัน  ในความคิดเห็นส่วนตน  ปัจจุบันนี้ข้าพเจ้าชอบที่จะแวะเมืองปาย เพื่อไปจิบกาแฟ  และทานขนมเค้กอร่อยๆ  ซึ่งก็มีอยู่หลายร้าน  แถมมีร้านขายของแต่งบ้าน  ของที่ระลึก  แบบ Hand made  ที่น่าสนใจ น่าไปแวะซื้อหาเป็นอย่างยิ่ง  เพราะข้าพเจ้าไม่ใช่คนในพื้นที่จึงไม่รู้สึกว่า การเปลี่ยนแปลงในเมืองปายจะเป็นอย่างไร มีผลดีผลเสียหรือไม่  ข้าพเจ้าเป็นเพียงแค่คนที่ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป ไม่ได้อยู่อาศัยที่เมืองนี้ แต่อยู่ที่ตัวจังหวัดโน่น <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai7.JPG" border="0" /> ช่วงหลังๆ มีคนบอกว่า เมืองปายชักจะอึกทึก  มีรีสอร์ทเกิดขึ้นมากมายเกินเหตุ  แถมอาหารก็แพงมากโดยเฉพาะช่วงฤดูกาลท่องเที่ยว  แต่ในความอึกทึกนั้น ก็คือการมีรายได้เป็นกอบเป็นกำจากนักท่องเที่ยวในช่วงหน้าหนาว เพราะ ใครๆก็นิยมมาที่นี่  โดยเฉพาะคนจากเมืองบางกอก เท่าที่ทราบ  กระแสของเมืองปายนั้นยังคงพุ่งแรงอยู่   มีเหล่าดารา และคนดังทั้งหลายแห่แหนมาเยือนกันมากมายมิได้ขาดสาย แถมกลายเป็นการโปรโมท สถานที่ท่องเที่ยวไปในตัว ด้วย และล่าสุดก็มีการสร้างหนังที่ใช้เมืองปายเป็น Location และเป็นสถานที่ดำเนินเรื่อง  ปายจึงเป็นที่ที่น่าสนใจของผู้คนมากยิ่งขึ้น <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/Pai1.jpg" border="0" /> ข้าพเจ้าย้ายมาทำงานอยู่ที่จังหวัดนี้เกือบ 9 เดือน แต่ไม่เคยไปท่องเที่ยวที่เมืองปายสักครั้ง  มีแต่แวะทานข้าว แวะจิบกาแฟ ก่อนเดินทางเข้าเชียงใหม่  หรือแวะช่วงที่กลับจากเชียงใหม่จะเข้าไปในตัวจังหวัด  จึงใช้เวลาอยู่ที่นั่นไม่ถึงสองชั่วโมงด้วยซ้ำ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai4.JPG" border="0" /> อันที่จริงข้าพเจ้ามีโครงการจะไปเที่ยวเมืองปายสักสองสามวันในวันหยุด ด้วยมีความประสงค์จะไปเยี่ยมเยือนน้องหมอที่คุ้นเคยกัน และทำงานอยู่ที่นั่น  เพราะมีเรื่องที่จะสนทนาพูดคุยกับเขา ทั้งเรื่องการงาน และการภาวนา แต่แล้วเมื่อช่วงต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมา  ข้าพเจ้าก็ได้ไปอยู่ที่เมืองปายถึง 9 วันเต็มๆ  หลายคนนึกว่าข้าพเจ้าไปเที่ยว  แต่อันที่จริงข้าพเจ้าไปเข้าภาวนากับหลวงพ่อธี  ที่วัดหัวนา  เวลาส่วนใหญ่จึงอยู่ในวัด  นอนอยู่ในวัด  และใช้ชีวิตคลุกคลีอยู่กับคุณตาคุณยายเมืองปายซึ่งเป็นคนในพื้นที่ และมาภาวนาด้วยกันในวัดนี้      ข้าพเจ้า เลยไม่ได้สัมผัสเมืองปายอย่างจริงจังสักเท่าไหร่  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai5.JPG" border="0" />   แต่ก็มีโอกาสอยู่บ้าง  ในช่วงเวลาเช้ามืดตอนตีห้าครึ่ง  และในเวลาเย็นๆ  เพราะหลังการภาวนาช่วงบ่ายที่ยาวนาน เรามีช่วงเวลาพักประมาณสองชั่วโมงในตอนเย็น ข้าพเจ้ากับกัลยาณมิตรที่คุ้นเคยกัน  จึงพากันไปเดินเล่นแถวถนนคนเดิน เสียเลย ช่วงก่อนหกโมงเย็นนั้น ถนนคนเดินในเมืองปายจะดูโล่งๆ  ผู้คนและนักท่องเที่ยวยังน้อยอยู่มาก  เราจึงมีเวลาและโอกาส เดินดูนั่นดูนี่อยู่บ้าง   เวลาเช้าตีห้าครึ่ง  คือเวลาแห่งการเรียนรู้ที่น่าจดจำและประทับใจเป็นอย่างยิ่ง   เพราะทุกๆเช้า  สามเณรีวิมาลาหรือ ที่เราเรียกท่านว่า " แม่วิ "  ซึ่งเป็นลูกศิษย์หลวงพ่อธี   จะออกบิณฑบาตร  พวกเราจึงอาสาติดตามท่านออกไปบิณฑบาตรด้วย  ในฐานะเด็กวัด   เราตื่นกันประมาณตีสี่ หลังนั่งสมาธิได้หนึ่งชั่วโมงเราก็จะออกมารอแม่วิที่ข้างศาลา   จากนั้นเวลาตีห้าครึ่งท่ามกลางอากาศที่หนาวเย็นของต้นเดือนธันวาคม เด็กวัดหัดใหม่ก็เดินติดตามท่านออกไปรับบาตร   เราเดินไปท่ามกลางความเงียบสงบในยามเช้ามืด  และเดินด้วยเท้าเปล่า แม่วิสอนว่า ตลอดการเดินตามไปบิณฑบาตรนั้น ให้เราพิจารณาสิ่งทั้งหลายที่มากระทบทั้งทางกายและทางใจให้ดี  การเดินแบบนี้ทุกๆเช้าถือว่าเป็นการภาวนาอย่างหนึ่ง   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai8.JPG" border="0" /> ข้าพเจ้าเคยนึกสงสัยอยู่ในใจมานานแล้วว่า  ความรู้สึกของการออกไปบิณฑบาตรจะเป็นอย่างไร  ครั้งนี้ข้าพเจ้าก็ได้เรียนรู้    เราเดินตามแม่วิออกจากวัด  ท่ามกลางอากาศอันหนาวเหน็บ   และเดินกันไปเงียบๆ  ข้าพเจ้ารับรู้ถึงเท้าที่สัมผัสกับพื้นถนนที่บางครั้งก็ราบเรียบ  บางครั้งก็ขรุขระ บางครั้งก็มีก้อนหินก้อนดินอยู่ด้วย   ความร้อน – เย็น – อ่อน-แข็ง ของพื้นดิน ที่ได้สัมผัส  จิตใจที่บางครั้งก็อยู่กับการเดิน  บางครั้งก็ฟุ้งคิดไปถึงเรื่องราวต่างๆ  บางครั้งก็กลับมาสนใจแต่การเดินไปข้างหน้าทีละก้าวเท่านั้น  และเมื่อเวลาผ่านไปสักระยะ  ขณะที่ข้าพเจ้าก้าวเดินไปอย่างรู้ตัวทั่วพร้อม  เดินเพื่อเดิน  เดินโดยไม่คิดถึงจุดมุ่งหมาย  และรับรู้กับทุกๆสิ่งที่ปรากฏขึ้นในขณะนั้นจริงๆ   ความเบิกบานก็เกิดขึ้นในใจ ..   ที่เมืองปายนี่เองที่เท้าของข้าพเจ้าได้สัมผัสพื้นดิน และได้สัมผัสพื้นโลกจริงๆ  เราเดินจากวัดเข้าไปในเมือง ท่ามกลางไอหมอกยามเช้า ผู้คนเริ่มมาตั้งร้านขายของ  ที่สี่แยกไฟแดงมีนักท่องเที่ยวกลุ่มหนึ่งยืนรออยู่   เมื่อเราเดินไปถึงขณะที่แม่วิรับบาตร  เราต่างนั่งคุกเข่าลงพนมมือบนพื้นถนน  เป็นอะไรที่เราไม่เคยทำมาก่อนเช่นกัน  เมื่อของล้นบาตรเราก็ช่วยกันถ่ายโอนของจากบาตรท่านมาใส่ถุง  จากนั้นเราก็หิ้วตามท่านไป   นักท่องเที่ยวหลายคนต่างถ่ายรูปเพื่อนฝูงที่มาเที่ยวด้วยกันขณะใส่บาตร  ซึ่งแน่นอนว่าอาจจะมีพวกเราติดไปในกล้องด้วย    เราทำเช่นนี้ทุกวัน   จนช่วงหลังๆ ผู้คนเมืองปายบางส่วนเริ่มจำได้ว่า  เด็กวัดที่เดินตามสามเณรีวิมาลา   มีหมอของ รพ.ปาย  คุณพยาบาลของเมืองปาย  อยู่ในขบวนด้วย   และมีอยู่ครั้งที่คุณป้านักท่องเที่ยวคนหนึ่งถึงกับซะโงกหน้า มาดูข้าพเจ้าใกล้ ๆแล้วทำท่าสงสัย จากนั้นก็พูดว่า  " รู้สึกคุ้นๆ หน้า "   ข้าพเจ้าก็ได้แต่มองคุณป้าท่านแล้วอมยิ้ม  เป็นความรู้สึกที่ดีจริงๆ   ครั้งหนึ่งในชีวิตข้าพเจ้าได้เดินเท้าเปล่าตามสามเณรีออกไปบิณฑบาตร  ได้นั่งคุกเข่าพนมมืออยู่บนพื้นถนน   กลายเป็นคนธรรมดามากๆ  และดูติดดินมากๆ  อยู่ท่ามกลางผู้คนซึ่งเป็นนักท่องเที่ยวทั้งหลาย  และได้พบเห็นผู้คนที่ยังพอมีศรัทธาในพุทธศาสนา  ตื่นมาใส่บาตรในตอนเช้า <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai9.JPG" border="0" /> หลายวันผ่านไปเราก็สังเกตพบว่า  กลุ่มคนที่ใส่บาตรนั้น ส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยว   ส่วนพ่อค้าแม่ค้าที่ค้าขายบนถนนแถวๆนั้น  ใส่บาตรกันน้อยมาก   แต่พอหลายๆ วันผ่านพ้นไป  มาจนถึงวันสุดท้าย เราก็พบว่า  คนบนถนนที่เราเดินผ่านและเป็นคนที่ทำมาค้าขายอยู่ในพื้นที่ได้สนใจใส่บาตรกับ แม่วิกันมากขึ้น  อาจจะด้วยวิถีการเดินของท่าน  ท่าทางที่สงบและสำรวมของท่าน  ทำให้ผู้คนแถวๆ นั้นเกิดความศรัทธาเลื่อมใสขึ้นมา  การปรากฎของแม่วิในทุกๆเช้า เหมือนเป็นการช่วยเตือนความจำอะไรบางอย่างของเขาเหล่านั้น ในช่วงพักจากการภาวนา ข้าพเจ้ากับกัลยาณมิตรที่คุ้นเคยกัน  ก็ได้พูดคุยกัน ในประเด็นที่ว่า ทำไมคนในตัวเมืองปาย และเป็นคนที่มาทำมาหากินในพื้นที่จึงใส่บาตรกันน้อยนัก  คนส่วนใหญ่ที่ใส่บาตรดูจะเป็นนักท่องเที่ยวมากกว่า  แต่ข้าพเจ้าก็อดคิดปรุงแต่งในใจไม่ได้ว่า นักท่องเที่ยวทั้งหลายเหล่านี้ โดยปรกติ บางคนก็ไม่เคยใส่บาตรเช่นกันเวลาอยู่ที่บ้าน    แต่พอมาเที่ยวเมืองนี้ หรือเมืองไหนก็ตาม  การใส่บาตรตอนเช้าเป็นกิจกรรมหนึ่งที่ไกด์ทัวร์มักจะจัดให้ และมักจะมีการถ่ายรูปกันเป็นที่ระลึกด้วย  เราต่างสงสัยว่า   เหตุใดผู้คนเมืองนี้จึงไม่ค่อยใส่บาตรกันแล้ว เป็นเพราะสมณะทั้งหลายดูไม่น่าเชื่อถือหรือเปล่า   หรือไม่ก็ผู้คนเมืองนี้เขาไม่สนใจการใส่บาตรทำบุญกันแล้ว  ??  ทั้งหมดทั้งปวงนี้ คงมีหลายเหตุหลายปัจจัยอยู่  และข้าำพเจ้าก็มานึกย้อนถึงตนเอง ที่ขณะอยู่เชียงใหม่ ก็ไม่เคยคิดที่จะตื่นเช้ามาใส่บาตร แถมค่อนข้างจะมองเห็นว่าเป็นเรื่องไม่สำคัญ อะไร  ความศรัทธาในพุทธศาสนาและความศรัทธาในสมณะนักบวชทั้งหลายของข้าพเจ้า ออกจะง่อนแง่นเอาการอยู่ ทีเดียว ตอนนั้น ข้าพเจ้ามองย้อนกลับมาที่ตัวจังหวัดแม่ฮ่องสอน  ดูจะแตกต่างจากเมืองปายมากทีเดียว  ที่ตัวจังหวัดในตอนเช้า  มีพระออกมาเดินบิณฑบาตรจำนวนไม่น้อย และพระท่านก็ได้ข้าวของล้นบาตรกันทุกวัน  แถมกลุ่มคนที่ใส่บาตร จะเป็นคนในพื้นที่  เป็นคนที่อยู่ในตัวเมืองแม่ฮ่องสอนนั่นเอง  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/mmh1.JPG" border="0" /> ดังนั้นแม้ว่าจะเป็นช่วงที่ไม่มีนักท่องเที่ยวเลย  พระท่านก็ยังมีของล้นบาตรอยู่ดี  ดูจากหลวงพี่เพทายจากวัดบนดอย ท่านก็ต้องเดินกลับวัด ด้วยข้าวของล้นบาตรทุกวัน  แว่วว่าระหว่างทางเดินกลับ ท่านก็แจกจ่ายแบ่งปันข้าวของที่รับบาตรมาให้เด็กๆ หรือชาวบ้านที่ยากจน ไม่มีอะไรจะกินต่ออีกทอดหนึ่ง แต่ในขณะที่ข้าพเจ้าอยู่ในวัดหัวนา  ของเมืองปาย ข้าพเจ้ากลับพบว่าคุณตาคุณยายทั้งหลายที่เป็นคนในพื้นที่นั้น  สนใจในการภาวนาและเมื่อได้ฟังท่านสนทนาธรรมกันก็พบว่า หลายท่านปฎิบัติธรรมมานานและเข้าใจเรื่องราวพระธรรมคำสอนที่ลึกซึ้ง  และหลายๆท่านมีความเพียรอย่างมาก  มีความตั้งใจอย่างมากด้วย <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai10.JPG" border="0" /> ดูเหมือนว่าผู้อาวุโสส่วนหนึ่งของที่นี่ยังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้  และยังมีศรัทธามั่นในพุทธศาสนา แต่คนรุ่นใหม่และมีปัญญาของที่นี่กลับสนใจอย่างอื่น และเริ่มตั้งคำถามกับวิถีเดิมๆ  ซึ่งแน่นอนเป็นวิถีเก่าๆ  และล้าสมัย  ซึ่งพวกเขาคงไม่ชอบใจกันนัก   ข้าพเจ้าอดสงสัยไม่ได้ว่า คุณตาคุณยายทั้งหลายที่เป็นคนรอบนอก เป็นคนที่อยู่แบบชาวบ้านๆดั้งเดิมนี้ จะเชื่อมต่อกับคนรุ่นใหม่ที่ย้ายเข้ามาในพื้นที่ได้อย่างไร   คนรุ่นใหม่ที่สนใจในด้านเศรษฐกิจและรายได้  มากกว่าที่จะมาสนใจด้านจิตวิญญาน  แถมคนรุ่นใหม่ในพื้นที่จริงๆ ก็จำต้องละทิ้งวิถีชีวิตแบบชาวบ้านๆ เพื่อจะได้เป็นคนรุ่นใหม่และทันสมัยเหมือนกับคนที่ย้ายเข้ามาอีกที  วิถีของปายเป็นเรื่องที่น่าสนใจทีเดียว  " แม่วิ "  ดูเหมือนจะมองเห็นอะไรบางอย่าง  ท่านกล่าวเป็นห่วงเป็นใยถึงความทุกข์ของผู้คนเมืองนี้ในอนาคต  ความร้อนรนของจิตใจ   ความทุกข์ใจท่ามกลางความเงียบสงบ ที่จะบังเกิดขึ้น เมื่อขาดนักท่องเที่ยวมาเยือน แถมท่านยังกล่าวกับน้องหมอที่ทำงานในเมืองนี้ว่า  ผู้คนจะป่วยอีกเยอะ หมอจะมีงานทำอีกมากทีเดียว  ….  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/pai3.JPG" border="0" />

