การลงมติญัตติไม่ไว้วางใจ

14133

true การลงมติญัตติไม่ไว้วางใจก็ผ่านไปอีกคราว แต่ผู้เขียนมีประเด็นทางตรรกศาสตร์มาเล่าเป็นอาหารสมองเล็กน้อย กล่าวคือ ในตอนที่ประธานสภาสั่งให้กดเพื่อลงคะแนน ผู้เขียนฟังแล้วรู้สึกสะดุดใจทุกครั้ง ในครั้งแรกที่รู้สึกว่าสะดุดนั้นก็ใช้ตรรกศาสตร์ไปจับ เมื่อพิจารณาแล้วก็คิดว่าไม่ผิด ก็ปล่อยให้ผ่านไป... ครั้งนี้รู้สึกว่าสะดุดอีกครั้ง จึงนำมาเล่าเพื่อสอบถามความเห็นจากผู้สนใจ โดยจับตอนที่ประธานสภาจะสั่งทำนองว่า... <ol> <li>ใครมีความเห็นว่าไม่ควรไว้วางใจ ให้กด เห็นด้วย</li> <li>ใครมีความเห็นว่าควรไว้วางใจ ให้กด     ไม่เห็นด้วย</li> <li>................................................... งดออกเสียง (ส่วนนี้นอกประเด็น)</li> </ol> ประเด็นข้อ (1) ทำไมจึงต้องตอบว่า เห็นด้วย เพราะหัวข้อญัตติบอกว่า การไม่ไว้วางใจฯ นั่นคือ ผู้ใดเห็นด้วย แสดงว่าผู้นั้นไม่ไว้วางใจ........ ข้อนี้เข้าใจไม่ยาก   ประเด็นข้อ (2) นี้แหละ ที่ผู้เขียนสะดุดใจ เพราะหัวข้อญัตติบอกว่า การไม่ไว้วางใจฯ แต่ประธานถามว่า ควรไว้วางใจ.... แสดงว่า ประธานไม่ได้ถามตามหัวข้อญัตติ ซึ่งผู้เขียนคิดว่าประธานน่าจะถามว่า... <ul> <li>ใครไม่เห็นด้วยกับญัตติไม่ไว้วางใจ ให้กด ไม่เห็นด้วย</li> </ul> เพราะถ้าถามทำนองนี้ ก็ถือว่าเป็นการถามตรงตามหัวข้อญัตติ... ครั้งแรกที่ผู้เขียนสะดุดใจนั้น คิดว่าคงจะมีผู้แทนในสภาทักท้วง แต่ก็ไม่มีใครทักท้วงจนผ่านมาถึงวันนี้ ทั้งๆ ที่ผู้แทนทุกคนนั้นจัดได้ว่าเป็น นักตรรกศาสตร์เชิงปฏิบัติ   อนึ่ง ในแง่ที่ผู้เขียนบอกว่าเอาตรรกศาสตร์ไปจับแล้วไม่ผิดนั้น ก็โดยใช้หลักว่า คัดค้านซ้อนคัดค้านเท่ากับยืนยัน เช่น <ul> <li>ปลาช่อนมิใช่เป็นสัตว์ที่ไม่มีเกล็ด         -    ปลาช่อนเป็นสัตว์มีเกล็ด</li> <li>คนมีชีวิตมิใช่คนที่หายใจไม่ได้            -    คนมีชีวิตหายใจได้</li> </ul> และเมื่อมาเทียบเคียบกับการลงญัตติไม่ไว้วางใจก็อาจเป็นไปทำนองว่า... <ul> <li>ข้าพเจ้าเป็นผู้ไม่ไว้วางใจท่านนายก (ฝ่ายค้าน)</li> <li>ข้าพเจ้ามิใช่เป็นผู้ไม่ไว้วางใจท่านนายก (ฝ่ายรัฐบาล)</li> </ul> ซึ่งข้อความว่า ข้าพเจ้ามิใช่เป็นผู้ไม่ไว้วางใจท่านนายก นี้เข้าหลักว่าคัดค้านซ้อนคัดค้าน จึงอาจแปลงมาเป็นยืนยันได้ว่า ข้าพเจ้าไว้วางใจท่านนายก ดังนั้น เมื่อถือเอาตามนี้ คำถามของท่านประธานก็อาจแปลงได้ทำนองเดียวกันว่า... <ul> <li>ใครมีความเห็นว่าไม่ควรไม่ไว้วางใจ      -   ใครมีความเห็นว่าควรไว้วางใจ</li> </ul> เมื่อถือเอาตามนัยนี้ ก็ถูกต้องตามหลักตรรกศาสตร์...   อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนก็ยังรู้สึกว่า การที่ท่านประธานถามว่า ใครมีความเห็นว่าควรไว้วางใจ ให้กด ไม่เห็นด้วย ก็ยังฟังสะดุดๆ ไม่รื่นหู ยากแก่การทำความเข้าใจตามหัวข้อญัตติ ไม่แน่ว่าผู้อ่านที่ฟังการลงมติแต่ละครั้งจะเกิดอาการสะดุดที่ประเด็นนี้กันบ้างหรือไม่ ? <ul> <li>หรือว่า ! ! ! มีแต่ผู้เขียนเท่านั้นที่คิดมากอยู่ตามลำพัง (5 5 5...)</li> </ul>

