ตอนที่ ๑ ตอนที่ ๒ ตอนที่ ๓ ตอนที่ ๔ ตอนที่ ๕
ตอนที่ ๖ ตอนที่ ๗ ตอนที่ ๘ ตอนที่ ๙ ตอนที่ ๑๐
ตอนที่ ๑๑ ตอนที่ ๑๒ ตอนที่ ๑๓ ตอนที่ ๑๔ ตอนที่ ๑๕
ตอนที่ ๑๖ ตอนที่ ๑๗ ตอนที่ ๑๘ ตอนที่ ๑๙ ตอนที่ ๒๐
ผมขอบทความที่มองระบบการศึกษาไทยอย่างครอบคลุมรอบด้าน และเห็นภาพเชิงประวัติศาสตร์ ของ ดร. กฤษณพงศ์ กีรติกร นักวิทยาศาสตร์และนักการศึกษาที่ดีและเก่งที่สุดคนหนึ่งของสังคมไทย เอามาเผยแพร่ต่อดังต่อไปนี้ โดยที่บทความนี้ยาวกว่า ๕๐ หน้า จึงทยอยลงหลายตอน
ขอชักชวนให้ค่อยๆ อ่านอย่างพินิจพิเคราะห์ จะได้ประโยชน์มาก
วิกฤติ กระบวนทัศน์ มโนทัศน์ เพื่อการปฎิรูปการศึกษา
กฤษณพงศ์ กีรติกร
ต่อจากตอนที่ ๒๐
พลวัตและการเปลี่ยนแปลงของธรรมชาติ
ธรรมชาติกำลังเปลี่ยนอย่างมากมาย ตัวอย่างที่สำคัญคือสภาวะปัญหาโลกร้อน รูปแสดงการลดลงของน้ำแข็งขั้วโลกน้ำแข็งละลาย ปริมาณน้ำในมหาสมุทรมากขึ้น อุณหภูมิที่สูงขึ้นทำให้น้ำขยายตัว ส่งผลให้ระดับน้ำในมหาสมุทรสูงขึ้น งานวิชาการของอาจารย์อานนท์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา จำลองแนวโน้มภูมิอากาศเมืองไทยในอนาคต 50-100 ปี บ่งว่าอุณหภูมิของภาคต่างๆของไทยจะสูงขึ้น ปริมาณฝนจะมากขึ้นแต่ฝนจะตกในช่วงสั้นกว่าเดิม น้ำท่วมแผ่นดินถล่มเป็นสิ่งที่เกิดตามมา หลายอย่างเปลี่ยนแปลง จึงต้องถามว่ามหาวิทยาลัยพร้อมหรือกับการเปลี่ยนแปลง เราไม่ต้องโต้แย้งกันว่าการเปลี่ยนแปลงจะมากหรือจะน้อยเป็นค่าเท่าใด แต่แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงชัดเจน
มหาวิทยาลัยมีความรู้พอที่จะช่วยสังคมในการลดผลกระทบนี้หรือไม่ ช่วงเวลา 50 ปีที่แสดงการจำลองภาพฉายการเปลี่ยนแปลงไม่นานนัก อุณหภูมิที่สูงขึ้น ทำให้คุณภาพของน้ำต่ำลง มีแบคทีเรียในที่ต่างๆมากขึ้น ส่งผลถึงกระทบถึงสุขภาพอนามัย น้ำในดินที่เราจะใช้ได้เป็นอย่างใด โรคที่มากับน้ำ ดินและ แมลง ภูมิอากาศที่เปลี่ยนทำให้เกิดภัยพิบัติจากธรรมชาติ ความขัดแย้งจากการแย่งชิงน้ำ ที่ดินทำกิน การเปลี่ยนสภาพพักอาศัย การย้ายที่อยู่ มหาวิทยาลัยทำเรื่องเกษตร เรื่องชุมชน เรื่องสาธารณสุข เรื่องการปกครอง เรื่องจิตวิทยา เรื่องอาคารบ้านเรือน จะสร้างองค์ความรู้เรื่องนี้และเตรียมชุมชนและสังคมรับการเปลี่ยนแปลงอย่างใด เราต้องการความรู้ทางเทคนิคและความรู้ด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยต้องไม่เพิกเฉย ต้องร้อนรู้หนาว ต้องสะดุ้งสะเทือน ต้องจริงจัง มีเจตนารมณ์ที่จะช่วยสังคมไทยจัดการกับกับภัยที่คุกคามมนุษยชาติ ภาพที่แสดงเป็นผลการจำลองว่าถ้าระดับน้ำสูงขึ้น 2 เมตร อาจเกิดอะไรขึ้น เราเตรียมตัวที่จะไปช่วยสังคมไทย โดยที่เรามีความเข้าใจในเรื่องนี้หรือไม่
บทความชุดนี้เป็น master piece ด้านให้ความลุ่มลึกในการทำความเข้าใจระบบการศึกษาไทย ต้องอ่านอย่างพินิจพิเคราะห์จึงจะได้รับประโยชน์เต็มที่
วิจารณ์ พานิช
๒๖ พ.ค. ๕๒