2009-12-29T17:28:38+07:00

false 323924

2010-01-25T05:03:42+07:00

false

2009-12-29T17:43:26+07:00

วิถีปาย วิถีชีวิต

32491

true การเข้าสู่วิถีีแห่งสมาธิภาวนานั้น  สำหรับชาวเถรวาทแล้ว  จุดหมายปลายทางคือการถึงซึ่งพระนิพพาน   นี่เป็นจุดหมายสูงสุดก็ว่าได้  แต่สำหรับข้าพเจ้า ซึ่งไม่ค่อยจะเป็นเถรวาทที่เข้มข้นสักเท่าไหร่  มองเห็นว่า นิพพานเป็นเรื่องที่ไกลตัวมาก  แถมลึกๆในใจแล้ว  ข้าพเจ้าไม่มีความมุ่งมั่นใดๆ ที่จะไปให้ถึงตรงนั้นนัก  เรื่องของนิพพาน ดูจะเป็นเรื่องสูงส่งเกินไป สำหรับข้าพเจ้า  จึงไม่กล้าที่จะคิดและหวังไปไกลถึงขนาดนั้น อีกทั้งข้าพเจ้าก็เกิดมีความคิดเห็นในใจว่า  นิพพาน ไม่ใช่สิ่งที่จะเร่งรีบไปนัก ตอนนี้ขอเพียงให้ใช้ชีวิตอยู่ในปัจจุบันขณะโดยไม่สร้างความทุกข์ให้กับตนเองและผู้อื่นก็น่าจะเพียงพอแล้ว  มิหน่ำซ้ำในช่วงหลังๆ ข้าพเจ้าก็สังเกตว่า  ตนเองนั้นเลิกมุ่งหวังจะที่ไปหาความสุขที่ไหน  ไม่อยากจะได้อะไรๆ  สักเท่าไหร่ คิดเพียงว่า   ขอเพียงดำรงอยู่ในปัจจุบันขณะได้ โดยไม่ทุกข์มากก็พอแล้ว  คนที่เข้าสู่วิถีแห่งการทำสมาธิภาวนานั้น  ต่างก็มีจุดมุ่งหมายต่างๆกันไป  หลายๆคนมุ่งมั่นที่จะหลุดพ้น  หรือได้เป็นพระโสดาบันเป็นอย่างน้อย แต่ตัวข้าพเจ้าก็ยังวนเวียนไปมากับการเดินทางในเส้นทางนี้ แถมขาดความมุ่งหวังอะไรๆ ไปหลายเรื่อง  และไม่มีจุดหมายปลายทางอะไรสักเท่าไหร่ว่าควรจะไปถึงไหน  แม้แต่การได้เป็นพระโสดาบันก็ยังไม่คิดอยากได้เช่นกัน  แต่มีอย่างหนึ่งที่ประสงค์ในใจ  คือการมีดวงตาเห็นธรรม  จนสามารถที่จะเข้าใจในพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า  เพื่อจะตอบคำถามตนเองว่า  เรามาจากไหน มาทำไม มาทำอะไร และจะไปไหน  แถมในระยะหลังๆ ข้าพเจ้าก็รู้สึกว่า  ไม่อยากที่จะกลับมาอีกแล้ว  และคิดในใจว่า สักวันหนึ่ง ถ้าต้องจากโลกนี้ไป  ก็ไม่อยากจะกลับมาอีก ไม่ว่าจะมาในสถานะไหน  ไม่รู้ว่าเพราะอะไรเหมือนกัน  นี่คือการประสงค์จะไปสู่พระนิพพานในอีกความหมายหนึ่งกระมัง  ?     <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ta7.JPG" border="0" /> เมื่อช่วงต้นเดือนที่ผ่านมา  ข้าพเจ้าได้ไปเข้าร่วมภาวนา กับหลวงพ่อธี วิจิตตธัมโม  หลวงพ่อเป็นพระที่ใจดีมีเมตตา แถมอารมณ์ดีและมีความเบิกบานเอามากๆ  งานภาวนานี้จัดขึ้นที่เมืองปาย  โดยน้องหมอที่เป็นกัลยาณมิตรทางธรรม ที่ได้รู้จักกันมาตั้งแต่จาก blog.gotoknow. แถมได้เข้าร่วมภาวนาด้วยกันที่เชียงใหม่ในงานภาวนาคือชีวิต 1 กับครูตั้ม  และได้พบปะพูดคุยสนทนาธรรมกันมาเรื่อยๆ  ทั้งทาง Internet และทางการพบปะพูดคุยกันที่จังหวัด  เป็นครั้งคราว  หลวงพ่อธี วิจิตตธัมโม  ท่านเป็นพระชาวไทยใหญ่ และเป็นที่เคารพนับถือมาก ธรรมะของท่านนั้นถือว่าเป็นทางลัดตัดตรงมุ่งสู่พระนิพพานกันเลยในชาตินี้  ท่านกล่าวทำนองว่าเราทั้งหลายสามารถทำได้  และนิพพานไม่ได้อยู่ไกลอะไรเลย  ขอให้ทำจริงและมีความพากเพียรกันจริงๆ ก็เท่านั้น  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ta6.JPG" border="0" /> การไปภาวนาครั้งนี้ ข้าพเจ้าไปเนื่องจากทราบว่าการฝึกปฎิบัติกับหลวงพ่อธี คือการฝึกเข้มและเอาจริงเอาจังมาก    และที่ผ่านมาข้าพเจ้าไม่ค่อยจะได้ฝึกเข้มอะไรสักเท่าไหร่  แถมต้องทำการงานมากมายในทางโลก    จึงคิดว่าควรหยุดทำการงานในทางโลก แล้วไปนั่งภาวนาให้เป็นจริงเป็นจังอย่างน้อยปีละครั้งก็ยังดี  ข้าพเจ้าเลยลางานเพื่อไปภาวนาในครั้งนี้เป็นเวลาถึง 8 คืน 9 วัน เลยทีเดียว งานภาวนานี้จัดขึ้นที่วัดหัวนา เมืองปาย  ในช่วงเวลาวันหยุดยาว ตั้งแต่วันที่ 6 – 14  ธันวาคม  ในงานภาวนานี้ ข้าพเจ้าได้พบกับกัลยาณมิตรทางธรรมที่คุ้นเคยกันมาก่อนหลายท่าน แถมได้พบกับคุณตาคุณยายของเมืองปายที่สนใจการภาวนา  แต่ละท่านมีภูมิธรรม และมีความตั้งใจจริงเป็นที่น่าชื่นชมมาก ด้วยความที่หลวงพ่อธีเน้นหลักธรรม  เรื่องของ  อนัตตา  เป็นสำคัญ  เราผู้ปฎิบัติจึงต้องเข้าใจและมองเห็นความเป็นอนัตตาของสรรพสิ่ง โดยเฉพาะสิ่งที่ปรากฏในกายและใจเรานี่เอง  และที่สำคัญท่านเน้นให้เรามุ่งสู่การบรรลุธรรมระดับสูง จนถึงพระนิพพานโน่น  ซึ่งเรื่องนี้ข้าพเจ้าไม่ได้มุ่งหวังเอาเสียเลยเพราะเข้าใจดีว่า ด้วยความเพียรเพียงแค่นี้  คงไม่อาจจะมุ่งหวังอะไรได้    ในใจก็คิดเพียงแต่ว่าจะมาฝึกเข้มเท่านั้น  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ta2.JPG" border="0" /> ทว่าการมาภาวนาครั้งนี้กลับทำให้ข้าพเจ้าเข้าใจอะไรหลายๆ อย่างได้ชัดเจนขึ้น    และมองเห็นหนทางการภาวนาได้ชัดเจนขึ้นมากมาย  และหลักธรรมคำสอนของหลวงพ่อคือคำสอนที่เฉียบแหลมเปี่ยมไปด้วยปัญญาญานอันยิ่งใหญ่   นับเป็นโชคดีของชีวิตที่ได้เข้าร่วมในการภาวนาครั้งนี้ หลวงพ่อสอนว่า ในการภาวนาให้เอาปัญญานำหน้า  โดยมีสัมมาทิฐิ และสัมมาสังกัปปะ  เพื่อพิจารณาเห็นความเป็นอนัตตาของสิ่งทั้งหลาย ที่อยู่ในกายและใจเรานี่เอง  ในการนั่งสมาธิ ไม่มีคำบริกรรมใดๆ  แต่ท่านสอนให้เราสังเกตดูสิ่งที่ปรากฏขึ้น ของธาตุดิน น้ำ ลม และไฟ  เช่น  อาการหนัก เบา ไหว  ร้อน  เย็น  เจ็บ  เหน็บซ่าน  นี่คือสิ่งปรากฏขึ้นเมื่อเรานั่งลงบนเบาะสมาธิ  และในที่สุดข้าพเจ้าก็พบว่าเราต้องทิ้งคำบริกรรมต่างๆ  แล้วมาดูสภาวะอาการของธาตุ ดิน น้ำ ลม ไฟ  ที่ปรากฏ ณ ขณะนั้นแทน   และโดยอัตโนมัติ ข้าพเจ้าจำต้องละทิ้งสมมุติบัญญัติ  เข้าสู่การเข้าใจในปรมัตถ์ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ta5.JPG" border="0" /> เป็นเวลานานทีเดียว  ที่ข้าพเจ้ารับทราบมาจากครูบาอาจารย์เกือบทุกๆสายการปฎิบัติ ไม่ว่าจะเป็นเถรวาท  มหายาน และวัชรยาน ว่า  ร่างกายของเราทั้งหลายนั้นเป็นเพียงองค์ประกอบของธาตุต่างๆ  ที่มาประชุมรวมกันเพียงชั่วขณะเวลาหนึ่ง  มันเป็นเพียงการรวมกันของธาตุ ดิน  น้ำ  ลม และไฟ  ไม่มีอะไรอย่างอื่น   ทุกๆ สรรพสิ่งก็คือองค์ประกอบของ ดิน  น้ำ  ลม ไฟ แทบทั้งสิ้น   สามเณรีวิมาลาลูกศิษย์หลวงพ่อธี  หรือที่เราเรียกท่านว่า "แม่วิ"  ได้กล่าวว่า  เวลาเราทานอะไรก็ตาม  ก็เหมือนธาตุกินธาตุ  ทุกๆ สรรพสิ่งต่างประกอบไปด้วยธาตุทั้งสี่   ไม่มีอะไรต่างกันเลย  ไม่ว่าจะเป็นคน เป็นสัตว์  เป็นพืช ต่างมีองค์ประกอบของธาตุทั้งสี่อยู่   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ta3.JPG" border="0" /> ในผู้ที่อยู่ในโลกของวิทยาศาสตร์อาจจะงุนงงสงสัยว่านี่มันหมายถึงอะำไรกัน ?? และข้าพเจ้าก็ไม่มีภูมิปัญญาและถ้อยคำใดๆ ที่ชัดเจนพอ มาอธิบายให้ท่านเหล่านี้เข้าใจได้  แต่การที่เรามีร่างกาย แขน ขา ตา หู มีชื่อเรียกสิ่งนั้นสิ่งนี้  มันเป็นเพียงแค่สมมุติบัญญัติเท่านั้น  เมืื่อใดที่เรานั่งลงและนิ่งเงียบเฝ้ามองดูและพิจารณาในกายและใจของเรา บนเบาะสมาธิเราจะพบว่าภายในกายและใจนี้คือที่ปรากฏสภาวะอาการของธาตุทั้งสี่  นี่เป็นครั้งแรกที่ข้าพเจ้าเข้าใจว่า ทำไมบางครั้งเวลานั่งสมาธิถึงมีความรู้สึกว่า  ร่างกายนี้ไม่ใช่สิ่งที่แข็งทื่อและยืดหยุ่นไม่ได้  อันที่จริงมันมีอาการหมุนวนและปั่นป่วนอยู่ภายใน  ไม่มีอะไรหยุดนิ่ง แต่แปรเปลี่ยนไปตลอดเวลา  ข้าพเจ้า้้กำลังรับรู้อาการของธาตุต่างๆ ที่ปรากฏขึ้น  เป็นดังที่ครูบาอาจารย์ทั้งหลายกล่าวไว้จริงๆ  ร่างกายของเรานี้คือพระไตรปิฏกเล่มใหญ่ที่กำลังแสดงอาการต่างๆ อยู่ตลอดเวลา  ในการนั่งสมาธิที่ยาวนาน   ข้าพเจ้าพบอาการที่เด่นชัดของธาตุลม  คือความเจ็บ  ความเจ็บปวดที่เกิดขึ้น  มันปรากฏออกมาชัดเจนมาก และรุนแรง  เมื่อเราไม่ยอมขยับตัว  เราก็อยู่กับความเจ็บนั้น บางคนเจ็บขา  เจ็บแขน เจ็บก้น  เจ็บหลัง   สำหรับข้าพเจ้าแล้ว ความเจ็บนั้นมันไม่ได้เจ็บที่ขาไม่ได้ เจ็บที่ก้น แต่มันเป็นกลุ่มก้อนของความเจ็บ ที่ปรากฎขึ้นอยู่ที่ไหนสักแห่งหนึ่ง  ในขณะนั่งสมาธิ ข้าพเจ้ารู้สึกว่าไม่มีแขนไม่มีขาให้เจ็บ  แต่มันเจ็บที่ใจ  หลวงพ่อธีสอนว่า เราทั้งหลายมี ใจรับ กับใจรู้สึก ในอาการของธาตุต่างๆ   และในสมาธิภาวนาเราต้องพิจารณาสิ่งที่ปรากฎนี้   อัตตาตัวตนของเรามักจะไปรับอาการต่างๆ  เมื่อความเจ็บเกิดขึ้น  อัตตาก็รับว่าฉันเจ็บ  และพยายามหนีความเจ็บความทุกข์นั้น  การพลิกตัวขยับขาก็คือการทำงานของอัตตา  แต่ถ้าเราเพียรพิจารณาในสมาธิภาวนา จะพบว่า สภาวะอาการของธาตุต่างๆนั้น ไม่มีใครทำขึ้น  มันเกิดขึ้นเอง บังคับไม่ได้ และมันเป็นอนัตตา  ความเจ็บปวดทั้งหลายนั้น  มันอยู่ที่ใจเรานี่เอง  ไม่ใช่อยู่ที่ไหน  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ta4.JPG" border="0" />   ในชั่วโมงแรกของการนั่งสมาธิ ข้าพเจ้ามีแต่ความฟุ้งซ่าน ตามมาด้วยอาการง่วงซึมหลับเป็นระยะ  ๆ ในชั่วโมงที่สอง อาการสมาธิตั้งมั่น  บางครั้งรู้สึกนิ่งสงบ จิตนิ่งอยู่อย่างนั้น ไม่ทำการงานใด  บางครั้งเราจะได้ยินเสียงภายนอกบ้างแต่ไม่มีความสนใจ ไม่คิดไม่นึกอะไร  และไม่เจ็บปวดอะไรเลย  สามเณรีวิมาลาท่านบอกว่านี่คือการเข้าไปอยู่ในสมาธิระดับลึก และจะพิจารณาธรรมไม่ได้  และท่านต้องเตือนผู้กำลังนั่งภาวนาเป็นระยะๆ ให้ออกมาจากสมาธิระดับลึก  เนื่องจากว่าผู้เข้าภาวนาส่วนหนึ่งคุ้นเคยกับสมถกรรมฐานมาก่อน  จิตของอัตตาก็มักจะหลบหนีความเจ็บปวดเข้าไปนิ่งสงบอยู่ในสมถกรรมฐาน  และข้าพเจ้าพบว่าอัตตาตัวตนก็นำพาข้าพเจ้าหนีไปอยู่ในสมาธิระดับลึกเป็นพักๆ  เช่นกัน ย่างเข้าชั่วโมงที่สาม  อาการเจ็บ ซึ่งเป็นอาการของธาตุลมก็เพิ่มมากขึ้น  การที่เราไม่ขยับร่างกายเลยเป็นเวลาถึงสองชั่วโมงก็นับว่าได้สร้างความเจ็บปวดได้มากมายอยู่แล้ว พอเข้าชั่วโมงที่สามข้าพเจ้าก็พบกับความเจ็บปวดที่รุนแรงมากขึ้น  แล้วข้าพเจ้าก็เริ่มนึกสงสัยว่า  ทำไมเราต้องมานั่งทนทุกข์  ทำไมเราต้องมาทรมานตนถึงขนาดนั้น   ความอยากที่จะขยับร่างกายเพื่อเปลี่ยนท่าเปลี่ยนอิริยาบทก็เกิดขึ้นในใจ  แต่ข้าพเจ้าก็ไม่ยอมขยับ  ใจนั้นคิดว่า  จะอดทนรอดูความเจ็บปวดนี้ไปอีกสักระยะ      ในขณะที่ความเจ็บปวดเกิดขึ้น อาการง่วงนอนนั้นหายไปหมดสิ้น  แถมสตินั้นอยู่กับความเจ็บปวดทุกขณะ เห็นการเกิดขึ้น  การตั้งอยู่ และการดับไปของความเจ็บนั้นชัดเจนมาก  ในสภาวะนี้เราต้องพิจารณาสิ่งที่ปรากฎนั้น  ความเจ็บปวดมันเกิดขึ้นเอง และเราบังคับให้มันหายไม่ได้เลย  การปรากฏของอาการเบา  หนัก  เจ็บ  ร้อน หนาว  นั้นเป็นไปตลอดเวลา แต่ความเจ็บเป็นอารมณ์ภาวนาที่ชัดมาก และเป็นอาการเด่นของธาตุลม  ข้าพเจ้าต้องยอมรับว่าในร่างกายเรานี้มีแต่ความแปรปรวนและบังคับอะไรไม่ได้เลย แต่การถอดถอนว่า  นี่ไม่ใช่ของเรา  บังคับไม่ได้ มันเป็นอนัตตา  เป็นสิ่งที่ใจไม่อาจยอมรับได้    ยิ่งจิตใจเราดิ้นรนและปรุงแต่ง ไม่อยู่ในปัจจุบันขณะกับความเจ็บปวดนั้น อาการปวดก็จะเพิ่มทวีคูณขึ้นเรื่อยๆ  แต่เมื่อใดที่ใจเราสงบและมองสิ่งที่ปรากฏอย่างเป็นกลางและยอมรับ ความเจ็บปวดนั้นก็จะลดลง  และมีบางครั้งที่มันหายไปชั่วขณะหนึ่ง เมื่อพ้นชั่วโมงที่สามมาได้  ข้าพเจ้าก็ยอมอยู่กับความเจ็บปวดที่ปรากฏ และมองดูความเจ็บปวดนั้น  อย่างยอมรับ ในใจก็แว่บคิดถึงสภาวะของคนที่ใกล้จะตาย ธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ  ที่กำลังแยกสลายออกจากกัน  ผู้รู้ทั้งหลายท่านว่าเป็นช่วงเวลาที่จะเจ็บปวดมาก  ในห้วงเวลานั้นข้าพเจ้าจึงเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งว่า คนไข้มะเร็งระยะสุดท้ายที่กำลังจะตายนั้น  มีความเจ็บปวดเช่นไร  ข้าพเจ้าไม่ได้คิดที่จะพยายามให้ความเจ็บปวดนั้นหายไปอีก แต่อยู่กับความเจ็บปวดนั้นอย่างรู้ตัวทั่วพร้อม  และมองดูความเจ็บปวดที่อยู่ตรงหน้านั้น และเริ่มเข้าใจว่า  ถ้าคนเราจะตายก็คงจะเจ็บปวดเช่นนี้เอง  นี่คือการซ้อมว่าเราจะทนกับมันได้แค่ไหน  นี่คือการเตรียมตัวตายก่อนตาย ข้าพเจ้าคิดเห็นเช่นนั้น เมื่อเวลาผ่านไปถึง 3 ชั่วโมง 30 นาที และธรรมาจารย์ให้ออกจากสมาธิ  ข้าพเจ้าก็พบว่า  ในร่างกายของตนเองคือกองทุกข์  และทุกข์ที่เกิดขึ้นนี้ จะมากหรือน้อย  ขึ้นอยู่กับใจของเราว่า จะนิ่งสงบในการยอมรับความทุกข์นั้นได้แค่ไหน  ถ้าใจเราดิ้นรนแส่ส่าย ความทุกข์ก็เพิ่มทวีขึ้น แต่ถ้าใจเราปล่อยวางได้ ความทุกข์ก็จะลดน้อยลงเรื่อยๆ  เมื่อใจเราสงบนิ่ง อยู่ในความทุกข์ได้  ทุกอย่างก็จะทุเลาเบาบางลง  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ta1.JPG" border="0" /> หลังการภาวนาข้าพเจ้าพบว่าอัตตาตัวตนยังอยู่ครบ  เพราะตัวตนที่เรามี และ สมมุติบัญญัติที่เราสร้างสมไว้ มันมีมากมายหลายชั้นมากจริงๆ    การจะไปคาดหวังให้มันหลุดออกไปโดยง่ายคงจะยากอยู่  แต่ข้าพเจ้าเห็นทุกข์ และเหตุแห่งทุกข์นั้นที่ เกิดขึ้นในกายและใจของตนเอง ข้าพเจ้าเห็นทางดับทุกข์แต่ยังไม่อาจปฎิบัติไปจนถึงการดับทุกข์ได้  แล้วจะทำอย่างไรดี  ความจริงของชีวิตคือความทุกข์อย่างไม่ต้องสงสัย  อย่างน้อยที่สุดตอนที่เราจะตายนั้น คือทุกข์แน่ๆ  ความเจ็บปวดในขณะที่เราจะสิ้นใจคือสิ่งที่เราต้องตระหนักรู้  ในขณะที่คนทั้งหลายยังมีความสุขสนุกสนานกับชีวิต ข้าพเจ้าก็เริ่มมองเห็นคุณค่าของวันเวลาที่เหลืออยู่   และมองเห็นความไม่เป็นสาระของสิ่งต่างๆ  กายรูปตนเองที่ปรากฏให้มองเห็น  รวมทั้งสิ่งต่างๆที่รับรู้และมองเห็นด้วยตาเนื้อนั้น  ได้ช่อนเร้นความจริงแท้บางอย่าง อยู่ภายใน เป็นครั้งแรกที่ข้าพเจ้าเริ่มจะเข้าใจคำว่า รูปปรมัตถ์  และเริ่มปล่อยวางสมมุติบัญญัติบางสิ่งบางอย่างลง  ข้าพเจ้านึกถึงคำสอนของหลวงปู่ติชขึ้นมาได้  หลวงปู่มักจะมีถ้อยคำที่เป็นภาษากวีว่า   เมื่อเธอมองเห็นกระดาษ เธอจะมองเห็นก้อนเมฆ  จะมองเห็นพระอาทิตย์   ตอนนี้ข้าพเจ้าเริ่มเข้าใจชัดเจนขึ้นแล้วว่าทำไมหลวงปู่ติชกล่าวเช่นนั้น   คงเป็นเพราะว่า เราทั้งหลายต่างประกอบขึ้นมาด้วยธาตุทั้งสี่นี่เอง เราต่างมาจากซึ่งกันและกัน  และสักวันเราจะส่งต่อ รวมทั้งแปรเปลี่ยนธาตุทั้งสี่นี้สืบเนื่องไปให้แก่สรรพสิ่งทั้งหลายด้วย  .. ไม่มีเธอไม่มีฉัน  เราเป็นดั่งกันและกัน   และความจริงที่แท้ก็คือ   เราไม่ได้เป็นเจ้าของอะไรเลย แม้แต่ร่างกายที่เราเข้าใจว่ามันเป็นของเรา  ร่างกายเรานี้มาจากสรรพสิ่งทั้งหลาย ที่ปรากฎและมีอยู่บนโลกใบนี้  นี่คือการยืมมาใช้เพียงชั่วคราวแล้วต้องส่งคืนแก่โลก  เพราะชีวิตเราอยู่ในวัฎจักรของการ เกิดขึ้น  ตั้งอยู่ และดับไป และไม่มีอะไรจะมาเปลี่ยนแปลงกฏนี้ได้  ไม่มีใครบังคับได้ และ ไม่มีใครหนีพ้น  การที่เรามุ่งหวังและวิ่งไปข้างหน้าอยู่ตลอดเวลาเพื่อสรรหาสิ่งต่างๆ ที่เป็นสมมุติบัญญัติมาสะสมไว้  ทั้งเงินทอง ชื่อเสียง   วิ่งหาความสุขต่างๆในทางโลกอันไร้สาระและหาประโยชน์ที่แท้จริงไม่ได้  โดยที่ไม่ยอมเข้าใจและมองเห็นด้วยปัญญาว่า  สิ่งนั้นไม่ใช่ของเราเลย  มันเป็นเพียงของสมมุติเท่านั้น   กว่าจะรู้ตัว… เมื่อเวลาตายมาถึง เราก็จะพบว่า  เราไม่สามารถนำพาสิ่งใดติดตัวไปได้เลย  แถมต้องส่งคืนสิ่งต่างๆ ที่ยืมมานั้นด้วย   อีกนานแค่ไหนที่เราทั้งหลายจะเข้าใจว่า  เรานั้นไม่ได้เป็นเจ้าของอะไรเลย และไม่เคยเป็นมาก่อน  ....