2009-03-21T13:25:27+07:00

การลงมติญัตติไม่ไว้วางใจ false 249941

2009-03-22T20:16:01+07:00

false

2009-03-21T13:31:04+07:00

การลงมติญัตติไม่ไว้วางใจ

14133

true ตรรกบทในหนังสือจริยศาสตร์ภาษาอังกฤษ จะเจอคำเหล่านี้เสมอ... ระยะแรกนั้น ผู้เขียนอ่านด้วยความไม่เข้าใจ จนกระทั้งเริ่มคุ้นเคยในภายหลัง เพราะหนังสือเล่มไหนก็จะพบเหมือนๆ กัน... ต่อมา จึงได้ทราบว่าตรรกศาสตร์จะแยกสาขาออกมาที่ศึกษาเพื่อใช้กับจริยศาสตร์โดยเฉพาะ แม้ผู้เขียนจะไม่เคยเรียนและไม่เคยเห็นหนังสือภาษาไทยที่กล่าวเรื่องนี้ไว้ แต่ก็ผ่านพ้นเรื่องนี้มาด้วยความคุ้นเคย (มิใช่ความรู้เรื่อง) <ul> <li>if แปลกันว่า ถ้า... บ่งชี้ว่าตรรกบทนั้นเป็น เงื่อนไขพอเพียง</li> </ul> <ul> <li>only if น่าจะแปลว่า ถ้า... เท่านั้น บ่งชี้ว่าตรรกบทนั้นเป็น เงื่อนไขจำเป็น</li> </ul> <ul> <li>if and only if น่าจะแปลว่า ถ้าและถ้า... เท่านั้น บ่งชี้ว่า ตรรกบทนั้น รวมเงื่อนไขพอเพียงและเงื่อนไขจำเป็น ไว้</li> </ul> คำแปลเหล่านี้ อาจมองไม่ยากนั้น เมื่อแปลเฉพาะศัพท์... แต่เมื่อจะแปลทั้งประโยคตรรกบท ก็เป็นการยากยิ่งนัก เพราะสำนวนภาษาไทยมิได้มีคำที่ระบุชัดเจนว่าเป็นเงื่อนไขพอเพียงหรือเงื่อนไขจำเป็นดังเช่นภาษาอังกฤษ... ลองสำรวจหนังสือจริยศาสตร์ภาษาไทยที่มีการแปลตรรกบททำนองนี้ ก็เจอแต่หนังสือของ ผศ. ชัชชัย คุ้มทวีพร เท่านั้น...   ......... ตัวอย่างของตรรกบทเหล่านี้ในภาษาอังกฤษก็เช่น หนังสือ Introductory Ethics (ปีค.ศ. 1978) ของ Fred Feldman หน้า 104 ได้แปลคำสั่งเด็ดขาดของคานต์ไว้ว่า <ul> <li>An act is morally right if and only if the agent of the act can constently will that the generalized form of the maxim of the act be a law of nature.</li> </ul> จากตรรกบทนี้ Feldman ให้ความเห็นว่าบางคนก็แปลความหมายว่าคำสั่งเด็ดขาดของคานต์รวมเงื่อนไขพอเพียงและเงื่อนไขจำเป็นไว้ว่า... <ul> <li>An act is morally right if and only if its maxim is universalizable.</li> </ul> แต่บางคนก็ให้ความเห็นว่าคำสั่งเด็ดขาดของคานต์จะเป็นเงื่อนไขจำเป็นอย่างเดียวเท่านั้นว่า... <ul> <li>An act is morally right only if its maxim is universalizable.</li> </ul> ตรรกบทเหล่านี้ แม้ยากต่อการทำความเข้าใจแล้ว ยากยิ่งขึ้นเมื่อต้องแปลมาเป็นภาษาไทย...   ........ ส่วนในหนังสือเล่มอื่นก็เช่น Philosophical Ethics (ปีค.ศ. 1991) ของ Tom L. Beauchamp หน้า 129 ได้วางตรรกบทประโยชน์นิยมไว้ว่า... <ul> <li>An act is right if, and only if, it can be reasonably expected to produce the greatest balance of good or the least bance of harm.</li> </ul>   และหนังสือ Ethics (ปีค.ศ. 1999) ของ Louis P. Pojman หน้า 112 ได้วางตรรกบทการกระทำประโยชน์นิยมไว้ว่า... <ul> <li>An act is right if and only if it results in as much good as any available alternative</li> </ul>   ....... ตัวอย่างของเงื่อนไขพอเพียงก็เช่น สาเหตุที่เป็นโจรก็เพราะยากจน นั่นคือ ความยากจนเป็นเงื่อนไขพอเพียงให้คนเป็นโจรได้... แต่มิใช่ว่าคนยากจนทุกคนจะเป็นโจร นั่นคือ ความยากจนมิใช่เงื่อนไขจำเป็นในการเป็นโจร... ส่วนตัวอย่างของเงื่อนไขจำเป็นก็เช่น สาเหตุที่กินอาหารก็เพราต้องการมีชีวิตอยู่ นั่นคือ ถ้าเราไม่กินอาหารเราก็ไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้ ดังนั้น การกินอาหารจึงจัดเป็นเงื่อนไขจำเป็น... อนึ่ง ที่ผู้เขียนได้นำเรื่องนี้มาเล่า เพราะนึกไปถึงสถานการณ์บ้านเมืองปัจจุบันว่า... <ul> <li>การที่รัฐบาลใช้แก๊ซน้ำตาเพื่อสลายฝูงชนหน้ารัฐสภาเมื่อวันก่อนนั้น จัดเป็นเงื่อนไขพอเพียงหรือไม่ ?</li> <li>การที่พันธมิตรยึดทำเนียบรัฐบาลนั้นจัดเป็นเงื่อนไขพอเพียงหรือไม่ ?</li> <li>และการดำเนินการทางการเมืองของกลุ่มต่างๆ ในขณะนี้นั้น จัดเป็นเงื่อนไขจำเป็นสำหรับประเทศไทยในขณะนี้หรือไม่ ?</li> </ul>

2008-10-09T22:34:01+07:00

if. only if. if and only if false 215352

2009-09-16T13:35:14+07:00

false

2008-10-10T11:23:17+07:00

if. only if. if and only if

14133

true ตอนนี้บ้านเมืองมีประเด็นร้อนอยู่หลายเรื่อง  เรื่องหนึ่งคือการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตร ซึ่งการอ้างเหตุผลของกลุ่มนี้อาจจัดเป็นแบบการเมือง เพราะมุ่งหวังผลในอนาคต....  อีกเรื่องหนึ่งก็คือการโต้แย้งเรื่องการแปลภาษาอังกฤษมาเป็นภาษาไทย ประเด็นนี้อาจจัดเป็นแบบพูดในศาลเพราะเป็นการอ้างถึงข้อเท็จจริงบางอย่างที่เคยเกิดขึ้นมาแล้วเพื่อให้ผู้อื่นเชื่อว่าเป็นอย่างนั้น และอาจจัดเป็นแบบการเมืองด้วย เพราะมุ่งหวังผลในอนาคตเช่นกัน.... ประเด็นการใช้วาทศิลป์โดยการพิจารณาเนื้อหาทำนองนี้ ผู้เขียนเคยเล่าไว้บ้างแล้ว ผู้สนใจ <a href="http://gotoknow.org/blog/logic/99762">คลิกที่นี้</a> บันทึกนี้จะมาชวนคุยเรื่องการแปลเท่านั้น... ........... แม้จะเข้าใจกันโดยทั่วไปว่า การแปลก็คือการเปลี่ยนข้อความจากภาษาหนึ่งไปสู่ภาษาหนึ่งโดยให้มีความหมายคงเดิมหรือใกล้เคียงที่สุด... แต่ในทางปฏิบัตินั้น ทำได้ไม่ง่ายนัก เพราะผู้ฉลาดทางภาษาบางคนอาจเบี่ยงเบนอย่างจงใจให้ความหมายคลาดเคลื่อนหรือผิดแผกไปจากเดิมก็ได้ บางคนอาจไม่มีความชำนาญในภาษาหนึ่งภาษาใดพอ หรือบางคนอาจเข้าใจผิด เพราะเข้าไม่ถึงวัฒนธรรมในภาษานั้นๆ ก็ได้...  เฉพาะประเด็นหลังนี้ เคยอ่านบทวิจารณ์ว่า เมื่อพระพุทธเจ้าพบอุปกาชีวก แล้วพระพุทธเจ้าตรัสว่าทรงตรัสรู้เองโดยไม่มีใครสอน อุปกาชีวกก็ สั่นศรีษะ แล้วหลีกไป... เดิมที่เข้าใจกันว่า การที่อุปกาชีวกสั่นศรีษะแล้วหลีกไปนี้ หมายถึงการไม่ยอมรับหรือไม่เชื่อพระดำรัสของพระพุทธเจ้า... ต่อมา มีการตรวจพบว่าวัฒนธรรมของชาวชมพูทวีปบางท้องถิ่น การสั่นศรีษะ หมายถึง การยอมรับหรือการเชื่อ... กรณีนี้ นับว่าเป็นปัญหาเพราะผู้แปลเข้าไม่ถึงวัฒนธรรมของเจ้าของภาษา กรณีว่าไม่มีความชำนาญในบางภาษานั้น ยกตัวอย่างผู้เขียนเอง ตอนแรกทำวิทยานิพนธ์นั้น ผู้เขียนไปเจอว่า คำว่า Duty เป็นไวพจน์กับคำว่า Obligation  ทำให้สงสัยยิ่งนักว่า หน้าที่ (duty) กับ  ข้อผูกพัน (obligation) จะใช้แทนกันได้อย่างไร เพราะในภาษาไทยต่างกันไปเลย  จำเป็นจึงต้องค้น... ค้นๆ ไปจนเจอว่ารากศัพท์ของคำว่า  duty นี้ แปลว่า สิ่งที่ต้องชดใช้  หรือ หนี้สิน  ก็ได้ โดยคำนี้มีพื้นฐานมาว่า มนุษย์เป็นผู้ถูกสร้าง ในขณะที่พระเจ้าเป็นผู้สร้าง... ดังนั้น พระเจ้าคล้ายๆ กับเจ้าหนี้ในฐานะเป็นพระผู้สร้าง  ส่วนมนุษย์จึงคล้ายๆ กับลูกหนี้ในฐานะที่เป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นมา และการดำเนินชีวิตของมนุษย์ตามโองการพระเจ้านี้เองเรียกว่า duty เพื่อเป็นการชดใช้หนี้สินต่อพระเจ้า ซึ่งเป็นสิ่งที่จะต้องกระทำ... และนี้คือ duty ที่แปลกันว่า สิ่งที่ต้องกระทำ ซึ่งตรงกับ หน้าที่ ในภาษาไทย เมื่อมาถึง obligation ที่แปลกันว่า ข้อผูกพัน , พันธะ หรือ พัทธกิจ ในภาษาไทยนั้น... ความหมายเดิมก็คือความผูกพันหรือเชื่อมโยงกันระหว่างพระเจ้ากับมนุษย์ในฐานะผู้สร้างกับผู้ถูกสร้าง โดยอธิบายทำนองเดียวกับคำว่า duty... ดังนั้น ในภาษาอังกฤษหรือภาษาตะวันตกอื่นๆ ที่มีรากฐานมาจากนี้ สองคำนี้จึงเป็นคำที่ใช้แทนกันได้.... ...........  ส่วนกรณีที่ผู้ฉลาดทางภาษาแปลและขยายความเบี่ยงเบนไปตามวัตถุประสงค์ของตนเองนั้น อาจเห็นได้ชัดเจนจากประเด็นร้อนทางการเมืองขณะนี้... ผู้เขียนไม่ยืนยันหรือคัดค้านว่าใครผิดหรือถูก เพราะมิใช่ผู้เชี่ยวชาญ... อย่างไรก็ตาม สำหรับนักแปลทั้งหลาย แปลผิดแปลถูกนั้น ไม่ว่ากัน ! เพราะขึ้นอยู่กับภูมิรู้และความถนัดชำนาญของแต่ละคน... แต่เมื่อแปลแล้วขยายความไปตามที่แปลมา นักแปลย่อมรู้สำนึกด้วยตัวของตนเองว่า ตนเองได้แปลและขยายความเบี่ยงเบนเพื่อมุ่งหวังผลทางการเมืองหรือไม่ ? อย่างไร ? อนึ่ง ผู้ที่มิใช่นักแปลเพราะเข้าไม่ถึงภาษาอังกฤษ ก็ได้แต่เพียงฟังและอ่านของบรรดานักแปลนักตีความทั้งหลายเท่านั้น... ผู้เขียนมีข้อคิดที่นักตรรกศาสตร์มักจะพูดเล่นอยู่เสมอมาฝากว่า... <ul style="background-color: #00ff00;"> <li>ความจริงต้องมีเหตุผล แต่เหตุผลมิใช่ความจริง</li> </ul>