2009-12-17T22:24:43+07:00

false 321071

2009-12-22T23:04:19+07:00

false

2009-12-17T22:50:09+07:00

จากสมมุติบัญญัติ สู่ปรมัตถ์ .. สัพเพ ธัมมา อนัตตา

32491

true ข้าพเจ้าเพิ่งกลับมาจาก การประชุมที่เมืองบางกอก   เป็นการประชุมที่น่าปวดหัวอยู่ เนื่องจากเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการชี้แจ้งนโนบาย และรับทราบเรื่องราวงานการของระบบการแพทย์ฉุกเฉิน  และการไปเมืองบางกอกครั้งนี้ก็ทำให้ได้พบปะกับกัลยาณมิตรมากมายหลายคน  ทั้งใหม่และเก่าและบางคนก็เป็นคนที่ข้าพเจ้ารู้จักคุ้นเคยมานานและไม่ได้พบเจอกันมาหลายปีแล้ว <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/bk1.JPG" border="0" /> ข้าพเจ้าได้กลับไปเยือนที่ศิริราชอีกครั้ง  และได้ไปร่วมลงนามถวายพระพรพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  เพราะพระองค์ยังประทับอยู่ที่นี่ ณ  อาคารเฉลิมพระเกียรติ  ในขณะเดียวกันก็ได้ไปเยี่ยมพระอาจารย์ภัททันตะ  อาสภมหาเถระิ อัคคมหากัมมัฎฐานาจริยะด้วย พระอาจารย์ยังนอนอาพาธอยู่ที่นั่น  ข้าพเจ้าได้ไปทานมื้อกลางวันกับกัลยาณมิตรและได้พบกับ พี่ชายที่เคารพนับถือมากท่านหนึ่ง   เราไม่ได้พบกันมานาน   แต่พี่ชายท่านนี้ก็ยังใจดีและน่ารักเสมอ และอุตส่าห์ปลีกตัวจากการงานมาทานข้าวกับพวกเรา <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/bk2.JPG" border="0" /> ก่อนจะกลับพี่ชายที่เคารพ ก็พูดทีเล่นทีจริงว่า  ไหนๆ ก็มาแล้วจะขอใช้เวลาอยู่กับน้องๆ ให้นานหน่อย  แถมพูดว่าเผื่ออยู่กับน้องๆ ที่ปฎิบัติสมาธิภาวนาสะเก็ดความดีจะได้ตกมาโดนพี่บ้าง   ถ้าเป็นคนอื่นพูด ข้าพเจ้าคงรู้สึกแปลกๆ อยู่เหมือนกัน  แต่ด้วยความที่เรารู้จักกันมานานจึงเข้าใจในบางสิ่งที่พี่ชายท่านนี้พูด     และเป็นสิ่งเตือนใจว่า  ในแง่มุมของคนอีกหลายๆคน  มักจะมองเห็นไปว่าคนที่เข้าสู่วิถีแห่งการภาวนาต้องเป็นคนอีกกลุ่มหนึ่งที่แตกต่าง ไปจากคนอื่นๆ  แม้เราจะทำตัวเหมือนๆเดิม  แต่เขาทั้งหลายก็มักจะมองและคิดเห็นไปว่าเราไม่เหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว  เรากลายเป็นกลุ่มคนดีมีศีลธรรม และออกไปอยู่อีกโลกหนึ่ง (ในความคิดเห็นของพวกเขา  )และไม่อาจคบหาสมาคมได้เหมือนก่อน  หรือบางทีอาจจะคิดเห็นไปว่า  เรากำลังจะออกบวช  กำลังจะนุ่งขาวห่มขาวตลอดกาล หรือกำลังจะจากไปอยู่ในโลกอะไรสักอย่าง ที่แตกต่างไปจากโลกของคนธรรมดาๆอย่างสิ้นเชิง อันที่จริงแล้วพี่ชายที่เคารพ ท่านนี้  คือแบบอย่างที่ข้าพเจ้ายึดถือ  เพราะท่านได้สอนให้ข้าพเจ้ามองเห็นคุณค่าในสายงานอาชีพที่ทำอยู่ จากที่แต่เดิมนั้นไม่ค่อยจะมองเห็นคุณค่าอันแท้จริงสักเท่าไหร่ อีกทั้งความมีน้ำใจต่อเพื่อนร่วมงานของพี่ คือสิ่งที่ปรากฏให้เห็นอยู่เสมอผ่านการกระทำต่างๆ  ในช่วงเวลาที่เราทำงานด้วยกันที่ศิริราช    ความดีที่ว่าคงจะมีอยู่ในตัวของพี่อยู่แล้วมากมาย  ทว่าในตัวข้าพเจ้าเสียอีกที่หาความดีไม่ค่อยจะพบเจอนัก และมีอยู่หลายๆ ครั้งข้าพเจ้าก็ได้แต่คิดว่า  ขอให้ข้าพเจ้าสามารถเป็นหมอที่ดีได้แค่ครึ่งหนึ่งของพี่ชายที่เคารพก็พอแล้ว <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/bk222.JPG" border="0" /> ตัวอย่างความรู้สึกดีๆ ที่น่าประทับใจและข้าพเจ้าได้พบเห็นจากพี่ชายท่านนี้เช่น ครั้งหนึ่งเราสองคนเดินไปด้วยกันแถวๆ ถนนราชดำเนิน  มีแม่ค้าขายผลไม้คนหนึ่งกำลังพยายามเข็นรถขายผลไม้ขึ้นมายังฟุตบาท  แต่คุณป้าไม่มีแรงมากพอที่จะทำเช่นนั้นได้  พี่ชายที่นับถือท่านนี้ก็รีบเดินเข้าไปช่วยคุณป้าอย่างมีน้ำใจ  ข้าพเจ้าพบว่าสิ่งที่พี่ได้ทำในตอนนั้นเป็นการทำมาจากใจ  และคงจะไม่มีให้พบเห็นมากนักในเมืองใหญ่ที่ผู้คนใช้ชีวิตแบบต่างคนต่างอยู่  ต่างคนต่างต้องพึ่งพาตนเอง  คงมีคนไม่มากนักจะมามัวสนใจ คุณป้าคนหนึ่งที่กำลังพยายามเข็นรถเข็นที่หนักเกินตัวอยู่ริมบาทวิถี และกำลังต้องการความช่วยเหลืออยู่   ในเวลานั้นข้าพเจ้าพบว่า พี่ชายที่เคารพ ไม่ได้ทำเพื่อเอาหน้าหรือให้ดูดีในสายตาของใคร   แต่ทำเพราะเห็นว่าควรจะทำ  ช่วยเพราะเห็นว่าจะสามารถช่วยได้ ไม่ได้มีท่าทีลังเลแต่อย่างใดว่าควรจะทำควรจะช่วยหรือไม่  เป็นสิ่งที่ทำจากใจมากๆ    และมีอีกหลายๆเหตุการณ์ที่ข้าพเจ้าพบว่า  พี่ทำสิ่งต่างๆ  ด้วยใจที่แท้จริง  การกระทำนั้นมันกระทบใจข้าพเจ้า  และรู้สึกดีที่มองเห็นความมีน้ำใจของผู้คนในเมืองใหญ่เช่นนี้  ข้าพเจ้าเสียอีกที่ไม่ได้มีน้ำใจมากมายเท่ากับรุ่นพี่ท่านนี้ และยังรู้สึกแปลกๆ  ทุกครั้งในการที่จะริเิริ่มทำอะไรเพื่อใครสักคน  จนเมื่อสองสามปีที่ผ่านมานี่แหละที่ข้าพเจ้ารู้จักที่จะมอบสิ่งต่างๆ ให้ใครสักคนโดยไม่รู้สึกขัดเขิน  และรู้จักที่จะบอกความรู้สึกห่วงใยใครสักคนออกมาจากใจ โดยไม่รู้สึกว่าเป็นเรื่องติดขัดหรือลำบากใจ    ทว่ารุ่นพี่ท่านนี้ ได้แสดงความจริงใจอย่างเปิดเผยมานานแล้ว  และมีน้ำใจมาแบ่งปันมากมาย  พี่มีพื้นที่ให้ใครต่อใครอยู่เสมอ  แถมบางครั้ง  ดูเหมือนพี่จะยอมทุกข์เพื่อคนอื่นมากไปด้วยซ้ำ  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/bk3.JPG" border="0" />  ดังนั้นความดีที่ว่า  คงจะมีในตัวพี่มากมายอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องมาพึ่งพาข้าพเจ้าเป็นผู้เพิ่มให้   และความดีมีน้ำใจของพี่ก็เป็นสิ่งที่ปรากฎออกมาโดยธรรมชาติ  แถมเป็นความดีที่ไม่ค่อยจะมีคำว่าตัวตนมาเกี่ยวข้องสักเท่าไหร่  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a7.JPG" border="0" /> ในผู้ที่เข้าสู่การทำสมาธิภาวนานั้น  มีสิ่งหนึ่งที่เกิดตามมาคืออาการติดดี  หลังๆข้าพเจ้าพบว่าอาการนี้น่าเป็นห่วง และน่ากลัวเอามากๆ ทีเดียว และได้สร้างวงจรอะไรบางอย่าง ให้เกิดคำว่าตัวกูของกู ขึ้นมามากมาย แถมอาจจะทำให้หลงผิด  หลงตัวหลงตนได้ง่ายๆ  แถมจะกลายเป็นการติดยึดแบบใหม่ที่แกะออกยากยิ่งกว่าเดิม  การไปเมืองบางกอกครั้งนี้ ข้าพเจ้าได้แวะไปเยือนบ้านติโลปะ ซึ่งเป็นบ้านของครูตั้ม  วิจักขณ์ พานิช   บรรดากัลยาณมิตรที่คุ้นเคยกันได้นัดไปพบเจอกันที่นั่น และเราก็มีเวลาได้พูดคุยกับครูตั้มถึงเรื่องทั่วๆไป  มีอยู่ตอนหนึ่งที่ครูตั้มกล่าวว่า  "ผมไม่อยากให้ใครมาเคารพนับถือผมมาก "  จากคำพูดนั้น ทำให้  ข้าพเจ้ามองเห็นและเข้าใจในบางสิ่งบางอย่าง    ในฐานะที่เป็นธรรมาจารย์  และอายุยังน้อย ครูตั้มคงต้องผจญกับความคาดหวังต่างๆ ของผู้คน เกี่ยวกับความดี และการเป็นคนดีทั้งหลายทั้งปวงอยู่ไม่น้อย   และน่าจะเป็นเรื่องที่อึดอัดขัดข้องใจอยู่  ถ้าเราต้องเผชิญกับความคาดหวังแบบแปลกๆ ของผู้คนที่เรารู้จัก   ในเรื่องความดีและการเป็นคนดีของสังคมโลกทั้งหลาย <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/bk7.JPG" border="0" /> บางครั้งเราหลายๆ คนก็ต้องการเป็นคนดีในสายตาของคนอื่น หรืออย่างน้อยก็เป็นคนดีในสายตาของตัวเอง  ฟังดูอาจจะพิลึก แต่เราหลายๆคนมักเป็นเช่นนั้น  เรามักจะภูมิใจในคุณงามความดี  ที่ตนเองทำ และมักจะมีตัวตนไปรับความดีนั้นมาแบกหามไว้  ในเวลาต่อมาถ้าเราไม่ได้ดีอย่างที่เคยเป็น หรือเคยทำได้ เราก็จะรู้สึกแย่และมีความทุกข์  การเป็นคนดีที่มีตัวตนจึงเป็นเรื่องที่อันตรายจริงๆ    และเป็นเหตุแห่งความทุกข์อันใหญ่หลวงได้   เมื่อกลางเดือนตุลาคมที่ผ่านมาข้าพเจ้าได้พบกับหลวงพี่พิทยา และได้สนทนาธรรมกับท่าน   หลวงพี่กล่าวว่า ตอนนี้หลวงพี่ไม่ได้ใส่ใจว่าใครจะมองท่านเป็นพระอย่างไรอีกแล้ว  ดูเหมือนว่าหลวงพี่ยินดีที่จะอยู่ตรงนั้นและเข้าใจ กับสิ่งต่างๆ กับความคิดเห็นต่างๆ   ที่ผู้คนทั้งหลายมีต่อท่าน   ข้าพเจ้าเข้าใจว่าท่านได้หลุดพ้นจากอะไรบางอย่าง และเป็นอิสระจากความคิดเห็นต่างๆ ไปแล้วไม่มากก็น้อย นั่นไม่ได้หมายความว่าท่านไม่ต้องมีศีลทั้ง 227 ข้ออีกต่อไป  แต่ดูเหมือนว่าท่านไม่ได้ยึดมั่นถือมั่นในศีลอีกแล้ว   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/bk44.JPG" border="0" />  เมื่อเรากล่าวถึงหลวงพี่พิทยาในหมู่สังฆะที่ได้เคยภาวนากับท่าน  เราหลายคนมีความเห็นว่า ท่านเป็นพระธรรมดาๆ ที่ไม่ได้อยู่ไกลมากจนเอื้อมไม่ถึงและพูดจาด้วยไม่ได้ แถมการพูดคุยกับท่านไม่ต้องใช้ศัพท์แสงทางพระมากมายอะไร  เราจึงสามารถซักถามข้อสงสัยในการปฎิบัติกับท่านได้โดยง่าย  แต่ในขณะเดียวกันท่านก็ไม่ได้อยู่ใกล้ชิดเรามากจนเกินพอดี  หลวงพี่มีพื้นที่ให้เรามากมายก็จริง  แต่ท่านก็มีพื้นที่ของสมณะที่เราต้องเคารพนับถือด้วย  ข้าพเจ้าจึงพูดทีเล่นทีจริงกับกัลยาณมิตรว่า ท่านเป็นพระที่เคร่งในศีลวัตรปฎิบัติแต่ท่านสามารถทำให้เรารู้สึกเหมือนกับว่าท่าน ไม่ได้เคร่งในศีลอะไรมากมาย   แต่ความจริงแล้วท่านเป็นพระที่เคร่งในศีลแบบเถรวาทนั่นแหละ  แถมอาจจะเคร่งกว่าด้วยในบางครั้ง   มันอาจจะเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ยากอยู่เช่นกัน  แต่หลังจากที่หลวงพี่กล่าวว่า ท่านไม่ได้ใส่ใจแล้วว่าคนทั้งหลายจะมองท่านเป็นพระเช่นใด  แบบไหน แถมท่านรู้สึกเป็นอิสระอย่างมาก   คำพูดของท่าน เช่นนี้ ทำให้ข้าพเจ้านึกถึงเรื่องเล่าเรื่องหนึ่ง  ที่กล่าวถึงหลวงปู่มั่นขึ้นมา  ครั้งหนึ่งมีคนเคยถามหลวงปู่มั่นว่า  ท่านยึดถือศีลข้อไหนรักษาศีลข้อไหนเป็นสำคัญ   หลวงปู่มั่นท่านตอบว่า  " เราไม่ได้รักษาศีลข้อไหน  แต่เรารักษาใจเป็นสำคัญ "  คำตอบนี้ของท่านได้ก่อให้เกิดคำวิพากษ์วิจารณ์ ในหมู่ผู้ที่ยึดมั่นในศีลในธรรมจำนวนหนึ่ง  เนื่องจากไม่เข้าใจในคำว่า  “รักษาใจ”  ที่ท่านกล่าว   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/222a.JPG" border="0" /> ดังนั้นการเป็นคนดีและการทำดี  รวมทั้งการพยายามทำตัวเป็นคนดี จะเป็นเรื่องที่นำทุกข์มาให้เราได้ ถ้าเรามุ่งหวังทำดีปฎิบัติตัวดีโดยมีตัวตนไปยึดถือเกี่ยวข้อง   แต่ถ้าในขณะเวลาใดเวลาหนึ่ง  เราเป็นอิสระจากความคิด  เป็นอิสระจากความคาดหวังของคนรอบข้าง  เป็นอิสระจากตัวตนของเราเอง    การทำดีของเราจะเป็นการกระทำที่มาจากใจและไร้ซึ่งตัวตน ทั้งไม่มีความมุ่งหวังและต้องการสิ่งใดๆ ตอบแทน  ไม่ว่าสิ่งตอบแทนนั้นจะเป็นในรูปธรรมหรือนามธรรมก็ตาม  แล้วเราจะพบกับความเป็นอิสระและเบิกบาน แถมมีความสุขที่แท้จริงจากการทำความดีนั้นๆ สุดท้ายข้าพเจ้าก็เริ่มเข้าใจและมองเห็นว่า  การทำความดีทุกอย่างควรจะเป็นการทำความดีด้วยจิตด้วยใจที่ว่างจากตัวตน  เพราะความดีที่ปราศจากตัวตน  จะเป็นความดีที่แท้จริง  และไม่นำพาความทุกข์ใจมาให้เราในภายหลัง .

2009-11-29T22:34:10+07:00

false 317086

2009-12-19T01:13:11+07:00

false

2009-12-01T08:13:36+07:00

เรื่องของคนดี ที่ไม่มีตัวตน

32491

true เมื่อปลายฝนผ่านพ้นไป  ความหนาวเย็นก็เริ่มเข้ามาเยือน เมืองเล็กๆแห่งนี้ เริ่มมีหมอกเบาบางในยามเช้า  อากาศกำลังเย็นสบาย   ทางสังฆะของโรงพยาบาลเริ่มต้นเดือนพฤศจิกายนด้วยการจัดภาวนาที่ทำเป็นประจำทุกเดือนในตอนค่ำๆ   และนิมนต์พระอาจารย์จากแดนไกลทางอีสาน  ที่ได้มาเยือนเมืองสามหมอกเป็นครั้งแรกของท่าน พระมหากีรติ ธีรปัญโญจากวัดป่าบุญล้อม  จังหวัดอุบลราชธานี <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ddd6.jpg" border="0" /> ด้วยความโชคดีของทางสังฆะเราที่ได้รู้จักกับแม่ครูและอาจารย์พิทักษ์  ซึ่งเป็นผู้ช่วยแนะนำและแจ้งข่าวการมาของท่านให้รับทราบ  และพระอาจารย์มาจำวัดที่วัดบ้านใหม่ซึ่งอยู่ใกล้ๆ  สนามบินและอยู๋ใกล้ๆโรงพยาบาลนี่เอง  แถมท่านก็พอจะมีเวลาให้ทางสังฆะในการนิมนต์ท่าน มานำภาวนาและแสดงธรรมในยามค่ำของวันที่ 5 พฤศจิกายน  ซึ่งเป็นช่วงเวลาหลังเทศกาลงานลอยกระทง  และพระจันทร์ยังส่องสว่างเต็มดวง  ทางสังฆะจึงจัดให้มีการภาวนาขึ้นที่ลานหน้าหลวงพ่อขาว   และมีการจุดเทียนโดยรอบฐานของพระพุทธรูป  ซึ่งเป็นภาพที่งดงามมากทีเดียว ก่อนหน้านี้ข้าพเจ้าพูดเล่นๆ กับกัลยาณมิตรว่า  ข้าำพเจ้ากำลังเดินทางทวนกระแสกลับมายังเถรวาท   เพราะเมื่อต้นเดือนตุลาคม  ข้าำพเจ้าไปภาวนากับพระลามะชาวธิเบตแบบพุทธวัชรยาน    มากลางเดือนตุลาคมก็ภาวนาตามแนวทางเซนมหายานแบบหมู่บ้านพลัมกับหลวงพี่พิทยา   จากนี้ก็เป็นช่วงเวลาของการเข้าสู่แนวทางภาวนากับเถรวาท   โดยข้าพเจ้าตั้งใจไปฝึกภาวนาแบบเข้มข้นที่เมืองปายกับหลวงพ่อธี  ในช่วงต้นเดือนธันวาคมที่จะถึงนี้  และเป็นความตั้งใจอย่างมากที่จะฝึกเข้มเป็นเวลา  7 วัน  7 คืน  เลยทีเดียว แต่ด้วยเหตุและปัจจัยอันดีมาก ทางสังฆะเราก็มีโอกาสได้พบกับครูบาอาจารย์สายเถรวาท  จากเมืองอุบลราชธานี ที่บังเอิญเดินทางมาเมืองนี้   และท่านคือลูกศิษย์ของท่านชยสาโร  แห่งวัดป่านานาชาติ  ซึ่งเป็นลูกศิษย์ของหลวงพ่อชาที่หลายๆคนรู้จักดี  นามท่านคือพระมหากีรติ  ธีรปัญโญ    การมาของพระอาจารย์กีรติได้เปิดมุมมองอีกด้านหนึ่งของเราทั้งหลาย ให้ได้รับทราบว่า  พุทธศาสนาในบ้านเมืองเรากำลังดำเนินไปอย่างไร   อีกทั้งความเป็นมาของพระอาจารย์นั้นก็เป็นเรื่องราวที่น่าสนใจยิ่ง  เพราะแต่เดิมทีท่านเป็นหมอ  จบแพทย์เฉพาะทางจากอเมริกา  แถมเรียนต่อเฉพาะทางด้านโรคต่อมไร้ท่อเด็ก  มีความรู้ความก้าวหน้าในอาชีพการงานทางโลกไม่น้อย  แต่ปัจจุบันท่านกลับมาเป็นเพียงพระรูปหนึ่ง  ที่มีวิถีแบบเถรวาท และเคร่งในวัตรปฎิบัติ  และดูเหมือนประสงค์ที่จะบวชตลอดชีวิต ข้าพเจ้าได้รับทราบมาว่า  ผู้ที่ยังติดข้องในทางโลกต่างออกอาการเสียดาย ความรู้ทั้งหลายของท่านในด้านการแพทย์  แถมออกปากว่า ถ้าท่านยังเป็นหมออยู่  ท่านจะช่วยคนไข้ได้เยอะทีเดียว  เป็นเรื่องที่น่าเสียดายอย่างยิ่งที่ท่านออกบวช  แต่แกนนำสังฆะมาเล่าให้ฟังทีหลังว่า   พระอาจารย์กีรติกล่าวว่า  ในเมืองไทยมีหมอเก่งๆ อยู่มากมายแล้ว  แต่การรักษาแก้ไขโรคภัยต่างๆนั้น บางส่วนคือการแก้ที่ปลายเหตุ  ทว่าหมอด้านจิตใจด้านจิตวิญญานมีไม่กี่คน  และหายากเหลือเกินในปัจจุบัน  นั่นคือเหตุผลหนึ่งในการออกบวชของท่าน   ในช่วงค่ำของวันนั้น อากาศกำลังเย็นสบายๆ  เบื้องหน้าหลวงพ่อขาว  เราทั้งหลายได้สวดมนต์ทำวัตรเย็นแบบเถรวาท เป็นการสวดมนต์ที่ยาวนานมาก  และข้าพเจ้าเองก็ไม่คุ้นเคยในการปฎิบัติเช่นนี้นัก  แถมรู้สึกประหลาดใจที่ครั้งหนึ่งผู้ที่เคยเป็นหมอระดับผู้เชี่ยวชาญ  กำลังเป็นผู้นำการสวดมนต์ด้วยภาษาบาลีพร้อมคำแปล อยู่  งานการนี้บรรดาผู้เป็นหมอส่วนใหญ่ไม่เคยทำและอาจจะไม่คิดที่จะทำเลยด้วยซ้ำ   และข้าพเจ้าก็สังเกตตัวเองว่า  ในการสวดมนต์วันนั้น ถ้ากายและจิตข้าพเจ้าไม่ดำรงอยู่ตรงนั้น ข้าพเจ้าก็จะเริ่มสวดผิด แม้จะดูบทสวดจากหนังสือสวดมนต์อยู่ก็ตาม  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ddd3.JPG" border="0" /> ในวิถีของการเป็นหมอ  ข้าำพเจ้าพบว่าหมอรุ่นใหม่  ห่างไกลพุทธศาสนามาก ข้าพเจ้าเคยถามหมอจบใหม่ที่มาทำงานที่นี่ว่า นับถือศาสนาอะไร  พวกเขาต่างบอกว่าถือพุทธ แต่เมื่อถามลึกๆ ลงไป  แม้แต่พุทธประวัติเขาก็ไม่รู้  พอถามว่าพ่อแม่พระพุทธเจ้าชื่ออะไร  (ถามด้วยภาษาแบบโลกๆ นี่แหละ) เขาก็ไม่รู้  พวกเขาไม่รู้จักพระสารีบุตร  ไม่รู้จักองคุลีมาล  แถมไม่รู้จักท่านพุทธทาส   ไม่รู้จักหลวงพ่อชา  แม้กระทั่งท่าน ว.วชิรเมธี   พวกเขาก็ไม่รู้จักกัน เมื่อถามเข้ามาใกล้อีกหน่อยว่า  รู้จักพระราชบิดาไหม๊  พวกเขาตอบว่ารู้จัก  เป็นบิดาแห่งวงการแพทย์ไทย  แต่พอถามว่าแล้วท่านเป็นใคร  มีลูกหลานเป็นใคร น้องหมอจบใหม่ที่นี่  หลายคนไม่รู้จักด้วยซ้ำว่า  พระราชบิดามีความเกี่ยวพันอะไรกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของเรา  และไม่รู้ด้วยซ้ำว่าสมเด็จย่าคือใคร และมีความเกี่ยวพันอะไรกับพระราชบิดา  โรงพยาบาลที่ข้าพเจ้าทำงานอยู่  ได้รับพระราชทานนามว่า  “ ศรีสังวาลย์ “ แต่น้องๆ ก็ไม่รู้ด้วยซ้ำว่า  ชื่อนี้มีคุณค่าอะไรในการทำงานอยู่ที่นี่  และประวัติความเป็นมาของที่นี่โรงพยาบาลนี้คืออะไร   หมอยุคใหม่ ที่ข้าพเจ้าพานพบ   บางส่วนเลิกสนใจในรากเหง้าของตนเอง  ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์การแพทย์อันล้ำยุคทำให้เขาต้องเรียนรู้มากมาย แต่เขาไม่ได้เรียนรู้สิ่งสำคัญที่สุดอันหนึ่ง  ก็คือรากเหง้าและความเป็นมาของบรรพบุรุษ   จึงไม่ต้องแปลกใจถ้าพวกเขาไม่ภูมิใจในอาชีพ  ไม่เข้าใจในวิถีชีวิตแบบไทยๆ และเป็นคนที่รู้จักศาสนาของตนแต่เพียงเปลือกนอกเท่านั้น  ในวิถีแห่งหมู่บ้านพลัม  ตอนที่หลวงพี่พิทยามานำภาวนาที่นี่ ในช่วงที่มีการกราบสัมผัสพื้นดิน  พวกเราหลายๆคน มีความซาบซึ้งใจมาก จนถึงกับร้องไห้ออกมาเลยทีเดียว  หลวงพี่กล่าวว่าไม่ว่าเราจะอยู่ในเชื้อชาติใด  ศาสนาอะไร  เราควรจะรู้จักเรียนรู้เพื่อกลับสู่รากเหง้าของตนเองและบรรพบุรุษ  เพื่อจะได้เข้าใจอย่างลึกซึ้งถึงทุกๆสิ่ง ในผืนแผ่นดินตน เราควรกลับมาสู่รากเหง้าของแผ่นดินเกิด  เมื่อไม่นานมานี้ หลังจากพูดคุยและซักถามหมอๆ จบใหม่ทั้งหลายแถวๆ นี้ ข้าพเจ้าก็พบว่า พวกเขาไม่รู้จักเรื่องราวพื้นๆ  และธรรมดาๆ ที่เป็นพื้นฐานของการใช้ชีวิตและการดำรงอยู่กับคนอื่นๆ   ชีวิตพวกเขาสับสนและอยู่ไปวันๆ  กับการงานของตนเอง วิ่งไปข้างหน้าและไม่เข้าใจในคุณค่าของพุทธศานา  การภาวนายังเป็นเรื่องที่ห่างไกลจากพวกเขามาก  และอาจจะไม่สามารถเข้าถึงได้เลย แม้พวกเขาจะเรียนจบและกลายเป็นแพทย์ผู้ทรงคุณวุฒิ และสุดท้ายออกจากราชการไปเมื่อถึงวัยชรา   ศาสนาพุทธก็คงยังเป็นสิ่งไกลตัวอยู่นั่นเอง   พวกเขาอาจจะไปวัดทำบุญทำกุศลต่างๆ  แต่ก็ไม่สามารถเข้าใจได้ว่า การภาวนาและการน้อมนำคำสอนของพระพุทธองค์มาปฎิบัติจะก่อเกิดประโยชน์แก่ชีวิตอย่างไร   ข้าพเจ้าก็เคยเป็็นเช่นนั้น  และเสียเวลาไปเกือบครึ่งชีวิตกับเรื่องโลกๆ  และก็ยังคงมีคนมากมายที่รายรอบยอมเสียเวลาไปเรื่อยๆ ในการวิ่งไปกับโลก <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/aaaa3.JPG" border="0" /> ในค่ำวันนั้น พระอาจารย์กีรตินำสวดมนต์ ทำวัตรเย็น แล้วสอนนั่งสมาธิหน้าหลวงพ่อขาว  หลังจากนั้นก็มีธรรมบรรยาย  มีเรื่องเล่าอันน่าสนใจมากมายของท่าน  โดยเฉพาะเกี่ยวกับวิถีของชาวพุทธในสยามประเทศ เทียบกับวิถีชาวพุทธแบบชาวตะวันตก ท่านบอกเล่าถึงการเดินทางไปทอดกฐินที่ประเทศบังคลาเทศ  กับท่านชยสาโร และได้พบเห็นชาวพุทธที่มาร่วมพิธีหลายหมื่นคน  ประเทศนี้ประชากรส่วนใหญ่นับถืออิสลาม  มีชาวพุทธอยู่ไม่มากนัก ด้วยความที่เป็นประเทศอิสลาม การจะมีพระพุทธรูปอันเป็นตัวแทนของพระพุทธเจ้าไว้กราบไหว้นั้น ใช่จะมีกันได้ง่ายๆ   ผิดกับเมืองสยามเราที่มีพระ  มีวัดวาอาราม  มีพระพุทธรูปอยู่มากมายให้ระลึกถึงพระพุทธองค์   แต่ชาวสยามทั้งหลายยังคงสนใจอยู่แต่เปลือกของพระพุทธศาสนาเท่านั้น ท่านกล่าวถึงคำปรารภของหลวงพ่อชาว่า   พุทธศาสนา ที่มีในบ้านเรานั้น เหมือนการเลี้ยงไก่  เราเป็นคนเลี้ยงไก่  ชาวตะวันตกมาเอาไข่ไก่ไปกิน   แต่ชาวเรานั้นกลับชอบกินขี้ไก่ แทน ท่านว่าชาวตะวันตกสนใจการภาวนาและเอาจริงเอาจังมาก  เขาอาจจะไม่ค่อยเน้นเรื่องการทำบุญ แต่เน้นเรื่องการปฎิบัติมาก  บางคนถึงขนาดกะบรรลุธรรมให้ได้ เอาจริงเอาจังมาก   ท่านเลยพูดติดตลกว่า  ถึงขนาดไม่บรรลุก็บรรลัยไปเลยงานนี้  ท่านว่าพิธีกรรมต่างๆที่มีอยู่ในบ้านเมืองเรานั้น ไม่ใช่ว่าเป็นเรื่องไม่ดี ไม่สำคัญ แต่เราควรจะรู้จักเข้าใจว่าเป้าหมายของพิธีกรรมนั้นคืออะไร  มีความสำคัญอย่างไร  มุ่งหมายอย่างไร ไม่ใช่สักแต่ว่าทำตามๆ กันไป การมีเปลือกไม้ก็มีประโยชน์อยู่หลายประการ  แต่แก่นของไม้นั้น ชาวพุทธบ้านเราส่วนใหญ่เข้าไม่ถึง  ติดอยู่ที่เปลือกไม้นั่นเอง  จึงเป็นเรื่องที่น่าเสียดายยิ่ง ท่านว่าการได้เกิดมาเป็นคน  แถมเกิดมาไม่พิการหูหนวกตาบอด และได้เกิดมาในช่วงที่มีพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้า  แถมได้เกิดในดินแดนพระพุทธศาสนา