2008-05-27T21:58:33+07:00

ว่าด้วยการแปล false 184848

2008-05-28T06:45:47+07:00

false

2008-05-27T22:01:33+07:00

ว่าด้วยการแปล

14133

true เมื่อจะเลือกหมวดหมู่สำหรับบันทึกแต่ละครั้ง ใครเคยรู้สึกลังเลก่อนที่จะเลือกบ้าง ? ผู้เขียนรู้สึกลังเลเสมอ เพราะว่าบางเรื่องไม่รู้จะลงหมวดหมู่ไหนดี... อย่างบันทึกของผู้เขียนเรื่อง <a href="../watmaster/165625">สึกอยากสวด บวชอยากร้องเพลง</a> จะลงในหมวด ข้อคิดชีวิต ปรัชญา ศาสนา ก็น่าจะไม่ผิด... หรือจะลงในหมวด ภาษา วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ก็น่าจะลงได้... นี้ประเด็นใน การเลือกหมวดหมู่ ประเด็นนี้ ไม่แน่ใจว่า คณะดำเนินการ GoToKnow เคยคิดบ้างหรือไม่ ? ............. อีกประเด็นก็คือ การแบ่งบล็อกของเราเอง กล่าวคือ ถ้าเราเขียนเรื่องสม่ำเสมอ และเรื่องที่เขียนก็แตกต่างกันไป เราก็มักจะจัดบล็อกย่อยขึ้นเพื่อง่ายในการจัดประเภท เช่นของผู้เขียนมีถึง ๑๐ บล็อก ตอนแรกก็คิดว่าน่าจะพอ แต่ยังมีอีกหลายประเด็นที่ผู้เขียนคิดจะนำมาเล่า แต่เนื้อหาไม่เข้าข่ายตามชื่อบล็อกที่ตั้งใจไว้เดิม  ก็เลยยังไม่ได้เขียน... สำหรับผู้เขียนเองเคยแก้ปัญหานี้ครั้งหนึ่งแล้ว ตามบันทึก <a href="../paktay/131724">จากปรัชญาหนังตะลุงสู่ปรัชญาปักษ์ใต้</a> ซึ่งต่อมาบางเรื่อง เมื่อไม่สามารถเข้าบล็อกไหนได้ก็มักจะมาแปะไว้ที่ <a href="../paktay">ปรัชญาปักษ์ใต้</a> ... ผู้เขียนคิดว่า การสร้างบล็อกย่อยเพื่อจัดประเภทบันทึกของเราเองให้เป็นหมวดหมู่ทำนองนี้ ก็น่าจะเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่พวกเราอาจจะเคยเจอ เพราะมีบันทึกที่บอกกล่าวเรื่องนี้อยู่เสมอ เช่น <a href="../krukangthanon/171769">ขอแจ้งการย้ายบันทึก ของครูข้างถนน</a> เป็นต้น .... นี้เป็นประเด็นในการสร้างบล็อกย่อยและเลือกบันทึกให้ตรงกับชื่อที่ตั้งไว้ เคยบ่นๆ เรื่องนี้ให้ใครบางคนฟัง เขาก็แนะนำว่า ก็สร้างบล็อกใหม่เพื่อเขียนเรื่องทำนองนั้น หรือจะตั้งชื่อว่า ตามใจฉัน อย่างของคุณโยม <a href="../../profile/conductor">Conductor</a> ก็ได้... แต่ผู้เขียนก็ยังไม่ได้ดำเนินการเรื่องนี้ ....... และประเด็นสุดท้ายก็คือ การสร้างแพลนเน็ต บางท่านรับบันทึกเข้าแพลนเน็ตมากแต่ก็รวมไว้แพนเน็ตเดียว ส่วนบางท่านก็อาจแยกออกไปหลายแพลนเน็ต... ก็อาจมีปัญหาในการจัดประเภทบันทึกที่รับเข้ามาว่าจะเอาไว้ในแพลนเน็ตชื่อไหน หรือจะตั้งแพลนเน็ตใหม่อีกอัน... สำหรับผู้เขียนเองได้แยกไว้ ๓ แพลนเน็ต คือ <a href="../../planet/bmchaiwut">รวมบันทึกพระมหาชัยวุธ</a> ซึ่งรวมเรื่องของผู้เขียนทั้งหมด ตามที่คุณโยม <a href="../../profile/conductor">Conductor</a> แนะนำไว้ ว่าแต่ละบล็อกควรจะมีแพลนเน็ตที่รวมบันทึกของตัวเองไว้ เพื่อผู้อ่านอื่นๆ จะเข้ามาอ่านได้ง่าย..... <a href="../../planet/syn"></a> <a href="../../planet/syn">น่าสนใจส่วนตัว</a> ซึ่งก็รับไว้บ้าง แต่จริงๆ แล้ว ผู้เขียนก็เปิดดูทั่วๆ ไป ตามโอกาสแม้จะรวมหรือไม่รวมไว้ก็ตาม... และ <a href="../../planet/shatamig">สหธัมมิก</a> จะเป็นบันทึกที่พระภิกษุเขียนทั้งหมด ตามที่มีหลักฐานปรากฎว่าผู้เขียนเป็นพระภิกษุ เพื่อติดตามข่าวในฐานะเพื่อนสหธัมมิกด้วยกัน.... .......... การจัดประเภท การแบ่ง การจัดหมวดหมู่นี้ ถือว่าเป็นประเด็นย่อยที่มีการศึกษาอยู่ในวิชาตรรกศาสตร์ ซึ่งผู้เขียนเคยเล่าไว้เล็กน้อยในบันทึกชื่อ <a href="122159">วิภาค (Division)</a> ... ผู้สนใจลองพิจารณาดูว่า การจัดหมวดหมู่ของท่านนั้น ใช้เกณฑ์ใดในการจัด... ตามที่พอผ่านมาบ้าง... แนวคิดบางอย่างเกิดขึ้นก็เพราะปัญหาในการจัดประเภท ดังเช่นกรอบความคิดของคำว่า <a href="../superererogation">การกระทำเหนือหน้าที่</a> ในจริยศาสตร์ร่วมสมัย ก็เกิดจากปัญหาเรื่องการจัดประเภทการกระทำทางศีลธรรม ซึ่งผู้เขียนได้เล่าไว้บ้างแล้วในบันทึก <a href="../superererogation/122314">การจัดประเภท... ๑</a> เป็นต้น ผู้เขียนคิดว่า ผู้ที่ประสบปัญหาเรื่องการจัดประเภทอยู่ตลอดเวลาก็คือ แผนกวิเคราะห์หมวดหมู่หนังสือในหอสมุดมาตรฐานนั่นเอง... ประเด็นนี้ ถ้าบรรณารักษ์ผ่านมา ก็ช่วยเล่าไว้บ้าง เพราะวงนอกออกไป ไม่ค่อยรู้เรื่องนี้ ส่วนปัญหาในการจัดประเภทบันทึกใน GoToKnow สำหรับผู้เขียนก็คือ บางบันทึกนั้น มีนัยผสมผสานหลากหลาย ตามที่เรียกกันว่า่ สหการ หรือ สหวิทยา นั่นเอง... <ul style="background-color: #00ff00;"> <li>และชาว GoToKnow ท่านอื่นๆ เคยรู้สึกว่ามีปัญหาเรื่องนี้บ้างหรือไม่ ? </li> </ul>