เช่นเมืองไทย    ถือว่าเป็นสิ่งหายากยิ่งแล้ว  มีเรื่องเล่าที่น่าสนใจก็คือ  ในขณะที่ท่านเป็นฆราวาส และเป็นหมอคนไทยคนเดียวในสาขานั้นที่ไปเรียนที่อเมริกา  ท่านเล่าว่า ในวันหนึ่งมีการสอนข้างเตียงผู้ป่วย  แพทย์ฝึกหัดต้องรู้เรื่องราวเกี่ยวกับคนไข้ที่กำลังศึกษาอยู่  เพราะอาจารย์หมอจะถามความรู้ต่างๆ    วันนั้นท่านจึงไปแต่เช้า และศึกษาเรื่องราวการเจ็บป่วยของคนไข้อย่างละเอียดละออ แถมเตรียมตัวอย่างดีที่จะตอบคำถามของอาจารย์  ดูเหมือนว่าอาจารย์ชาวฝรั่งท่านนี้เป็นคนที่เ่ก่งมากและมีภูมิความรู้สูงยิ่งในระดับที่มีชื่อเสียงทีเดียว   พระอาจารย์กีรติยืนอยู่เป็นคนท้ายๆ  ในขณะที่เพื่อนแพทย์นานาชาติตอบคำถามอาจารย์ไปเรื่อยๆ  สุดท้ายก็มาถึงตาท่านตอบ  อาจารย์หมอชาวฝรั่งถามว่า “ เธอมาจากไหน “ ท่านตอบว่า “ มาจากเมืองไทย “ อาจารย์ถามต่อว่า “ เธอเป็นชาวพุทธ ใช่ไหม๊ “ ท่านตอบว่า  “ ใช่  ผมเป็นชาวพุทธ “ อาจารย์หมอชาวฝรั่งท่านนี้จึงถามทันทีว่า  “ งั้นบอกฉันหน่อยได้ไหม๊ว่า  นิพพาน คืออะไร “   ท่านกล่าวว่า  ในโลกตะวันตกอาจจะมีสิ่งที่พวกเขารู้มากมาย  แต่มีอีกหลายๆสิ่งที่พวกเขาอยากจะรู้    ท่านบอกว่า แม้ทางตะวันตกจะมีความเจริญก้าวหน้ามากมาย ทางวัตถุและเทคโนโลยี แต่ความทุกข์ไม่เคยลดน้อยลงไปเลย  กลับเพิ่มพูนมากขึ้นเรื่อยๆ   ในภายหลัง เมื่อท่านบวชเป็นพระและเป็นพระธรรมทูตอยู่ที่นั่น ท่านเล่าว่า  มีคนไข้คนหนึ่งป่วย   รักษาด้วยยาอะไรๆ ก็ไม่ดีขึ้น  สุดท้ายหมอที่นั้นเขียนในใบสั่งยาว่า  ให้ไป Meditation  เพื่อรักษา                           การ meditation กลายเป็นส่วนหนึ่งในใบสั่งยาของแพทย์ที่นั่นไป  …. <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ddd1.JPG" border="0" />   ในช่วงถามตอบก็มีประเด็นที่น่าสนใจอีกเช่นกัน   มีคนกล่าวถามถึง เรื่องนิพพาน  กล่าวถึง 31 ภพภูมิ   พระอาจารย์ก็บอกเล่าถึงเรื่องนี้  ตอนนั้นข้าพเจ้าคิดเห็นในใจว่า การที่คนผู้หนึ่งซึ่งเรียนรู้เรื่องราววิทยาศาสตร์มามากมาย กำลังอธิบายเรื่องราวใน 31 ภพภูมิก็ไม่ใช่สิ่งที่จะพบเจอได้ง่ายๆ เช่นกัน  เพราะในบรรดาหมอๆ ทั้งหลายนั้น  พอกล่าวถึงเรื่องนี้  หลายคนอาจหัวเราะจนฟันหัก เพราะสิ่งที่พวกเขาชื่อถือคือสิ่งที่จับต้องมองเห็นได้เท่านั้น   หมอส่วนใหญ่ไม่มีความเชื่อเรื่องของโลกนี้โลกหน้า  พวกเขาเชื่อเรื่องของสมองและกายภาพที่จับต้องได้ และต้องพิสูจน์ได้ในทางวิทยาศาสตร์เท่านั้น   การที่พูดถึงเรื่องเทวดา พรหมโลก  เปรต  สัตว์นรกอะไรต่างๆ  กลายเป็นเรื่องเหลวไหลไร้สาระไปแล้วในความคิดเห็นของพวกเขา ในช่วงท้ายๆ อาจารย์พิทักษ์ก็ช่วยตั้งคำถามที่ใครต่อใครอยากรู้กัน  คือคำถามที่ว่า  การที่ท่านอาจารย์มีความรู้ในทางโลกมากมาย และเป็นหมอด้วย  แต่กลับมาบวชเป็นพระ  ท่านไม่เสียดายความรู้ทั้งหลายเหล่านั้นหรือ ? ท่านจึงเล่าว่า  ตอนเด็กๆ อาตมาใฝ่รู้ชอบอ่านหนังสือมาก  และอ่านทุกอย่างที่สนใจ  เมื่อมาเรียนหมอก็สนใจทุกอย่างในสาขาอาชีพ นี้  ตอนอยู่อเมริกาก็ชอบไปฟังนักวิทยาศาสตร์ทั้งหลายมาพูดมาบรรยาย  บางคนเป็นนักวิทยาศาสตร์ที่ได้รับรางวัลโนเบลด้วยซ้ำ   แต่สุดท้ายของการพูดบรรยายนั้น พวกเขามักจะพูดว่า  นี่คือสิ่งที่เรารู้บางส่วน ยังมีอีกหลายๆสิ่งที่เรายังไม่รู้   ตอนนั้นท่านคิดเห็นในใจว่า ดูเหมือนสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ทั้งหลายรู้นั้น ไม่มีที่สิ้นสุดเอาเสียเลย และยังคงต้องแสวงหาอยู่เรื่อยไป   more and more   ไม่เหมือนความรู้ของพระพุทธองค์  ความรู้ต่างๆ ในทางโลกนั้น ไม่ได้มีประโยชน์อันใดในชีิวิตเลย  มีแต่รู้มากก็ทุกข์มาก  ของบางอย่างถ้ารู้แล้วยิ่งทุกข์ก็อย่าไปรู้เลยจะดีกว่าท่านว่างั้น  ท่านจึงไม่รู้สึกเสียดมเสียดายอะไรเลย  แต่จะเสียดายมากกว่าถ้าได้เกิดมาเป็นคน แต่ไม่ได้เรียนรู้ในพระธรรมคำสอนของพระพุทธองค์  เพราะถ้าเป็นดังนั้นคงจะเป็นเรื่องที่น่าเสียดายมากที่สุดในชีวิต …   ในค่ำวันนั้นข้าพเจ้าจึงถามท่านถึงเรื่องคนที่ไม่ยอมภาวนา  และเห็นว่าการภาวนาเป็นเรื่องของคนแก่  คนกำลังจะตาย   หรือไม่ก็กำลังมีทุกข์เท่านั้น แถมบางคนคิดเห็นไปว่า การนั่งสมาธิจะทำให้ตนเองกลายเป็นคนบ้าได้    พระอาจารย์มีความคิดเห็นอย่างไร  ท่านตอบว่า  เราควรเข้าใจคำว่า  "การภาวนา "ให้ถูกต้อง  การภาวนาไม่ได้หมายถึงการนั่งสมาธิ แต่อย่างเดียว  แต่หมายถึงการรู้ตัวอยู่เสมอในการทำสิ่งต่างๆ   สมัยก่อนมีคำว่า สิกขา  ซึ่งเราเอามาใช้ว่าศึกษา  ท่านกล่าวว่า ในสมัยก่อนการศึกษาอยู่ในวัด แต่หลังๆ เราไปแยกวัดออกจากการศึกษา  เพราะเอาตามฝรั่ง   ปัจจุบันเราก็เจอปัญหาว่า คนมีการศึกษาแต่ไม่มีคุณธรรมได้ก่อเรื่องขึ้นมากมาย   จนต้องมีคำว่า “ความรู้คู่คุณธรรม” เกิดขึ้น   แต่ดูเหมือนว่าก็ยังแก้อะไรไม่ได้ และปัจจุบันก็เปลี่ยนมาเป็น  “คุณธรรมนำความรู้  “  ไปแล้ว   การภาวนาคือการฝึกฝนตนเอง  คือการพัฒนาตนเอง ไม่ใช่เรื่องอะไรที่ไหน  ถ้าจะรอให้มาภาวนาตอนแก่  จะนั้งก็โอย จะลุกก็โอย แล้วจะทำอย่างไร กัน  รอให้ไม่สบายเป็นมะเร็งระยะสุดท้ายแล้วจะทำอย่างไรเล่า  ตอนนั้นก็ทุกข์อย่างมากอยู่แล้ว จะมีกำลังทำอะไรได้  คนที่คิดเห็นแบบนั้น และไม่สนใจภาวนาเลย คือคนที่ตั้งอยู่ในความประมาทอย่างมากทีเดียว  เพราะทุกอย่างไม่เคยมีอะไรแน่นอน   ถ้ามัวแต่ผลัดวันประกันพรุ่งไม่ยอมภาวนา.... บางทีชาติหน้าของเรา อาจจะมาถึงก่อนวันพรุ่งนี้  นะ … ( เพราะเราอาจจะตายลงเสียก่อนในวันนี้  จึงไม่มีโอกาสพบเจอวันพรุ่งนี้อีกต่อไป  ) และเมื่อข้าพเจ้ากล่าวถามว่า  ในวิถีของผู้ภาวนาก็มีความอยากจะก้าวหน้า อยากจะบรรลุธรรมขั้นนั้นขั้นนี้  และเป็นทุกข์ว่าตนเองจะไปไม่ถึงไหน    พระอาจารย์มีข้อแนะนำหรือไม่   ท่านกล่าวว่า การภาวนาคือการสละ การละทิ้งสิ่งต่างๆไป  เราไม่ได้มาภาวนาเพื่อจะได้อะไรหรือจะเอาอะไร  ถ้าเราเริ่มต้นด้วยความอยากก็เริ่มต้นผิดทางแล้ว เพราะอันที่จริงไม่ควรมีผู้ที่อยาก เพราะไม่มีอะไรเป็นตัวตนที่แท้จริง  ทุกอย่างเป็นอนัตตา <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ddd2.JPG" border="0" />    เราจะก้าวหน้าหรือไม่ ไม่ต้องไปถามใคร ให้ดูที่จิตที่ใจเราว่า   ใจเราเบิกบานหรือไม่  จิตอกุศลมีลดน้อยถอยลงไหม๊   ถ้าใจเราเป็นกุศลมากขึ้น  สร้างความทุกข์ความเบียดเบียนให้คนอื่นๆน้อยลง  ก็แสดงว่ามาถูกทาง  ในการภาวนาเราควรสนใจในปัจจุบัน ไม่ควรมุ่งหวังผลมาก  ให้ขยันสร้างเหตุ และให้สนใจเป้าหมายน้อยลง    จากสิ่งที่ท่านกล่าวสอนนั้น  ดูเหมือนว่า ถ้าเราละทิ้งสิ่งต่างๆได้มากเท่าไหร่  เป้าหมาย ก็จะมาถึงเร็วเท่านั้น  .

2009-11-08T15:42:39+07:00

false 311884

2009-12-15T10:16:34+07:00

false

2009-11-08T19:28:51+07:00

บางทีชาติหน้า.. ก็มาถึงก่อนวันพรุ่งนี้..

32491

true   พระเซนมหายาน ในวัดไทย <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/ssss1.JPG" border="0" />     walking meditation ... <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a111.JPG" border="0" /> <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a16.JPG" border="0" /> <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a112.JPG" border="0" /> <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a113.JPG" border="0" />   สนทนาธรรม <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a101.JPG" border="0" /> <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a11a1.JPG" border="0" />   เบิกบานกับบทเพลงหมู่บ้านพลัม <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a2.JPG" border="0" /> Happiness is  Here  and  Now ..ความสุขอยู่กับเราที่นี่ และเดี๋ยวนี้ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a155.JPG" border="0" />   ใต้ร่มไม้  .. <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a114.JPG" border="0" />   ความเบิกบาน ..  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a888.JPG" border="0" />   ขอบคุณโอม  พี่ญรงค์  หลวงพี่ฟับเลียน  หลวงพี่พิทยา  น้องน้ำเปล่า   แอ้   พี่ต๋อง   พี่จันทร์แดง   พี่เงาะ   กับการอยู่ตรงนั้นที่นั่นอย่างแท้จริงด้วยกันที่ปางอุ๋ง <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/a27.JPG" border="0" /> ขอบคุณกัลยาณมิตรทั้งหลาย ที่มาภาวนาด้วยกัน และมาแบ่งปันสนับสนุน มาเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ขอบคุณทุกๆคน ที่มีส่วนร่วมให้เกิดงานภาวนาเพื่อการตื่นรู้ 2 ขอบคุณ นพ.สสจ.แม่ฮ่องสอน  ขอบคุณ ผอ.รพ.ศรีสังวาลย์ ที่ให้งบประมาณสนันสนุนในการจัดงานภาวนานี้ ขอบคุณคุณโก๋  ขอบคุณมูลนิธิหมู่บ้านพลัม  และสังฆะพลัมน้อย  ที่ช่วยประสาน และให้ช่วงเวลาที่ดีๆ  ในการจัดงานภาวนาเล็กๆ ที่นี่  . <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lpc7.JPG" border="0" />

2009-11-03T07:03:03+07:00

false 310501

2009-11-06T07:57:03+07:00

false

2009-11-03T07:09:06+07:00

ภาวนาเพื่อการตื่นรู้ 2 ( เล่าด้วยภาพ )

32491

true การได้พบเจอใครสักคนหนึ่ง  บางครั้งก็มีเหตุและปัจจัยหลายๆอย่าง  แม้กระทั่งเรื่องของการได้พบกับธรรมาจารย์ก็เช่นเดียวกัน   เดือนตุลาคมนี้ทางสังฆะของโรงพยาบาลได้มีโอกาส จัดงานภาวนาเล็กๆ ที่ชื่อว่า  ภาวนาเพื่อการตื่นรู้ 2  โดยมีหลวงพี่พิทยา มาเป็นธรรมาจารย์ อีกครั้ง  นี่เป็นเรื่องที่เราทั้งหลายต่างดีใจมาก     <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lpc7.JPG" border="0" /> เบื้องแรกเราต่างไม่แน่ใจนักว่า  หลวงพี่จะมีเวลามากมายแค่ไหน  ในการมาเยือนเมืองเล็กๆแห่งนี้   แถมที่ผ่านมาเราหลายๆคน ไม่ได้คิดหวังว่าท่านจะมีโอกาสกลับมาที่นี่อีกครั้งด้วยซ้ำ  เพราะจากสถานที่เราอยู่ และสถานที่ที่ท่านอยู่   เวลา  และ โอกาสต่างๆ  ที่ควรจะเป็นไป  ดูจะหาเหตุและปัจจัยไม่ค่อยได้เอาเลยว่า  ผู้คนในเมืองเล็กๆแห่งนี้  จะได้มีโอกาสภาวนาตามแนวทางของหมู่บ้านพลัม กับศิษย์ของหลวงปู่ติช นัท ฮันห์อีกครั้ง   ตอนที่ได้รับทราบว่า หลวงพี่พอจะมีเวลาช่วงสั้นๆ ในการมาเยือนเชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน 3 – 4 วัน  ข้าพเจ้าก็แจ้งกับแกนนำสังฆะถึงเรื่องนี้   ข้าพเจ้าเห็นรอยยิ้ม และสีหน้าอาการแสดงความดีใจกันเป็นอันมาก  หลายคนบอกว่า แค่นึกถึงใบหน้าหลวงพี่และรอยยิ้มของท่านก็รู้สึกเป็นสุขแล้ว <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp11a.JPG" border="0" /> การที่เราได้พบหลวงพี่ครั้งนี้   มีหลายสิ่งหลายอย่างเกิดขึ้น   ทำให้สังฆะเราได้พบกับโอมและแอ้  ซึ่งเป็น Staff อาสาของหมู่บ้านพลัม  โดยที่ทั้งสองได้เดินทางมาเยือนแม่ฮ่องสอนด้วย   นี่เป็นการช่วยเหลือเกื้อกูลกัน  เพื่อจัดงานภาวนาเล็กๆ ในโรงพยาบาลเรา  แถมเกิดความรู้สึกผูกพันธ์กันมากมายขึ้น แม้ว่าการจัดงานภาวนาจะมีเวลาเตรียมตัวไม่มากมายนัก แต่เราต่างก็พยายามอย่างเต็มที่และมีความเบิกบานใจกันมากๆ   อีกทั้งหลวงพี่พิทยา กลายเป็นระฆังแห่งสติของสังฆะเราไปแล้ว เมื่อนึกถึงท่านเราทั้งหลายก็จะนึกถึงความเบิกบานและการกลับมาใช้ชีวิตให้ช้าลง  และรู้จักที่จะกลับมามีชีวิตอยู่ด้วยความสุขในปัจจุบันขณะมากขึ้น <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp44a.JPG" border="0" /> และก็เป็นดังเช่นในครั้งก่อน หลายๆ คนที่นี่ประทับใจในธรรมะบรรยายของหลวงพี่ แถมประทับใจใน ความอ่อนน้อมถ่อมตนของท่าน  ประทับใจในความอ่อนโยนและความเบิกบานของท่าน ในการบรรยายธรรมท่านกล่าวสอน  ถึงเรื่องความอ่อนน้อมถ่อมตนว่า  การมอบดอกบัวให้แก่กัน  ( การไหว้ซึ่งกันและกัน) เป็นการฝึกให้เรามีความอ่อนน้อม  และการไหว้นั้นควรเป็นการไหว้ด้วยใจที่แท้จริง  ไม่ว่าใครคนนั้นจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่  จะเป็นผู้หญิงหรือผู้ชาย จะเป็นพระหรือฆราวาส  เราไหว้เขาด้วยความเคารพ ไหว้ในความเป็นพุทธะที่มีอยู่ภายในตัวเขาเหล่านั้น  การอยู่อย่างเกื้อกูลกัน และเคารพในสรรพสิ่งทั้งหลายยังเป็นประเด็นที่ท่านเน้้นย้ำ  แม้กระทั่งความทุกข์ที่เกิดขึ้นมาในชีวิต ก็คือสิ่งที่เราควรจะขอบคุณ เพราะการปรากฎขึ้นของความทุกข์   ทำให้เรารู้ถึงคุณค่าของความสุข <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp61a.JPG" border="0" />   ท่านกล่าวทำนองว่า เราไม่ควรปฎิเสธความทุกข์ที่เกิดขึ้น  แล้วเอาแต่ความสุขเพียงประการเดียว  อันที่จริงแล้วเราควรจะเข้าใจความทุกข์ และรับรู้มันอย่างแท้จริงด้วย  ไม่ใช่ไปวิ่งหนี เพราะความทุกข์ทั้งหลายนั้น  สักวันหนึ่ง มันจะแปรเปลี่ยนเป็นความสุขได้  ดังเช่น ดอกบัวเมื่อเริ่มต้นมันก็เกิดในโคลนตม    เราจึงควรขอบคุณการมีโคลนตมเพราะมันทำให้มีดอกบัวเกิดขึ้นมา เมื่อข้าพเจ้าถามหลวงพี่ว่า  ในทางเถรวาท  มักจะสอนให้เราทั้งหลายเห็นภัยในความทุกข์  และเน้นย้ำเสมอว่า  ทุกข์เท่านั้นที่เกิดขึ้น  ทุกข์เท่านั้นที่ตั้งอยู่  ทุกข์เท่านั้นที่ดับไป  แต่ในแนวทางของเซนมหายาน แบบหมู่บ้านพลัม เน้นที่การตื่นรู้และเบิกบาน จะเป็นการทำให้เราติดสุข และฟูฟ่องไปหรือไม่  ท่านก็ตอบว่า เราไม่ได้ให้ปฎิเสธทุกข์ แต่ให้มองความทุกข์อย่างเข้าใจ  และเข้าใจในด้านบวก เพราะความทุกข์ความสุขเป็นสิ่งธรรมดาที่เกิดขึ้นในชีวิต  เราจึงต้องเข้าใจทั้งสองด้าน   เมื่อเริ่มต้นเดินในแนวทางนี้  เราอาจจะดูเหมือนมีความเบิกบานและมีความสุขจนดูเลยเถิด แต่ในที่สุดเราจะเข้าใจว่า มันเป็นธรรมดา ๆ  เช่นนั้นเองเหมือนกัน  เพราะ  ถึงที่สุดแล้ว ความสุขกับความทุกข์ ไม่ได้มีอะไรที่แตกต่างกันเลย มันปรากฏขึ้นมา  แล้วในที่สุดก็หายไปเหมือนๆกัน  เพราะทุกๆ สิ่งย่อมเปลี่ยนแปลงเสมอ   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp33a.JPG" border="0" /> หลวงพี่บอกว่ามีหลายๆคนที่เข้าสู่เส้นทางการปฎิบัติสมาธิภาวนา  พยายามที่จะทำตัวแตกต่างไปจากเดิม เวลากินก็ต้องบอกตัวเองว่าไม่อร่อย  เพราะถ้าติดความอร่อยก็จะเหมือนยังมีกิเลสอยู่  เห็นอะไรสวยก็พยายามคิดว่าไม่สวย  เพราะกลัวว่าจะเป็นการติดการยึด  ท่านถามว่า  จริงๆแล้วในจิตในใจเรา เห็นว่ามันไม่สวย มันไม่อร่อยจริงๆ หรือเปล่า??   คงเป็นแต่สมองเท่านั้นรึเปล่าที่คอยบอกว่ามันไม่สวย มันไม่อร่อย แต่จิตเรายังยึดยังติดอยู่  นี่เป็นการกดและข่มอารมณ์ต่างๆไว้ ต่างหาก  แล้วเราก็จะมีความทุกข์ในการภาวนา  เมื่อเราภาวนาแล้วเกิดความทุกข์ เราอาจจะต้องมาพิจารณาใหม่ว่า  เรามาถูกทางหรือเปล่า ? ในผู้ปฎิบัติสมาธิภาวนา  เมื่อข้ามฝั่งได้ ก็ควรจะรู้จักทิ้งแพ ไม่ควรแบกหามมันไปด้วยอีก  เช่น การมีศีล เป็นเบื้องต้นของการดำเนินในวิถีนี้  เราควรจะมีศีลเป็นบาทฐานให้เรายึดถือปฎิบัติ  แต่เมื่อไปถึงจุดหนึ่งแล้ว เราไม่จำเป็นต้องแบกมันไปด้วย  นี่ไม่ได้หมายความว่าเราไม่ต้องมีศีลกันอีกต่อไป  แต่ศีลมันได้อยู่ในเลือดในเนื้อของเราแล้ว ต่างหาก <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp66.JPG" border="0" /> โอม บอกว่า ในงานภาวนานี้เราสามารถขอให้หลวงพี่บรรยายธรรมในหัวข้อที่เราสนใจ หรือสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้  ข้าพเจ้าเลยเรียนท่านในวันหนึ่งว่า   การทำงานในโรงพยาบาล  เจ้าหน้าที่ทั้งหลายนั้น  มีความทุกข์จากการทำงานมากมายหลายอย่าง งานที่มากมายและอะไรๆ ที่เป็นอยู่ทำให้เราวิ่งไปข้างหน้ากัันไม่หยุด   และมีความเครียดอยู่ภายใน จึงอยากให้หลวงพี่บรรยายธรรมเกี่ยวกับเรื่องที่ว่า ทำอย่างไรเราจะมีความสุขกับการทำงานและการใช้ชีวิต และไม่เครียด หลวงพี่จึงเริ่มต้นการบรรยายธรรมในวันแรกด้วยหัวข้อ  “ หยุด.. ยิ้ม .. สัมผัสความหอมของดอกกาสะลอง “   แถมท่านเก็บดอกกาสะลองที่ข้าง ห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลเรา   มาประกอบการบรรยายธรรมด้วย  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lpp1.JPG" border="0" /> การได้พูดคุยกับหลวงพี่ในช่วงเวลาต่างๆ ในงานภาวนานี้ ข้าพเจ้าเข้าใจวิถีของท่านอย่างแจ่มชัดขึ้น การพบท่านในครั้งนี้ท่านกล่าวอย่างชัดเจนว่า   เมื่อใดก็ตามที่เราได้หลุดพ้นจากกรอบอะไรๆ  เราจะรู้สึกเป็นอิสระมาก และเบาสบาย   และท่านก็รู้สึกเช่นนั้นอยู่ ดูเหมือนว่าท่านไม่จำเป็นต้องใช้อะไรเป็นระฆังแห่งสติอีกแล้ว เพราะสติคือสิ่งที่ดำรงอยู่กับท่านตลอดเวลา   ไม่ว่าจะเป็นการยืน การเดิน การพูด กายและจิตของท่านอยู่ตรงนั้นอย่างแท้จริง  เมื่อเราทั้งหลายอยู่ที่นั่นตรงนั้นต่อหน้าท่าน  ท่านก็อยู่ตรงนั้นอย่างแท้จริงกับเรา และไม่เคยจากไปไหนเลย  การแสดงธรรมของท่านจึงไม่ได้แสดงผ่านการพูด การสอน การฝึกในห้องภาวนา แต่ประการเดียว   แต่ท่านแสดงธรรมอยู่ตลอดเวลา ผ่านการกระทำต่างๆ ของท่านให้เราได้เห็น <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp55.JPG" border="0" /> ความอ่อนน้อม   ความอ่อนโยน  ความเบิกบานอย่างแท้จริง      ที่ปรากฏ ออกมาจากตัวท่านนั้น  ได้กลายเป็นสิ่งที่หลวงพี่สอนออกมาโดยไม่ต้องพูด   แถมจากการกระทำนั้น ได้เตือนให้เรารับรู้และมองเห็นว่า เราควรรู้จักมีความเบิกบาน  รู้จักมีความอ่อนโยนต่อชีวิต  ต่อร่างกาย ต่อจิตใจเรา  และความสุขของเราทั้งหลายนั้น  คือความสุขที่อยู่ในปัจจุบันขณะ  ไม่ใช่ที่อดีตและอนาคต  เนื่องจากว่า สิ่งที่เราจับต้องได้อย่างแท้จริง คือปัจจุบันขณะเท่านั้น ข้าพเจ้าพบเจอหลวงพี่มาตั้งแต่สองปีก่อน  เมื่อครั้งที่กลุ่มสังฆะพลัมน้อย ได้เริ่มก่อเกิดขึ้น  และพบท่านอีกครั้งในงานภาวนากับหลวงปู่ติช นัท ฮันห์ ตอนที่หลวงปู่มาเมืองไทย   และอีกสองสามครั้งในงานภาวนากับสังฆะพลัมน้อย    เบื้องต้นข้าพเจ้าอาจจะไม่ค่อยคุ้นเคยกับท่านนัก เพราะการสนทนากับพระเป็นเรื่องที่ข้าพเจ้าไม่คุ้นเคยสักเท่าไหร่ และมีความลำบากใจเป็นอย่างยิ่งในการใช้ศัพท์แสงต่างๆ   แต่การได้พบท่านแต่ละครั้งนั้น  ทำให้เกิดความคุ้นเคยกับท่านมากขึ้นเรื่อยๆ   ทั้งข้าพเจ้ามองเห็นเหตุและปัจจัยหลายๆอย่างของหลวงพี่  ที่มีความสำคัญในการน้อมนำใจผู้คน ให้เข้าสู่หนทางแห่งการทำสมาธิภาวนา    <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp77.JPG" border="0" /> เพราะหลวงพี่เปิดกว้างและยอมรับสิ่งต่างๆ  อย่างเข้าใจ ท่านเปิดใจในการเรียนรู้อยู่เสมอกับทุกผู้คนที่ได้พบ    ทุกครั้งที่พบท่าน ข้าพเจ้าเห็นถึงความลึกซึ้งในธรรมที่ท่านแสดง  และมันก็ลึกซึ้งมากขึ้นเรื่อยๆ ท่านมีความเบิกบานและมีความเป็นอิสระจากกรอบต่างๆ แถมมีพื้นที่มากมายสำหรับทุกๆคน ทำให้ใครก็ตามที่ได้พบเจอกับท่าน  รู้สึกสบายใจและรู้สึกเหมือนได้กลับบ้านที่อบอุ่น และการพบเจอหลวงพี่พิทยาในครั้งนี้  ท่านกลายเป็นระฆังแห่งสติ ทำให้เราทั้งหลายรู้จักหยุดคิดหยุดวิ่งไปในอนาคต หยุดกังวลไปกับเรื่องในอดีต  แล้วกลับมาอยู่ในปัจจุบันขณะ.. ให้รู้จักเบิกบาน และรู้จักอ่อนโยนกับชีวิต …. <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/lp22a.JPG" border="0" />