2008-03-20T01:27:22+07:00

false 171789

2008-05-27T22:33:37+07:00

false

2008-03-20T01:27:22+07:00

การจัดประเภทบันทึกในGoToKnow

14133

true วิภาค คือ การแบ่ง เป็นประเด็นหนึ่งที่จะต้องศึกษาในวิชาตรรกศาสตร์... อาจกล่าวได้ว่า เมื่อตรรกศาสตร์ว่าด้วยการนิยามความหมายและการใช้เหตุผล... การแบ่งจะช่วยให้การนิยามความหมายรัดกุมยิ่งขึ้น และจะให้การใช้เหตุผลสะดวกยิ่งขึ้น และอาจรวมความได้ว่า การแบ่งจะทำให้เราเข้าใจสิ่งต่างๆ ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น... ประมาณนี้<ul><li>การแบ่งมีกฎเบื้องต้นอยู่ ๔ ประการ กล่าวคือ</li></ul>๑. สิ่งที่ถูกแบ่งออกไป จะต้องเป็นส่วนย่อย  เช่น เกลือ เป็นสิ่งสากล เมื่อแบ่งเกลือออกเป็น เกลือสมุทร และ เกลือสินเธาว์ แล้ว ...  ทั้งเกลือสมุทรและเกลือสินเธาว์ต่างก็เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเกลือทั่วไปเท่านั้น๑. สิ่งที่ถูกแบ่งออกไป จะทำให้สิ่งนั้นลดน้อยลง เช่น เมื่อแบ่งเกลือสินเธาว์ออกมาจากเกลือทั่วไปแล้ว จะทำให้เกลือที่เหลือมิใช่เกลือสินเธาว์ ... ซึ่งตามนัยนี้ อาจกล่าวได้จำแนกได้ว่า เกลือทั่วไป แบ่งออกเป็นเกลือสินเธาว์ และมิใช่เกลือสินเธาว์ .... นั่นคือ ทั้งเกลือสินเธาว์และมิใช่เกลือสินเธาว์ แต่ละชนิดมีจำนวนน้อยกว่าเกลือทั่วไป ....๓. สิ่งที่ถูกแบ่งออกไป จะต้องคัดค้านกันเอง เช่น เมื่อแบ่งเกลือออกเป็น เกลือเม็ด และ เกลือผง แล้ว... ก็จะคัดค้านกันเองว่า เกลือเม็ดมิใช่เกลือผง หรือเกลือผงมิใช่เกลือเม็ด ...๔. จะต้องใช้หลักการเดียวกันในการแบ่ง เช่น เมื่อแบ่งเกลือโดยหลักการที่จะได้มาแล้ว ส่วนที่ได้มาจากน้ำทะเลเรียกว่า เกลือสมุทร ส่วนที่ได้มาจากแหล่งธรรมชาติอื่นๆ เรียกว่า เกลือสินเธาว์.... อีกนัยหนึ่ง ถ้าแบ่งเกลือโดยใช้หลักการตามรูปร่างของเกลือก็อาจได้เป็นเกลือเม็ดและเกลือผง... แต่ถ้าแบ่งเกลือออกเป็น เกลือเม็ด เกลือทะเล เกลือป่น เกลืออนามัย ฯลฯ จะเห็นได้ว่าทำให้เข้าใจชนิดของเกลือยากยิ่งขึ้นเพราะไร้หลักการในการแบ่ง......................<ul><li>วิภาคชนิดต่างๆ</li></ul>๑. การแบ่งส่วนย่อยออกเป็นชนิดต่างๆ เช่น มนุษย์ในโลกนี้แบ่งตามสีผิวออกเป็น ผิวดำ ผิวขาว และผิวเหลือง๒. การแบ่งตามองค์ประกอบ เช่น มนุษย์ประกอบด้วย ร่างกาย และ จิตใจ... ร่างกายประกอบด้วยธาตุพื้นฐานทั้ง ๔ กล่าวคือ ดิน น้ำ ไฟ ลม .......นัยแรก (๑) ทำให้ส่วนย่อยยังเป็นส่วนใหญ่อยู่ กล่าวคือ มนุษย์ผิวดำยังคงเป็นมนุษย์ ... แต่นัยหลัง (๒) ส่วนย่อยไม่ได้เป็นส่วนใหญ่ แต่เป็นเพียงส่วนประกอบ กล่าวคือ ร่างกายมิใช่มนุษย์ จิตใจก็มิใช่มนุษย์ แต่มนุษย์ต้องประกอบด้วยร่างกายและจิตใจ...๓. การแบ่งโดยอาศัย จรสมบัติและสหสมบัติ เช่น มนุษย์แบ่งออกตามทวีปที่อยู่เป็น ชาวเอเชีย ชาวยุโรป ชาวอเมริกา ชาวออสเตเรีย ชาวอัฟริกา ... หรือแบ่งมนุษย์ออกเป็น ผู้รู้หนังสือ ผู้ไม่รู้หนังสือ ... แบ่งมนุษย์ออกเป็น คนโง่ คนปานกลาง คนฉลาด.... แบ่งมนุษย์ออกเป็น ชาวป่า ชาวเมือง ชาวชนบท... แบ่งมนุษย์ออกเป็นกลุ่มพัฒนาแล้ว กลุ่มกำลังพัฒนา กลุ่มด้อยพัฒนา... ฯลฯ.... นัยนี้ (๓) เป็นนัยสำคัญในการนำไปจัดประเภทสิ่งต่างๆ โดยใช้หลักการเดียวกัน (กฎข้อที่ ๔)............บางครั้งการนิยามความหมายและการใช้เหตุผลที่มีข้อบกพร่อง เพราะมีสาเหตุมาจากวิภาคหรือการแบ่งบกพร่องนี้เอง...อนึ่ง ใกล้เคียงกับการแบ่งก็คือ การจัดประเภท (Classifisation) ซึ่งบางท่านก็ให้ความเห็นว่า การแบ่งก็คือการจัดประเภทไม่แตกต่างกัน แต่บางท่านก็มีความเห็นว่าแตกต่างกัน....ส่วนผู้เขียนคิดว่าบางครั้งก็เหมือนกัน บางครั้งก็คล้ายคลึงกัน... หรือจะแตกต่างกันหรือไม่ ก็ต้องศึกษาความเห็นนั้นๆ เมื่อนำคำทั้งสองนี้มาใช้....

2007-08-26T10:37:28+07:00

วิภาค false 122159

2008-02-22T23:56:40+07:00

false

2007-08-26T10:43:46+07:00

วิภาค (Division)

14133

true ผู้เขียนฟังการพิจารณามาตั้งแต่เริ่มแรก เพราะไม่จบง่าย พักหลังก็เลยฟังบ้าง หลับบ้าง และเปิดให้มีเสียงเป็นเพื่อนบ้าง... ประมาณนั้นตามนัยตรรกศาสตร์ มีประเด็นเรื่อง การให้เหตุผลที่พิจารณาในแง่เนื้อหา (Argumentation Materially  Considered) ซึ่งจำแนกการศึกษาเป็นหลายนัย... นัยหนึ่งก็คือ การให้เหตุผลแบบวาทศิลป์ (Rheterical Argumentation) ซึ่งจำแนกออกเป็น ๓ แบบ กล่าวคือ<ul><li>แบบการเมือง (Political)</li><li>แบบพิธีรีตอง (Ceremonial)</li><li>แบบพูดในศาล (Juridical)</li></ul>แบบการเมือง เป็นการพูดหรือการเขียนที่หวังผลในอนาคต ซึ่งปัจจุบันนี้ รายการวิทยุโทรทัศน์ การโพสต์ตาม web ต่างๆ หรือการผลัดกันขึ้นไปพูดของกลุ่มกดดันทางการเมืองตามสถานที่ต่างๆ เช่น สนามหลวง เป็นต้น ต่างสงเคราะห์อยู่ในแบบนี้แบบพิธีรีตอง เป็นการพูดหรือการเขียนที่หวังผลในขณะนั้น เช่น การกล่าวหรือการอ่านรายงานในที่ประชุม การกล่าวต้อนรับ การกล่าวปิดประชุม หรือการแสดงธรรมเทศนา เป็นต้น ต่างสงเคราะห์อยู่ในแบบนี้แบบพูดในศาล เป็นการพูดหรือการเขียนที่หวังผลในสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต และคดียุบพรรค ซึ่งกำลังดำเนินการอยู่นี้ จัดเป็นตัวอย่างได้ดีสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วในอดีตนั้น รู้เพียงบางคน มีหลักฐานเพียงบางอย่างเท่านั้น กล่าวคือ ไม่มีใครรู้ข้อเท็จจริงหมดทุกอย่าง และไม่สามารถย้อนรอยกลับไปในอดีตได้... แต่เมื่อต้องการอ้างเหตุผลเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงเหล่านั้น ในทางตรรกศาสตร์เรียกว่า วาทศิลป์แบบการพูดในศาลคดียุบพรรคก็เช่นเดียวกัน ฝ่ายผู้ร้อง และผู้ถูกร้อง ต่างก็ใช้เหตุผล ตุลาการก็ใช้เหตุผล ซึ่งผลการตัดสินจะเป็นไปอย่างไรก็ตาม...แต่ นักตรรกศาสตร์ถือว่า ความจริงต้องมีเหตุผล แต่เหตุผลมิใช่ความจริง