2009-10-21T06:09:31+07:00

false 307286

2009-11-02T22:33:14+07:00

false

2009-10-22T07:16:49+07:00

จงเบิกบาน และรู้จักอ่อนโยนกับชีวิต

32491

true ข้าพเจ้าเพิ่งกลับมาจากงานภาวนา เป็นเวลาสองวันที่เชียงใหม่  เป็นช่วงเวลาที่ดีมากๆ  ในการได้พบเจอและเรียนรู้กับครูบาอาจารย์สายวัชรยานอีกสายหนึ่ง  ในเบื้องต้นที่ข้าพเจ้าสนใจไปงานภาวนานี้ เนื่องจากพี่สาวที่คุ้นเคยกันแจ้งว่า  อจ.กฤษดาวรรณ หงส์ลดารมภ์ จะมางานภาวนานี้ด้วย  สิ่งที่ข้าพเจ้าสนใจก็คือ การได้พบเจอกับอาจารย์ กฤษดาวรรณ มากกว่าจะคิดถึงว่าธรรมาจารย์เป็นใครมาจากไหนด้วยซ้ำ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/book12a.JPG" border="0" />  ข้าพเจ้ารู้จักชื่อของอาจารย์จากหนังสือเล่มหนึ่งที่อาจารย์เขียน ที่มีชื่อว่า “ แทบธุลีดิน “  กัลยาณมิตรที่นับถือกันท่านหนึ่งเคยนำมาให้ยืมอ่าน  ข้าพเจ้ารู้สึกทึ่งมากกับเรื่องราวในหนังสือที่อาจารย์เขียนเล่า ที่กล่าวถึงการเดินทางจาริกแสวงบุญ  ด้วยการกราบอัษฎางคประดิษฐ์เป็นเวลาถึง 18 วัน  เป็นระยะทาง 80 กิโล ของอาจารย์ที่ธิเบต  เป็นเรื่องราวที่ใครหลายๆคนอาจจะไม่เข้าใจ  แต่ข้าพเจ้ามองเห็นความศรัธทาอันยิ่งใหญ่มากๆ ของอาจารย์ผู้นี้  ศรัทธาที่ข้าพเจ้าไม่เคยมี และถึงแม้จะมีอยู่บ้างก็ไม่ได้มากมายสูงส่งเท่ากับท่าน  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc10.JPG" border="0" /> ปัจจุบันหลายคนอาจจะรู้จักอาจารย์กฤษฎาวรรณเป็นอย่างดีแล้วจากเรื่องราวในสื่อต่างๆ เรื่องราวของอาจารย์เคยนำเสนอทางโทรทัศน์ด้วย  ผู้คนส่วนหนึ่งอาจจะสงสัยในใจว่า ในฐานะที่อาจารย์อยู่ในเมืองพุทธเถรวาท แต่ทำไมจึงสนใจไปศรัทธาในพุทธศานาสายวัชรยานของธิเบต   แต่ข้าพเจ้าไม่ได้สงสัยในเรื่องนั้น  เนื่องด้วยเหตุและปัจจัยของเราทั้งหลายนั้นไม่เหมือนกัน  แต่สิ่งที่ข้าพเจ้าสนใจ เป็นเรื่องเส้นทางการภาวนาของอาจารย์มากกว่า   มีหลายๆครั้งที่เรามักจะพบเจอคนที่มีศรัทธาแก่กล้าในพุทธศานา ศรัทธาในครูบาอาจารย์ และพวกเขาเหล่่านั้นได้ทำอะไรหลายๆอย่างด้วยกำลังศรัทธาที่ล้นเหลือ  แต่พอถามว่า แล้วได้ทำสมาธิภาวนาด้วยหรือเปล่า หลายคนกลับตอบว่าไม่ได้ภาวนา <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc6.JPG" border="0" /> ส่วนข้าพเจ้านั้นอยู่ในหมู่คนจำพวกชอบภาวนา แต่มีศรัทธาไม่แก่กล้าสักเท่าไหร่ในการทำสิ่งต่างๆ  แถมมีความสงสัยอยู่ในใจมากมาย  และข้าพจ้าไม่ค่อยจะได้กระทำสิ่งใด หรือมีสิ่งใดที่บ่งบอกว่าตนเองมีศรัทธาแก่กล้าในพุทธศาสนา ที่พอจะมองเห็นเป็นรูปธรรมได้    แค่การตื่นแต่เช้า ลุกขึ้นมาใส่บาตรกับพระก็เป็นเรื่องใหญ่เรื่องโตที่ข้าพเจ้า ต้องเตรียมการเตรียมเวลาล่วงหน้า     และต้องมีเหตุและปัจจัยจริงๆ  เพราะขนาดในวันเิกิดของตนเอง ข้าพเจ้าก็ไม่คิดที่จะทำบุญใส่บาตร แถมกลับตื่นสายไปทำงานเสียด้วยซ้ำในเช้าวันนั้น   วันก่อนเพื่อนที่สนิทและคุ้นเคยกันดีได้โทรศัพท์มาอวยพรวันเกิดแล้วถามว่า  เช้าวันนี้ใส่บาตรหรือไม่  ข้าพเจ้าก็ได้แต่ตอบว่า ไม่ได้ใส่  แถมลืมคิดถึงเรื่องนี้ไปด้วยซ้ำ   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc3.JPG" border="0" />  การได้พบอาจารย์กฤษฎาวรรณจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใมาก  และในการไปครั้งนี้ก็ทำให้ข้าพเจ้าได้เรียนรู้แนวทางภาวนาของวัชรยาน เพิ่มเติมอีกสายหนึ่งคือสายเพิน และซกเช็น  แถมข้าพเจ้าได้เรียนรู้วิถีีแห่งการภาวนาของอาจารย์กฤษดาวรรณด้วย และพบว่าอาจารย์เข้าใจในวีถีของคนธิเบตแถมพูดภาษาธิเบตได้  อีกทั้งอาจารย์เป็นผู้ที่สนใจในการภาวนา และคงจะเป็นเส้นทางแห่งการภาวนาที่เปี่ยมไปด้วย พลังแห่งศรัทธาอันยิ่งใหญ่ แถม มีคุณค่า  และมีความหมายเป็นอย่างยิ่ง     <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc1.JPG" border="0" /> งานภาวนานี้ ยังเป็นโอกาสอันดีที่ทำให้ข้าพเจ้า ได้พบ ธรรมาจารย์ที่้เป็นพระลามะชาวธิเบตนามว่า พระอาจารย์ลาตรี  เคนโป  ญีมา ทรักปา  ริมโปเช ท่านเป็นพระลามะที่ใจดีมีเมตตาแถมอารมณ์ดีมากๆ  อายุท่านประมาณห้าสิบปี  ท่านมีท่าทีที่ดูสบายๆเอามากๆ   ท่านสอนให้เรานั่งสมาธิและสอนหลักการภาวนาอยู่หลายอย่าง และทำให้เราได้รู้จักภาพรวมกว้างๆของการภาวนาในแนวทางของเพินและซกเช็น <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc2.JPG" border="0" /> ท่านกล่าวว่าในการนั่งภาวนาทุกครั้งไม่ได้ขึ้นว่านั่งนานเท่าไหร่  การที่เรานั่งนานๆแต่ไม่มีคุณภาพ และไม่มีสติ ไม่มีความคมชัด เป็นการนั่งที่ไม่ได้ประโยชน์อย่างแท้จริง   ท่านกล่าวว่าเวลาไม่สำคัญอะไร  แต่คุณภาพนั้นสำคัญ  แม้กระทั่งเพียง  5 นาที ในการนั่งภาวนาแต่ถ้าเต็มเปี่ยมไปด้วยคุณภาพ จะเกิดประโยชน์เป็นอย่างยิ่ง  และอาจจะเกิดประโยชน์มากกว่าการนั่งเป็นชั่วโมงๆ  ก็เป็นได้    ดังนั้นสำหรับผู้เริ่มต้นใหม่ๆ  ท่านแนะนำให้เริ่มต้นด้วยเวลาเพียงห้านาทีสิบนาทีก่อน  ถ้าเราทำวันละหลายๆครั้งวันละ 10 นาที  เช่นทำวันละ สามครั้ง  เราก็เหมือนนั่งได้ถึงสามสิบนาที  เช่นกัน   การนั่งสมาธิแต่ละครั้งต้องมีความคมชัด ไม่ซึม ไม่เบลอแบบคนง่วงงาวหาวนอน  เพราะบางทีถ้าเป็นแบบนั้นสักครู่เราก็จะหลับ  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc9.JPG" border="0" /> ท่านริมโปเชสอนว่า เราสามารถภาวนาได้ทุกเวลาทุกขณะที่ใช้ชีวิตประจำวัน  การภาวนาจนถึงความสงบของจิตจะเกิดความสุข แต่เราจะไม่หยุดอยู่เพียงนั้น เราต้องเข้าสู่ปัญญาและพิจารณาสิ่งต่างๆ   เพื่อจะได้มองเห็นความเป็นเช่นนั้นเองของสรรพสิ่งทั้งหลาย การภาวนาจะนำเราเข้าสู่จิตที่ใสสว่างกระจ่างแจ้ง  จิตเดิมแท้ที่แต่เดิมมีเมฆหมอกแห่งอวิชชา แห่งกิเลสมาบดบังไว้  เมื่อเมฆหมอกสูญสลายไปเราก็จะพบจิตที่สว่างไสวข้างใน  ในหลักการนี้ทุกสิ่งนั้นแต่เดิมดีอยู่แล้ว  เราทุกคนมีจิตอันสว่างไสวนี้อยู่ข้างใน  นั่นคือเรามีความเป็นพุทธะอยู่ข้างใน  ไม่มีอะไรที่แตกต่างกัน  เราทุกคนมีความสามารถที่จะเข้าถึงจิตนี้แบบพระพุทธเจ้าได้  เพราะสิ่งนี้มีอยู่ในตัวเราทุกคน <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc5.JPG" border="0" /> หลักคำสอนของเพินและซกเช็น คือการมองสรรพสิ่งอย่างเข้าใจ และเห็นความเป็นเช่นนั้นเองของสิ่งทั้งหลาย  ความทุกข์ความเศร้าความโกรธหรืออะไรๆที่เกิดขึ้นในจิตใจเรานั้น ริมโปเชท่านสอนว่าให้เราเพียงแค่มองดู แค่รู้ ไม่ต้องไปเปลี่ยนแปลง ไม่ต้องไปหลีกหนี  ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นในจิตใจเรานั้นเมื่อถึงเวลา  มันก็จะสูญสลายไปได้เอง เราไม่จำเป็นต้องไปทำอะไร กับสิ่งเหล่านี้    เราไม่ต้องเดินหนี  ไม่ต้องหลีกเลี่ยง ทั้งไม่ต้องไปพยายามเปลี่ยนแปลง หรือจัดแจงอะไรๆ    <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc7.JPG" border="0" /> เมื่อมีความทุกข์หรืออะไรๆ ก็ตามเกิดขึ้นกับเรา  ท่านสอนให้มองเข้ามาในจิตในใจของเราก่อน    สิ่งที่เราเห็น สิ่งที่เราเป็น และเหตุทั้งหลายทั้งปวงมาจากข้างในทั้งสิ้น   เข้าทำนองว่าเมื่อเราคิดดีทำดีจากภายใน  สิ่งภายนอกทั้งหลายก็จะดีด้วย ท่านสอนว่าเมื่อตื่นนอนตอนเช้า  ขอให้เราทั้งหลายเริ่มต้นวันใหม่ด้วยการตั้งปณิธาน ตั้งจิตตั้งใจในการทำสิ่งที่ดีๆ  นั่นคือ เริ่มต้นวันใหม่ด้วย  Good motivation  และทั้งวันของวันนั้นขอให้เป็น Good action  ตามปณิธานที่เราตั้งใจไว้   และให้จบวันนั้นด้วย   Dedication  ก่อนเข้านอนให้เราระลึกถึงสิ่งต่างๆ ที่เราได้กระทำมาทั้งวัน ให้พิจารณาว่าเราได้ทำอะไรบ้างที่ดีงามและได้ช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่นอะไรบ้างตามปณิธานที่ตั้งใจไว้ ท่านให้เรานึกถึงความดีทั้งหลายที่ได้กระทำไปในวันนั้น และนึกถึงความดีทั้งหลายที่ใครก็ตามได้ทำไปในวันนั้น   จากนั้นขอ ให้เราอนุโมทนาบุญพร้อมกับอุทิศส่วนกุศลที่ทำทั้งหมดมอบแด่สรรพสัตว์ทั้งหลายทั้งใกล้และไกลทุกสารทิศ   ท่านริมโปเช  ยังพูดคำว่า “อนุโมทนา  “  เป็นภาษาไทยอยู่หลายครั้ง  ดูเหมือนท่านประสงค์จะพูดคำนี้เพื่อสื่อให้เราเข้าใจ แม้ท่านจะบรรยายธรรมเป็นภาษาอังกฤษอยู่ก็ตาม  การภาวนาท่านกล่าวว่าครูบาอาจารย์เป็นเพียงแรงบรรดาลใจ และแบ่งปันหนทาง  สุดท้ายแล้วเราต้องปฎิบัติและภาวนาด้วยตัวเอง  แม้แต่พระพุทธเจ้าก็ไม่อาจช่วยอะไรเราได้  เราต้องเป็นอาจารย์ของตัวเอง สิ่งที่เราอ่านนั้น  ท่านกล่าวว่ามันเป็นเพียงข้อมูล  ( information )  เราไม่อาจประจักษ์แจ้งเรื่องอะไรๆจากการอ่านเพียงประการเดียวได้ถ้าไม่เข้าสู่วิถีการปฎิบัติ   ท่านเปรียบเทียบว่า  อาหารที่วางอยู่ตรงหน้า ถ้าเราได้แต่มอง ได้แต่รู้ข้อมูลว่ามันมีรสชาดเป็นเช่นนั้นเช่นนี้  ทว่าหากเราไม่หยิบเข้าปากลองชิมดูเอง  เราก็จะไม่สามารถรู้รสชาดที่แท้จริงได้ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc4.JPG" border="0" /> ในวันนั้นริมโปเชยังให้การบ้านว่า  ให้เราทั้งหลายกลับไปพินิจพิจารณา และหาคำตอบว่า   “ ฉันนี้คือใคร??   ฉันคนที่คิดที่นึก  ฉันที่โกรธ ฉันที่อยากมีนั่นมีนี่    ฉันคนที่เราทั้งหลายพยายามปกป้องอยู่ทุกวันนี้  คือใคร ? “ นี่คือการบ้านที่เราผู้เข้าร่วมภาวนาทั้งหลายต้องไปค้นหา  ไปภาวนาเพื่อทำความเข้าใจ  แล้วนำมาตอบท่านในวันรุ่งขึ้น  นี่เป็นการบ้านที่ข้าพเจ้าเองก็ยังหาคำตอบไม่ได้ื และได้ค้นหามาตลอดชีวิต และได้ตั้งคำถามมาตลอดชีวิตเช่นกัน มันออกจะน่าแปลกใจอยู่ที่เราทั้งหลายมักจะอยากรู้จักเรื่องราวของคนอื่นๆ  อยากเข้าใจและอยากทำความคุ้นเคยกับคนอื่นๆ  ที่เราสนใจ แต่เมื่อถึงเวลาที่เราต้องถามตัวเองและทำความคุ้นเคยกับตัวเอง เราก็พบว่า อันที่จริงแล้วคนที่เราไม่เคยรู้จักและไม่ค่อยคุ้นเคยเลยก็คือตัวของเรานี่เอง   เรามักจะบิดเบือนปิดบังและตกแต่ง “ฉัน”  ที่เรายังไม่คุ้นเคย แถมไม่ค่อยจะรู้จักดีนักนี้ด้วยวิธีการต่างๆ บางครั้งเราไม่กล้าแม้แต่จะยอมรับความเป็นตัวตนที่แท้จริงของเราเอง  เรามักจะสรรสร้างปั้นแต่งตัวตนของเราตามความคิดเห็นของเราเอง ว่ามันควรจะเป็นเช่นนั้นเช่นนี้  เราควรจะเป็นคนแบบนั้นแบบนี้ ควรจะเป็นคนดีอย่างนั้นอย่างนี้  บางครั้งภาพลักษณ์ของ “ฉัน”  จึงเป็นเพียงภาพลวงตาที่เราสร้างขึ้นมาไว้หลอกตัวเอง  แต่เมื่อใดหรือใครก็ตามมาวิพากษ์วิจารณ์เรา  และไม่ตรงตามที่เราเสกสรรปั้นแต่งไว้ เราก็จะไม่พอใจและโกรธ ทั้งๆที่บางครั้งสิ่งที่เขากล่าวถึงนั้นมีความจริงอยู่หลายส่วน แต่เราก็ยอมรับไม่ได้  สุดท้ายแล้วเราไม่เคยรู้จักตัวเองเลย ไม่เข้าใจตัวเอง อย่างแท้จริงเลย แถมไม่เคยยอมรับความต้องการที่แท้จริงของตัวเองแม้สักครั้ง  เราจึงไม่เคยรู้จักตัวตนที่บอกว่า “ คือตัวฉัน”   แม้แต่น้อย    คำว่า “ฉันคือใคร”  จึงเป็นเรื่องที่หลายๆคนต้องรู้สึกสะเทือนใจและไม่อาจที่จะทนค้นหาต่อไปได้  และเป็นที่แน่ชัดว่า  บางครั้งเราก็ไม่ได้รู้จัก “ ฉัน” คนที่ว่าแม้แต่น้อย  สุดท้ายกลายเป็นว่าสิ่งที่เราควรจะค้นหา   ควรจะเรียนรู้ ควรจะพยายามมองเข้าไปอย่างลึกซึ้งก็คือตัวตนของเรานี่แหละ   ตราบใดที่เรายังไม่รู้จักตัวตนที่แท้จริงของเรา  มันก็คงยากอยู่ที่จะไปรู้จักคนอื่นๆ  และไปทำความคุ้นเคยกับคนอื่นๆ อย่างเข้าใจถ่องแท้ได้   ข้าพเจ้านึกถึงคำสอนของท่านเชอเกียมตรุงปะ ในหนังสือชัมบาลาขึ้นมาได้ บทที่กล่าวถึงขั้นตอนของการเป็นนักรบ  มันคงถึงเวลาและ ถึงขั้นตอนของการถอดหน้ากากของตัวเองออกแล้วกระมัง  หน้ากากที่เราห่อหุ้มปรุงแต่งไว้มากมายหลายชั้น รวมทั้งถึงเวลาของการยอมศิโรราบต่อทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่ในตัวเรา  เพื่อเราจะได้รับรู้ว่าแท้จริงแล้วฉันคือใคร ?? มีคำพูดหนึ่งที่พี่สาวผู้เป็นศิษย์เดิมแท้ของทักโปควกิวกล่าวเสมอก็คือคำว่า “ความชัดเจนในตัวเอง”    คำนี้มีความสำคัญอย่างมากทีเดียว  ถ้าเราไม่ชัดเจนในตัวเอง  เราจะไม่เข้าใจตนเอง แถมคนอื่นๆก็จะไม่เข้าใจตัวเราเองด้วย   ทุกวันนี้เราหลายคนมีปัญหาในการแสดงเจตจำนงที่แท้จริงในจิตใจเรา  เราไม่กล้าที่จะบอกว่าเราไม่ชอบอะไร  ไม่อยากทำอะไร ด้วยเพราะว่าเราเกรงใจคนรอบข้าง  การที่เราไม่บอกอะไรไปตรงๆ มักจะกลับกลายเป็นการสร้างความอึดอัดใจให้อีกฝ่ายหนึ่งเสมอ  หลังๆข้าพเจ้าพบว่า การชัดเจนในความคิดความรู้สึก ในความต้องการของเราจะเป็นเรื่องที่ง่ายกว่าในการไปสื่อสารกับคนรอบข้าง  ข้าพเจ้าว่าบางครั้ง ความเกรงใจก็ไม่อาจจะแก้ปัญหาที่แท้จริงได้   เราควรจะชัดเจนพอที่จะบอกว่าเราชอบอะไร ไม่ชอบอะไร และต้องการอะไร <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/sc11.JPG" border="0" />   กลับมาที่การบ้านของท่านริมโปเชในงานภาวนานี้   ในวันสุดท้ายก็ถึงเวลาที่เราจะต้องตอบคำถาม  มีหลายคนไม่อยากจะตอบ อาจจะเป็นเพราะยังคิดไม่ออกและบอกไม่ถูก แถมอาจจะเป็นเรื่องยากทีเดียวในการอธิบายออกมาเป็นคำพูดได้  และข้าพเจ้าเองก็ไม่คิดจะส่งการบ้านนี้กับท่านริมโปเช  เหตุก็เพราะ ข้าพเจ้าเองก็ไม่อาจจะหาคำตอบได้ว่า  “ ข้าพเจ้านี้คือใคร  ฉันคนนี้คือใคร” แต่ในที่สุดข้าพเจ้าก็ตัดสินใจตอบการบ้านท่าน ริมโปเช หลังจากที่มีใครหลายๆคนตอบการบ้านไปบ้างแล้ว  ข้าพเจ้าก็มีแรงบรรดาลใจที่จะกล่าวถึงคำตอบที่ยังไม่รู้อย่างแท้จริงแก่ท่าน    ข้าพเจ้าได้ตอบการบ้านไปดังนี้ “ ฉัน .. คือใคร “ “ นี่คือคำถามที่ข้าพเจ้าเพียรถามตัวเองมาตั้งแต่เด็ก  ฉันคือใคร  มาจากไหน และมาทำไม เพื่ออะไร   และไม่เคยหาคำตอบได้เลย แต่หลังจากเข้าสู่วิถีแห่งการภาวนามาได้เกือบสามปี  และศึกษาเรียนรู้แนวทางภาวนาทั้งในสายเถรวาท  มหายาน และวัชรยาน  ก็พยายามค้นหาว่าฉันคือใครมาตลอด  ขณะนี้พบว่า   ฉันไม่ใช่ร่างกายนี้ เพราะถ้าร่างกายนี้ไม่มีความคิดไม่มีความรู้สึกก็ไม่มีฉันอยู่    ฉันก็ไม่ใช่ที่ความคิดนี้เพราะความคิดนี้ที่มีเกิดขึ้นมันเกิดขึ้นเพียงชั่วคราว สักครู่มันก็หายไป    และในความคิดนี้ก็ไม่ได้มีฉันอยู่ด้วยทุกครั้ง  เพราะบางทีก็มีตัวรู้หรือสิ่งหนึ่งที่เป็นผู้รับรู้ได้มองเห็นความคิดต่างๆ นั้น เป็นเหมือนใครอีกคนที่เป็นเพียงผู้ดู ผู้รู้ ผู้มองเห็น    แถมตัวผู้รู้นี้ ถ้าถูกกระทบกระเทือนจากภายนอกก็จะมีความรู้สึกว่า นี่คือฉัน นี่คือของฉันเกิดขึ้น  แถมตัวรู้นี้ บางครั้งมันก็มีอยู่  บางครั้งมันก็หายไป  และบางครั้งมันก็กลับมาอีก  ฉันจึงไม่ใช่ร่างกายนี้ที่มีอยู่  ไม่ใช่ความคิดนี้ที่เกิดขึ้น  และไม่ใช่อยู่ที่ตัวผู้รู้นี้ที่มองเห็นความคิดทั้งหลาย ข้าพเจ้าจึงยังรู้สึกงุนงงและสงสัยอยู่ว่า ฉันคือใคร และใครคือฉันกันแน่ จากการภาวนาและได้ประจักษ์แจ้งในใจขณะนี้ก็พบว่า   “ ฉัน” ไม่รู้ว่าอยู่ตรงไหน  และไม่อาจจะหาคำตอบที่แท้จริงได้ว่า  “ฉันคือใคร “  ตอนที่กล่าวมาถึงตรงนี้ต่อหน้าริมโปเช  ข้าพเจ้าก็รู้สึกสะเทือนใจอยู่ภายใน  ข้าพเจ้าเริ่มมองเห็นอย่างชัดเจนว่า  ข้าพเจ้าหาตัวตนที่แท้จริงไม่ได้  และ “ ฉัน “ ก็ไม่รู้ว่าอยู่ตรงไหน   รู้แต่เพียงว่ามันมาเป็นพักๆและจากไปเป็นพักๆ  ด้วยเหตุปัจจัยอะไรบางอย่าง  ได้ก่อเกิดความเป็นฉันและตัวฉันขึ้น  ด้วยกาย ด้วยจิต ที่ก่อเกิดรวมกันขึ้นจากผัสสะทั้งหลาย   เกิดความรู้สึกนึกคิด  เกิดความจำได้หมายรู้  เกิดการปรุงแต่งของสิ่งที่เกิดขึ้นในจิต  แล้วเกิดมีฉันขึ้น   ฉันที่ไม่เคยดำรงอยู่อย่างแท้จริง และถาวรเลย  ..    แล้วทำไมที่ผ่านมา  ข้าพเจ้าถึงยังยึดมั่นถือมั่นกับคำว่า  “ตัวฉันของฉัน”  มากมายนัก   เพราะตัวฉันที่แท้จริงไม่เคยมี  มันเพียงแต่เกิดขึ้น  ตั้งอยู่และดับหายไป  แถมวนเวียนเกิดมีขึ้นแล้วหายไปแบบนั้นตลอดทั้งวันทั้งคืน   ทุกเวลานาที ทุกลมหายใจเข้าออก  และทุกขณะจิต …        สิ่งที่ข้าพเจ้าเข้าใจในขณะนี้ก็คือ ฉันที่แท้จริงไม่เคยมีมาก่อน   แต่ทำอย่างไรจิตจะปล่อยและยอมรับว่า “ ฉัน “  แท้ที่จริงแล้วไม่เคยมี    คำตอบลึกๆในใจก็คือ  ข้าพเจ้าต้องภาวนาต่อไป  ….       ขอบคุณภาพประกอบ .. โดยคุณหมอนกยักษ์