2007-05-30T23:09:44+07:00

คดียุบพรรคกับตรรกศาสตร์ false 99762

2008-02-15T10:10:05+07:00

false

2007-08-08T02:56:00+07:00

คดียุบพรรคกับตรรกศาสตร์

14133

true Category ในภาษาไทยนอกจากจะมีศัพท์บัญญัติว่า ปทารถะ แล้ว บางครั้งก็นิยมแปลกันว่า ชนิด หรือ ประเภท ... ซึ่งศัพท์นี้ก็มีใช้ทั่วๆ ไป...ส่วน Category หรือ ปทารถะ ที่ศึกษากันในวิชาปรัชญานั้น มีมุมมองทั้งในแง่ตรรกศาสตร์และอภิปรัชญา... ถ้ามองในกรอบของอภิปรัชญาก็จะหมายถึง หลักความสัมพันธ์ขั้นพื้นฐานแห่งความเข้าใจของมนุษย์ ... ประมาณนี้การจำแนกชนิดของคำหรือหน่วยย่อยแห่งคามสัมพันธ์พื้นฐานที่เรียกว่า ปทารถะ นี้ แตกต่างกันไป เช่น <ul><li>อริสโตเติล จำแนกไว้ ๑๐ ประการ</li><li>อิมมานูเอล คานต์ จัดไว้ ๔ ประเภท จำแนกได้ ๑๒ ประการ</li><li>ปรัชญาไวเศษิกะของอินเดีย จำแนกไว้ ๗ ประการ</li><li>ปรัชญานยายะของอินเดีย จำแนกไว้ ๑๖ ประการ</li></ul>...... ปทารถะ (Category) ตามนัยแห่งตรรกศาสตร์ก็คือ วิถีแห่งถ้อยคำหรือการกระทำของภาคประธาน ซึ่งมีความสำคัญ ๒ ประการ คือ<ul><li><div class="MsoNormal" style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify">ทำให้รู้จักวิธีในการจัดแจงการพูดคือการใช้ภาษาให้เป็นระเบียบ</div></li><li><div class="MsoNormal" style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify">ทำให้จำกัดความหมายของคำต่างๆ ได้</div></li></ul>และมี เงื่อนไขในการจัดปทารถะ ดังต่อไปนี้ <ul><li><div class="MsoNormal" style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify">เป็นสิ่งง่ายๆ ธรรมดาสามัญ ไม่ซับซ้อน เช่น อสังกรกถา</div></li><li><div class="MsoNormal" style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify">เป็นของแท้ มิใช่ของเทียม</div></li><li><div class="MsoNormal" style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify">เป็นคำเอกัตถะ มีความหมายอย่างเดียว</div></li><li><div class="MsoNormal" style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify">สามารถอธิบายบางอย่างนอกจากตัวมันเองได้</div></li><li><div class="MsoNormal" style="text-justify: inter-ideograph; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify">เป็นสิ่งที่กำหนดได้หรือมีที่สุด</div></li></ul>............เฉพาะของอริสโตเติล ๑๐ ประการ มีดังต่อไปนี้<ul><li> ทรัพย์ หรือ สาระ (Substance)</li><li>  ปริมาณ (Quantity)</li><li>  คุณภาพ (Quality)</li><li>  สมวายะหรือสัมพันธภาพ (Relation) </li><li>  กิริยาการหรือกัมมันตภาพ (Action or Activity)</li><li>   กรรม (Being passive or Passivity)</li><li>  กาละ (When)</li><li>  เทศะ (Where)</li><li>  สังโยค (Position)</li><li> อาจาระ (Habit)</li></ul>ตัวอย่างการจำแนกปทารถะ ตามแนวคิดอริสโตเติล... ......  ปัจจุบันคนไทยส่วนใหญ่ภายในประเทศรู้สึกเครียดกับปัญหาเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง   ....ปัจจุบัน = กาละคนไทย = ทรัพย์ส่วนใหญ่ = ปริมาณภายใน = สมวายะประเทศ = เทศะรู้สึก = อาจาระ เครียด = กิริยาอาการกับ = สังโยคปัญหาเศรษฐกิจ สังคม การเมือง = กรรมและ = สมวายะ.......... อนึ่ง ปทารถะของอริสโตเติล ผู้เขียนก็ไม่ค่อยเข้าใจนัก ผู้สนใจเพิ่มเติมสามารถอ่านงานของอริสโตเติลได้ที่  <a href="http://etext.library.adelaide.edu.au/a/aristotle/categories/">http://etext.library.adelaide.edu.au/a/aristotle/categories/</a>

2007-05-07T23:45:44+07:00

ปทารถะ false 94891

2008-07-29T20:46:23+07:00

false

2007-08-08T02:54:59+07:00

ปทารถะ (Category)