2009-10-07T16:36:54+07:00

false 303924

2009-11-15T23:28:01+07:00

false

2009-10-08T08:01:18+07:00

ฉันหรือ .. คือใคร ?

32491

true น้องสาวที่ข้าพเจ้ารู้จักอีกคนหนึ่ง มีทุกข์จากความรักเพราะการพลัดพราก และเป็นการพลัดพรากที่ไม่อาจจะกลับมาพบกันได้อีก   คนที่เธอรักเป็นมะเร็ง  และเธอได้พยายามอย่างที่สุดในการดูแล และรักษาเขาอย่างดี ด้วยเพราะว่าเธอเป็นหมอเช่นกัน   เรื่องราวของเธอนั้นยิ่งกว่านวนิยายน้ำเน่าทั้งหลาย  เพราะนี่ืคือความทุกข์โดยแท้จริง และนี่คือโลกแห่งความจริง   เธอเล่าว่าตอนที่พบกันครั้งแรก  เขาอยู่ในฐานะคนไข้ และเธอคือผู้รักษา  ด้วยความที่เขาอายุยังน้อยและเป็นมะเร็ง  แม้จะเรียนจบมีอาชีพการงานที่ดี แต่ความเจ็บป่วย ทำให้เขาหมดหวังกับชีวิต  แถมพ่อแม่นั้นก็จากเขาไปนานแล้ว เขาจึงดูเหมือนไม่เหลือใครเลย   ตอนนั้นเขาบอกแพทย์ผู้รักษาว่า  เขาไม่ต้องการเปลี่ยนไขกระดูก ไม่ต้องการรักษาใดๆอีก และต้องการที่จะตาย   แต่เธอก็พยายามพูดคุยเกลี่ยกล่อมให้เขารับการรักษา  และด้วยความเมตตาสงสาร และการเกื้อหนุนให้กำลังใจ   คนทั้งคู่ก็กลับกลายเป็นคู่รักกัน <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/love2a.jpg" border="0" /> เธอยอมรับที่จะใช้ชีวิตที่เหลือกับใครคนหนึ่งที่เป็นมะเร็ง  และรู้อยู่เต็มอกว่าเขาอาจจะจากไปในวันหนึ่ง  เป็นการตัดสินใจที่ใครหลายๆคน ไม่อาจทำเช่นนั้นได้การที่เราบอกว่ารักใครสักคนหนึ่งอย่างมากมาย  แต่ในที่สุดเราหลายๆคน ก็มักจะรู้สึกรักตนเองเกินกว่าที่จะยอมเจ็บปวด  และไม่คิดที่จะยินยอมสูญเสียเวลาในช่วงหนึ่งของชีวิต ไปกับใครสักคนที่กำลังจะตายได้  แต่น้องสาวที่ข้าพเจ้ารู้จักคนนี้ ได้กระทำเช่นนั้น  ช่วงเวลาที่เขาป่วยหนักและกำลังจะจากไป  นั่นคือเวลาแห่งความทุกข์อันมหาศาล  เธอทำทุกอย่างที่จะยื้อชีวิตเขาไว้   แต่สุดท้ายเขาก็ไม่อาจอยู่กับเธอต่อไปในโลกนี้ได้ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/now4.jpg" border="0" />  ในห้วงเวลานั้น คนรักของเธอก็เรียนรู้ถึงความทุกข์จากการเจ็บป่วย ความทุกข์จากกายสังขารที่กำลังแตกสลาย  และเธอก็เรียนรู้ ไปพร้อมๆ กับเขา   นานทีเดียวกว่าที่ความทุกข์ความเศร้าจะจางหาย  และในเวลานั้นเธอไม่มีใครที่จะปลอบใจดูแลแม้แต่คนเดียว  เธอบอกว่า  บางทีเธอกับเขาคงมีเหตุให้มาได้พบกันและเป็นเช่นนี้ และอาจจะเป็นเวรกรรมแต่หนก่อน  จึงทำให้เธอต้องมาดูแลเขาในชาติภพนี้  ข้าพเจ้าเลยบอกเธอว่ามีสองสิ่งที่เป็นไปได้ 1. ถ้าเขากับเราไม่มีเวรกรรมอะไรต่อกันมาก่อน แต่การที่เราได้ดูแลเขาอย่างดี ได้มอบความรักให้เขาอย่างดี และร่วมทุกข์ร่วมสุขไปกับเขาด้วยใจที่แท้จริง  เราก็ได้สร้างบุญกุศลอันใหญ่หลวงแล้วสำหรับชีวิตคนคนหนึ่งที่กำลังทุกข์หนักและกำลังจะตาย   2.ถ้าเรามีเวรและกรรมกับเขามาก่อน  เราก็ได้ชดใช้เขาแล้วอย่างเต็มที่ เพราะเราได้ชดใช้เขาด้วยหัวใจ ด้วยความรัก ด้วยความเมตตา  และด้วยความเต็มใจ  ปัจจุบันน้องสาวคนนี้เรียนรู้ที่จะอยู่ และเดินไปข้างหน้าอย่างกล้าแข็ง เธอเริ่มสนใจในการภาวนา  เธอบอกว่า ช่วงที่ชายคนรักกำลังเจ็บป่วย เขาอ่านหนังสือธรรมะและนั่งสมาธิ เธอก็ต้องนั่งภาวนาเป็นเพื่อนเขาด้วย   เขาคือผู้น้อมนำใจเธอให้มาสนใจด้านนี้ .. <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/love1a.jpg" border="0" />  การแยกจากใครสักคนที่เรารัก ไม่ว่าจากเป็นหรือจากตาย  สุดท้ายก็คือความเศร้าความทุกข์  แต่ช่วงหลังๆข้าพเจ้าพบว่า  บททดสอบที่ยากกว่าคือบททดสอบเรื่องการจากกันของพ่อ แม่ ลูก  เราอาจจะตัดขาดจากใครสักคน เช่นสามี หรือภรรยา ได้ แต่การตัดขาดจากสายเลือด  จากเลือดเนื้อเชื้อไข มันออกจะยากอยู่ ข้าพเจ้ารับทราบเรื่องราวโดยคร่าวๆ ของน้องพยาบาลที่รู้จักกัน  เมื่อหลายวันก่อน เธอต้องพบเจอกับสภาวะที่ต้องหย่าร้าง และลูกก็เป็นเหตุแห่งความทุกข์อันใหญ่หลวง  เพราะผู้เป็นพ่อกีดกันไม่ให้เธอพบลูก   เธอบอกว่าเป็นห่วงลูกมากเพราะเลี้ยงดูมาตั้งแต่เล็ก แต่น้อย  <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/now2.jpg" border="0" /> ข้าพเจ้าไม่อาจทราบได้ว่า สาเหตุของการหย่าร้างคืออะไร แต่ที่แน่ๆ  กับสามีหรือคนรัก  มันอาจจะตัดขาดกันได้ง่ายๆอยู่ แต่กับลูกที่ฟูมฟักอยู่ในร่างกายเธอมาถึง เก้าเดือนนั้น  มันไม่ธรรมดาแน่  สายสัมพันธ์นี้มันไม่อาจตัดขาดได้ และไม่อาจปล่อยและวางลงได้ง่ายๆ     แม่ๆ ทั้งหลายย่อมเข้าใจความรู้สึกเช่นนั้นดี ข้าพเจ้าเลยบอกน้องหมอที่สนิทกันว่า  ความทุกข์นี้หนักกว่าเรื่องของ สาีมีเมียน้อย  มีกิ๊ก  หรือภรรยามีชู้  และหนักยิ่งกว่าการที่คนรักมาตายจาก กัน เพราะความสืบเนื่องเกี่ยวพันกันมันชัดเจนมาก  ลูกคือสิ่งสืบเนื่องไปจากเรา  ครึ่งหนึ่งของร่างกายเขามีเราอยู่ด้วย การที่จะให้ปล่อยให้วางลง มันยากมาก  น้องพยาบาลคนนี้เธอกำลังเจอบททดสอบที่สาหัสและหนักหนาจนไม่อาจประมาณการได้ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/now1.jpg" border="0" /> แล้วข้าพเจ้าก็ย้อนกลับมามองเห็นว่า   ความรักของแม่ที่มีต่อลูกนั้นมันยิ่งใหญ่แค่ไหน  ตอนที่น้องชายข้าพเจ้าป่วยเป็นมะเร็ง  เขาต้องฉีดเคมีบำบัด  เขาต้องฉายแสง เขาทานอะไรไม่ได้เลย  และอาเจียนอยู่ตลอดเวลา   เขามีแต่ความเจ็บปวด  เขาเล่าว่าวันหนึ่งเขามองเห็นสายตาของแม่ที่นั่งเฝ้าอยู่ข้างเตียง  วันนั้นสายตาของแม่เหมือนจะบอกว่า  ถ้าเจ็บแทนได้ แม่จะขอเจ็บแทน   หรือบางทีอาจจะขอตายแทน ถ้าเป็นไปได้    ข้าพเจ้าว่าวันนั้นคงทำให้เขาประจักษ์แจ้งแก่ใจ ในความรักของแม่ และรู้ว่ามันยิ่งใหญ่มากจริงๆ    ด้วยเพราะความรักมันมีความทุกข์เจือปน   ใครบางคนจึงกลัวความรัก และกลัวการถูกรัก หลายคนปฎิเสธที่จะเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องราวของความรัก  และไม่ยอมมีความรักกับใคร และไม่ยอมที่จะรักใครจริงๆจัง ๆ  เพราะกลัวความเจ็บปวด  กลัวผิดหวัง  ข้าพเจ้านึกถึงเรื่องราวที่เคยอ่านเจอนานมาแล้วว่า   บางสิ่งบางอย่างนั้นมีทั้งคุณและโทษ   ยาบางอย่างอาจจะรักษาโรคร้ายได้ แต่ก็มีผลข้างเคียงเช่นกัน   มีดที่ใช้ในครัว เพื่อทำอาหาร ใช้หั่นผักผลไม้  ถ้าใช้ไม่ระวังเราก็จะโดนมีดบาด และถ้านำไปใช้ในทางที่ผิดและไม่ระวัง มีดทำครัวก็สามารถทำให้คนเลือดตกยางออกและถึงตายได้ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/tea11a.jpg" border="0" /> ความรักก็เป็นเช่นนั้น   เมื่อมันทำให้คนที่มีความรักเป็นสุขได้  มันก็จะทำให้เกิดความทุกข์ใจได้เช่นกัน  เพราะนี่คือสิ่งธรรมดาของโลก การที่เราปฎิเสธความรัก หรือปฎิเสธการมีความรัก เพราะกลัวความทุกข์ ก็เหมือนเราปฎิเสธที่จะกินยารักษาโรค เพราะกลัวผลข้างเคียงอะไรสักอย่าง เราปฎิเสธจะใช้มีดทำครัวเพราะกลัวมีดจะบาด ปฎิเสธการข้ามถนนเพราะกลัวรถจะชน เราต้องการทุกอย่างที่ดีมากๆ และสมบูรณ์แบบและไม่อยากให้มีผลข้างเคียงอะไรเลย  เราต้องการมีความรักที่ไม่ต้องมีความทุกข์  ต้องการเกิดโดยที่ต้องไม่มีการตาย  ต้องการการพบกันโดยที่ต้องไม่มีการจากกันอีก   เราต้องการสิ่งเดียวและด้านเดียว  และเป็นสิ่งที่ตรงใจและถูกใจเรา เท่านั้น นั่นคือความต้องการที่หลายๆคนเป็นอยู่ ความสุขและความทุกข์นั้น มันมักจะอยู่คนละด้านของเหรียญ เหรียญหนึ่ง  การคาดหวังให้เหรียญออกหัวตลอดเวลาโดยไม่ออกก้อย  ดูจะเป็นการยากอยู่ <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/mare01.jpg" border="0" /> สุดท้ายเราต้องยอมรับทั้งสองสิ่งที่จะเกิดขึ้น  เมื่อเรามีความรัก เราจึงต้องตระหนักรู้ว่า ความสุขที่มีอยู่ตอนนี้ขณะนี้  อาจจะแปรเปลี่ยนได้ทุกเวลา  ดังนั้น เวลานี้  ที่นี่ เดี๋ยวนี้  ในปัจจุบันขณะ  จงใช้เวลาอย่างดีที่สุดและมีคุณค่าอย่างที่สุดกับคนที่เรารัก การอยู่ที่นี่ตรงนี้กับใครสักคนทั้งกายและใจอย่างแท้จริง จึงมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง  เพราะนี่คือสิ่งเดียวที่เป็นจริงได้ และสัมผัสได้  ดังนั้นในปัจจุบันขณะเราสามารถรักใครสักคนได้อย่างเต็มหัวใจ  แต่ไม่ควรยึดไม่ควรหวัง  ไม่ควรย้ำคิดไปถึงเรื่องของอดีต  และไม่ควรกังวลไปในอนาคต  และควรมีสติที่จะเรียนรู้และเตรียมใจว่า ทุกๆสิ่งแปรเปลี่ยนไปได้เสมอ ไม่ว่าจิตใจของเขาหรือแม้กระทั่งจิตใจของเราเอง   ความรักที่แท้คือการให้โดยปราศจากเงื่อนให้  ให้โดยไม่หวังผลตอบแทนใดๆ และอาจจะมีความหวังเพียงประการเดียวเท่านั้นว่า  ขอให้คนที่เรารักมีความสุข  รักที่แท้ย่อมต้องมีความเมตตาต่อกัน  มีความเข้าใจกัน  เห็นคุณค่าในกันและกัน  และไม่สร้างทุกข์ให้แก่กัน ทั้งกาย วาจา ใจ เมื่อใดก็ตามถ้าเราพบเจอความรักที่มีแต่ความทุกข์ และทั้งเราและเขาต่างขาดความเมตตาต่อกันและกันเสียแล้ว   นั่นคือเวลาที่เราควรจะปล่อยความรักนั้นไปเสีย เพราะมันไม่ใช่รักที่แท้จริง   <img src="http://gotoknow.org/file/yanuprom/beforesunset.jpg" border="0" />   จงรักกันและกัน แต่อย่าสร้างพันธะแห่งรัก และขอให้ความรักนั้น เป็นเสมือนห้วงสมุทร อันเคลื่อนไหวอยู่ระหว่างฝั่งแห่งวิญญาณของเธอทั้งสอง จงเติมถ้วยของกันและกัน แต่อย่าดื่มจากถ้วยเดียวกัน จงให้ขนมปังแก่กัน แต่อย่ากัดกินจากก้อนเดียวกัน จงร้องและเริงรำด้วยกัน และจงมีความบันเทิง แต่ขอให้แต่ละคนได้มีโอกาสอยู่โดดเดี่ยว ดังเช่นสายพิณนั้น ต่างอยู่โดดเดี่ยว   แต่ว่าสั่นสะเทือนด้วยทำนองดนตรีเดียวกัน   จงมอบดวงใจ แต่มิใช่ต่ออีกฝ่ายหนึ่ง   เพราะหัตถ์แห่งชีวิตอมตะเท่านั้นที่จะรับดวงใจของเธอไว้ได้   และจงยืนอยู่ด้วยกัน แต่อย่าใกล้กันนัก   เพราะว่าเสาของวิหารนั้นก็ยืนอยู่ห่างกัน   และต้นโพธิ์ ต้นไทรก็ไม่อาจเติบโตใต้ร่มเงาของกันได้                                               ..คาลิล ยิบราน...

2009-09-30T22:48:06+07:00

false 302258

2009-11-26T23:07:13+07:00

false

2009-10-01T00:04:45+07:00

เขียนถึงความรัก.. อีกสักครั้ง ( 2 )