14133

true นอกจากคำศัพท์เพียงคำเดียวอาจมีความหมายอย่างเดียว มีความหมายหลายอย่าง หรือมีความหมายแคบหรือกว้างออกไปไม่แน่นอนแล้ว (ดู  <a href="/blog/logic/89117">เอกัตถะ (Univocal) ยุคลัตถะ (Equivocal) และสมานัตถะ (Analogous)</a> )...ถ้อยคำที่ปรุงขึ้นเป็นคำศัพท์บางก็อาจจำแนกออกไปได้อีก กล่าวคือ<ul><li>สังกรกถา (Complex Expression)</li><li>อสังกรกถา ( Incomplex Expression)</li></ul>สังกรกถา คือ ถ้อยคำที่มีความหมายซับซ้อน ไม่เด็ดขาดในตัวมันเอง ประกอบด้วย มโนภาพ (idea) ตั้งแต่สองมโนภาพขึ้นไป เช่นมือถือ คือ โทรศัพท์แบบพกพา หรือโทรศัพท์เคลื่อนที่ ...คำว่า มือถือ นี้ จะประกอบด้วย มือ+ถือ = มือถือมือ เป็น คำนาม หมายถึง อวัยวะชนิดหนึ่งของร่างกาย ซึ่งทำหน้าที่ หยิบหรือจับสิ่งต่างๆ เพื่อจุดประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่ง...ถือ เป็น กิริยา ในที่นี้หมายถึง อาการที่มือหยิบจับแล้วคงไว้อย่างนั้น ไม่ปล่อยให้หลุดไป... ดังนั้น จะเห็นได้ว่า คำว่า มือ และคำว่า ถือ จะเป็นมโนภาพที่ปรากฏอยู่ภายในใจ ซึ่งมีความแตกต่างกัน... แต่เมื่อนำทั้งสองคำนี้ผูกขึ้นเป็นคำใหม่ว่า มือถือ ก็จะได้มโนภาพใหม่เกิดขึ้น ซึ่งมโนภาพใหม่นี้จะมีความคาบเกี่ยวกันอยู่ระหว่าง มือ และ ถือ... ดังนั้น มือถือ จึงเป็น สังกรกถานอกจากนั้นยังมีถ้อยคำอื่นมากมายที่เป็นสังกรกถา เช่น ชายทะเล ส้มแขก นางงาม ใกล้ชิด ............อสังกรกถา คือ ถ้อยคำเชิงเดียว ซึ่งมีความหมายเด็ดขาดในตัวมันเอง ประกอบด้วยมโนภาพเดียว เช่น วัว เขียว หิว กระหาย ฉลาด ........สำหรับภาษาไทย... อสังกรกถามักจะเป็นคำโดด มีพยางค์เดียวตามเอกลักษณ์ของภาษาไทย เช่น กิน นอน สวย สูง หัว ผี...ส่วนสังกรกถาจะเป็นคำประสม ประกอบด้วยสองพยางค์ขึ้นไป เช่น ควันดำ นิดหน่อย ใกล้ชิด.......อนึ่ง นอกจากนั้นในตรรกศาสตร์ก็ยังมีการศึกษาเรื่องคำศัพท์หรือถ้อยคำที่มีความหมายกำกวมหรือคลุมเครือ และการใช้คำศัพท์หรือถ้อยคำเหล่านี้เพื่อหลอกล่อประการอื่นๆ อีกด้วย...ประเด็นเหล่านี้อยู่เรื่องทุตรรกบท (Fallacy)  ซึ่งผู้เขียนค่อยยกเรื่องนี้มาเล่าโดยเฉพาะอีกครั้ง)

2007-04-13T14:08:57+07:00

สังกรกถาและอสังกรกถา false 90167

false

2007-04-13T14:11:58+07:00

สังกรและอสังกรกถา (Complex and Incomplex Expression)

14133

true ๓ อย่างนี้คือ การจำแนกลักษณะความหมายของคำศัพท์ ซึ่งเป็นปัญหาในการเชื่อมโยงความหมายของคำศัพท์ หรือถักทอสิ่งที่มีอยู่ภายในใจ....แต่ก่อนที่จะนำเสนอเรื่องนี้ เรามาทำความเข้าใจเรื่องต่างๆ ที่ผ่านมาแล้วอีกครั้ง....นิมิต คือ เครื่องหมายที่เปิดเผยความหมายตัวของมันเองและยังใช้เป็นเครื่องมือเพื่อเชื่อมโยงไปถึงความหมายของสิ่งอื่นๆ ด้วย...นิมิตตามสัญนิยม คือ ข้อตกลงที่เรารู้ร่วมกันว่า สิ่งนั้นหมายถึงสิ่งนั้น และพัฒนาการสุดยอดของนิมิตตามสัญนิยมนี้ก็คือ คำศัพท์คำศัพท์ เช่น คำว่า หมา เราหมายถึงสัตว์ชนิดหนึ่ง ....ส่วนความหมายของ คำว่า หมา ที่ปรากฎภายในใจจัดเป็น นิมิตตามแบบ...ความหมายของคำศัพท์ที่ปรากฎอยู่ภายในใจจัดเป็น นิมิตตามแบบ ส่วนคำศัพท์ที่ใช้แทนความหมายที่ปรากฎอยู่ภายในใจจัดเป็น นิมิตตามสัญนิยมการเชื่อมโยงความหมายของคำศัพท์หนึ่งไปยังอีกความหมายของคำศัพท์หนึ่ง ซึ่งคล้ายๆ กับการถักทอสิ่งที่มีอยู่ภายในใจนั่นเอง เรียกว่า คำนิเทศ...ผู้เขียนจะพักการทบทวนไว้แค่คำนิเทศ ผู้สนใจ อ่าน <a href="/blog/logic/86946">คำนิเทศ (Predicables)</a> ...<a href="/blog/logic/88329">สิ่งสากล (The Universal)</a> ... <a href="/blog/logic/88469">สกุล (Genus) และ ชนิด (Species)</a> ...<a href="/blog/logic/88614">ความผิดแผกเฉพาะ (Specific Difference)</a> ...และ <a href="/blog/logic/88827">สภาวลักษณะ (Property) และ จรสมบัติ (Accident)</a>  ได้ตามลำดับ........เนื่องจากบางครั้ง คำศัพท์ซึ่งเป็นนิมิตตามสัญนิยม บ่งชี้ความหมายไม่เหมือนกัน คล้ายคลึงกัน และแตกต่างกัน ... ดังนั้น นักตรรกศาสตร์จึงได้จำแนกลักษณะความหมายของคำศัพท์ไว้ ๓ แบบ คือ<ul><li>เอกัตถะ (Univocal)... คำศัพท์เดียว มีความหมายเดียว เช่น</li></ul>วัว คือ สัตว์ชนิดหนึ่ง ...กิน คือ การนำอาหารเข้าไปสู่ร่างกายทางปาก ...สวย คือ สภาพที่ได้รับการประเมินค่าว่าน่าชม... .....ฯลฯ ...<ul><li>ยุคลัตถะ (Equivacal) ... คำศัพท์เดียว มีสองความหมายขึ้นไป เช่น</li></ul>หมา คือ สัตว์ชนิดหนึ่ง หรือ ภาชนะสำหรับตักน้ำ ... แก้ว คือ ภาชนะสำหรับใส่น้ำดื่ม, อัญมณีมีค่าสูง หรือต้นไม้ชนิดหนึ่ง ....ฯลฯ ...<ul><li>สมานัตถะ (Analogous).... คำศัพท์เดียว แต่มีความหมายแคบกว้างแตกต่างออกไป เช่น</li></ul>วันนี้มี วัว ขายในตลาดเยอะแยะ .... คำว่า วัว อาจหมายถึงเฉพาะ เนื้อวัว เท่านั้น หรืออาจหมายถึง วัวมีชีวิตเป็นๆ ทั้งตัว ....นิมนต์ พระ สวดศพ ๑ เตียง .... คำว่า พระ อาจรวมเอาสามเณรด้วย เพราะปรกติ สามเณรก็สามารถสวดศพร่วมกับพระได้พระ ในวัดกำลังลงปาฏิโมกข์... คำว่า พระ หมายถึง พระภิกษุเท่านั้น เพราะการลงปาฏิโมกข์จัดเป็นสังฆกรรม ซึ่งใช้เฉพาะพระภิกษุเท่านั้น ไม่ได้หมายรวมไปถึงสามเณรด้วย (ไม่เหมือนประโยคก่อน).....ในการเชื่อมโยงความหมายของคำศัพท์ที่เรียกว่า คำนิเทศ ซึ่งนำไปสู่การให้ความหมายหรือกำจัดความหมายของสิ่งหนึ่งสิ่งใดนั้น ...คำศัพท์จะต้องเป็น เอกัตถะ เท่านั้น หรือผู้ใช้จะต้องหลีกเลี่ยงคำศัพท์ที่เป็น ยุคลัตถะ และหรือ สมานัตถะ เพราะจะทำให้ความหมายที่ต้องการเชื่อมโยง หรือความหมายที่ต้องการสื่อออกไปผิดแผกไปจากความมุ่งหมาย...ประมาณนี้

2007-04-08T13:51:40+07:00

เอกัตถะ ยุคลัตถะ และสมานัตถะ false 89117

false

2007-04-12T16:17:16+07:00

เอกัตถะ (Univocal) ยุคลัตถะ (Equivocal) และสมานัตถะ (Analogous)

14133

true <a href="/blog/logic/86946">คำนิเทศ (Predicables)</a>  ที่มีนัยสำคัญสูงมี ๓ อย่างคือ <a href="/blog/logic/88469">สกุล (Genus) และ ชนิด (Species)</a> และ <a href="/blog/logic/88614">ความผิดแผกเฉพาะ (Specific Difference)</a> ผู้เขียนได้ขยายความไปแล้ว ต่อไปจะขยายความคำนิเทศนัยธรรมดาซึ่งได้แก่ สภาวลักษณะและจรสมบัติ...สภาวลักษณะ คือ ลักษณะพิเศษเฉพาะอย่างของแต่ละสิ่ง ซึ่งถ้าไม่มีลักษณะพิเศษนี้แล้ว ทำให้สิ่งนั้นไม่สามารถเป็นสิ่งนั้นได้ เช่นความเค็ม เป็นสภาวลักษณะของ เกลือ (นั่นคือ ถ้าไม่เค็มก็มิใช่เกลือ)ความหวาน เป็นสภาวลักษณะของ น้ำตาล (นั่นคือ ถ้าไม่หวานก็มิใช่น้ำตาล)เกลือและน้าตาล มิใช่สิ่งเดียวกัน เพราะมีความผิดแผกเฉพาะทำให้ไม่สามารถเป็นอย่างเดียวกันได้ สิ่งที่ทำให้เกลือและน้ำตาลแตกต่างกันก็คือสภาวลักษณะนี้เอง....จรสมบัติ คือ คุณสมบัติของบางสิ่งบางอย่าง ซึ่งแม้จะขาดหายไปก็มิทำให้สิ่งนั้นสูญเสียความเป็นสิ่งนั้นไปได้ เช่นสีขาว เป็นก้อน ความสะอาด.. สามารถเป็นจรสมบัติของเกลือหรือน้ำตาลได้...แต่เกลือหรือน้ำตาล บางอย่างอาจมีสีกระดำกระด่าง คือมีสีค่อนข้างดำ มิใช่สีขาว... เกลือหรือน้ำตาล บางคราวอาจเป็นผง หรือละลายอยู่ในน้ำ มิใช่เป็นก้อนเสมอไป...  เกลือหรือน้ำตาล บางครั้งก็อาจสกปรก มิได้สะอาดเสมอไป.........อนึ่ง ตามตัวอย่างที่ยกมา กล่าวคือ การกำหนดความเค็มว่าเป็นสภาวลักษณะของเกลือ และความหวานว่าเป็นสภาวลักษณะของน้ำตาล ทำนองนี้ เป็นสิ่งที่สังเกตได้ง่าย.. แต่บางสิ่งบางอย่างอาจกำหนดสภาวลักษณะได้ยาก เช่น... สภาวลักษณะของมนุษย์คืออะไร ?ความสามารถพูดได้ และ ความมีเหตุผล... เหล่านี้ ..น่าจะเป็นสภาวลักษณะของมนุษย์มนุษย์ทุกคนเป็นผู้สามารถพูดได้ (แม้บางคนที่พิการมาแต่กำเนิด อาจพูดไม่ได้ แต่ความสามารถพูดได้ก็ยังคงเป็นสภาวลักษณะของมนุษย์)มนุษย์ทุกคนเป็นสัตว์ที่มีเหตุผล (แม้ว่าบางคนใช้เหตุผลเข้าข้างตัวเอง หรือไม่เคารพเหตุผล แต่ความมีเหตุผลก็ยังคงเป็นสภาวลักษณะของมนุษย์)ส่วน ผิวขาว ผิวเหลือง ผิวดำ จัดเป็นจรสมบัติของมนุษย์ เพราะแม้ว่ามนุษย์จะมีผิวขาวหรือไม่ก็ตาม ก็ยังไม่สูญเสียความเป็นมนุษย์....หมายเหตุ....สภาวลักษณะ และจรสมบัติ ใช้กำหนดความผิดแผกเฉพาะ ซึ่งทำให้บรรดาสกุลและชนิดมีความแตกต่างกันออกไป และจัดเป็นสิ่งสำคัญในการให้ความหมาย....ในทางตรรกศาสตร์ การกำหนดสภาวลักษณะ ยังไม่แน่นอนชัดเจน เพียงแต่กำหนดขึ้นมาเพื่อเป็นประโยชน์ในการให้ความหมายของสกุลและชนิดเท่านั้น

2007-04-06T05:54:13+07:00

สภาวลักษณะ และ จรสมบัติ false 88827

false

2007-04-10T01:45:24+07:00

สภาวลักษณะ (Property) และ จรสมบัติ (Accident)